VI SA/Wa 2428/11
WyrokWSA w Warszawie2012-02-15
Skład orzekający: Urszula Wilk, Andrzej Czarnecki, Danuta Szydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia o umorzeniu postępowania w sprawie refundacji kosztów leczenia, która została wydana po zmianie stanu faktycznego (wykonaniu zabiegu operacyjnego) i bez rozpoznania odwołania, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 138 k.p.a., ponieważ organ odwoławczy nie mógł orzekać o stwierdzeniu nieważności decyzji. Ponadto, organ nie rozpoznał sprawy w sposób wszechstronny i wyczerpujący, nie wyjaśniając, do którego z wniosków strony (o refundację planowanego zabiegu czy o zwrot poniesionych kosztów) odnosi się decyzja. W związku z tym, naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, co skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
A. M. wniosła o refundację kosztów zabiegu operacyjnego. Po odmowie refundacji i utrzymaniu jej w mocy przez Prezesa NFZ, WSA stwierdził nieważność decyzji organu II instancji z uwagi na zmianę stanu faktycznego (wykonanie zabiegu) i brak podstawy prawnej. Następnie Dyrektor NFZ umorzył postępowanie. Po kolejnym wniosku o zwrot kosztów, Dyrektor NFZ ponownie umorzył postępowanie. Prezes NFZ uchylił decyzję Dyrektora NFZ, stwierdził nieważność innej decyzji i umorzył postępowanie. WSA stwierdził nieważność decyzji Prezesa NFZ w części dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora NFZ, a w pozostałej części skargę oddalił. Po skardze kasacyjnej i wyroku NSA uchylającym wyrok WSA, sprawa wróciła do ponownego rozpoznania przez WSA.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz adwokata K. Z. kwotę 295,20 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2012 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie refundacji kosztów leczenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz adwokata K. Z. z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych w tym 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23% podatku VAT.
A. M. wnioskiem z [...] maja 2006 r. zwróciła się do Dyrektora P. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w R. o refundację zabiegu operacyjnego endoprotezoplastyki stawu biodrowego lewego sposobem BHR w NZOZ C., przy ul. [...] w W.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r., Dyrektor P. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w R. odmówił zrefundowania kosztów zabiegu.
W uzasadnieniu organ powołał się na przepis art. 132 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.), zgodnie, z którym podstawą udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez Fundusz Zdrowia jest umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawarta pomiędzy świadczeniodawcą a Dyrektorem Oddziału Wojewódzkiego Funduszu. NZOZ C. nie zawarł umowy z NFZ, w związku, z czym tego rodzaju świadczenie nie podlega refundacji.
Po rozpatrzeniu odwołania, Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
A. M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. Sąd ten wyrokiem z [...] lutego 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 1877/06, stwierdził nieważność decyzji z [...] sierpnia 2006 r., stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia wyroku oraz zasądził ze środków budżetowych WSA w Warszawie kwotę 305 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Sąd uznał, że decyzja organu I instancji została wydana w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia polegającego na sfinansowaniu leczenia operacyjnego i hospitalizacji przez podmiot, który nie ma podpisanej umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia. Po wydaniu jednak tej decyzji zmienił się stan faktyczny sprawy, bowiem w dniu 14 czerwca 2006 r. skarżąca podpisała umowę na zabieg operacyjny z Kliniką, C. i w okresie od 27 czerwca 2006r. do 1 lipca 2006 r. przebywała w ww. Klinice w związku z leczeniem operacyjnym. Decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z [...] sierpnia 2006 r. została wydana po poniesieniu przez skarżącą rzeczywistych kosztów leczenia we wskazanej wyżej Klinice, a zatem decyzją tą organ II instancji orzekł w przedmiocie odmowy refundacji tych kosztów. Zdaniem Sądu decyzja ta została wydana bez podstawy prawnej, co zgodnie z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji.
Decyzją z [...] czerwca 2007 r., Dyrektor P. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w R. umorzył postępowanie dotyczące zrefundowania kosztów zabiegu endoprotezoplastyki stawu biodrowego lewego sposobem BHR w NZOZ C. Decyzja ta stała się prawomocna od dnia 13 lipca 2007 r.
Skarżąca pismem z [...] grudnia 2007 r. wniosła o zwrot kosztów leczenia szpitalnego w całości bądź części, w tym kosztów przebytego zabiegu w wysokości 32600 zł.
Decyzją z [...] stycznia 2008 r., Dyrektor P. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w R. umorzył postępowanie dotyczące zwrotu kosztów poniesionych przez wnioskodawczynię na zabieg endoprotezoplastyki stawu biodrowego lewego sposobem BHR w NZOZ C.
Decyzją z [...] kwietnia 2008 r., Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Dyrektora P. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w R. z [...] czerwca 2006 r. uchylił tę decyzję, stwierdził nieważność decyzji Dyrektora P. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w R. z dnia [...] czerwca 2007 r. oraz umorzył postępowanie w I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi A. M., wyrokiem z 12 marca 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 924/08 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji w części stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora P. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] czerwca 2007 r., w pozostałej części skargę oddalił; stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w części opisanej wyżej oraz przyznał ze środków budżetowych WSA w Warszawie kwotę 305 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
W skardze kasacyjnej A. M. zaskarżyła powyższy wyrok w części dotyczącej oddalenia skargi w pozostałym zakresie, wnosząc o jego uchylenie w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, a także "o zasądzenie kosztów pomocy prawnej z urzędu".
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 24 marca 2010 r. w sprawie II GSK 514/09 uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 marca 2009 r. i przekazał sprawę temuż sądowi do ponownego rozpoznania.
Zdaniem NSA, skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn niż w niej wskazane.
W uzasadnieniu wyroku NSA powołał się na treść art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., zgodnie, z którym Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż w sprawie nastąpiła nieważność postępowania w świetle art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a. wobec naruszenia art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy ustawy w sprawach, w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował, jako prokurator.
W składzie Sądu I instancji, który wydał zaskarżony wyrok brali udział sędziowie, którzy również brali udział w wydaniu w tej samej sprawie wyroku z 20 lutego 2007 r. Udział tych samych sędziów w wydaniu zaskarżonego wyroku, w sytuacji, gdy brali wcześniej udział w wydaniu w tej sprawie wyroku kasacyjnego z 20 lutego 2007 r., jako sędziów wyłączonych z mocy ustawy, skutkuje nieważność postępowania z mocy art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a., co uzasadnia uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie spawy do ponownego rozpoznania na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a.
Rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja, w części, w której stwierdza nieważność decyzji Dyrektora P. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z [...] czerwca 2007 r. zapadła z rażącym naruszeniem przepisu art. 138 k.p.a. (pkt 2 decyzji nr [...]).
Sąd wskazał, że zgodnie z art. 138 § 1 k.p.a., organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka, co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, albo umarza postępowanie odwoławcze. Ponadto zgodnie z § 2 w/w przepisu organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Jak dalej podkreślił Sąd, dyspozycja cytowanego przepisu nie zna rozstrzygnięcia polegającego na stwierdzeniu nieważności decyzji. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia nie mógł orzekać o stwierdzeniu nieważności decyzji z [...] czerwca 2007 r. działając, jako organ odwoławczy. Sąd podniósł, iż postępowanie odwoławcze, ma zawsze pierwszeństwo przed postępowaniem w trybie nadzoru. W przypadku, w którym organ uznał, iż decyzja ta jest dotknięta wadą, skutkującą koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego, winien orzec w odrębnej decyzji o stwierdzeniu nieważności pamiętając, iż od decyzji wydanej w I instancji służy środek zaskarżenia zgodnie z przepisami k.p.a. Zakres kompetencji organu odwoławczego w postępowaniu zwykłym nie obejmuje stwierdzenia nieważności decyzji. Ponadto z akt sprawy nie wynika również, aby zostało wszczęte postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] czerwca 2007 r.
W ocenie Sądu powyższe naruszenie miało charakter rażącego naruszenia prawa, w rozumieniu przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., wobec czego WSA w Warszawie w trybie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji w pkt 2 tj. w części, w jakiej stwierdzała ona nieważność decyzji z [...] czerwca 2007 r. - pkt 1 wyroku.
Sąd zwrócił także uwagę, że decyzja Dyrektora P. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z [...] czerwca 2007 r. zapadła, gdy w obrocie funkcjonowała decyzja z dnia [...] czerwca 2006 r., a odwołanie A. M. z dnia [...] lipca 2006 r., w zmienionym stanie faktycznym, nie zostało rozpoznane. Decyzja Prezesa NFZ z [...] sierpnia 2006 r. utrzymująca w mocy decyzję z [...]czerwca 2006 r. została wyeliminowana z obrotu prawnego wobec stwierdzenia jej nieważności przez WSA w Warszawie, wyrokiem z 20 lutego 2007 r. W sprawie nastąpiła zmiana stanu faktycznego sprawy. A. M. wykonała już zabieg operacyjny. W zmienionym stanie faktycznym, bez rozpoznania odwołania, Dyrektor P. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia wydał decyzję w dniu [...] czerwca 2007 r. Decyzja powyższa została, więc wydana z rażącym naruszeniem prawa - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Naruszenie przepisu było w ocenie Sądu oczywiste. Bez rozpoznania odwołania zapada decyzja w tożsamej sprawie. Bez rozpoznania odwołania nie jest możliwe wydanie rozstrzygnięcia w tożsamej sprawie. Wobec powyższego Sąd stwierdził również nieważność decyzji Dyrektora P. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z [...] czerwca 2007 r. - art. 135 p.p.s.a. - pkt 3 wyroku.
W pozostałej części Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia odpowiada prawu, gdyż organ prawidłowo orzekł o uchyleniu decyzji z [...] czerwca, 2006 r. i umorzeniu postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
Sąd podkreślił przy tym, iż organ związany był oceną prawną dokonaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 20 lutego 2007 r. w sprawie VII SA/Wa 1877/06.
Sąd podzielił stanowisko Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, iż w niniejszej sprawie brak było podstaw prawnych do orzekania w sprawie zwrotu kosztów. Wskazał, że analiza przepisów ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, zawartych w rozdziale 1 wykazuje, iż ustawa nie zna instytucji refinansowania leków lub refundacji kosztów leczenia bezpośrednio świadczeniobiorcy - ubezpieczonemu.
Na zakończenie Sąd podniósł, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe, gdyż żądanie zwrotu kosztów za wykonanie zabiegu operacyjnego nie ma charakteru sprawy administracyjnej i z tego powodu nie podlega załatwieniu w drodze decyzji z uwagi na brak podstawy prawnej do wydania decyzji w tym przypadku.
W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku przez A. M., Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] listopada 2011 roku w sprawie akt II GSK 1158/10 uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny podzielił zarzut podniesiony w skardze kasacyjnej, iż z uwagi na rodzaj i ilość składanych przez stronę skarżącą wniosków, nie jest jasne, które postępowanie organ umorzył. NSA, stwierdził m.in., iż uzasadnienie wyroku zawiera pewne wewnętrzne sprzeczności, które mogą świadczyć o naruszeniu przez Sąd pierwszej instancji art. 134 § 1 p.p.s.a. Podniósł, iż pojawiają się wątpliwości, czy wydanie zaskarżonego orzeczenia przez Sąd pierwszej instancji nastąpiło w granicach sprawy i czy kontrolą Sądu nie został objęty akt administracyjny kończący formalnie odrębne postępowanie administracyjne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona albowiem przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego i naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy.
Wskazać należy, iż stosownie do treści art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Przyjmuje się, iż ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla sądu pierwszej instancji zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że wojewódzki sąd administracyjny jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach.
Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania, co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych.
Niewątpliwie ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania właśnie takiej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego ciążący na wojewódzkim sądzie administracyjnym, może być wyłączony tylko w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (tak również: m. in. H. Knysiak-Molczyk /w: / T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 2, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2008, s. 681-682 i powołane tam orzecznictwo).
Pamiętać należy przy tym, iż ocena prawna, w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., to wyjaśnienie przez NSA istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku, a więc nie tylko sama wykładnia w ścisłym tego słowa znaczeniu.
W konsekwencji należy uznać, iż związanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku.
W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wskazanego wyżej wyroku stwierdził, iż rozpatrując ponownie sprawę Sąd pierwszej instancji ustali, czy zaskarżona decyzja organu odwoławczego w istocie odnosi się do wniosku z dnia 24 maja 2006 r. o "refundację" kosztów leczenia planowanego zabiegu endoprotezoplastyki stawu biodrowego, czy też do wniosku z dnia 27 grudnia 2007 r. o zwrot poniesionych kosztów leczenia szpitalnego.
Jak wynika z akt sprawy, skarżąca złożyła dwa wnioski a mianowicie - w dniu 24 maja 2006 r. zwróciła się do Dyrektora P. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia o refundację kosztów leczenia planowanego zabiegu endoprotezoplastyki stawu biodrowego, natomiast w dniu 27 grudnia 2007 r., wniosła o zwrot już poniesionych kosztów leczenia szpitalnego.
Rozpatrując pierwszy ze wskazanych wniosków organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. odmówił zrefundowania kosztów zabiegu. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 20 lutego 2007 r., VII SA/Wa 1877/08, decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą refundacji kosztów należało uznać w istocie za decyzję wydaną w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia polegającego na sfinansowaniu leczenia operacyjnego i hospitalizacji świadczonych przez podmiot, który nie ma podpisanej umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia, czyli na podstawie art. 109 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.).
Z akt sprawy wynika także, iż po wydaniu decyzji organu pierwszej instancji zmienił się stan faktyczny sprawy, albowiem w dniu [...] czerwca 2006 r. skarżąca podpisała umowę na zabieg operacyjny z Kliniką C. S. A. i w okresie od 27 czerwca 2006 r. do dnia 1 lipca 2006 r. przebywała w ww. Klinice w związku z leczeniem operacyjnym (karta informacyjna leczenia szpitalnego z dnia 1 lipca 2006 r.). Z faktury VAT nr 26431 wystawionej przez ww. Klinikę w dniu 6 lipca 2006 r. wynika, iż poniosła koszty leczenia w łącznej kwocie 32600 zł. A zatem decyzja organu odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2006 r. została wydana już po poniesieniu przez skarżącą rzeczywistych kosztów leczenia we wskazanej wyżej Klinice, co oznacza, że decyzją tą organ drugiej instancji orzekł w przedmiocie odmowy refundacji tych kosztów.
Należy podkreślić, że zmiana stanu faktycznego nie wiązała się z jednoczesną zmianą wniosku i żądaniem wnioskodawczyni. Dopiero, bowiem w kolejnym wniosku z dnia 27 grudnia 2007 r. skarżąca zwróciła się o zwrot poniesionych kosztów leczenia szpitalnego.
Zmiana stanu faktycznego nie zmienia faktu, że przedmiotem postępowania zainicjowanego wnioskiem z dnia 24 maja 2006 r., była "refundacją" kosztów leczenia planowanego zabiegu endoprotezoplastyki stawu biodrowego. Zmiana stanu faktycznego wywołała skutek w postaci bezprzedmiotowości postępowania pierwszoinstancyjnego, co oznacza, że w sprawie nie można było orzekać, co do istoty. Przyczyna bezprzedmiotowości postępowania wiązała się natomiast z tym, że w zaistniałym stanie faktycznym, już po skorzystaniu przez wnioskodawczynię ze świadczeń medycznych, bezprzedmiotowe stało się rozstrzyganie w przedmiocie przyznania świadczenia polegającego na sfinansowaniu leczenia operacyjnego i hospitalizacji.
Jak już wyżej wskazano wniosek o zwrot takich kosztów został wyrażony przez skarżącą dopiero w piśmie z dnia 27 grudnia 2007 r., i spowodował wszczęcie odrębnego postępowania administracyjnego, w którym to postępowaniu decyzją z dnia 25 stycznia 2008 r. organ pierwszej instancji umorzył postępowanie dotyczące zwrotu kosztów poniesionych przez wnioskodawczynię.
Organ odwoławczy, umarzając w decyzji z dnia 9 kwietnia 2008 r. postępowanie w pierwszej instancji w sprawie refundacji poniesionych przez wnioskodawcę kosztów leczenia również nie odnosił się do "refundacji" kosztów leczenia planowanego zabiegu endoprotezoplastyki stawu biodrowego. W to miejsce organ nawiązywał do kwestii zwrotu poniesionych kosztów leczenia szpitalnego. Treść uzasadnienia tej decyzji budzi uzasadnione wątpliwości, co do tego, czy organ odwoławczy umorzył postępowanie w przedmiocie odmowy refundacji kosztów, czyli w kwestii przyznania świadczenia, czy też akt ten odnosi się do odrębnego postępowania w przedmiocie refundacji poniesionych przez wnioskodawczynię kosztów leczenia szpitalnego. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy, przedstawiając stan faktyczny sprawy, wskazał zarówno wniosek z dnia 24 maja 2006 r. o zrefundowanie kosztów planowanego zabiegu jak również wniosek z dnia 27 grudnia 2007 r. o zwrot kosztów poniesionych na leczenie szpitalne. Organ podkreślił ponadto, że czym innym jest ustalenie prawa do świadczeń w trybie opisanym w ustawie o świadczeniach, czym innym zaś żądanie zwrotu poniesionych kosztów świadczenia zrealizowanego poza warunkami określonymi w tej ustawie. Skoro zatem wniosek z dnia 24 maja 2006 r. dotyczył przyznania świadczenia polegającego na sfinansowaniu leczenia operacyjnego, organ odwoławczy powinien skupić się nad rozstrzygnięciem sprawy zainicjowanej tym właśnie wnioskiem, a nie odnosić się w uzasadnieniu rozstrzygnięcia do zagadnienia refundacji poniesionych kosztów. Ze względu jednak na to, że organ odwoławczy wskazał, że postępowanie w sprawie refundacji poniesionych przez wnioskodawcę kosztów leczenia z uwagi na brak podstawy prawnej do rozstrzygnięcia o zgłoszonym roszczeniu, jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu, nasuwają się wątpliwości, czy organ ten nie dokonał umorzenia postępowania wszczętego wnioskiem z dnia 27 grudnia 2007 r.
Reasumując powyższe rozważania uznać należy, iż Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia nie rozpoznał sprawy w sposób wszechstronny i wyczerpujący a zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Biorąc pod uwagę konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego Sąd nie odniósł się do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze uznając, iż zajmowanie stanowiska odnośnie trafności rozstrzygnięcia zawartego w uchylonej decyzji jest przedwczesne. Dopiero, bowiem pewność, że ustalenia faktyczne zostały poczynione niewadliwie, zezwoli na formułowanie przesądzających ocen, co do zaistnienia w konkretnym przypadku przesłanek uregulowanych przez prawo materialne
Rozpoznając ponownie sprawę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wyjaśni wszystkie istotne okoliczności faktyczne i następnie podejmie decyzję administracyjną prawidłowo uzasadnioną o przekonywującej treści.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Na podstawie art. 152 cyt. ustawy orzeczono, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 250 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło