I GSK 661/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zofia Borowicz po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. H. U. "T." Spółki z o.o. w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 14 lutego 2012 r. sygn. akt I SA/Go 37/12 w sprawie ze skargi P. H. U. "T." Spółki z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru oraz określenia kwoty podatku od towarów i usług postanawia: 1. odrzucić skargę kasacyjną, 2. zwrócić P. H. U. "T." Spółce z o.o. w W. kwotę 505 (pięćset pięć) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi kasacyjnej. Postanowieniem objętym skargą kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. odrzucił skargę P. H. U. "T." Spółki z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] listopada 2011 r. w przedmiocie wartości celnej towaru oraz podatku od towarów i usług oraz zwrócił skarżącej uiszczony wpis od skargi. Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji wskazał, że P. H. U. "T." Spółka z o.o. w W., zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] listopada 2011 r., wydaną w przedmiocie wartości celnej towaru oraz podatku od towarów i usług. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 20 stycznia 2012 r. wezwano pełnomocnika strony skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez m.in. złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. W odpowiedzi na wezwanie, pełnomocnik skarżącej nadesłał odpis pełnomocnictwa z dnia 6 stycznia 2012 r., z którego wynikało, iż jest on upoważniony do reprezentowania P. H. U. "T." Spółki z o.o. w W. przed organami celnymi, podatkowymi skarbowymi i egzekucyjnymi wszelkich instancji. Uzasadniając odrzucenie skargi Spółki Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że z nadesłanego odpisu pełnomocnictwa nie wynikało, że pełnomocnik został umocowany do reprezentowania strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi. Wezwanie doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 30 stycznia 2012 r., zatem termin do wykonania zobowiązania upływał z dniem 6 lutego 2012 r. Pełnomocnik Spółki nie usunął w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, bowiem nadesłany przez niego dokument pełnomocnictwa nie obejmował umocowania doradcy podatkowego J. C. do reprezentowania skarżącej przed sądem administracyjnym. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 720), dalej jako: p.p.s.a., skargę odrzucił. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniosła Spółka "T." zaskarżając to orzeczenie w całości. Postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 174 pkt 2 p.p.s.a. W uzasadnieniu orzeczenia podniosła, że wezwanie Sądu dotyczące nadesłania uwierzytelnionej kopii pełnomocnictwa, zostało w rzeczywistości wykonane, gdyż wymagane przez Sąd pełnomocnictwo zostało do akt złożone jeszcze przed organami celnymi. Zgodnie z jego treścią pełnomocnik był upoważniony do reprezentowania Spółki m.in. przed organami celnymi, podatkowymi oraz sądami administracyjnymi, a zatem złożone przed organem celnym pełnomocnictwo, obejmujące również zakres postępowania sądowego winno być przez organ celny przesłane do Sądu wraz z aktami sprawy. Pełnomocnik od samego początku postępowania administracyjnego był zatem w pełni umocowany do występowania w imieniu strony również przed sądami administracyjnymi. Powyższe znajduje potwierdzenie w przesłanej Sądowi uwierzytelnionej kopii pełnomocnictwa wystawionego w dniu 3 stycznia 2011 r., gdzie z jego treści wynika możliwość reprezentacji strony przed sądami. Wnoszący skargę kasacyjną stwierdził, że jedynie przez nieuwagę nie przesłano ponownie do akt sprawy pełnomocnictwa obejmującego reprezentację strony również przed sądami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 173 § 1 p.p.s.a. od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 175 § 1 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem § 2 i 3, a § 3 pkt 1 wskazuje, że doradca podatkowy może sporządzić skargę kasacyjną w sprawach obowiązków podatkowych i celnych (jak to miało miejsce w niniejszej sprawie) oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami. Możliwość taka została wprowadzona ustawą z dnia 10 czerwca 2010 r. o zmianie ustawy o doradztwie podatkowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 122, poz. 826), która weszła w życie w dniu 7 sierpnia 2010 r., a zatem miała zastosowanie w sprawie. Dalej, w związku z treścią i sposobem sformułowania wniesionej w niniejszej sprawie skargi kasacyjnej, należy wskazać na postawione przez ustawodawcę wymogi w tym zakresie. Stosownie do art. 174 p.p.s.a. skarga kasacyjna może być oparta na zarzucie naruszenia prawa materialnego lub naruszenia przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, gdyż zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w jej granicach, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Na gruncie art. 176 p.p.s.a. obowiązki autora skargi kasacyjnej związać należy z kilkoma wymogami, spośród których istotne znaczenie ma także przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Należy zatem wskazać konkretne przepisy prawa, którym zdaniem skarżącego, uchybił sąd, określić ich charakter na gruncie art. 174 pkt 1 lub pkt 2 p.p.s.a. oraz zamieścić uzasadnienie podstawy kasacyjnej, czyli uzasadnić uchybienia zarzucane sądowi. Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych rozumieć należy wskazanie, jaki konkretny i oznaczony indywidualnie przepis prawny, mający charakter bądź materialny bądź procesowy, został w ocenie autora skargi naruszony. Natomiast uzasadnienie podstaw kasacyjnych polega na wykazaniu przez autora skargi kasacyjnej, że stawiane przez niego zarzuty mają usprawiedliwioną podstawę i zasługują na uwzględnienie. Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd błędnie określił podstawę orzekania lub stosując wybrany przepis popełnił błąd w subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, jaki przepis powinien być zastosowany bądź w jaki sposób przepis powinien być zastosowany ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu - dlaczego powinien być zastosowany. Uzasadniając zaś naruszenie przepisów postępowania wykazać ponadto należy, że podnoszone w podstawach skargi kasacyjnej uchybienie, występujące we wskazanej postaci, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca powyższym wymaganiom uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Nie zmienia takiej konkluzji uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego w Pełnym Składzie z dnia 26 października 2009 r. (I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010/1/1), na gruncie której sformułowano tezę o konieczności rozpoznania także tych zarzutów, które nie w pełni poprawnie powołują się na zastosowanie przez sąd I instancji przepisów prawnych. Nie może bowiem ulegać wątpliwości, iż nawet stosunkowo liberalne podejście do sposobu wskazywania i uzasadniania zarzutów z punktu widzenia faktycznie zachodzących rozumowań w procesach stosowania prawa przez sąd I instancji może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy zarzuty te zostały sformułowane i zindywidualizowane co do przepisu lub przepisów, które w ocenie autora skargi kasacyjnej zostały naruszone. Takiego braku natomiast nie da się sanować w toku kontroli kasacyjnej, która jest dokonywana w warunkach uprzedniego spełnienia wymogu sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 175 § 1 p.p.s.a.), efektem czego jest brak obowiązku domyślania się intencji skarżącego czy formułowania przez niego zarzutów, a zwłaszcza określania ich treści w kontekście wskazywania naruszonych przepisów (por. np. post. NSA z dnia 10 maja 2011 r., II OSK 2520/10). Skarga niespełniająca powyższych wymagań, mających charakter wymogów materialnych, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna na gruncie art. 178 p.p.s.a. Niespełnienie wymogów materialnych jest bowiem wskazaną w tym przepisie inną przyczyną (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 439, a także s. 425 i 428). Sytuacja odpowiadająca wskazanym wyżej cechom, zachodzi w niniejszej sprawie. W skardze kasacyjnej ograniczono się do przedstawienia zarzutu "naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie przepisu art. 174 pkt 2 p.p.s.a.", które miało polegać na niezasadnym przyjęciu, iż do akt sprawy nie zostało złożone stosowne pełnomocnictwo do reprezentowania skarżącej Spółki przed sądami administracyjnymi, podczas gdy pełnomocnictwo takie znajdowało się już w aktach postępowania przed organami, zaś po wezwaniu Sądu omyłkowo nadesłano pełnomocnictwo do występowania jedynie przed organami. W podstawach skargi kasacyjnej nie wskazano jednak jakiegokolwiek przepisu, który byłby związany z tak sformułowanym zarzutem. Podniesiony art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w żaden sposób nie określa bowiem podstawy skargi kasacyjnej w sprawie, a jedynie określa jakie naruszenia prawa generalnie mogą stanowić podstawy kasacyjne. Zarzut związany z naruszeniem konkretnego przepisu prawa nie został jednak wskazany ani w ramach zarzutów, ani też w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Uchybienie powyższe należy ocenić na gruncie wymogów art. 176 p.p.s.a, w świetle przymusu adwokacko-radcowskiego wynikającego z art. 175 § 1 p.p.s.a., jako przyczynę uznania na gruncie art. 178 p.p.s.a., sformułowanej w ten sposób skargi kasacyjnej za niedopuszczalną, co w kontekście wskazania konsekwencji powyższej kwalifikacji, określonej w tym przepisie, powoduje jej odrzucenie. Z uwagi na wskazane powyżej uchybienia, efektem których jest brak możliwości rozpoznania wniesionych zarzutów, skarga kasacyjna jako sporządzona z naruszeniem art. 176 p.p.s.a. na podstawie art. 178 w zw. z art. 193 p.p.s.a. podlega odrzuceniu.