II SA/Po 733/11

WyrokWSA w Poznaniu2012-02-17

Skład orzekający: Barbara Drzazga, Wiesława Batorowicz, Edyta Podrazik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy komornik sądowy może być uznany za inwestora robót budowlanych polegających na rozbiórce budowli i czy organ nadzoru budowlanego może wstrzymać prowadzenie takich robót bez wymaganego pozwolenia na rozbiórkę?
Ratio decidendi
Komornik sądowy prowadzący egzekucję z budowli, wykonując roboty rozbiórkowe bez wymaganego pozwolenia na rozbiórkę, pełni rolę inwestora w rozumieniu prawa budowlanego i podlega obowiązkom wynikającym z tego statusu. Organ nadzoru budowlanego ma prawo wstrzymać prowadzenie takich robót na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, jeśli roboty nie zostały zakończone. Wstrzymanie robót jest zasadne, gdy prace są nadal prowadzone lub nie zostały zakończone w całości.
Stan faktyczny
Komornik sądowy D. K. prowadził egzekucję z węzła betoniarskiego w Poznaniu, wykonując częściową rozbiórkę budowli bez wymaganego pozwolenia na rozbiórkę. Organ nadzoru budowlanego wstrzymał roboty budowlane, uznając, że rozbiórka nie została zakończona i że komornik pełni rolę inwestora. Komornik zaskarżył postanowienie, kwestionując prowadzenie robót i swój status inwestora. Sąd rozpatrzył skargę na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu w sprawie wstrzymania robót budowlanych.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę komornika sądowego na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2012 r. sprawy ze skargi D. K. Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Ś. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] 2011r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 21 stycznia 2010 r. sygn. akt IV SAB/Po 31/09 nakazał Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. zakończyć postępowanie z wniosku R. M. z dnia [...] 2004 r. dotyczącego samowolnej rozbiórki węzła betoniarskiego zlokalizowanego na nieruchomości przy ul. C. w P., wydając akt w stosownej formie w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku. W następstwie tego wyroku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. (dalej: PINB) decyzją z dnia [...] 2010 r. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie rozbiórki węzła betoniarskiego, dokonanej 4 czerwca 2004 r. w Poznaniu przy ul. C.. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że 4 czerwca 2004 r. komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym w Ś.. w ramach urzędowych czynności egzekucyjnych o sygn. [...] doprowadził do częściowej rozbiórki przedmiotowego węzła betoniarskiego. Zdaniem organu wykonanie czynności egzekucyjnych mieści się w użytym w art. 758 Kpc pojęciu sprawy egzekucyjnej należącej do właściwości sądów rejonowych i działających przy tych sądach komorników. Do Kodeksu postępowania cywilnego odwołują się także regulujące te czynności komornicze przepisy ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. Z tych powodów czynności egzekucyjne komornika sądowego są sprawą cywilną w rozumieniu art. 1 kpc załatwianą przez sądy powszechne. Tym samym nie mogą być załatwiane w drodze decyzji administracyjnej, bowiem nie są sprawą administracyjną w rozumieniu art. 1 kpa. W związku z tym PINB uznał niniejsze postępowanie za bezprzedmiotowe i w oparciu o przepis art. 105 § 1 kpa umorzył postępowanie. Na skutek odwołania R. M. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu (dalej: WWINB) decyzją z dnia [...] 2011 r. uchylił decyzję PINB z [...] 2010 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ stwierdził, że komornik nie może działać bezprawnie. Organ I instancji powinien zatem ustalić, czy wykonane przez komornika sądowego roboty budowlane polegające na rozbiórce wymagały uzyskania pozwolenia bądź zgłoszenia do organu architektoniczno-budowlanego. Winien także ustalić prawidłowo stan faktyczny, tj. przeprowadzić czynności kontrolne mające na celu ustalenie stanu zaawansowania rozbiórki i stanu technicznego w jakim znajduje się przedmiotowy węzeł betoniarski. W następstwie powyższego, po ponownym przeprowadzeniu postępowania PINB postanowieniem z dnia [...] 