II SA/Kr 1931/11
WyrokWSA w Krakowie2012-02-15
Skład orzekający: Joanna Tuszyńska, Małgorzata Brachel-Ziaja, Aldona Gąsecka-Duda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i stwierdzając wygaśnięcie decyzji o oddaniu w użytkowanie wieczyste, prawidłowo zastosowało art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. i czy uwzględniło wiążącą ocenę prawną wyrażoną w poprzednim wyroku WSA?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wydając decyzję stwierdzającą wygaśnięcie decyzji o oddaniu w użytkowanie wieczyste, nie zastosowało się do wiążącej oceny prawnej i wskazań zawartych w poprzednim wyroku WSA. Nie dokonało koniecznych ustaleń dowodowych dotyczących następstwa prawnego Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w K. oraz nie uwzględniło w pełni materiału dowodowego, co stanowi naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 153 PPSA.Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która stwierdziła wygaśnięcie decyzji Miejskiego Zarządu Gospodarki Terenami z 1982 r. o oddaniu w użytkowanie wieczyste nieruchomości. Wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia złożył J.S., twierdząc, że decyzja stała się bezprzedmiotowa, a on sam od lat jest posiadaczem części działek i wybudował na nich pawilon. Organ pierwszej instancji odmówił stwierdzenia wygaśnięcia, ale SKO uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Następnie SKO stwierdziło wygaśnięcie decyzji w części dotyczącej konkretnych działek. Spółdzielnia Mieszkaniowa zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym art. 153 PPSA, wskazując na niewłaściwe uwzględnienie poprzedniego wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 października 2011 r. i określił, że nie może być ona wykonywana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie WSA Małgorzata Brachel-Ziaja WSA Aldona Gąsecka-Duda (spr.) Protokolant Maciej Żelazny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2012 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 10 października 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana.
Decyzją Miejskiego Zarządu Gospodarki Terenami z dnia 24 listopada 1982 r. , znak [...] , oddano Związkowej Spółdzielni Mieszkaniowej w K. , w użytkowanie wieczyste kompleks działek położonych w obrębach [...] , jednostka ewidencyjna [...] , o łącznej powierzchni 101449 m² , celem wybudowania spółdzielczych budynków mieszkalnych.
Wnioskiem z dnia 12 września 2007 r. J.S. wystąpił o stwierdzenie wygaśnięcia powyższej decyzji podając, iż stała się ona bezprzedmiotowa z uwagi na to, że od dnia 24 listopada 1982 r. Związkowa Spółdzielnia Mieszkaniowa, jak i jej następca prawny Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...] " nie objęła w posiadanie działek o nr [...] i nr [...] , których decyzja dotyczy. Wnioskodawca wskazał również, że od 1987 r. jest posiadaczem tych działek i na podstawie pozwolenia na budowę wybudował na nich pawilon handlowy, który użytkuje nieprzerwanie do dnia dzisiejszego. Ponadto, co do działek nr [...] i nr [...] podpisał z Gminą Miejską umowę dzierżawy.
Decyzją z dnia 21 października 2008 r., znak [...] , Prezydent Miasta na podstawie art. 104§1, art. 107§1 i 3, art. 162 §1 pkt 1 k.p.a. orzekł o odmowie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Miejskiego Zarządu Gospodarki Terenami w K. z dnia 24 listopada 1982 r. , znak [...] o oddaniu w użytkowanie wieczyste Związkowej Spółdzielni Mieszkaniowej w K. , będącej poprzednikiem prawnym Spółdzielni Mieszkaniowej "[...] " w K. , nieruchomości państwowych położonych w K. b. gm. kat. [...] , jednostka ewidencyjna [...] .
Orzekając w ten sposób przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania w sprawie oraz przekształcenia poszczególnych działek objętych decyzją , a nadto podał co następuje.
Działka nr [...] o pow. 177 m² , powstała w wyniku przekształcenia działki nr [...] , stanowi własność Gminy K. i objęta jest Kw [...] , zaś działka nr [...] o pow. 95 m² ,powstała w wyniku przekształcenia działki [...] , objęta jest Kw Nr [...] i również stanowi własność Gminy [...] Działka nr [...] w części stanowi teren zielony, w części zabudowana jest budynkiem gospodarczym wraz z asfaltowym wjazdem i podmurówką. Z kolei działka nr [...] w części zabudowana jest pawilonem handlowym wybudowanym przez J.S. , w pozostałej zaś części stanowi chodnik z płyt chodnikowych, zieleń oraz media (podobnie działka...).
Na podstawie decyzji Urzędu Dzielnicowego z dnia 4 sierpnia 1987 r. w sprawie pozwolenia na budowę segmentu w pawilonie handlowym – branży gastronomicznej, uzupełnionej aneksem z dnia 12 listopada 1988 r., J.S. wzniósł na wyżej opisanym terenie obiekt handlowy, a w dniu 22 grudnia 1989 r. uzyskał pozwolenie na użytkowanie pawilonu nr 1 w zespole handlowym branży ogólnospożywczej. Umową z dnia 15 września 1987 r. Związkowa Spółdzielnia Mieszkaniowa w K. wydzierżawiła J.S. powyższy teren, a w dniu 2 stycznia 1992 r. zawarto kolejną umowę dzierżawy na 15 lat.
Część nieruchomości stanowiących przedmiot decyzji z dnia 24 listopada 1984 r., znak [...] , aktualnie znajduje się w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej "[...] " w K. , część stanowi własność innych podmiotów, zaś część stanowi własność Gminy Miejskiej K. i nie jest obciążona prawami rzeczowymi ograniczonymi. Do tych ostatnich należą działki nr nr [...] , w stosunku do których Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...] " w K. , jako następca prawny Związkowej Spółdzielni Mieszkaniowej w K. , posiada interes prawny. Przemawia za tym okoliczność wystąpienia przeciwko Gminie K. z roszczeniem o ustanowienie użytkowania wieczystego. Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...] " w K. powstała w wyniku podziału Związkowej Spółdzielni Mieszkaniowej dokonanego uchwałą Nr 3/II/90 Zebrania Przedstawicieli Członków Związkowej Spółdzielni Mieszkaniowej z dnia 1 grudnia 1990 r.
Zgodnie z art. 162 §1 pkt 1 k.p.a., można stwierdzić wygaśnięcie decyzji, jeżeli stała się ona bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony.
Bezprzedmiotowość decyzji wynika z ustania prawnego bytu elementu stosunku materialno prawnego nawiązanego na podstawie decyzji administracyjnej z powodu ustania bytu podmiotu, zniszczenia lub przekształcenia rzeczy, rezygnacji z uprawnień przez stronę, a także powodu zmiany stanu faktycznego uniemożliwiającego wykonanie decyzji lub zmiany w stanie prawnym w przypadku, gdy powoduje ona taki sutek.
W przedmiotowej sprawie istnieją jednak strony stosunku prawnego ukształtowanego decyzją z 1982 r. (Gmina Miejska jako następca Skarbu Państwa oraz Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...] " w K. jako następca prawny Związkowej Spółdzielni Mieszkaniowej w K.). W stosunku do przedmiotowej nieruchomości (działek nr nr ....) nie zachodzi niemożność wykonania decyzji z powodu zmiany stanu faktycznego. W sprawie nie istnieje też obowiązek stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, który wynikałby z przepisów szczególnych, jak i nie przemawia za tym interes społeczny. Przeciwko takiemu rozwiązaniu stoi interes strony - Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w K. , zamanifestowany staraniami o oddanie tego terenu w użytkowanie wieczyste. Ponadto, interes podmiotu składającego wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji jako wątpliwy nie jest równoważny interesowi Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w K.
Wnioskodawca postępowania posiada jednak interes prawny. Na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami przysługuje mu bowiem roszczenie o ustanowienie użytkowania wieczystego gruntu oraz przeniesienie własności znajdujących się na nim budynków, innych urządzeń i lokali. Z kolei Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...] " z przedmiotowej decyzji wywodzi roszczenie o zobowiązanie Gminy K. do zawarcia z nią umowy użytkowania wieczystego. Tak więc zarówno J.S. jak i Spółdzielnia posiadają status strony postępowania.
W przedmiotowej nie zachodzą jednak przesłanki wymienione w art. 162§1 pkt 1 k.p.a., uprawniające organ administracji do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji.
Od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 21 października 2008 r. , znak [...] , odrębne odwołania złożyli w terminie J.S. oraz Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w K. Odwołujący się zarzucili rozstrzygnięciu naruszenie art. 28, 77 i 107 k.p.a.
J. S. zarzucił ponadto naruszenie art. 10, 11, 80 oraz 162 k.p.a. Zakwestionował stanowisko, że Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w K. jest następcą prawnym Związkowej Spółdzielni Mieszkaniowej w K. w zakresie ewentualnych roszczeń wynikających z decyzji z dnia 24 listopada 1982 r., znak [...] , w szczególności w odniesieniu do działek nr [...] i nr [...] . Podniósł, iż z samego faktu, że Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w K. wydzieliła się ze Związkowej Spółdzielni Mieszkaniowej w K. nie można wywodzić, że stała się ona następcą prawnym Związkowej Spółdzielni Mieszkaniowej w zakresie praw wynikających z decyzji administracyjnych. Wskazał, że na bezprzedmiotowość decyzji z dnia 24 listopada 1982 r. znak [...] , wskazują dwie sytuacje. Po pierwsze prawa, które zostały przyznane Związkowej Spółdzielni Mieszkaniowej w K. przedmiotową decyzją nie zostały zrealizowane i zrealizowane być nie mogą, ponieważ adresat mógł je zrealizować jedynie do 28 lutego 1983 r. (pkt 6 decyzji). Po drugie ustawa z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach utraciła moc z dniem 1 sierpnia 1985 r., została tym samym zniesiona instytucja prawna, która w przeciwieństwie do dzisiaj istniejącego trybu ustanawiania użytkowania wieczystego wymagała wydania decyzji administracyjnej jeszcze przed sporządzeniem aktu notarialnego ustanawiającego użytkowanie wieczyste.
Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...] " w K. , nie kwestionując samego rozstrzygnięcia, wskazała na naruszenie również art. 207 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, gdyż położenie pawilonu wzniesionego przez J.S. i okoliczności jego wzniesienia wykluczają możliwość zastosowania tego przepisu. Artykuł 207 ust. 1 powołanej ustawy odnosi się do całego budynku, podczas gdy żądanie J.S. dotyczy ustanowienia na jego rzecz wieczystego użytkowania działek nr [...] i nr [...] , na których posadowione są jedynie części pawilonu oraz przeniesienia własności tych części. J.S. nie wykazał nadto, że pawilon w obecnym kształcie został wzniesiony przed dniem 5 grudnia 1990 r. na podstawie pozwolenia na budowę. Niezależnie od powyższego, organ pierwszej instancji błędnie przyjął, że J.S. jest stroną postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją.
Decyzją z dnia 27 stycznia 2010 r. , znak [...] , Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], na podstawie art. 162 §1 k.p.a. oraz art. 138§2 k.p.a. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji uznając, że następstwo prawne Spółdzielni Mieszkaniowej "[...] " w K. nie zostało wykazane, a stroną przedmiotowego postępowania winna być przede wszystkim Związkowa Spółdzielnia Mieszkaniowa w K. , która jest adresatem decyzji. Prowadzenie postępowania bez udziału tej ostatniej powoduje, że jest ono dotknięte wadą, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., stanowiącą podstawę wznowienia postępowania.
Nadto, zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w ponownym postępowaniu organ pierwszej instancji winien ustalić w sposób nie budzący wątpliwości czy i które roszczenia wynikające z decyzji z dnia 24 listopada 1982 r., znak [...] , przeszły na wydzieloną Spółdzielnię, rozważyć ograniczenie postępowania do działek będących przedmiotem sporu i w tym zakresie ocenić czy decyzja ta nie stała się bezprzedmiotowa.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła w terminie Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w K. zarzucając , że rozstrzygnięcie organu odwoławczego zostało wydane z naruszenie przepisów art. 7, 8, 77 ust. 1 i art. 28 k.p.a., art. 111 Prawa spółdzielczego, art. 207 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, oraz domagając się jej uchylenia i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania.
Prawomocnym wyrokiem z dnia 14 czerwca 2010r. , sygn. alt II SA/Kr 469/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, powołując jako podstawę prawną art. 145 § 1 pkt 1c i art. 152, oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję, określił, że nie może ona być wykonywana, jak również zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w K. kwotę 460 zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu wyroku wskazał na przedwczesność wydania decyzji kasacyjnej z przyczyn w niej podanych wobec powinności ustalenia przez organ odwoławczy czy Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w K. jest następcą Związkowej Spółdzielni Mieszkaniowej w K. także w zakresie ewentualnych praw wynikających z decyzji z dnia 24 listopada 1982 r. znak [...] . Zwrócił uwagę na istotę sporu w niniejszej sprawie , a także przyjął, że ustalone okoliczności uprawdopodobniają dostatecznie, iż wynik rozpatrywanej sprawy dotyczy interesu prawnego J.S.
Rozpoznając sprawę ponownie, decyzją z dnia 10 października 2011r., znak [...] wydaną na podstawie art. art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta z dnia 21 października 2008 r., znak [...] , w całości i orzekło w ten sposób, że stwierdziło wygaśnięcie decyzji Miejskiego Zarządu Gospodarki Terenami w K. , znak [...] z dnia 24 listopada 1982 r. w części orzekającej o oddaniu w użytkowanie wieczyste Związkowej Spółdzielni Mieszkaniowej w K. , ul. [...] , nieruchomości oznaczonej obecnie jako działka nr [...] o pow. 177 m², stanowiącej własność Gminy [...], obj. Kw nr [...] , wyodrębnionej z działki nr [...] oraz nieruchomości oznaczonej obecnie jako działka nr [...] o pow. 95 m², stanowiącej własność Gminy [...], obj. Kw nr [...] , wyodrębnionej z działki nr [...].
W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia po streszczeniu dotychczasowego przebiegu postępowania Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało na wiążący charakter oceny prawnej i wskazać co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku z dnia 14 czerwca 2010r. , sygn. alt II SA/Kr 469/10 (art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Jak wyjaśniło, bezspornym w sprawie jest, że decyzją z dnia 24 listopada 1982 r. , znak [...] , Miejski Zarząd Gospodarki Terenami w K. zarządził oddanie w użytkowanie wieczyste na okres 99 lat, licząc od daty zawarcia umowy notarialnej, Związkowej Spółdzielni Mieszkaniowej w K. nieruchomości państwowych położonych w dzielnicy administracyjnej [...] b. gm. kat. [...] , wpisanych do ksiąg wieczystych Państwowego Biura Notarialnego w K. Wśród wymienionych w tej decyzji nieruchomości znalazły się m. in. działki oznaczone numerami 39 o pow. 666 m² i 41 o pow. 586 m². Po wydaniu przedmiotowej decyzji w 2003 r. działka nr [...] uległa podziałowi na działki nr [...] do nr [...] , przy czym działka nr [...] ma powierzchnię 177 m2. Podziałowi uległa również działka nr [...] na działki o nr [...] do nr [...] , przy czym działka nr [...] ma powierzchnię 95 m². Wszystkie powstałe w wyniku podziału działki stanowią obecnie własność Gminy K. , przy czym działki nr [...] pozostają w zarządzie Szkoły Podstawowej nr 12 w K. Działki nr [...] i 4nr [...] pozostają w posiadaniu J.S. , który do 2006 r. był ich dzierżawcą na podstawie, zawartej ze Związkową Spółdzielnią Mieszkaniowa w K. w 1987 r. , następnie przedłużonej w 1992 r., umowy dzierżawy. Na działkach tych J.S. wybudował w 1989 r. na podstawie pozwolenia na budowę segment nr 1 pawilonu handlowego (decyzja o pozwoleniu na użytkowanie w aktach sprawy).
Przedmiotowa decyzja Miejskiego Zarządu Gospodarki Terenami w K. została wydana w oparciu o przepisy art. 3 ust. 3, art. 10 ust. 1, art. 11 ust. 1-3, art. 20 ust. 1-2, art. 23 ust. 1, art. 24 i art. 25 ust. 2 nieobowiązującej już ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1969 r. nr 22, póz. 159). Z przepisów tych, a w szczególności art. 20 ust. 1 i 2 wynikało, że zawarcie umowy użytkowania wieczystego poprzedzało wydanie decyzji administracyjnej przez właściwy organ, w której określano osobę użytkownika wieczystego oraz przedmiot i warunki użytkowania wieczystego gruntu.
Bezspornym jest, że będąca adresatem decyzji Związkowa Spółdzielnia Mieszkaniowa w K. nie zawarła ze Skarbem Państwa umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste w odniesieniu do żadnej z działek objętych decyzją z dnia 24 listopada 1982 r., oraz że Spółdzielnia ta w grudniu 1990 r. uległa podziałowi i między innymi ze Spółdzielni tej wydzieliła się Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w K. , przy czym Związkowa Spółdzielnia Mieszkaniowa w K. nadal funkcjonuje w obrocie prawnym.
Zgodnie z treścią art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Przepis ten ustanawia dwie normy prawne odnoszące się do dwóch różnych sytuacji. Norma pierwsza pozwala na stwierdzenie wygaśnięcia decyzji, jeżeli stała się ona bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa. Norma druga wiąże się również z bezprzedmiotowością decyzji, ale organ właściwy stwierdza jej wygaśnięcie tylko wtedy, gdy leży to w interesie społecznym lub interesie strony. Rozróżnienie to jest o tyle istotne, że w przypadku pierwszym uregulowanie prawne ma charakter odsyłający, zaś w przypadku drugim powołany przepis stanowi samodzielną podstawę materialnoprawną do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji.
Podstawowym zatem zagadnieniem w niniejszej sprawie jest bezprzedmiotowość decyzji. Bezprzedmiotowość decyzji można rozważać zarówno w aspekcie podmiotowym, jak i przedmiotowym. Bezprzedmiotowość o charakterze podmiotowym polega na tym, że przestaje istnieć podmiot stosunku prawnego, Bezprzedmiotowość o charakterze podmiotowym zachodzi nie tylko wtedy, gdy przestaje istnieć podmiot stosunku prawnego - np. śmierć osoby, zmiana, przekształcenie, likwidacja określonego podmiotu, ale również wtedy, gdy następuje utrata przez stronę określonych kwalifikacji, statusu prawnego. W rozpoznawanej sprawie podmiot stosunku prawnego, a więc Zjednoczona Spółdzielnia Mieszkaniowa w K. nadal istnieje. Nie zachodzi zatem podmiotowa przesłanka do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, na co zwrócił uwagę WSA w Krakowie w wyżej powołanym wyroku. Trzeba bowiem wyraźnie podkreślić, że podmiotem decyzji Miejskiego Zarządu Gospodarki Terenami w K. była Zjednoczona Spółdzielnia Mieszkaniowa w K. , która nadal istnieje i którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze zawiadomiło o toczącym się postępowaniu. W trakcie uzupełniającego postępowania wyjaśniającego Zjednoczona Spółdzielnia Mieszkaniowa w K. złożyła na rozprawie w dniu 15 lipca 2011 r. oświadczenie iż nie jest zainteresowana zawarciem z Gminą K. (obecnym właścicielem) umowy użytkowania wieczystego przedmiotowych nieruchomości. Ponadto, okolicznością bezsporną w sprawie jest fakt, że Zjednoczona Spółdzielnia Mieszkaniowa nie zawarła z Gminą K. umowy o oddaniu w użytkowanie wieczyste jakichkolwiek działek objętych decyzją. Powyższe oznacza zaś bezprzedmiotowość decyzji dla strony postępowania w tym sensie, że strona nie jest zainteresowana realizacją uprawnienia przyznanego decyzją o oddaniu w użytkowanie wieczyste nieruchomości. W rozpoznawanej sprawie przesłanka bezprzedmiotowości decyzji (w aspekcie przedmiotowym) została zatem spełniona.
Jeżeli przepis szczególny nie wskazuje możliwości wygaśnięcia decyzji, a tak jest w rozpoznawanej sprawie, wówczas oprócz bezprzedmiotowości decyzji należy wskazać istnienie "interesu społecznego" lub "interesu strony", które uzasadniają stwierdzenie wygaśnięcia decyzji. W przedmiotowej sprawie tym uzasadnieniem dla podjętego rozstrzygnięcia jest istnienie interesu społecznego. Pojęcie interesu społecznego nawiązuje do określonej w art. 7 k.p.a. zasady uwzględniania z urzędu interesu społecznego, jest to typowa klauzula generalna, która ma nieostry charakter. Pojęcie "interesu społecznego", jako pojęcie niedookreślone, powinno być skonkretyzowane w procesie stosowania prawa. Jak podnosi się w literaturze, sam fakt pozostawiania w obrocie prawnym decyzji bezprzedmiotowych pozostaje w kolizji z interesem społecznym. Pozostawanie w obrocie prawnym decyzji bezprzedmiotowych stwarza pozory istnienia określonych uprawnień, czy obowiązków, godząc w ten sposób w pewność obrotu prawnego. Pozostawienie w obrocie prawnym decyzji z dnia 24 listopada 1982 r. , znak [...] , przyznającej Związkowej Spółdzielni Mieszkaniowej w K. uprawnienie do zawarcia z Gminą K. umowy o oddanie w użytkowanie wieczyste gruntów w sytuacji, gdy uprawniony podmiot rezygnuje z tego uprawnienia, co powoduje, że wynikające z niej prawa przestały istnieć, stworzyłoby z jednej strony niejasność i brak pewności co do obwiązującego stanu prawnego dla wszystkich uczestników obrotu prawnego, z drugiej zaś strony formalne pozostawienie tej decyzji w obrocie prawnym mogłoby rodzić spory związane z jej wykonywaniem. Interes społeczny przemawia za tym, aby takie okoliczności nie występowały w obrocie prawnym. Wygaszenie decyzji, która niewątpliwie stała się bezprzedmiotowa leży w szeroko pojętym interesie społecznym. Porządkuje bowiem sytuację prawną przez wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, która przestała istnieć i przez to nie nadaje się do wykonania.
W tym stanie rzeczy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w ramach swych uprawnień wynikających z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchyliło zaskarżoną decyzję i rozstrzygnęło sprawę merytorycznie.
Wnosząc w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. dnia 10 października 2011r., znak [...] , Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w K. domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz skierowania sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] celem ponownego jej rozpoznania.
Zarzucając naruszenie art. 7 k.p.a., art. 77 § 1. k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 § 3. k.p.a. i art. 162 § 1 pkt. 1 k.p.a., oraz przepisu art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i przepisu art. 111 Prawa spółdzielczego, skarżąca wskazywała na następujące okoliczności.
Wyłączną podstawą wydania zaskarżonej decyzji jest pojedyncze zdanie pełnomocnika Związkowej Spółdzielni Mieszkaniowej, wyjęte z całego jego oświadczenia złożonego na rozprawie w dniu 15 lipca 2011r. Temu pojedynczemu zdaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze nadało znaczenie oczywiście sprzeczne z treścią oświadczenia pełnomocnika Związkowej Spółdzielni Mieszkaniowej w K. oraz całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Z oświadczenia pełnomocnika Związkowej Spółdzielni Mieszkaniowej wynika, że Spółdzielnia ta uznaje decyzję organu pierwszej instancji - czyli Prezydenta Miasta K. z dnia 21 października 2008 r. o odmowie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji MZGT II z 24 listopada 1982 r. - za prawidłową, oraz że uprawnienia wynikające z tej decyzji przeszły na Spółdzielnię Mieszkaniową [...] w wyniku podziału Związkowej Spółdzielni Mieszkaniowej i wydzielenia się z niej Spółdzielni Mieszkaniowej [...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze pominęło całkowicie cały obszerny materiał dowodowy, z którego wynika w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, że Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] jest następcą prawnym Związkowej Spółdzielni Mieszkaniowej. Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] od chwili powstania prowadziła konsekwentne działania mające na celu wykonanie decyzji z 24 listopada 1982 r., była wyłączną stroną wszystkich postępowań dotyczących gruntów położonych w obr. [...] dz. [...], oraz że z decyzji tej nie oddano w użytkowanie wieczyste jedynie działek powstałych w wyniku podziału działek nr nr [...] - czyli nr nr [...] oraz nr nr [...] , co do których toczy się postępowanie przed Sądem Okręgowym w K. o złożenie przez Gminę Miejską K. oświadczenia o oddaniu tychże działek w wieczyste użytkowanie Spółdzielni Mieszkaniowej [...] . Pominięcie całego materiału dowodowego oraz jego całkowite nie rozpatrzenie i oparcie rozstrzygnięcia na pojedynczym zdaniu pełnomocnika Związkowej Spółdzielni Mieszkaniowej sprzecznym z całością jego oświadczenia, uzasadnia zarzut naruszenia przepisów art. 77 § 1. i art. 80 k.p.a.
Zaskarżona decyzja nie zawiera też żadnego wyjaśnienia przyczyn, dla których Samorządowe Kolegium Odwoławcze pominęło cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, czym naruszono przepis art. 107 § 3 k.p.a.
Naruszony został też przepis art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., bowiem uprawniony z decyzji z dnia 24 listopada 1982 r. podmiot - czyli Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] , jako następca prawny pierwotnego adresata decyzji istnieje i konsekwentnie żąda wykonania tej decyzji poprzez oddanie w użytkowanie wieczyste działek nr nr [...] . Nie można więc było stwierdzić wygaśnięcia decyzji z 24 listopada 1982 r. z tej przyczyny, że pierwotny adresat decyzji, czyli Związkowa Spółdzielnia Mieszkaniowa oświadczyła, iż nie jest zainteresowana nabyciem wieczystego użytkowania nieruchomości. Spółdzielnia ta - co wynika zarówno z treści jej oświadczenia złożonego na rozprawie w dniu 15 lipca 2011 r., jak i oświadczenia zawartego w piśmie z dnia 7 maja 2010 r. do Wydziału Skarbu Miasta K. - wskazała wyraźnie, że istnieje jej następca prawny i jest nim Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] . Samorządowe Kolegium Odwoławcze na mocy przepisu art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi było związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 czerwca 2010 r., sygn. II SA/Kr 469/10. Zalecenia te nie zostały jednak wykonane. Nie przeprowadzono jakiejkolwiek analizy materiału dowodowego co do następstwa prawnego Spółdzielni Mieszkaniowej [...] . Do udziału w sprawie wezwano Związkową Spółdzielnię Mieszkaniową bez uprzedniego ustalenia, że Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] nie jest jej następcą prawnym, a tylko wtedy - jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 14 czerwca 2010 r. – mógłby powstać problem udziału Związkowej Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w postępowaniu.
O ile Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało za bezsporny fakt wydzielenia ze Związkowej Spółdzielni Mieszkaniowej Spółdzielni Mieszkaniowej [...] , to z tej bezspornej okoliczności nie wyprowadziło już żadnych wniosków, ignorując w sposób oczywisty fakt, że Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] jest następcą prawnym Związkowej Spółdzielni Mieszkaniowej w zakresie obejmującym spółdzielcze osiedle [...] w jego granicach geodezyjnych. Następstwo prawne Spółdzielni Mieszkaniowej [...] zostało już wielokrotnie ustalone i uznane przez organy administracji oraz sądy administracyjne i powszechne. Również strony niniejszego postępowania, w szczególności wnioskodawca J.S. , uznają, że Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] jest następcą prawnym Związkowej Spółdzielni Mieszkaniowej. Dowody potwierdzające następstwo prawne, szczegółowo wymienione w znajdujących się w aktach sprawy pismach Spółdzielni Mieszkaniowej [...] z dnia 22 kwietnia 2008 r. i z dnia 21 lipca 2011 r., zostały w całości pominięte.
Następstwo prawne Spółdzielni Mieszkaniowej [...] nie może być więc w jakikolwiek sposób kwestionowane, a ignorowanie tego faktu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze narusza przepis art.111 Prawa spółdzielczego. Wykazane wyżej uchybienia uzasadniają też zarzut naruszenia przepisu art. 7 k.p.a., bowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podjęło żadnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.
Zaskarżona decyzja narusza też interes społeczny poprzez uniemożliwienie wykonania decyzji administracyjnej wydanej 29 lat wcześniej, której niewykonanie jest skutkiem wieloletnich zaniedbań organów administracyjnych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji. Akcentowało przy tym cytując odpowiedni fragment uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 czerwca 2010r. , sygn. alt II SA/Kr 469/10 , w którym zwrócono uwagę na istotę sporu w rozpatrywanej sprawie, że zaskarżona decyzja odpowiada wskazaniom w nim zawartym.
Uczestniczka Związkowa Spółdzielnia Mieszkaniowa w K. w piśmie z daty 23 stycznia 20112 r. popierała skargę jako zasadną. Wskazywała, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze pominęło okoliczność, że skarżąca jest następcą prawnym uczestniczki w zakresie praw do nieruchomości objętej postępowaniem. Uwzględniając fakt, że skarżąca wydzieliła się ze Związkowej Spółdzielni Mieszkaniowej w K. można nawet zasadnie twierdzić, iż jest ona tożsama z podmiotem, na rzecz którego decyzją ustanowiono użytkowanie wieczyste. Dlatego też, mając na uwadze kontynuowanie bytu pierwotnej spółdzielni przez skarżącą i przysługiwanie jej praw majątkowych w zakresie zasobów mieszkaniowych wskazanych w uchwale podziałowej , uczestniczka oświadczyła, że nie rości sobie żadnych praw do nieruchomości, czy uprawnień wynikających z decyzji objętej przedmiotem postępowania, albowiem przynależą one skarżącej.
Uczestnik J.S. w piśmie z daty 2 lutego 2012 r. wnosił o oddalenie skargi podkreślając, że adresatem przedmiotowej decyzji jest Związkowa Spółdzielnia Mieszkaniowa w K. , a skarżąca nie jest jedynym podmiotem wydzielonym z tej Spółdzielni . Skarżący nie podzielał stanowiska wynikającego jego zdaniem z pisma Związkowa Spółdzielnia Mieszkaniowa w K. , iż prawa wynikające z decyzji mają charakter dyspozytywny i uczestniczka mogła dowolnie decydować, jakiemu podmiotowi winny one przysługiwać. Wskazywał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa oraz podnosił, iż w sprawie przedkładania przez przedstawicieli skarżącej dokumentów nie odpowiadających oryginałowi, a także noszących ślady modyfikacji, z których miałoby wynikać następstwo prawne i prawa do decyzji, z wniosku Prezydenta Miasta K. prowadzone jest od marca 2011r. postępowanie przez Prokuraturę Rejonową dla [...] . Skarżący zwracał uwagę na istotną okoliczność dla rozstrzygnięcia sprawy, jaka stanowi upływ 30 lat od wydania przedmiotowej decyzji . Powoływał też okoliczności świadczące o zasadności wydanego aktualnie rozstrzygnięcia, które uzupełnił w kolejnym piśmie – z dnia 1 lutego 2012r. Następnie, uczestnik przedłożył w sprawie pisma Urzędu Miasta z dat 21 listopada 1995r, 21 maja 2002r. i 11 sierpnia 2009r. na okoliczność , że wykonanie przedmiotowej decyzji jest i było niemożliwe. Na rozprawie dnia 15 lutego 2012r. wyjaśnił ponadto, że nie kwestionuje następstwa prawnego skarżącej po Związkowej Spółdzielni Mieszkaniowej, tylko zakres tego następstwa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważy, co następuje .
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 – 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych(Dz.U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30.08. 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczana dalej jako p.p.s.a. ) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym wnioskami i zarzutami skargi ( art. 134 §1 p.p.s.a. ), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy ( art. 135 p.p.s.a. ) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. Ponadto, fakt uprzedniego wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyroku z dnia 14 czerwca 2010r. , sygn. alt II SA/Kr 469/10, ma między innymi ten skutek, że dokonywana obecnie ponowna kontrola dotyczy w szczególności czynności oraz decyzji podjętych po tej dacie. Co do zasady winna ona nastąpić z uwzględnieniem wiążącego charakteru oceny prawnej oraz wskazań zawartych w uzasadnieniu tego orzeczenia ( art. 153 p.p.s.a.), z tym zastrzeżeniem, iż ocena prawna zawarta w orzeczeniu sądu administracyjnego traci moc wiążącą w wypadku zmiany stanu prawnego, jeżeli to spowoduje, że pogląd sądu stanie się nieaktualny (por. wyr. NSA z dnia 22 września 1999 r., I SA 2019/98 , ONSA 2000, nr 3, poz. 129). Podobny skutek mogą wywołać istotne zmiany stanu faktycznego. Przez ocenę prawną rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawa materialnego i procedury, oraz sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, a pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie (czynności), jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt (czynność) zostało uznane za błędne. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu eliminację błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia dostrzeżonych wadliwości, przy czym wskazania te nie mogą z góry narzucać sposobu rozstrzygnięcia konkretnych kwestii związanych z treścią przyszłego rozstrzygnięcia sprawy.
Mając na uwadze powyższe ogólne uwagi oraz przedmiot niniejszego postępowania należy stwierdzić, że po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrok z dnia 14 czerwca 2010r. , sygn. alt II SA/Kr 469/10 , nie uległ zmianie istotny stan faktyczny i prawny . Nie istnieją zatem przesłanki do odstąpienie od zasady wyrażonej w art. 153 p.p.s.a.
Uwzględniając wyrażoną w powyższym wyroku ocenę prawną i wskazania co do dalszego toku postępowania, Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym obecnie sprawę poczynił analogiczne ustalenia, które poszerzono o materiał zgromadzonych w aktach administracyjnych przy ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organ odwoławczy. Tak dokonana kontrola legalności zaskarżonej decyzji wskazuje na zasadność zarzutów skargi, albowiem wydając decyzję z dnia z dnia 10 października 2011r., znak [...] , Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie respektowało w pełni oceny prawnej i wskazań zawartych w wiążącym wyroku. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy w sposób niedopuszczalny odstąpiło ono od ustalenia w postępowaniu dowodowym istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, które w myśl jednoznacznych wskazań zawartych wyroku z dnia 14 czerwca 2010r. , sygn. alt II SA/Kr 469/10, należało dokonać przed przystąpieniem do ustaleń i rozważań określonych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny jako istota sporu. Nie jest bowiem tak, jak przyjmuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że ponownie prowadzone postępowanie odwoławcze należało ograniczyć wyłącznie do wyjaśnienia spełnienia przesłanek z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. Fragment uzasadnienia wyroku z dnia 14 czerwca 2010r. , sygn. alt II SA/Kr 469/10 - w którym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podkreśla, że za istotą sporu w rozpatrywanej sprawie nie kwestię następstwa spółdzielni, lecz to czy decyzja z dnia 24 listopada 1982 r. stała się bezprzedmiotowa i czy stwierdzenie jej wygaśnięcia leży w interesie społecznym lub w interesie strony , oraz uznaje za zadanie podstawowe do rozstrzygnięcia w konkretnym stanie faktycznym nie to, czy uprawnienie z decyzji z 24 listopada 1982 r. zostało "przejęte" przez Spółdzielnię [...] , lecz rozstrzygnięcie o bycie prawnym samej decyzji, podając , że kwestia następstwa spółdzielni jest dla rozstrzygnięcia merytorycznie obojętna bowiem nadal obie spółdzielnie istnieją, stąd nie zachodzi podmiotowa przesłanka do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji - został wyrwany z kontekstu szerszej, wcześniejszej wypowiedzi. Ta wcześniejsza wypowiedź poparta oceną prawną wskazywała zaś na konkretne uchybienia popełnione przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze przy wydaniu decyzji kasacyjnej z dnia 27 stycznia 2010 r. , znak [...] , oraz obligowała wprost do przeprowadzenie określonego postępowania dowodowego przez organ drugiej instancji, w tym oceny już zgromadzonego materiału i poczynienia odpowiednich ustaleń, przed rozstrzygnięciem zagadnień uznanych za istotę sporu. W tym zakresie, w uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał w szczególności, że :
" Zaskarżona do Sądu decyzja jest decyzją kasacyjną, nie rozstrzyga więc merytorycznie o uprawnieniu lub obowiązku strony, a jedynie nakazuje ponowne przeprowadzenie postępowania administracyjnego przez organ pierwszej instancji. Decyzja taka nie stanowi bezpośredniej konsekwencji stosowania norm prawa materialnego, a wydawana jest na podstawie przepisu formalnego tj. art. 138 § 2 kpa. Podjęcie takiej decyzji poprzedzone być musi oceną dokonywaną w kontekście przesłanek cytowanego przepisu, a więc zmierzającą do ustalenia czy postępowanie wyjaśniające wymaga uzupełnienia w całości lub znacznej części. Udzielenie prawidłowej odpowiedzi na to pytanie możliwe jest tylko przy uwzględnieniu treści właściwych norm prawa materialnego dotyczących istoty rozpoznawanej sprawy. Błąd organu odwoławczego co do prawa materialnego mającego w sprawie zastosowanie może prowadzić do fałszywych wniosków co do zakresu koniecznych jeszcze ustaleń.
Organ odwoławczy jako pierwszorzędny i w zasadzie jedyny powód swego rozstrzygnięcia wskazał na konieczność poczynienia ustaleń co do następstwa prawnego Spółdzielni Mieszkaniowej [...] (...) Rzecz w tym, że organ odwoławczy nie wyjaśnił przyczyn takiej oceny, a przede wszystkim nie wyjaśnił, dlaczego ewentualne uzupełnienie stosownego materiału i jego ponowna analiza nie może się odbyć na etapie postępowania odwoławczego. Krytycznie odnosząc się do zebranych dokumentów organ odwoławczy nie ustalił nawet, czy uzyskanie innych, dodatkowych, lepiej czytelnych, czy oryginalnych, jest możliwe. Nie poczynił też żadnych starań, aby samodzielnie materiał dowodowy dotyczący omawianej kwestii uzupełnić. Zauważyć przy tym trzeba, że problem następstwa Spółdzielni nie był przecież problemem nowym, organ I instancji zgromadził dotyczący go materiał dowodowy i dokonał własnej oceny. Ustalenie więc czy Spółdzielnia [...] jest następcą Związkowej Spółdzielni Mieszkaniowej także w zakresie ewentualnych praw wynikających z decyzji z dnia 24 listopada 1982 r. z całą pewnością nie wymagało przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Wymagało natomiast dogłębnej analizy zgromadzonego (względnie dodatkowo pozyskanego) materiału w kontekście wszystkich okoliczności sprawy, w tym przy uwzględnieniu położenia przedmiotowych nieruchomości, oraz historycznych i realnych uwarunkowań przejmowania zasobów przez nowopowstałą Spółdzielnię [...] . W analizie tej uwzględnić należałoby też, że na spółdzielnię powstałą w wyniku podziału przechodzi nie tylko posiadanie nieruchomości gruntowej, lecz także uprawnienie do uwłaszczenia (por. wyrok SN z 20 maja 2009 r. I CSK 420/08 – LEX nr 519351).
Dopiero wówczas, gdyby miało się okazać, że Spółdzielnia [...] następcą nie jest, powstać mógłby problem udziału w postępowaniu Związkowej Spółdzielni Mieszkaniowej. Nawet i wówczas jednak rozważyć należałoby, czy w okolicznościach rozpatrywanej sprawy, bez uzyskania stanowiska Związkowej Spółdzielni, konieczne byłoby przekazywanie sprawy do ponownego rozpoznania, o ile miałoby to nastąpić tylko w imię ochrony interesu tego podmiotu, dla którego ostateczne rozstrzygnięcie nie byłoby niekorzystne."
W wyroku tym Wojewódzki Sąd Administracyjny przesądził jednocześnie, że J.S. przysługuje status strony niniejszego postępowania.
Rozpoznając sprawę ponownie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wbrew cytowanej ocenie prawnej i jednoznacznym wskazaniom zawartym w wyroku z dnia 14 czerwca 2010r. , sygn. alt II SA/Kr 469/10, zaniechało dokonania ustaleń w kwestii pierwszorzędnej, a więc interesu prawnego Spółdzielni Mieszkaniowej "[...] " w K. , którą za stronę będącą następcą prawnym Związkowej Spółdzielni Mieszkaniowej w K. w zakresie uprawnień płynących z decyzji Miejskiego Zarządu Gospodarki Terenami z dnia 24 listopada 1982 r. , znak [...] , uznał Prezydent Miasta K. wydając decyzję z dnia 21 października 2008 r., znak [...] . Czyniąc w tym zakresie własne ustalenia i wyjaśniając czy stroną postępowania winna być Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w K. , czy Związkowa Spółdzielnia Mieszkaniowa w K. , organ odwoławczy winien był także uwzględnić jako wiążący pogląd, że na spółdzielnię powstałą w wyniku podziału przechodzi nie tylko posiadanie nieruchomości gruntowej, lecz także uprawnienie do uwłaszczenia.
Będąc związany oceną prawną i wskazaniami zawartymi w powyższym wyroku Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie było upoważnione do przyjęcia niezgodnej z nimi , swoistej koncepcji rozstrzygnięcia, polegającej traktowaniu jako strony postępowania obu spółdzielni, jednakże z uwzględnieniem jako istotnego stanowiska pierwotnego adresata decyzji.
W opisanej sytuacji należy uznać, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem zasady z art. 153 p.p.s.a. Nadto, podobnie jak poprzednio, orzekając w sprawie ponownie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a., albowiem nie dokonało koniecznych ustaleń co do następstwa prawnego Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w K. w zakresie ewentualnych praw wynikających z decyzji z dnia 24 listopada 1982 r. , znak [...] , po dogłębnej analizie już zgromadzonych dowodów, ewentualnym ich uzupełnieniu, z uwzględnieniu położenia przedmiotowych nieruchomości oraz historycznych i realnych uwarunkowań przejmowania zasobów przez nowopowstałą Spółdzielnię [...] , a także poglądu cytowanego w wyroku z dnia 14 czerwca 2010r., sygn. alt II SA/Kr 469/10, w ślad za wyrokiem Sądu Najwyższego z 20 maja 2009 r. I CSK 420/08 ( LEX nr 519351),
Wszystkie powyższe uchybienia rodzą konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji.
Niezależnie od tego za zasadne należy uznać zarzuty skarżącej oraz uczestniczki, które wskazują na nieprawidłową ocenę materiału zgromadzonego przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, tj. oświadczeń pełnomocnika Związkowej Spółdzielni Mieszkaniowej złożonych do protokołu rozprawy dnia 15 lipca 2011r. Wyżej wymieniony brak zainteresowania realizacją uprawnień wynikających z decyzji z dnia 24 listopada 1982 r. , znak [...] , uzasadniał jedynie formalnym uczestnictwem tej Spółdzielni w postępowaniu, wskazując w tym zakresie jako następcę prawnego Spółdzielnię Mieszkaniowa [...] w K. na podstawie uchwały o podziale Związkowej Spółdzielni Mieszkaniowej w K. z dnia 1 grudnia 1990r., jak również uznając za prawidłową decyzję organu pierwszej instancji .
Nie jest rzeczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zastępowanie organów administracji publicznej w wykonywaniu ich obowiązków orzeczniczych. Wskazane wyżej uchybienia przepisom postępowania stwarzają podstawę do uchylenia zaskarżonej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. " c " p.p.s.a., przy odstąpieniu od dalej idącej kontroli prawidłowości zastosowania w niniejszej sprawie przepisów prawa materialnego. Taka kontrola następuje dopiero po ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, w odniesieniu do którego mają znaleźć zastosowanie normy prawa materialnego. W sprawie niniejszej z uprzednio wskazanych przyczyn taka kontrola jest niemożliwa, a wypowiadanie wiążących ocen z zakresu prawa materialnego przedwczesne ( por. wyrok NSA z 10.02.1981r. , SA 910/80, ONSA 1981, nr 1 , poz. 7 oraz Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod red. T. Wosia , WP LexisNexis W-wa 2005 str. 145 t. 14 ).
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt I. sentencji wyroku , zaś rzeczą Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. przy ponownym rozpatrzeniu sprawy będzie wydanie stosownego rozstrzygnięcie po eliminacja wytkniętych uchybień. W szczególności organ odwoławczy winien respektować wiążących charakter oceny prawnej i wskazań co do dalszego toku postępowania zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 czerwca 2010r. , sygn. alt II SA/Kr 469/10, które pozostają aktualne. W tym zakresie rozstrzygnięcie uznawane za istotę sporu winno zostać poprzedzone dokonaniem własnych ustaleń w kwestii przejścia na Spółdzielnie Mieszkaniową [...] w K. uprawnień płynących z decyzji Miejskiego Zarządu Gospodarki Terenami z dnia 24 listopada 1982 r. , znak [...] , po dogłębnej analizie zgromadzonego (względnie dodatkowo pozyskanego) materiału, w kontekście wszystkich okoliczności sprawy, w tym przy uwzględnieniu położenia przedmiotowych nieruchomości, oraz historycznych i realnych uwarunkowań przejmowania zasobów przez nowopowstałą Spółdzielnię [...] . W analizie tej uwzględnić należałoby też, że na spółdzielnię powstałą w wyniku podziału przechodzi nie tylko posiadanie nieruchomości gruntowej, lecz także uprawnienie do uwłaszczenia (por. wyrok SN z 20 maja 2009 r. I CSK 420/08 – LEX nr 519351).
Podstawę prawną orzeczenia zawartego w pkt II. sentencji wyroku stanowi art. 152 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło