II FSK 33/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala, , , po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. "P." M. P. Sp. j. z siedzibą w G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 września 2011 r. sygn. akt I SA/Gd 770/11 w zakresie odrzucenia skargi P. "P." M. P. Sp. j. z siedzibą w G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 10 maja 2011 r. nr (...) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego postanawia oddalić skargę kasacyjną. Przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 września 2011 r., sygn. akt I SA/Gd 770/11, mocą którego odrzucono skargę P. P. M. P. Spółka jawna z siedzibą w G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 10 maja 2011 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego. W motywach orzeczenia Sąd podał, że powyższe postanowienie z uwagi na nieobecność adresata było dwukrotnie awizowane: w dniach 16 maja i 24 maja 2011 r. Strona odebrała przesyłkę zawierającą zaskarżone postanowienie w dniu 31 maja 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wskazał na treść art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., zgodnie z którym skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Zaskarżone postanowienie zostało doręczone stronie skarżącej w trybie art. 150 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Sąd przywołał treść tego przepisu, a także jego § 1a i § 2 in fine. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki listowej zawierającej zaskarżone postanowienie, pierwsze awizowanie nastąpiło w dniu 16 maja 2011 r. Uwzględniając zatem zasadę wynikającą z art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej doręczenie, w ocenie Sądu, uważa się za dokonane w dniu 30 maja 2011 r. Wprawdzie skarżąca odebrała powyższą przesyłkę w dniu 31 maja 2011 r., jednakże fakt ten nie uchyla w ocenie Sądu skutków doręczenia wynikających z powołanych wyżej przepisów. Przetrzymanie i wydanie przez urząd pocztowy pisma po upływie tego terminu niewątpliwie stanowiło uchybienie, jednak bez wpływu na już rozpoczęty bieg terminu do wniesienia skargi. Podsumowując, będące przedmiotem skargi postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej zostało doręczone stronie w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej w dniu 30 maja 2011 r., wobec czego termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego upłynął w dniu 29 czerwca 2011 r. Strona wniosła natomiast skargę w dniu 30 czerwca 2011 r., a więc z uchybieniem ustawowego terminu. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a., odrzucił skargę jako wniesioną po upływie terminu. W skardze kasacyjnej od powyższego postanowienia Spółka zarzuciła naruszenie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 150 § 1, § 1a oraz § 2 Ordynacji podatkowej przez błędną wykładnię i zastosowanie, a w konsekwencji odrzucenie skargi. Na tej podstawie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i rozstrzygnięcie o kosztach postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona wyraziła wątpliwość co do precyzji sformułowań użytych w art. 150 Ordynacji podatkowej. W jej ocenie nie został w tym przepisie określony wpływ terminów dokonania zawiadomień o pozostawieniu pisma do odbioru na upływ terminu 14 dni przechowywania pisma, a także nie został określony termin początkowy biegu terminu 14 dni. Wątpliwości w ocenie strony może wzbudzić także treść art. 150 § 2 zd. 2 tej ustawy, w zakresie sformułowania "w tym przypadku", które odnosi się w szczególności do czynności powtórnego zawiadomienia. Autor skargi kasacyjnej wskazał też, że w wyroku NSA z dnia 24 czerwca 2010 r., sygn. akt II FSK 281/09, wyrażono pogląd, że w istocie w art. 150 Ordynacji podatkowej uregulowano dwa siedmiodniowe terminy zawiadomienia, co nie pozostaje bez wpływu na ocenę przesłanek doręczenia zastępczego. W ocenie strony, przy przyjęciu tego poglądu w przypadku pozostawienia w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni kolejnego awizo, a więc po ich upływie, adresat może pozostawać w przekonaniu, że przysługuje mu kolejne 7 dni na odebranie przesyłki, liczone bez dnia powtórnego zawiadomienia. Skarżąca dokonała odbioru przesyłki, gdy ta pozostawała jeszcze w urzędzie pocztowym, więc brak było podstaw do przyjęcia, że nastąpiło doręczenie zastępcze. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna. Na wstępie należy stwierdzić, że stan faktyczny tej sprawy nie budzi wątpliwości i jest między stronami bezsporny: postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 10 maja 2011 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego było dwukrotnie awizowane z uwagi na nieobecność adresata: w dniach 16 maja i 24 maja 2011 r. Strona odebrała przesyłkę zawierającą zaskarżone postanowienie w dniu 31 maja 2011 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew twierdzeniu autora skargi kasacyjnej, przepisy mające zastosowanie w tej sprawie nie nasuwają wątpliwości interpretacyjnych. Art. 150 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej stanowi, że gdy pismo doręcza poczta, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej. Z paragrafem pierwszym tego przepisu koresponduje treść jego paragrafu drugiego, zgodnie z którym w przypadku pozostawienia stosownego (a więc prawidłowego, zgodnego z prawem) zawiadomienia o miejscu, w którym pismo można odebrać, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (podkr. NSA). Paragraf 1a, który wzbudził wątpliwości autora skargi kasacyjnej, również jest jednoznaczny. Gwarantuje on adresatowi pisma, że po upływie siedmiu dni zostanie on przez pocztę ponownie powiadomiony o fakcie, że w placówce pocztowej czeka na niego do odbioru pismo urzędowe. Przepis ten, wbrew twierdzeniu autora skargi kasacyjnej, nie przewiduje, że ponowne zawiadomienie winno określać drugi siedmiodniowy termin do odbioru tego pisma - przepis ten nie odnosi się bowiem do terminu odbioru pisma, lecz wyłącznie do terminu, w którym doręczyciel obowiązany jest dokonać ponownej awizacji. Rzeczą poczty jako doręczyciela jest takie formułowanie zapisów na awizo powtórnym, by nie wprowadzać adresata pisma w błąd co do ostatecznej daty odbioru pisma - czyli dnia, w którym upłynie bieg terminu określonego w art. 150 § 1 Ordynacji podatkowej, a więc terminu 14 dni. Podkreślenia wymaga w tym miejscu, że za błędy doręczyciela odpowiedzialność ponosi oczywiście organ, co wynika wprost z treści art. 144 Ordynacji podatkowej: to bowiem organ dokonuje doręczeń pism, a poczta polska jest jedynie pośrednikiem przy dokonywaniu tych - jakże ważkich dla gwarancji procesowych stron postępowania - czynności. W niniejszej sprawie autor skargi kasacyjnej nie powołał się jednak na okoliczność, że skarżąca została przez doręczyciela na awizo powtórnym źle pouczona o terminie, w którym pismo należy odebrać, lecz jedynie ograniczył się do nieusprawiedliwionych i nieuzasadnionych dywagacji o tym, że spółka mogła pozostawać w przekonaniu, że przysługuje jej kolejne 7 dni na odbiór pisma. Autor skargi kasacyjnej nie wskazał podstawy prawnej dla takiego przekonania: fakt, że ponowna awizacja musi być dokonana w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni, a więc po upływie siedmiu dni, nie może być podstawą do uznania, że kolejne zawiadomienie ma upoważniać adresata do odbioru tegoż pisma przez następne 7 dni. Termin siedmiodniowy w tym przepisie - a więc w art. 150 § 1a Ordynacji podatkowej - został przewidziany jedynie dla wyznaczenia daty, po której ma nastąpić ponowna awizacja. Nie odnosi się on natomiast do terminu, w którym adresat jest uprawniony do odbioru pisma. Z powyższego wynika, że dla uwzględnienia środka odwoławczego w tej sprawie niezbędne byłoby wykazanie, że poczta źle zawiadomiła adresata pisma o terminie, w którym pismo należy odebrać (a więc ponownie podkreślając - terminie czternastodniowym), czego autor skargi kasacyjnej nie uczynił. Nie znajduje także uzasadnienia stwierdzenie skargi kasacyjnej zawarte w przedostatnim jej zdaniu, że skoro w niniejszej sprawie skarżąca odebrała przesyłkę z poczty, nie może być mowy o doręczeniu zastępczym. Przede wszystkim zarzut ten poza kategorycznym stwierdzeniem nie zawiera żadnego uzasadnienia, autor skargi kasacyjnej nie przytoczył choćby podstawy prawnej, na której to przekonanie opiera. Nie zmienia to faktu, że Naczelny Sąd Administracyjny stanowiska tego nie podziela: art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej stanowi wyraźnie, że w przypadku upływu terminu czternastodniowego, o którym mowa była wyżej, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego terminu. Późniejsze działania poczty czy strony dotyczące odbioru tego pisma pozostają bez wpływu na byt prawny fikcji doręczenia. Mogą natomiast być rozważane pod kątem ewentualnego przywrócenia terminu. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną jako bezzasadną w oparciu o art. 184 P.p.s.a. oddalił.