2011 r. na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) oraz art. 123 kpa wstrzymał D. K. – komornikowi sądowemu przy Sądzie Rejonowym w Ś. prowadzenie robót budowlanych polegających na rozbiórce w/w węzła betoniarskiego. W motywach rozstrzygnięcia wskazał, że w dniu 22 kwietnia 2011 r. przeprowadzono czynności kontrolne i stwierdzono, że rozpoczęte 4 czerwca 2004 r. roboty rozbiórkowe węzła betoniarskiego nie zostały dotąd zakończone. Dokonano rozbiórki niektórych elementów węzła – dwóch silosów na cement, mieszalnika, sterowni, dozownika kruszywa oraz wagi. Pozostawiono zaś: 12 fundamentów pod silosy na cement, wystające ponad płytę betonową na wys. ok. 65 cm o wymiarach 60 x 60 cm, fundament sterowni w postaci ścian fundamentowych murowanych z siporexu oraz bloczków betonowych, żelbetowy fundament mieszalnika z widocznymi 6 gniazdami kotwiącymi, fundamentową, betonową płytę dozownika kruszywa, 3 boksy na kruszywo, 2 podjazdy do dozownika kruszywa z nawierzchnią z kostki brukowej, 2 okrawężnikowane wysepki stanowiące element układu komunikacyjnego węzła oraz pozostałości instalacji wodnej (przy fundamentach mieszalnika) oraz elektrycznej (przy fundamentach sterowni). Organ uznał, że przedmiotowy węzeł betoniarski był budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Roboty budowlane związane z rozbiórką takiego obiektu budowlanego wymagają zaś zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego uzyskania pozwolenia na rozbiórkę i w niniejszej sprawie nie znajdują zastosowania wyłączenia z powyższego obowiązku zawarte w art. 31 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego. Przepisy te zwalniają z konieczności uzyskania pozwolenia na rozbiórkę i budowli niewpisanych do rejestru zabytków oraz nieobjętych ochroną konserwatorską o wys. poniżej 8 m, jeżeli ich odległość od granicy działki jest nie mniejsza niż połowa wysokości. Takie roboty wymagają jedynie zgłoszenia. Organ zaznaczył, ze przedmiotowa budowla posiadała wys. ok. 23 m, co wynika z dokumentacji fotograficznej obrazującej węzeł przed rozpoczęciem robót rozbiórkowych oraz bezpośrednio z załącznika do postanowienia Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 2006 r. o przekazaniu podania R. M. z dnia [...] 2006 r. do właściwego organu, tj. do PINB, a także pisma właściciela nieruchomości R. M. z [...] 2007 r. PINB zaznaczył, że roboty prowadzone przez komornika sądowego nie zostały poprzedzone uzyskaniem pozwolenia na rozbiórkę. Samowolny charakter robót zobowiązuje zaś organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego do wstrzymania niezakończonych robót budowlanych. D. K. – komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym w Ś. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, żądając jego uchylenia i umorzenia postępowania oraz stwierdzenia, że zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa. Żalący się zarzucił organowi I instancji, iż ten nie wykazał, że roboty rozbiórkowe rozpoczęte 4 czerwca 2004 r. są nadal prowadzone. Wskazał, że PINB wskutek przeprowadzonej kontroli stwierdził jedynie aktualny stan węzła, nie poczynił natomiast ustaleń, czy prowadzone są jakiekolwiek prace, w tym rozbiórkowe obejmujące węzeł, jaki był posadowiony do czerwca 2004 r. D. K. wyjaśnił, że węzeł ów stanowił własność W. M. oraz R. W. wspólników spółki cywilnej A. będących dłużnikami spółki B. sp. z o.o., na wniosek której D. K. prowadził z niego egzekucję. Węzeł ten został przez niego przejęty i następnie zbyty w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Nabywcą był L. B.. Odebrał on węzeł samodzielnie z miejsca, gdzie ów się znajdował tj. z nieruchomości przy ul. C. w P.. Węzeł ten stanowił ruchomość, a przedmiotem egzekucji nie były elementy takie jak fundamenty, podjazdy lub inne elementy wymienione w zaskarżonym postanowieniu. Błędnie zatem – zdaniem wnoszącego zażalenie – PINB przyjął, że D. K. był (jest) inwestorem prac polegających na zdemontowaniu urządzenia w postaci węzła betoniarskiego. Inwestorem tych robót był dłużnik, do którego węzeł należał bądź nabywca (art. 878 kpc), który ten węzeł kupił art. 879 kpc). W żadnym wypadku nie można mówić o tym, ze komornik przeprowadzający licytację jest inwestorem robót związanych z wydaniem sprzedanych w toku licytacji ruchomości. Ponadto D. K. podniósł, iż od czerwca 2004 r. na przedmiotowej nieruchomości z jego inicjatywy nie są prowadzone żadne prace, czy roboty mające na celu rozebranie jakiegokolwiek węzła, czy innego rodzaju budowli. Dodatkowo wnoszący zażalenie wskazał, iż organ I instancji nie wyjaśnił podstawy prawnej wydanego rozstrzygnięcia. Ograniczył się jedynie to powołania przepisu. Podniósł też, że skoro obiekt budowlany w postaci węzła betoniarskiego nie istnieje, a rezultatem jego zdemontowania są jedynie pozostałości w postaci fundamentów, boksów, podjazdów itp. to w aspekcie prawa budowlanego nie zachodzą okoliczności powalające na wydanie decyzji w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego. Nawet zaś gdyby uznać, że do rozbiórki przedmiotowego urządzenia doszło z naruszeniem Prawa budowlanego to wobec nieistnienia obecnie tego obiektu i braku podstaw do wydania decyzji w trybie powołanych wyżej przepisów organ powinien umorzyć postępowanie. W piśmie procesowym z dnia 13 czerwca 2011 r. R. M. wniósł o utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia. Jego zdaniem organ prawidłowo ustalił, ze węzeł betoniarski stanowiący budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego został częściowo rozebrany, a prace rozbiórkowe wszczęte bez wymaganego pozwolenia, nie zostały zakończone. Komornik sądowy, który wszczął i prowadził egzekucje z przedmiotowego węzła ponosi odpowiedzialność prawną za dokonane w jej toku czynności. Jest on funkcjonariuszem publicznym i ma obowiązek działania zgodnie z przepisami prawa, w szczególności przepisami prawa budowlanego mającego charakter publicznoprawny. Kierując egzekucję do wybranego elementu stanowiącego integralną część budowli winien mieć świadomość, że odłączenie go nie jest możliwe bez uzyskania stosownego pozwolenia na rozbiórkę. W ocenie uczestnika postępowania komornik ma przymiot inwestora w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 23 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji ponosi on odpowiedzialność za niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie, tj. odpowiada na zasadzie ryzyka za podjęte czynności. Zatem ryzyko błędnie przeprowadzonej rozbiórki spoczywa na nim. Nadto zgodnie z art. 3a ostatnio powołanej ustawy komornik przeprowadza czynności na własny rachunek, zatem uniemożliwienie bezprawnej rozbiórki budowli miało wymierne skutki ekonomiczne w odniesieniu do majątku komornika, co również przemawia za uznaniem go za inwestora w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Skoro więc komornik podjął się prowadzenia egzekucji z fragmentów budowli, to musiał liczyć się z publicznoprawnymi obowiązkami o charakterze administracyjnym, tj. z koniecznością wystąpienia o stosowne pozwolenie. Sprzeczne ze stanem rzeczywistym są twierdzenia, że nie istnieje obiekt będący przedmiotem rozbiórki. Duże fragmenty budowli nadal istnieją, co świadczy o tym, ze rozbiórka nie została zakończona. WWINB postanowieniem z dnia [...] 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Uzasadniając rozstrzygnięcie podzielił ustalenia co do stanu faktycznego i co do kwalifikacji prawnej węzła betoniarskiego jako budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, której rozbiórka wymagała uzyskania pozwolenia, przyjęte przez organ I instancji. Odnosząc się do zarzutów zażalenia wskazał, że samowolny charakter robót rozbiórkowych zobowiązuje organ nadzoru budowlanego do wszczęcia postępowania uregulowanego w art. 50-51 Prawa budowlanego. Przepis art. 50 ust. 1 pkt 1 tej ustawy obliguje organ do wstrzymania niezakończonych robót budowlanych wykonywanych bez pozwolenia na rozbiórkę. Ponieważ zaś w niniejszej sprawie rozpoczęte 4 czerwca 2004 r. roboty rozbiórkowe węzła betoniarskiego nie zostały dotąd zakończone, a były prowadzone bez wymaganego pozwolenia na rozbiórkę zaszła konieczność wydania postanowienia o wstrzymaniu tych robót. D. K. – komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym w Ś. wniósł skargę na powyższe postanowienie WWINB, żądając jego uchylenia oraz uchylenia postanowienia organu I instancji [...] 2011 r. oraz umorzenia postępowania administracyjnego, a także zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi powtórzono argumentację zawartą w zażaleniu na postanowieni organu I instancji. W załączeniu do skargi przedłożono dokumentacje fotograficzną obrazującą przedmiotową nieruchomość, na której znajdują się pozostałości po węźle betoniarskim. W odpowiedzi organ II instancji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga okazała się bezzasadna, albowiem tak zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z dnia [...] 2011 r. zostały wydane zgodnie z prawem. Na wstępie wskazać należy, iż stosownie do przepisu art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. organy administracyjne orzekające w niniejszej sprawie oraz sąd związane są oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku tutejszego Sądu z dnia 21 stycznia 2010 r. sygn. akt IV SAB/Po 31/09. w wyroku tym nakazano Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. zakończenie postępowania w sprawie z wniosku R. M. z dnia 10 listopada 2010 r. dotyczącego samowolnej rozbiórki przedmiotowego węzła betoniarskiego, wydając akt w stosownej formie w terminie 30 dni od uprawomocnienia się tegoż wyroku. W wyroku tym Sąd uznał, że formą zakończenia postępowania administracyjnego prowadzonego przez PINB nie może być udzielenie skarżącemu pisemnej informacji, jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Sąd zaznaczył, że jeżeli organ nie znajduje nawet podstaw do orzeczenia o żądaniu strony w przepisach prawa materialnego, powinien wydać decyzję o umorzeniu postępowania w celu umożliwienia stronie skorzystanie ze środków zaskarżenia tego orzeczenia. PINB został zobowiązany do jednoznacznego ustalenia charakteru złożonego wniosku i wydania w stosownej formie aktu administracyjnego. W związku z powyższym stwierdzić należy, iż PINB wydając na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego postanowienie z [...] 2011 r. zastosował się do oceny prawnej i wytycznych zawartych w powołanym wyroku. W ocenie Sądu organy nadzoru budowlanego prowadząc postępowanie po wydanym 21 stycznia 2010 r. wyroku Sądu (sygn. akt IV SAB/Po 31/09) prawidłowo ustaliły stan faktyczny i właściwie dokonały jego subsumcji do obowiązujących przepisów Prawa budowlanego. Sąd podziela stanowisko organów I i II instancji, wedle którego węzeł budowlany stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia4 lipca 2008 r., II SA/Po 598/07, dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepis ten stanowi, że za budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. Węzeł betoniarski z pewnością nie stanowi budynku (w jego skład wchodził jedynie pawilon sterowniczy, lecz jest jedynie jednym z elementów użytkowej całości węzła), ani obiektu małej architektury, którym są niewielkie obiekty, a w szczególności: a) kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury, b) posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej, c) użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki. W skład węzła wchodzą zaś liczne części budowlane obiektów technicznych (jak np. sterownia automatyczna, mieszalnik, zbiorniki cementu, pojemnik dozownika kruszywa, plac utwardzony, waga samochodowa oraz boksy na kruszywo) oraz fundamenty pod te urządzenia (pod silosy na cement, pod sterownię, mieszalnika, płyta dozownika kruszywa). Poszczególne, wymienione powyżej elementy (w części będące urządzeniami technicznymi) stanowiły integralną całość węzła betoniarskiego, a więc jako odrębne elementy pod względem technicznym przedmioty (np. sterownia, czy silosy) składały się na całość użytkową. Zgodnie zaś z przepisem art. 3 pkt 1 lit. b) Prawa budowlanego budowla stanowiąca całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami jest obiektem budowlanym. Rozbiórka obiektu budowlanego będącego budowlą polega na wykonaniu robót budowlanych (art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego). W myśl art. 31 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego pozwolenia nie wymaga rozbiórka budynków i budowli - niewpisanych do rejestru zabytków oraz nieobjętych ochroną konserwatorską - o wysokości poniżej 8 m, jeżeli ich odległość od granicy działki jest nie mniejsza niż połowa wysokości. Pozwolenia na rozbiórkę wymaga zatem budowla, niewpisana do rejestru zabytków i nieobjęta ochroną konserwatorską, jeżeli jest wyższa niż 8 m. Poza sporem jest, że przedmiotowy węzeł betoniarski stanowiąca budowlę jako całość techniczno-użytkową był przed pracami rozbiórkowymi wykonanymi 4 czerwca 2004 r. przekraczał wysokość 8 m. Wynika to zarówno z fotografii załączonych do akt sprawy (k. 211, 65 akt adm.) , jak i ustaleń PINB (k. 51 akt adm.) i oświadczenia uczestnika postępowania R. M. (k. 73 akt adm.). W związku z tym prawidłowo organy I i II instancji stwierdziły, że przed przystąpieniem do rozbiórki tejże budowli inwestor powinien był uzyskać pozwolenie. Skarżący przystępując do czynności egzekucyjnych polegających na pracach rozbiórkowych elementów przedmiotowej budowli nie posiadał takiegoż pozwolenia. Sąd podziela ustalenia organów orzekających, iż prace rozbiórkowe nie zostały zakończone. Czynności kontrolne przeprowadzone przez PINB 22 kwietnia 2011 r. wykazały, że na nieruchomości, na której usytuowany był wspomniany węzeł betoniarski pozostały jego elementy wymienione szczegółowo w postanowieniu organu z [...] 2011 r. (k. 195-215 akt adm.). W tym miejscu należy odwołać się do powołanej wyże legalnej definicji budowli (art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego), która nakazuje za budowlę (w tym wypadku za węzeł betoniarski) uznawać części budowlane urządzeń technicznych oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. Zważywszy zatem na fakt, że roboty rozbiórkowe przeprowadzone przez skarżącego w dniu 4 czerwca 2004 r. nie doprowadziły do całkowitej rozbiórki przedmiotowej budowli (pozostały fundamenty, boksy na kruszywo, wysepki i nawierzchnie jako elementy układu komunikacyjnego, pozostałości instalacji wodnej i elektrycznej) nie można było przyjąć, jak twierdzi skarżący, że roboty budowlane polegające na rozbiórce zostały zakończone. Przepis art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego nakazuje organowi nadzoru budowlanego wstrzymanie postanowieniem prowadzenia robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Intencją tego przepisu jest wstrzymanie robót budowlanych realizowanych samowolnie. Nie wstrzymuje się zaś robót budowlanych już zakończonych. W orzecznictwie sądów administracyjnych jednomyślnie przyjmuje się, że wstrzymanie robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego może mieć miejsce jedynie w sytuacji, gdy roboty te są wykonywane w dacie wydania postanowienia o ich wstrzymaniu. Natomiast gdy roboty zostały wykonane i nie są prowadzone, powinien mieć zastosowanie art. 51 ust. 7 tej ustawy W takiej sytuacji wstrzymanie robót budowlanych byłoby bezprzedmiotowe. Należy zatem, wobec zarzutu skargi o rzekomym zakończeniu rozbiórki budowli, wyjaśnić, dlaczego rację miały organy orzekające przyjmując, że skarżący – jako inwestor nie zakończył rozbiórki przedmiotowego węzła betoniarskiego. Istotą jest właściwe rozumienie pojęcia węzła betoniarskiego jako budowli. Przyjmując (jak wyżej wyjaśniono), że budowlą zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego tą są nie tylko elementy węzła, które zostały rozebrane w trakcie postępowania egzekucyjnego w dniu 4 czerwca 2004 r., lecz również pozostawione jej części techniczne w postaci fundamentów, boksów na kruszywo, fragmentów układu komunikacyjnego i instalacji wodnej i elektrycznej, nie można uznać, że roboty polegające na rozbiórce węzła zostały zakończone. Uległy one przerwaniu i nie są aktualnie kontynuowane; nie można jednak mówić o ich zakończeniu. Zakończenie rozbiórki tej budowli nastąpi z chwilą usunięcia jej ostatniego elementu potrzebnego do jej funkcjonowania jako całości. Gdyby chcieć przyjąć interpretację skarżącego w zakresie zakończenia rozbiórki niniejszego węzła wystarczyłoby stwierdzić, że roboty te nie są prowadzone w trakcie czynności kontrolnych przeprowadzonych konkretnego dnia. Takie rozumowanie jest z oczywistych względów chybione. Nieistotny jest zatem fakt, czy roboty budowlane są aktualnie prowadzone, czy też nie, lecz ustalenie, że nie zostały one zakończone w zakresie obejmującym całość budowli. Nie można tez podzielić stanowiska skarżącego, iż jako komornik sądowy nie prowadził żadnych prac rozbiórkowych. Trzeba mieć na uwadze, że skarżący wykonując czynności zawodowe wszczął i prowadził egzekucję z przedmiotowego węzła betoniarskiego. Przepisy prawa budowlanego w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie zawierają wyłączeń podmiotowych, które pozwalałyby pewnym podmiotom, w tym funkcjonariuszom publicznym, uniknąć odpowiedzialności za prowadzone roboty budowlane o cechach samowoli. Przepis art. 52 Prawa budowlanego stanowi, że to inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o których mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a i art. 51. Wziąwszy pod uwagę, że postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych określone w art. 50 Prawa budowlanego stanowi pierwszy etap postępowania legalizacyjnego w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego, które to postępowania kończy się jedną z decyzji określonych w art. 51 Prawa budowlanego, adresatem tegoż postanowienia powinien być jeden z podmiotów wymienionych w art. 52 tej ustawy. Oczywistym w niniejszej sprawie jest, że adresatem postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych powinien być skarżący. Skoro bowiem D. K. jako komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym w Ś. prowadził egzekucję przedmiotowego węzła betoniarskiego bez wymaganego pozwolenia (art. 28 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego), a więc występował w roli inwestora przeprowadzającego roboty budowlane polegające na nielegalnej rozbiórce obiektu, to również on winien powstrzymać się od dalszych prac i to wobec niego powinno się prowadzić dalsze postępowanie w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Pojęcie inwestora w rozumieniu art. 52 Prawa budowlanego oznacza w istocie sprawcę samowoli budowlanej (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 stycznia 2011 r., VII SA/Wa 1817/10, Lex nr 954369). W pierwszej kolejności zaś nakaz rozbiórki (od autora: również wstrzymania robót budowlanych) powinien być skierowany do inwestora, który jest sprawcą samowoli budowlanej. Zasadą jest bowiem, że to inwestor, który wybudował samowolnie obiekt budowlany jest zobowiązany do jego rozbiórki (również do wstrzymania się od dalszych samowolnych działań) i to on powinien ponieść wszelkie koszty związane z wykonaniem rozbiórki. Ponadto wspomnieć należy, iż komornik sądowy zgodnie z art. 3a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2006 r. Nr 167, poz. 1191 ze zm.) wykonuje czynność egzekucyjne na własny rachunek. Ponosi on odpowiedzialność za niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu czynności i jest zobowiązany do naprawienia szkody wyrządzonej wskutek takich działań lub zaniechań (art. 23 ustawy o komornikach ...) Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło