II SA/Wa 2117/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski Sędziowie WSA Olga Żurawska-Matusiak Sławomir Antoniuk (spr.) Protokolant specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2012 r. sprawy ze skargi H. A. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego - oddala skargę - Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów (dalej Centralna Komisja) decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania dr H. A. od uchwały Rady Wydziału [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. w sprawie niedopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego dr H.A., utrzymała zaskarżoną uchwałę w mocy. W uzasadnieniu powyższej decyzji Centralna Komisja podniosła, iż Sekcja Nauk Medycznych Centralnej Komisji po zapoznaniu się z odwołaniem dr H.A. i po wysłuchaniu opinii recenzentów Centralnej Komisji w głosowaniu tajnym wypowiedziała się ostatecznie przeciw wnioskowi o uchylenie zaskarżonej uchwały Rady Wydziału [...], której dotyczy odwołanie (wynik głosowania: za uchyleniem uchwały 0 głosów, przeciw 27 głosów, wstrzymujących się 0 głosów). Następnie Prezydium Centralnej Komisji, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji w rozpatrywanej sprawie, postanowiło w głosowaniu tajnym nie przyjąć odwołania i utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę Rady (wynik głosowania: za przyjęciem odwołania 0 głosów, przeciw 11 głosów, wstrzymujących się 0 głosów). Zdaniem Centralnej Komisji Rada Wydziału, dokonując oceny zgodnie z art. 16 - 17 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, miała prawo, aby na merytorycznych podstawach podjąć decyzję o odmowie dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego. Centralna Komisja wskazała, iż nie znalazła podstaw do uwzględnienia odwołania. Nie stwierdzono bowiem nieprawidłowości proceduralnych, mających wpływ na końcowy wynik przewodu. Rada Wydziału zachowała odpowiednie procedury wynikające z przepisów ustawy o stopniach naukowych tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki i rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 15 stycznia 2004 r. w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzania czynności w przewodach doktorskim i habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora (Dz. U. Nr 15, poz. 128, ze zm.). Oceniając przedstawiony dorobek naukowy odwołującej się Centralna Komisja stwierdziła, że z wymienionych przez Habilitantkę 42 prac (IF 19.958) nie może być zaliczonych 19 prac, ponieważ są to komunikaty zjazdowe lub suplementy. Do dorobku zaliczono też 10 pozycji, stanowiących podstawę rozprawy habilitacyjnej. Te pozycje powinny być wyłączone z dorobku. W świetle skorygowanego dorobku 10 prac ma charakter oryginalny i 9 poglądowy, IF wynosi 0, 0.963 lub 1.432. W zakresie oceny rozprawy habilitacyjnej organ odwoławczy wskazał na brak elementów nowości (wyniki były już uprzednio publikowane przez Kandydatkę). Mankamentem stała się także mała liczba badanych zębów usuniętych (N=18). Do negatywów organ zaliczył także niemożność odniesienia danych do sytuacji klinicznej i brak możliwości ustalenia norm. Do wad formalnych organ II instancji zaliczył brak zgody ośrodka w [...], gdzie wykonano część prac oraz brak zgody drugiego autora prac. Tym samym negatywna ocena rozprawy habilitacyjnej jest uzasadniona. Także Rada Wydziału [...] nie poparła odwołania kandydatki. Z powyższych względów Centralna Komisja postanowiła nie uwzględnić odwołania strony. Decyzja Centralnej Komisji z dnia [...] czerwca 2011 r. stała się przedmiotem skargi wniesiona przez dr H. A. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie powyższej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania skarżąca podniosła zarzut naruszenia prawa procesowego, w tym art. 7, 10, 77 § 1, 80 i 105 k.p.a., a także naruszenia prawa materialnego, tj. § 15 ust. 1 w zw. z § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 15 stycznia 2004 r. w sprawie szczegółowego przeprowadzania czynności w przewodach doktorskim i habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora. W uzasadnieniu skargi strona podniosła, iż w odwołaniu szczegółowo przedstawiła zarzuty w stosunku do podjętej uchwały. W zaskarżonej decyzji organ II instancji nie odniósł się w ogóle do tych zarzutów. Organ odwoławczy nie przeprowadził żadnego postępowania, nie wyjaśnił stanu faktycznego, naruszając tym samym art. 7, 77 § 1, 80 i 105 k.p.a. Na zapytanie strony o możliwość zapoznania się z materiałami postępowania, w tym z recenzjami, udzielono skarżącej odpowiedzi, iż materiały te są niejawne. Tym samym naruszono przepisy dotyczące jawności postępowania administracyjnego, w tym art. 10 k.p.a. Skarżąca ponadto nie zgodziła się z zarzutem organu, iż jakoby badania zostały przeprowadzone na małej liczbie zębów oraz nie uzyskała zgody ośrodka w [...] i drugiego autora pracy. Obie te zgody skarżąca posiada wraz z procentowym wkładem własnej pracy. Gdy zgody te skarżąca przedstawiała w momencie dostarczania dokumentów do otwarcia przewodu habilitacyjnego oświadczono jej, że są one zbędne (oddzielne opracowania nie wymagają zgody współautorów, a jej praca habilitacyjna nie jest zbiorem prac). W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja wniosła o jej oddalenie oraz potrzymała stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. W ocenie Sądu, skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Centralnej Komisji utrzymująca w mocy uchwałę Rady Wydziału [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia. Na wstępie należy wyjaśnić, iż sąd administracyjny w ramach swojej kognicji nie jest uprawniony do oceniania, czy osoba ubiegająca się o uzyskanie stopnia naukowego doktora habilitowanego posiada znaczny dorobek naukowy, a przedłożona przez kandydata rozprawa habilitacyjna stanowi znaczny wkład w rozwój określonej dyscypliny naukowej. W ramach postępowania sądowego nie dochodzi tym samym do oceny trafności opinii recenzentów w aspekcie dorobku naukowego kandydata i wartości naukowej przedstawionej pracy habilitacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 30 maja 2008 r. sygn. akt I OSK 212/08 publikowany w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W zakresie kognicji sądu administracyjnego pozostaje wyłącznie zbadanie, czy w toku postępowania habilitacyjnego nie doszło do naruszenia trybu postępowania określonego przepisami ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.), w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Wskazać przy tym należy, iż czynności przewodu habilitacyjnego kończą się uchwałami rady jednostki organizacyjnej, co wynika z art. 18 ust. 2 ustawy. Poszczególne uchwały głosowane są oddzielnie. Przejście do kolejnego etapu postępowania habilitacyjnego uzależnione jest od pozytywnego wyniku głosowania uchwały dotyczącej etapu poprzedzającego. W przypadku ustalenia na danym etapie postępowania, iż nie zostały spełnione ustawowe warunki do uzyskania stopnia doktora habilitowanego, możliwe jest podjęcie uchwały negatywnej, która zamyka drogę do kolejnego stadium postępowania kwalifikacyjnego. Zasada ta odnosi się także do etapu dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego. Postępowanie w sprawach o nadanie tytułu naukowego ma wyjątkowy charakter wynikających ze specyfiki tych spraw. Postępowanie to cechuje znaczna odrębność w stosunku do postępowania prowadzonego wprost na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie bowiem z przepisem art. 29 ust. 1 ww. ustawy w postępowaniu tym przepisy k.p.a. mają odpowiednie zastosowanie w zakresie nieuregulowanym w ustawie. W konsekwencji, jeżeli ustawa zawiera szczególną regulację, to nie ma podstaw do stosowania w tym zakresie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że niektóre przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w ogóle nie znajdują w tym postępowaniu zastosowania (por. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2007 r. sygn. akt I OSK 1661/06 publikowany jak wyżej). Ten szczególny charakter postępowania prowadzonego na podstawie przepisów ustawy dotyczy również postępowania odwoławczego toczącego się przed Centralną Komisją do Spraw Stopni i Tytułów. W postępowaniu tym osoba, której dotyczy uchwała nie korzysta z praw strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Postępowanie dowodowe prowadzone przed Centralną Komisją ograniczone jest natomiast wyłącznie do uzyskania recenzji, co wynika z art. 35 ust. 3 ustawy. Z obowiązujących przepisów nie wynika też wymóg zapoznania habilitanta, w szczególności przed podjęciem decyzji przez Centralną Komisję, z opiniami powołanych przez ten organ recenzentów. Zgodnie z art. 21 ust. 2 powołanej ustawy Centralna Komisja, po rozpatrzeniu odwołania, w terminie nie dłuższym niż sześć miesięcy, albo utrzymuje w mocy zaskarżoną uchwałę, albo uchylając ją, przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia radzie tej samej lub innej jednostce organizacyjnej. Z tego rozwiązania, w powiązaniu z art. 18 ust. 2 ustawy wynika, że Centralna Komisja ma kompetencje ograniczone wyłącznie do kontroli, a nie do merytorycznego orzekania w sprawie dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego. W razie odmowy dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego przez Radę Wydziału kontrola ta sprowadza się do kontroli prawidłowości czynności prawnych, których wadliwość powoduje uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Radzie. Z tego względu powołani przez Centralną Komisję recenzenci mają za zadanie ocenę legalności postępowania przed Radą Wydziału. Zwrócić uwagę także należy, że samo postępowanie przed Centralną Komisją do czasu podjęcia uchwały ma charakter niejawny (§ 23 statutu Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów) a zapadające w jego toku uchwały są podejmowane w tajnym głosowaniu (§ 15 ust. 2 tego statutu). W sprawie o nadanie stopnia naukowego, ze względu na szczególny tryb postępowania nie może być wprost stosowany art. 10 § 1 k.p.a. Dlatego w tych sprawach stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. Ponadto decyzje Centralnej Komisji należą to decyzji wydawanych przez organ kolegialny. Decyzje tego typu stanowią podsumowanie postępowania mającego charakter niejawny i zapadają w głosowaniu tajnym. Zatem brak przedstawienia szczegółowych motywów podjęcia tej decyzji, z uwagi na specyfikę tego postępowania nie może być uznane za naruszenie prawa dające podstawę do uchylenia decyzji. Ograniczenie uzasadnienia decyzji Centralnej Komisji nie stanowi naruszenia prawa, gdyż są to decyzje kolegialne podejmowane w głosowaniu tajnym a wyniki tajnego głosowania nie można przedstawić w formie uzasadnienia, o jakim mowa w art. 107 § 3 k.p.a. (patrz wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 1226/09 – tam też publikowany). W świetle postanowień art. 18 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 powołanej ustawy, przewód habilitacyjny przeprowadza, i stopień doktora habilitowanego nadaje w szkole wyższej - rada wydziału lub rada innej jej jednostki organizacyjnej. Czynności przewodu habilitacyjnego kończą się uchwałami rady jednostki organizacyjnej w przedmiocie dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego. Zgodnie z art. 20 ust. 1 tej ustawy, uchwały, o których mowa w art. 14 ust. 2 i art. 18 ust. 2, są podejmowane w głosowaniu tajnym i zapadają bezwzględną większością oddanych głosów przy obecności co najmniej połowy ogólnej liczby osób uprawnionych do głosowania. Do głosowania, o którym mowa w ust. 1, uprawnieni są członkowie właściwej rady jednostki organizacyjnej posiadający tytuł profesora lub stopień doktora habilitowanego (ust. 2). Uprawnienie, o którym mowa w ust. 2, przysługuje ponadto osobom wymienionym w art. 10 oraz recenzentom, a w czynnościach przewodu doktorskiego - także promotorowi rozprawy doktorskie (ust. 3). W przewodach doktorskich powołuje się co najmniej dwóch recenzentów, a w przewodach habilitacyjnych powołuje się czterech recenzentów, w tym nie więcej niż jednego zatrudnionego w tej samej uczelni lub w innej placówce naukowej, której pracownikiem jest osoba ubiegająca się o nadanie stopnia doktora lub doktora habilitowanego, albo będącego członkiem rady jednostki organizacyjnej przeprowadzającej przewód (ust. 5). Recenzentów w przewodzie habilitacyjnym powołują: 1) rada właściwej jednostki organizacyjnej - w liczbie dwóch; 2) Centralna Komisja - w liczbie dwóch (ust. 5a). Analiza akt sprawy wskazuje, iż powyższe wymogi zostały spełnione. Przed pojęciem negatywnej dla skarżącej uchwały Rady Wydziału prawidłowo powołano 4 recenzentów: prof. dr. hab. [...], prof. dr. hab. [...], prof. dr. hab. [...] i dr hab. [...]. Dwie opinie recenzentów były dla skaczącej korzystne, dwie oceniały negatywnie rozprawę habilitacyjną wymienionej. Komisja powołana przez Radę Wydziału [...] w dniu [...] listopada 2010 r. nie poparła wniosku o dopuszczenie skarżącej do kolokwium habilitacyjnego. Następnie Rada Wydziału [...], po zapoznaniu się opiniami recenzentów i dyskusji, w głosowaniu tajnym (na 139 uprawnionych do głosowania, głosowało 78 osób, w tym za dopuszczeniem do kolokwium habilitacyjnego głosowało 5 osób, przeciw 59, 13 wstrzymało się od głosu, 1 głos uznano za nieważny), ogłosiła uchwałę o niedopuszczeniu dr. H. A. do kolokwium habilitacyjnego (wyciąg z protokołu posiedzenia Rady Wydziału z dnia [...] grudnia 2010 r.). Biorąc powyższe pod wagę należy zgodzić się z oceną wyrażoną w zaskarżonej decyzji, że w toku postępowania przed Radą Wydziału ww. Uniwersytetu nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość podjętej uchwały o odmowie dopuszczenia skarżącej do kolokwium habilitacyjnego. Podjęta uchwała jest wyrazem woli organu kolegialnego, który biorąc pod uwagę całość okoliczności sprawy, zarówno przemawiających na korzyść strony jak i przeciwko niej, podjął w głosowaniu autonomiczną decyzję o sposobie załatwienia sprawy. Samo zaś merytoryczne rozstrzygnięcie, w tym ocena recenzji, ich rzetelność i fachowość, mogła zostać wyrażona tylko w dyskusji i następnie głosowaniu nad treścią uchwały, co w niniejszej sprawie miało miejsce. W postępowaniu odwoławczym Centralna Komisja działa w oparciu o tryb określony statutem tej Komisji. Przepis § 19 ust. 1 i 4 statutu nakazuje, w postępowaniu opiniodawczym powołanie co najmniej jednego recenzenta spośród osób mających tytuł naukowy. Recenzentem może być członek Komisji. W postępowaniu opiniodawczym sekcji, po otrzymaniu negatywnej opinii recenzenta, powołuje się recenzenta dodatkowego, przy czym, jeżeli recenzentem jest członek Komisji, recenzentem dodatkowym może być jedynie osoba niebędąca członkiem Komisji. Z materiału aktowego jednoznacznie wynika, iż powołani przez Centralną Komisję kolejni recenzenci: prof. dr. hab. n. med. [...] i prof. dr hab. med. [...] przedstawili negatywne opinie dorobku naukowego i pracy habilitacyjnej skarżącej. Stanowisko zajęte w sprawie przez recenzentów zostało przez nich przedstawione na posiedzeniu Sekcji Nauk Medycznych Centralnej Komisji w dniu [...] czerwca 2011 r. (§ 21 statutu), po czym w głosowaniu tajnym (§ 17 ust. 1 statutu) Sekcja opowiedziana się za nieuwzględnieniem odwołania skarżącej (27 głosami, na 29 osób uczestniczących w posiedzeniu). Następnie Prezydium Centralnej Komisji, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji w rozpatrywanej sprawie (§ 22 statutu), jednogłośnie postanowiło w głosowaniu tajnym nie przyjąć odwołania i utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę Rady. W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, postępowanie to było zgodne z przepisami ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, a także postanowieniami statutu Centralnej Komisji. Podkreślenia wymaga, iż Sąd nie był uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji stanowiących podstawę wydania uchwały przez organ I Instancji i decyzji Centralnej Komisji. W postępowaniu tym nie doszło także do naruszenia przepisów k.p.a. w zakresie w jakim miały one zastosowanie w tym postępowaniu. Tym samym należało stwierdzić, iż analiza czynności podjętych w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją wskazuje, iż Centrala Komisja nie naruszyła prawa w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.