IV SA/Wa 1884/11

WyrokWSA w Warszawie2012-02-15

Skład orzekający: Alina Balicka, Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Wanda Zielińska-Baran

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, nakładające obowiązki dotyczące m.in. prawidłowego klasyfikowania odpadów i przekazywania ich podmiotom posiadającym zezwolenia, zostało wydane zgodnie z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że ustalenia kontroli Inspekcji Ochrony Środowiska dawały podstawę do wydania zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego. W szczególności, ustalenia dotyczące nieprawidłowego klasyfikowania odpadów o kodzie 19 12 09 jako minerałów, mimo zawartości innych frakcji, oraz przekazywania odpadów podmiotom nieposiadającym odpowiednich zezwoleń, były zasadne i znalazły oparcie w przepisach prawa. Sąd podkreślił, że ciężar dowodu prawidłowości klasyfikacji odpadów spoczywa na stronie skarżącej, która nie przedstawiła wystarczających dowodów na poparcie swoich zarzutów.
Stan faktyczny
Spółka R. Sp. z o.o. zaskarżyła zarządzenie pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, które nakładało na nią obowiązki dotyczące m.in. rzetelnej ewidencji odpadów, prawidłowej klasyfikacji odpadów w sortowni, oznakowania miejsc magazynowania, przekazywania odpadów tylko uprawnionym podmiotom oraz uzyskania aktualnych zezwoleń. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa i niezgodność ustaleń z rzeczywistym stanem faktycznym, kwestionując w szczególności obowiązki dotyczące klasyfikacji odpadów z mechanicznej obróbki oraz przekazywania odpadów podmiotom nieuprawnionym. Organ odmówił uchylenia wskazanych punktów zarządzenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant ref. staż. Renata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2012 r. sprawy ze skargi R. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na zarządzenie pokontrolne [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku - oddala skargę - Zarządzeniem pokontrolnym z dnia [...] września 2011 r., wydanym na podstawie art .12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2007 r. Nr 44, poz. 287 ze zm.), [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska zarządził, aby R. Sp. z o.o. z siedzibą w W.: 1.prowadziło rzetelnie, zgodnie ze stanem rzeczywistym, ewidencję wszystkich rodzajów odpadów; 2.prawidłowo klasyfikowało odpady w sortowni odpadów komunalnych; 3.oznakowało miejsca magazynowania odpadów wytwarzanych i poddawanych odzyskowi w procesie R15; 4. odpady przekazywało wyłącznie podmiotom, które uzyskały zezwolenie właściwego organu na prowadzenie gospodarowania odpadami, chyba że działalność taka nie wymaga uzyskania zezwolenia; 5. sporządziło prawidłowo i przedłożyło Marszałkowi Województwa [...] korektę zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania za rok 2010; 6.podjęło działania w celu uzyskania aktualnych zezwoleń na odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości na terenie tych wszystkich gmin województwa [...], gdzie Spółka prowadzi tego rodzaju działalność. W uzasadnieniu podano, że kontrola przeprowadzona od dnia [...].06.2011 r. do dnia [...].08.2011 r. ujawniła nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska, w związku z tym zarządzono ich usunięcie w sposób i w terminach wskazany w punktach 1-6. Podczas kontroli ustalono, że pewne rodzaje odpadów nie są ewidencjonowane, bądź ewidencja niektórych rodzajów odpadów nie jest prowadzona rzetelnie. Stwierdzono też, że Spółka nieprawidłowo klasyfikuje odpady poddawane odzyskowi i wytwarzane w procesie R15 w sortowni