VI SA/Wa 1884/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant ref. staż. Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2012 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie Ministra Gospodarki z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu. Zaskarżonym postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. Minister Gospodarki, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym (Dz. U. Nr 122, poz. 1321, ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia B. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie Prezesa Urzędu Dozoru Technicznego w [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. w sprawie odmowy wydania zaświadczenia, utrzymał w mocy powyższe postanowienie. Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawiał się następująco. B. Sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej skarżąca spółka) pismem z dnia [...] czerwca 2010 r. złożyła do Prezesa Urzędu Dozoru Technicznego - w trybie art. 217 § 2 pkt 2 i art. 218 § 1 k.p.a. - wniosek o wydanie zaświadczenia stwierdzającego, że maszyny marki [...] następujących typów: koparki [...]i ładowarka [...] nie podlegają dozorowi technicznemu. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r. Prezes Urzędu Dozoru Technicznego na podstawie art. 218 § 1 i art. 219 k.p.a. odmówił wydania przedmiotowego zaświadczenia. Rozpoznając zażalenie skarżącej spółki organ odwoławczy stwierdził tymczasem, iż powyższe postanowienie nie zawierało oznaczenia organu, który je wydał (obligatoryjnych składników wskazanych w art. 124 § 1 k.p.a.), a zatem było aktem nieistniejącym. Wobec powyższego, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] Minister Gospodarki uchylił zaskarżone postanowienie w całości i umorzył postępowanie przed organem I instancji z powodu jego bezprzedmiotowości. Na ww. postanowienie skarżąca spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 17 marca 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 2223/10, uchylił je. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że skarżąca spółka wystąpiła do Prezesa Urzędu Dozoru Technicznego z wnioskiem o wydanie zaświadczenia żądanej treści, a zatem nastąpiło wszczęcie postępowania administracyjnego i istniał jego przedmiot. Nadto, Sąd stwierdził, że braki w zakresie niespełnienia przez postanowienie wymogów formalnych określonych w art. 124 k.p.a., nie oznaczało braku przedmiotu postępowania. Minister Gospodarki, po ponownym rozpatrzeniu zażalenia skarżącej spółki, wspomnianym na wstępie postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy – powołując sie na orzecznictwo sądów administracyjnych - wskazał, że w związku z tym, że urządzenia wymienione we wniosku z dnia [...] czerwca 2010 r. nie zostały zgłoszone do eksploatacji i nie pozostają w ewidencji prowadzonej przez Urząd Dozoru Technicznego, a jednocześnie podlegają one dozorowi technicznemu, postanowienie organu I instancji, odmawiające wydania zaświadczenia było zasadne. Pismem z dnia [...] sierpnia 2011 r. skarżąca spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Gospodarki z dnia [...] lipca 2011 r., wnosząc o jego uchylenie w całości, jednocześnie cofnęła wniosek o wydanie zaświadczenia w zakresie dotyczącym urządzeń [...]. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła - rażące naruszenie art. 7 k.p.a. przez zaniechanie dokonania ustaleń, czy maszyny mające być przedmiotem zaświadczenia, znajdowały się w ewidencji Urzędu Dozoru Technicznego, - błędne ustalenie stanu faktycznego przez przyjęcie, że maszyny, których dotyczyć miało zaświadczenie nie znajdowały się w ewidencji Urzędu Dozoru Technicznego, - naruszenie prawa materialnego przez błędną interpretację rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 lipca 2002 r. w sprawie rodzajów urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu, w szczególności § 1 pkt 6 ww. rozporządzenia. Do skargi załączono poświadczony notarialnie odpis pism Oddziału Urzędu Dozoru Technicznego w [...] z dnia [...] lipca 2010 r. oraz z dnia [...] września 2010 r., z których wynika, że urządzenia o nr fabrycznym [...]i nr ewidencyjnym [...], nr fabrycznym [...]i nr ewidencyjnym [...], a także nr fabrycznym [...]i nr ewidencyjnym [...] znajdowały się w ewidencji prowadzonej przez Urząd Dozoru Technicznego w dniu złożenia przez skarżącą spółkę wniosku o wydanie zaświadczenia. W powyższych pismach nie wskazano producenta przedmiotowych urządzeń, jak i ich modeli. Powołując się na powyższe dokumenty, skarżąca spółka podniosła, iż istnieje elementarna sprzeczność pomiędzy twierdzeniem zawartym w uzasadnieniu postanowienia z [...] lipca 2010 r., a stanem faktycznym, znajdującym potwierdzenie w dokumentach wystawionych przez Urząd Dozoru Technicznego. Sprzeczność ta – w jej ocenie - została całkowicie zignorowana przez Ministra Gospodarki, który w toku postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonego postanowienia nie przeprowadził żadnych działań mających na celu ustalenie stanu faktycznego. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy ograniczył się do przywołania obszernych cytatów z orzecznictwa, które w danym stanie faktycznym okazało się całkowicie nierelewantne. Tym samym zaniechano elementarnych czynności zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego, przez co doszło do rażącego naruszenia art. 7 k.p.a. Ponadto, skarżąca spółka wskazała, że organy administracji I i II instancji zajęły jasno sprecyzowane merytoryczne stanowisko, przeciwne stanowisku skarżącej spółki. Strona skarżąca zauważyła również, iż Urząd Dozoru Technicznego powołał się na fakt, że maszyny nie znajdują się w jego ewidencji, wbrew własnej powołanej powyżej korespondencji, a Minister Gospodarki nie dokonał jakiejkolwiek weryfikacji tych oświadczeń, co do niepozostawania maszyn w ewidencji, mimo przedstawienia przed skarżącą dokumentów przeczących oświadczeniom Urzędu Dozoru Technicznego. W odpowiedzi, Minister Gospodarki, argumentował, że w świetle przedstawionych przez skarżącą spółkę dowodów, Ministerstwo Gospodarki zwróciło się do organu I instancji o wykazanie, czy ww. urządzenia ([...]) w okresie od dnia [...]czerwca do dnia [...] lipca 2010 r. znajdowały się w jego ewidencji. W odpowiedzi, uzyskano informację , że w okresie od [...] czerwca do [...] lipca 2010 r. w ewidencji Urzędu Dozoru Technicznego znajdowały się urządzenia marki [...] o następujących numerach ewidencyjnych: [...]. Zdaniem Prezesa Urzędu Dozoru Technicznego odmowa wydania zaświadczenia o żądanej przez skarżącą spółkę treści nie była uwarunkowana faktem figurowania bądź niefigurowania w ewidencji. Wydanie takiego zaświadczenia nie było możliwe, bowiem byłoby ono równoznaczne z rozstrzyganiem o nieistnieniu obowiązków wynikających z ustawy o dozorze technicznym. Odnosząc się do zarzutu skarżącej spółki dotyczacego naruszenia prawa materialnego przez błędną interpretację rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 lipca 2002 r. w sprawie rodzajów urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu, w szczególności § 1 pkt 6 tego rozporządzenia, Minister Gospodarki podtrzymał stanowisko, że maszyny [...] typ [...] oraz [...], w zależności od zastosowanego osprzętu roboczego, mogą podlegać dozorowi technicznemu, w świetle przepisów ww. rozporządzenia i być zaliczane odpowiednio do grupy: 1) żurawie (§ 1 pkt 6 lit. c ww. rozporządzenia); 2) wózki jezdniowe podnośnikowe z mechanicznym napędem podnoszenia (§ i pkt 6 lit. 1 ww. rozporządzenia). Z dokumentacji technicznej udostępnionej na stronie internetowej producenta maszyn [...] wynika, iż zostały one określone przez producenta jako maszyny do przemieszczania materiałów, które mogą być eksploatowane z wyposażeniem wymiennym, t.j. chwytak, chwytnik, widły, hak lub inne urządzenia chwytające, podwieszanym do wysięgnika maszyny. Przy zastosowaniu takiego wyposażenia wymiennego maszyny, które były objęte ww. wnioskiem skarżącej spółki funkcjonują inaczej niż maszyny stricte do robót ziemnych (cykl pracy dla koparek: kopanie, podnoszenie, obrót i wysyp materiału; cykl pracy dla ładowarek: napełnianie, podnoszenie, przemieszczanie i wysyp materiału). Wobec powyższego organ administracji uznał skarge za bezzasadną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego i to z przepisami obowiązującymi w dacie jego wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazano. Wskazać należy, że wydawanie zaświadczeń w postępowaniu administracyjnym przewidują przepisy zawarte w art. 217 do art. 220 k.p.a. Przepisy te przewidują wydawanie zaświadczeń w dwóch przypadkach, po pierwsze - jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa (art. 217 § 2 pkt 1), po drugie zaś - jeżeli dana osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (art. 217 § 2 pkt 2). Z powyższego wynika więc, że zaświadczeniem w rozumieniu k.p.a. jest urzędowe potwierdzenie w formie pisemnej obiektywnie istniejącego (aktualnie lub w przeszłości) stanu rzeczy (faktycznego lub prawnego), dokonane przez organ administracji publicznej na żądanie zainteresowanej osoby, której interes oparty jest na prawie (por. Z. Kmiecik, Charakter prawny zaświadczenia a możliwość ustalania weryfikacji jego treści, Pip, 2004 r. Nr 10, str. 58). Oznacza to, że zaświadczenia są aktami, które potwierdzają istnienie uprawnień czy obowiązków, określonych (tzn. stworzonych lub ustalonych) uprzednio indywidualnym aktem prawnym. Z przytoczonych wyżej przepisów wynika więc, że postępowanie to może się zakończyć w trojaki sposób, a mianowicie: * przez wydanie zaświadczenia dotyczącego stanu faktycznego lub stanu prawnego, którego potwierdzenia żąda osoba zainteresowana, * przez odmowę w ogóle wydania zaświadczenia, * przez odmowę wydania zaświadczenia o żądanej treści z powodu niepotwierdzenia się w toku postępowania wyjaśniającego istnienia stanu faktycznego lub prawnego, którego potwierdzenia żąda osoba ubiegająca się o zaświadczenie. Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia sprowadza się więc do oceny zasadności odmowy wydania przez organ zaświadczenia o żądanej przez stronę treści. Z treści przedmiotowego wniosku wynika, że dotyczył on wydania zaświadczenia stwierdzającego ,że maszyny marki [...] następujących typów: koparki [...]i ładowarka [...] nie podlegają dozorowi technicznemu. Wydając postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia organy obu instancji uzasadniły je faktem nie zgłoszenia urządzeń wskazanych we wniosku do eksploatacji i nie pozostawania ich w ewidencji prowadzonej przez Urząd Dozoru Technicznego. Organy podkreśliły ponadto, że powyższe urządzenia zgodnie z obowiązującymi przepisami podlegają dozorowi technicznemu. W ocenie Sądu żądanie skarżącej spółki zmierzało w istocie do wydania przez Urząd Dozoru Technicznego rozstrzygnięcia o nieistnieniu obowiązków wynikających z ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym (Dz.U. z 2000 r. Nr 122, poz.1321 z późn.zm.), nie zaś wydania zaświadczenia. Nie można bowiem drogą zaświadczenia wywołać skutków kształtujących stosunki prawne (przyznawać lub ograniczać uprawnienia), a tego faktycznie domaga się skarżąca spółka. Żądanie skarżącej spółki w istocie rzeczy dotyczy przeprowadzenia przez organ w sprawie o wydanie zaświadczenia, postępowania wyjaśniającego (dowodowego), analogicznego jak w postępowaniu jurysdykcyjnym - zakończonego rozstrzygnięciem. W tym miejscu należy ponadto wskazać, że w ocenie Sądu zaświadczenie jest czynnością materialno-techniczną i urzędowym potwierdzeniem określonych faktów lub stanu prawnego. Dlatego też nie rozstrzyga o żadnych prawach lub obowiązkach jak i nie może tworzyć nowej sytuacji prawnej. Zaświadczenie nie może rozstrzygać o istnieniu lub nieistnieniu obowiązku, ponieważ jest tylko przejawem wiedzy, nie zaś woli organu administracji publicznej. Zaświadczenie może jedynie potwierdzać istnienie określonych faktów lub stanu prawnego. Wobec powyższego w niniejszym stanie faktycznym należało odmówić wydania zaświadczenia z uwagi na fakt, że skarżąca w istocie domagała się rozstrzygnięcia kształtującego stosunek prawny. Z kolei przewidziane w przepisie art. 218 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego postępowanie wyjaśniające dotyczy tylko sytuacji, gdy chodzi o potwierdzenie stanu faktycznego lub generalnego stanu prawnego. Natomiast przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego indywidualny stan prawny - w celu stwierdzenia takiego stanu - służy w gruncie rzeczy jego ustaleniu, zaś ustalanie indywidualnego stanu prawnego nie jest niczym innym, jak rozstrzyganiem o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia bądź obowiązku, co powinno przybierać formę decyzji administracyjnej, a nie zaświadczenia. W tym miejscu warto zaznaczyć ,że Minister Gospodarki przeprowadził postępowanie wyjaśniające dopiero na etapie złożenia przez skarżąca spółkę skargi do WSA. Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do przekonania, że w sprawie doszło do takiego naruszenia przepisów, które obligowałoby Sąd do wyeliminowania zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Wprawdzie rozstrzygniecie organu w postaci odmowy wydania zaświadczenia jest prawidłowe, jednak uzasadnienie tego rozstrzygnięcia jest błędne. Zgodnie z art.124 § 2 kpa postanowienie zawiera zarówno rozstrzygniecie jak i uzasadnienie faktyczne i prawne tego rozstrzygnięcia. Argumenty organu wskazane w uzasadnieniu nie odzwierciedlają przesłanek omówionych powyżej, którymi winien kierować się organ w niniejszej sprawie. W związku z powyższym Skarżąca spółka przy błędnym uzasadnieniu postanowienia nie mogła w sposób prawidłowy sformułować zarzutów skargi. Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do przekonania, że w sprawie doszło do takiego naruszenia przepisów, które obligowałoby Sąd do wyeliminowania zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Wskazać należy ponadto, że skoro odmowa wydania zaświadczenia następuje w oparciu o przesłanki z art. 217 k.p.a., to oceniając ewentualne naruszenie organu, uznać należy, że przesłanki te dla zaskarżonego postanowienia mają charakter materialnoprawny. Konkludując Sąd rozpoznający powyższą sprawę uznał, że uchybienie organu, polegające na niewłaściwym uzasadnieniu wydanego postanowienia, w świetle art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), miało wpływ na wynik sprawy i dlatego też postanowienie zostało uchylone.