odpadów, w szczególności dotyczy to: 1. odpadów komunalnych z selektywnej zbiórki, które niewłaściwie klasyfikowane są jako odpady o kodach: 15 01 01, 15 01 02, 15 01 06, gdy w rzeczywistości są to odpady komunalne z grupy 20, zawierające w swoim składzie odpady opakowaniowe oraz inne rodzaje odpadów, których sortowanie na linii sortowniczej prowadzi do wytworzenia odpadów o kodach: 15 01 01, 15 01 02, 15 01 07, 15 01 04, 15 01 06, 19 12 01, 20 01 01, 19 12 12; 2. odpadów wytwarzanych w wyniku odzysku w procesie R15 (sortowanie) niesegregowanych odpadów komunalnych o kodzie 20 03 01 ( papier i tektury), klasyfikowanych nieprawidłowo kodem 20 01 01; 3. odpadów po segregowaniu odpadów komunalnych z selektywnej zbiórki odpadów, jako zmieszane odpady opakowań o kodzie 15 01 06; 4. odpadów o frakcji podsitowej o granulacji 0-10 mm, wydzielonej mechanicznie na sicie bębnowym, klasyfikowanych niewłaściwie jako minerały, np. piasek, kamienie o kodzie 19 12 09. W rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 2 czerwca 2010r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych kwalifikowania części energii odzyskanej z termicznego przekształcania odpadów komunalnych ( Dz. U. Nr 117, poz. 788 ) frakcja podsitowa o granulacji 0-20mm zawarta w odpadach; komunalnych zaliczana jest do frakcji biodegradowaInych. Zgodnie z "Wytycznymi dotyczącymi wymagań dla procesów kompostowania, fermentacji i mechaniczno- biologicznego przetwarzania odpadów według stanu prawnego na dzień 15 grudnia 2008r.", które zamieszczone są na stronie internetowej Ministerstwa Środowiska, odpady przesiewu stanowiące frakcję 0-20 mm z mechanicznego sortowania zmieszanych odpadów komunalnych należy kwalifikować jako odpady o kodzie 19 12 12. Badania próbki odpadów klasyfikowanych pod kodem 19 12 09, potwierdzają, że odpady te zawierają węgiel organiczny i nie stanowią minerałów. Zgodnie z §4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 7 września 2005r. w sprawie kryteriów oraz procedur dopuszczania odpadów do składowania na składowisku danego typu (Dz.U. z2005r. Nr 186, poz. 1553 ze zmianami), odpady powstałe podczas przesiewania odpadów o kodzie 20 03 01 należy zaliczyć do odpadów wytwarzanych nieregularnie, czyli odpadów powstających w instalacjach i procesach różnego rodzaju, lub odpadów, których skład nie może zostać jednoznacznie scharakteryzowany, w szczególności odpadów powstających wskutek wstępnego przetwarzania odpadów, mieszania lub innych działań powodujących zmianę charakteru lub składu. Oznacza to, że każdą partię odpadów przesiewu z mechanicznego sortowania zmieszanych odpadów komunalnych charakteryzuje odmienny skład fizykochemiczny i klasyfikowanie ich jako minerały, np. piasek, kamienie o kodzie 19 12 09 jest nieuzasadnione. Kontrola ujawniła również, iż miejsca magazynowania odpadów wytwarzanych i poddawanych odzyskowi w procesie R5 nie są oznakowane zgodnie z pkt IV.C decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...].01.2004r. znak: [...] ze zm. Stosownie do art. 25 ust. 2 ustawy o odpadach, posiadacz odpadów może je przekazywać wyłącznie podmiotom, które uzyskały zezwolenie właściwego organu na prowadzenie gospodarowania odpadami, chyba że działalność taka nie wymaga uzyskania zezwolenia. Kontrola wykazała, że Spółka przekazała 23,22 Mg odpadów o kodzie 19 12 10 w grudniu 2010 r. i 68 Mg tego rodzaju odpadów w styczniu 2011 r. firmie M. Sp. z o.o. z/s ul. [...] w O. - Zakład w L. Podmiot ten nie był uprawniony do odbioru tych odpadów, gdyż w decyzjach zezwalających na zbieranie, odzysk i unieszkodliwianie odpadów, które firma posiada, ten rodzaj odpadów nie jest dopuszczony do zbierania, odzysku lub unieszkodliwiania. Kontrola wykazała, że zbiorcze zestawienie danych o rodzajach i ilościach odpadów, sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku unieszkodliwiania za rok 2010 nie zostało sporządzone prawidłowo, co do zawartych w nim danych i faktycznego zakresu prowadzonej działalności. Z ustaleń kontroli wynika też, że Spółka prowadzi działalność polegającą na odbieraniu odpadów komunalnych z terenu miasta i gminy B. oraz miasta Z. w oparciu o decyzje wydane w 2002 r. na zbieranie, transport, odzysk i unieszkodliwianie odpadów komunalnych zgodnie z wówczas obowiązującymi przepisami ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Natomiast zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2003r. Nr 7, poz. 78,) oraz zmianą art. 7 ust 1 pkt ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, od 7 lutego 2003 r. Spółka powinna posiadać nowe zezwolenie na odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości. Oznacza to, że Spółka nie posiada aktualnych zezwoleń na prowadzenie działalności polegającej na odbieraniu odpadów komunalnych z terenu miasta i gminy B. oraz miasta Z.. W piśmie z dnia 23 września 2011 r. R. Sp. z o.o. wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa tj. do uchylenia pkt. 2 - w części dotyczącej klasyfikowania odpadów z mechanicznej obróbki odpadów i pkt 4 Zarządzenia pokontrolnego z dnia [...] września 2011 r., zarzucając mu naruszenie norm prawnych tj.: 1) art. 7 Konstytucji RP; 2) wynikających z ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach, a w szczególności art. 44 tej ustawy; 3) § 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 2 czerwca 2010 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych kwalifikowania części energii odzyskanej z termicznego przekształcania odpadów komunalnych (Dz. U. Nr 117, poz. 788); 4) wynikających z Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. Nr 112, poz. 1206). Nadto zarzuciła zarządzeniu grzeczność rzeczywistych ustaleń faktycznych z treścią wskazaną w powołanych wyżej zarządzeniach. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska, odpowiadając na wezwanie do usunięcia naruszenie prawa w piśmie z dnia 6 października 2011r., odmówił uchylenia żądanych przez R. Sp. z o.o. punktów 2 i 4 zarządzenia pokontolnego, stwierdzając, że podtrzymuje swoje dotychczasowe stanowisko. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe zarządzenie pokontrolne [...] Wojewódzkiego , Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2011 r. pełnomocnik R. Sp. z o.o. wniósł o jego uchylenie w zakresie dotyczącym: pkt 2 w części dotyczącej klasyfikowania odpadów z mechanicznej obróbki odpadów oraz pkt 4, zarzucając mu naruszenie norm prawnych tj.1) art. 7 Konstytucji RP; 2) wynikających z ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach, a w szczególności art. 44 tej ustawy; 3) § 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 2 czerwca 2010 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych kwalifikowania części energii odzyskanej z termicznego przekształcania odpadów komunalnych (Dz. U. Nr 117, poz. 788); 4) wynikających z rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. Nr 112, poz. 1206). Pełnomocnik Spółki wniósł o zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi odnośnie zaskarżonego pkt 4 zarządzenia pokontrolnego, podniesiono, że Spółka złożyła wyjaśnienia, iż do wadliwego oznaczenia przekazywanych odpadów o kodzie 19 12 10 doszło na skutek błędu pracownika. W dokumentacji nie został wprowadzony prawidłowy kod odpadów 19 12 12, przy czym zmiana ta wynikała z ponownej jego kwalifikacji, spowodowanej uwzględnieniem reklamacji kontrahenta. Zdaniem pełnomocnika Spółki z uwagi na powyższe nie można uznać, iż doszło do przekazania tego odpadu podmiotowi nieuprawnionemu, skoro doszło do "ludzkiego" błędu. W tym kontekście, w ocenie Spółki, sytuacja ta mieści się w pkt.1 zarządzenia tj. zobowiązaniu Spółki do rzetelnego ewidencjonowania odpadów. Zatem zarzut stawiany w tym zarządzeniu w ocenie Spółki nie może się ostać, jako sprzeczny z rzeczywistym stanem faktycznym. Odnośnie pkt. 2 przedmiotowego zarządzenia pełnomocnik podniósł, że poprzednie kontrole organu przeprowadzone w analogicznym stanie faktycznym i prawnym nigdy nie kontestowały, że Spółka w sposób nieprawidłowy klasyfikuje odpady powstające w wyniku sortowania odpadów, gdyż winna frakcji podsitowej nadawać kod 19 12 12, a nie kod 19 12 09. Pełnomocnik Spółki podkreślił, iż w myśl art. 7 Konstytucji RP organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Tymczasem w niniejszej sprawie organ swoje zarządzenie oparł na bliżej niesprecyzowanych wytycznych Ministerstwa Środowiska, które nie stanowią źródła prawa i nie są wiążące. Ponadto wytyczne te są autorskim projektem osób działających na zlecenie Ministerstwa co dodatkowo stanowi o ich "ułomnym" charakterze. Podobnie, do przedmiotowej sprawy nie może mieć zastosowanie powołane przez organ rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie szczegółowych warunków technicznych kwalifikowania części energii odzyskanej z termicznego przekształcania odpadów komunalnych, bowiem znajduje ono zastosowanie wyłącznie w procesie odzysku polegającym na termicznym przekształcaniu odpadów. Stosownie do norm prawnych rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie katalogu odpadów, w wyniku procesu sortowania, mogą powstać różne odpady - różne podgrupy odpadów. Prawodawca wskazuje w tym katalogu, iż odpadem z mechanicznej obróbki odpadów jest również odpad o kodzie 19 12 09 tj. minerały np. piasek i kamienie. Określenie zaś, czy w wyniku sortowania powstaje ten, a nie inny odpad należy do pomiotu stosującego proces odzysku (np. w oparciu o granulację, skład chemiczny etc.). Przyjmując sposób rozumowania organu w tym zakresie, w wyniku procesu z sortowania, wyłączną pozostałością z tego procesu byłaby frakcja określana kodem 19 12 12. Taka wykładnia, zdaniem pełnomocnika, nie jest do zaakceptowania, gdyż narusza wprost normy prawne powołanego wyżej rozporządzenia. Wedle badania przeprowadzonego przez organ w próbce odpadu stwierdzono zawartość węgla organicznego w ilości 2,8%, a 91,4% odpadów mineralnych w próbie, a zatem odpad ten należy ewidentnie potraktować, jako minerały, bowiem niespełna 3% udział substancji organicznych musi być traktowany wyłącznie, jako nieuniknione zanieczyszczenie. Pełnomocnik skarżącej stwierdził, iż przyjęcie zasad klasyfikowania odpadów powstających w wyniku sortowania wedle powyższego kryterium laboratoryjnego, oznaczałoby, iż każdy wysortowany rodzaj opadu (a w tym papier, szkło, etc.) jest de facto pozostałością z sortowania i należy klasyfikować go, jako 19 12 12, bowiem jego poziom zanieczyszczeń przekracza zwykle 2,5%. Powyższe, zdaniem skarżącej, wskazuje, iż zarządzenie zawarte w pkt. 4, jest w kontestowanym zakresie niezasadne, jako nie znajdujące umocowania w przepisach prawa i sprzeczne z rzeczywistym stanem faktycznym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Przedmiotem zaskarżenia jest zarządzenie pokontrolne [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2011 r. wydane w oparciu o ustalenia kontroli przeprowadzonej w dniach od dnia [...] czerwca 2011 r. do dnia [...] sierpnia 2011. ( z przerwą w okresie od dnia [...] lipca 2011 r. do dnia [...] lipca 2011 r.) w miejscu prowadzonej przez R. Sp. z o.o. działalności w W. przy ul[...], udokumentowanych protokołem kontroli nr [...]. Podstawę materialnoprawną wydanego zarządzenia stanowił art.12 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska, zgodnie z którym na podstawie ustaleń kontroli wojewódzki inspektor ochrony środowiska może wydać zarządzenie pokontrolne, a kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowana osoba fizyczna, w terminie wyznaczonym w zarządzeniu pokontrolnym, mają obowiązek poinformowania wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych naruszeń. Wymaga podkreślenia, iż w orzecznictwie podkreśla się, iż celem kontroli, poprzedzającej wydanie takiego zarządzenia jest ustalenie, czy stan postulowany, założony w przepisach prawnych w sposób generalny jako poprawny, jest tożsamy ze stanem faktycznym ustalonym w okolicznościach konkretnej sprawy przez organ do tego upoważniony. Ustalenia te zostają utrwalone następnie w protokole, sporządzonym z tych czynności kontrolnych. Jeśli pomiędzy tymi stanami występują różnice, to koniecznym jest ustalenie zasięgu i przyczyn rozbieżności pomiędzy nimi. Obowiązkiem kontrolującego w imieniu organu inspektora pozostaje również poinformowanie o dokonanych ustaleniach kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowanej osoby fizycznej. Podmioty te mają prawo w ramach polemiki z ustaleniami organu do wniesienia umotywowanych zastrzeżeń i uwag. Efektem przeprowadzonej kontroli w sytuacji ustalenia, że stan faktyczny odbiega od wzorcowego może być nałożenie odpowiedniej dyspozycji na podmiot kontrolowany poprzez wydanie zarządzenia pokontrolnego, decyzji administracyjnej, wszczęcia postępowania egzekucyjnego, czy też żądania przeprowadzenia odpowiedniego postępowania, w tym służbowego i karnego, przy zachowaniu warunków wymienionych w art 12 i art. 15 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r., Nr 44, poz. 287 ze zm.). Wszystkie te działania, przybierające zarówno formę władczych i niewładczych działań kontrolnych, mają jednak w pierwszej kolejności zmierzać do doprowadzenia określonego stanu faktycznego do stanu postulowanego, przy czym mogą one przybierać również formę represyjną ( tak: np. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 276/10, dostępny w Centralnej Bazie Orzecznictwa Sądów Administracyjnych). Badanie legalności takiego zarządzenia sprowadza się zatem do stwierdzenia, czy istniały podstawy do jego wydania, w oparciu o wyniki kontroli przeprowadzonej przez Inspekcję Ochrony Środowiska i czy dokonano prawidłowej kwalifikacji poczynionych w toku kontroli ustaleń. W rozpoznawanej sprawie przedmiot sporu sprowadza się do obowiązków określonych w pkt 2 i 4 zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego. W pkt 2 tego zarządzenia znalazło odzwierciedlenie ustalenie kontroli dotyczące niewłaściwego klasyfikowania odpadów w sortowni odpadów komunalnych, które skarżąca Spółka kwestionuje w części dotyczącej klasyfikowania odpadów z mechanicznej obróbki odpadów, zaś w pkt 4 sformułowano obowiązek odnoszący się do ustalenia niewłaściwego przekazywania odpadów podmiotom nie posiadającym zezwolenia właściwego organu na prowadzenie gospodarowania odpadami. W wyniku analizy dokumentów zawartych w aktach administracyjnych Sąd orzekający w niniejszej sprawie doszedł do przekonania, iż ustalenia przeprowadzonej kontroli dawały podstawę do wydania zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego w zakresie kwestionowanym przez stronę skarżącą. Z protokołu kontroli nr [...] wynika, iż przedmiotem kontroli była gospodarka odpadami ( z wyłączeniem z zagadnień dotyczących obowiązku ograniczenia ilości odpadów komunalnych ulegających biodegradacji kierowanych do składowania) oraz rozpoznanie sprawy odzysku odpadów o kodzie 19 12 09, pochodzących od skarżącej Spółki, w wyrobisku poeksploatacyjnym kopalni kruszywa naturalnego "Z" gm. C., woj. [...], w związku z wystąpieniem WIOŚ w L. Delegatura w P. zawartym w piśmie z dnia 4 kwietnia 2011 r. W tym piśmie podano, że w wyniku kontroli stwierdzono, że partia 500 ton odpadów przekazanych według kart przez skarżącą jako odpady o kodzie 19 12 09 nie była w rzeczywistości tym odpadem, bowiem w ich składzie oprócz minerałów znajdowały się znaczne ilości innych odpadów: tworzyw sztucznych, szkła, papieru, metalu i części organicznych. W trakcie kontroli, jak wynika z pkt.3.3. protokołu, ustalono, że Spółka frakcję podsitową o garnualcji 0-10 mm, wydzieloną mechanicznie na sicie bębnowych z odpadów komunalnych, klasyfikuje jako odpady o kodzie 19 12 09 ( np. piasek, kamienie) i przekazuje odbiorcom do odzysku w procesie R 14, polegającym na wypełnieniu wyrobisk do budowy wałów, nasypów kolejowych i drogowych, do budowy skarp, w tym obwałowań i kształtowania korony nadpoziomowego składowiska. Spółka w trakcie kontroli dwukrotnie sporządziła karty charakterystyki odpadów klasyfikowanych pod kodem 19 12 09 w oparciu badania przeprowadzone zgodnie z kryteriami dopuszczenia odpadów do składowania. Badania te wskazują, według organu, kryteria dopuszczenia do składowania na składowiskach odpadów innych niż niebezpieczne i objęte, natomiast nie spełniają kryteriów do stosowania ich na warstwy izolacyjne na składowiskach odpadów. Wyniki tych badań nie mogły być, jak stwierdzono w protokole, uznane za miarodajne, ponieważ Spółka nie udokumentowała, że laboratoria badawcze posiadały w dacie ich wykonywania akredytację lub certyfikat wdrożonego systemu jakości na wszystkie badane parametry. W pkt II protokołu kontroli, w którym omówione zostały wymienione w formie tabelarycznej stwierdzone naruszenia i nieprawidłowości, wskazano, iż Spółka nie wykonywała badań składu odpadów klasyfikowanych jako minerały o kodzie 19 02 09, które potwierdziłyby lub wykluczyłyby, że odpady pod sitowe frakcja 0-10 mm są minerałami. W trakcie kontroli organ przeprowadził badania próbki odpadów 19 02 09 w celu ustalenia składu odpadów na zawartość składników mineralnych i biodegradowalnych, którego wyniki przedstawia sprawozdanie z badań nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. W uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wyjaśniając nałożenie na podstawie art. 36 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach, obowiązku w pkt 2 zarządzenia wskazał, że wykonane w trakcie kontroli badania próbki odpadów klasyfikowanych kodem 19 12 09, potwierdzają, że odpady te zawierają węgiel organiczny i nie stanowią minerałów. Organ wyjaśnił, iż zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 7 września 2005 r. w sprawie kryteriów oraz procedur dopuszczenia odpadów do składowania na składowisku danego typu ( Dz. U. Nr 186, poz. 1553 ze zm.) odpady powstałe podczas przesiewania odpadów o kodzie 20 03 01 należy zaliczyć do odpadów wytwarzanych nieregularnie, czyli odpadów powstających w instalacjach i procesach różnych rodzajów, lub do odpadów, których skład nie może zostać jednoznacznie scharakteryzowany, w szczególności odpadów powstających wskutek wstępnego przetwarzania odpadów mieszania lub innych działań powodujących zmianę charakteru lub składu. Dlatego, zdaniem organ, każdą partię odpadów przesiewu z mechanicznego sortowania zmieszanych odpadów komunalnych charakteryzuje odmienny skład chemiczny i klasyfikowanie ich jako minerały, np. piasek, kamienie o kodzie 19 12 09 jest nieuzsadnione. Zdaniem Sądu przytoczone powyżej ustalenia organu, uzasadniają, wbrew skardze, nałożenie na Spółkę, obowiązku określonego w pkt 2 zaskarżonego postanowienia, obejmującego również odpady o kodzie 19 12 09. Trzeba bowiem zauważyć, że [...] Wojewódzki Inspektor Kontroli Ochrony Środowiska jest organem powołanym do kontroli prawidłowości kwalifikowania odpadów przez podmioty gospodarcze prowadzące działalność w zakresie odzysku odpadów, posiadającym specjalistyczną wiedzę w tym zakresie. Strona skarżąca zarówno w trakcie kontroli prowadzonej przez organ, jak też później w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa nie wykazała, że ustalenia organu co do nieprawidłowego kwalifikowania odpadów kodem 19 12 09 są wadliwe. Także w postępowaniu sądowym nie przedstawiła żadnego dowodu na poparcie zarzutów podniesionych w skardze, a więc dowodu stwierdzającego, że prawidłowo kwalifikuje odpady o frakcji 0-10 mm, wydzielane z odpadów komunalnych mechanicznie na sicie bębnowym, nadając im kod 19 12 09 i, że odpady te są minerałami, o których mowa w załączniku do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 20011 r. w sprawie odpadów ( Dz. U. Nr 112, poz. 1206). Ustalenia organu, że Spółka nigdy nie wykonała badań tych odpadów w laboratorium posiadającym odpowiednie certyfikaty, pozwalających na prawidłowe kwalifikowanie odpadów, potwierdzają znajdujące się w aktach sprawy dokumenty oraz wyjaśnienia G. C. Dyrektora Zakładu zawarte w protokole ze złożenia pisemnej informacji do protokołu z kontroli nr [...], stanowiącym załącznik nr 6 tego protokołu. Dla oceny prawidłowości ustaleń organu nie mogło mieć wpływu przekonanie Spółki, że skoro wcześniejsza kontrola WIOŚ w protokole z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] nie wniosła zastrzeżeń, to sposób dokonywania kwalifikacji odpadów jest nadal prawidłowy. Organ w odpowiedzi na skargę wyjaśnił, że kontrola przeprowadzona w 2008 roku nie obejmowała klasyfikowanie odpadów w sortowni, a to oznacza, że przekonanie pracownika Spółki co do prawidłowej klasyfikacji odpadów nie znajduje żadnego oparcia. Trafnie stwierdził organ w odpowiedzi na skargę, że od 2007 roku , w którym Spółka R. uruchomiła sortownię odpadów, ukazało się wiele publikacji naukowo-badawczych dotyczących procesów przetwarzania odpadów, wydane zostały również nowe akty prawne, m.in. rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 2 czerwca 2010 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych kwalifikowania części energii odzyskanej z termicznego przekształcania odpadów komunalnych, na stronie internetowej Ministerstwa Środowiska jako materiał pomocniczy zamieszczono "Wytyczne dotyczące wymagań dla procesów kompostowania, fermentacji i mechaniczno-bilologicznego przetwarzania odpadów według stanu na dzień 15 grudnia 2008 r.", w związku z tym ulegała zmianom nie tylko wiedza w zakresie gospodarowania odpadami, ale również ocena prawna przedmiotowych zagadnień. Strona skarżąca, jako podmiot gospodarczy prowadzący działalność gospodarczą w zakresie gospodarowania odpadami, aby prowadzić tę działalność zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa powinna mieć szeroką w tym zakresie wiedzę, w tym celu, zaznajomić się z chociażby z materiałami udostępnionymi przez Ministerstwo Środowiska i w razie potrzeby z nich korzystać. Dlatego też, nie znajduje uzasadnienia zarzut skargi naruszenia art. 7 Konstytucji, bowiem organ mógł jako materiał pomocniczy wykorzystać w trakcie prowadzonej kontroli, a następnie powołać w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego wymienione powyżej "Wytyczne...", które zostały udostępnione do publicznego wglądu, a z którymi w związku z tym Spółka mogła się również zapoznać. W świetle materiału dokumentacyjnego zawartego w aktach sprawy nie jest trafny zarzut skargi kwestionujący pkt 4 zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego, którym organ w oparciu o ustalenia kontroli zobowiązał skarżącą Spółkę do przekazywania odpadów wyłącznie podmiotom, które uzyskały zezwolenie właściwego organu na prowadzenie gospodarowania odpadami, chyba że działalność taka nie wymaga uzyskania zezwolenia. Jak wynika z protokołu nr [...] kontrola na podstawie kart przekazania odpadu ujawniła, że Spółka odpady o kodzie 19 12 10 w grudniu 2010 r. oraz w styczniu 2011 r., w ilościach odpowiednio 23,32 Mg i 68 Mg, przekazała M.Sp.zo.o. z/s w O. - Zakład w L., nieposiadającemu na to zezwolenia w decyzjach zezwalających na zbieranie, odzysk i unieszkodliwianie odpadu. Ustaleń tych Spółka nie kwestionowała w trakcie kontroli, protokół z kontroli został bowiem podpisany bez zastrzeżeń. Natomiast w protokole ze złożenia pisemnej informacji, stanowiącym załącznik nr 6 do protokołu kontroli, zostało jedynie wyjaśnione, że w miesiącach wrzesień - październik zwrócono Spółce odpady paliwa alternatywnego z cementowni, z których część przesuszono i sprzedano w 2011 roku, a część zagospodarowano pod kodem 19 12 12. Trafnie podniesiono w odpowiedzi na skargę, że skarżąca dopiero w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa podniosła, że doszło do ludzkiego błędu, polegającego na tym, że w kartach nie zostało odnotowane, że Spółka zwrócone w ramach reklamacji odpady o kodzie 19 12 10 zagospodarowała jako odpady o kodzie 19 12 12 i przekazała je podmiotom posiadającym zezwolenie na ich zagospodarowanie, przy czym twierdzeń tych nie udokumentowała. Zauważyć należy, że strona podnosząc w skardze ten sam zarzut również nie przedłożyła żadnych dowodów na potwierdzenie wiarygodności swoich twierdzeń. Z tego też względu zarzut ten nie mógł on odnieść zamierzonego skutku. Wymaga w tym miejscu podkreślenia, że to na stronie skarżącej jako na podmiocie prowadzącym działalność gospodarczą spoczywa odpowiedzialność za ewentualne błędy zatrudnionych przez nią pracowników, wobec tego argument odnoszący się do ludzkiego błędu nie ma znaczenia w przypadku nałożonego w pkt 4 zarządzenia pokontrolnego obowiązku w sytuacji, w której błąd ten nie został udokumentowany. W świetle powyższego Sąd nie dopatrzył się zarówno naruszenia art. 7 Konstytucji RP, podniesionego w pkt 1 skargi, co do którego odniósł się już powyżej, jak również naruszenia prawa materialnego zarzucanego w pkt 2, 3 i 4 skargi, gdyż zaskarżone zarządzenie pokontrolne zostało wydane prawidłowo w oparciu o art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, zaś kwestionowane przez stronę skarżącą obowiązki nałożone w pkt 2 i pkt 4 zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego znajdują umocowanie odpowiednio w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów oraz w art. 25 ust. 2 ustawy o odpadach. 1-11 Mając powyższe na względzie Sąd uznając skargę za niezasadną, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło