I SA/Wr 1598/11
WyrokWSA we Wrocławiu2012-02-17
Skład orzekający: Annetta Chołuj, Katarzyna Borońska, Marek Olejnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odszkodowania wypłacone właścicielom nieruchomości na podstawie umów związanych z realizacją inwestycji celu publicznego (budowa gazociągów wysokiego ciśnienia) podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a w szczególności, czy płatnik jest zobowiązany do wystawienia informacji PIT-8C?Ratio decidendi
Zaskarżona interpretacja indywidualna Ministra Finansów narusza prawo, ponieważ organ nie odniósł się do całości argumentacji wnioskodawcy, w szczególności do możliwości zastosowania zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (u.p.d.o.f.). W związku z tym, interpretacja została uchylona jako niezgodna z art. 14c Ordynacji podatkowej (O.p.) oraz przepisami prawa materialnego.Stan faktyczny
Spółka A. we W. wystąpiła o interpretację indywidualną dotyczącą obowiązku wystawienia PIT-8C dla osób fizycznych, które otrzymały odszkodowania w związku z realizacją inwestycji celu publicznego (budowa gazociągów wysokiego ciśnienia). Odszkodowania te dotyczyły obniżenia wartości nieruchomości, ograniczeń w korzystaniu, utraty plonów, rekultywacji gleby oraz utrudnień w pracach polowych. Spółka uważała, że odszkodowania te są zwolnione z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 29 u.p.d.o.f. Minister Finansów uznał częściowo stanowisko spółki za prawidłowe, ale w pozostałym zakresie za nieprawidłowe, wskazując na obowiązek wystawienia PIT-8C dla części odszkodowań.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną, stwierdził, że nie może być wykonana, i zasądził od Ministra Finansów na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Chołuj (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Sędzia WSA Marek Olejnik, Protokolant: Katarzyna Trzęsicka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 lutego 2012 r. sprawy ze skargi A. we W. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w P. w imieniu Ministra Finansów z dnia 1 sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych I. uchyla zaskarżoną interpretację; II. stwierdza, że uchylona interpretacja nie może być wykonana; III. zasądza od Ministra Finansów tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącej kwotę 200 zł (dwieście).
Pismem w dniu 20 kwietnia 2011 r., A. (dalej: spółka/strona/skarżąca/wnioskodawca) wystąpiła do Ministra Finansów z wnioskiem o udzielenie, w trybie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j: Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz.60 z późn. zm.) – dalej w skrócie: Op, interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie obowiązków płatnika.
W piśmie przedstawiła następujący stan faktyczny:
Wnioskodawca jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą w zakresie między innymi projektowania sieci gazowych oraz wykonywania czynności faktycznych związanych z realizacją planowanych inwestycji. W związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa ponosi odpowiedzialność za szkody wyrządzone na osobie lub mieniu. W oparciu o wskazane we wniosku decyzje dotyczące lokalizacji inwestycji celu publicznego spółka, będąca projektantem, prowadziła czynności związane z przygotowaniem inwestycji celu publicznego tj. budowę gazociągów wysokiego ciśnienia. Powyższe inwestycje są inwestycjami celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.). Gazociągi takie są urządzeniami przesyłowymi w rozumieniu wskazanego wyżej przepisu.
W latach 2008-2010 w związku z prowadzonymi inwestycjami polegającymi na przygotowaniu budowy gazociągów wysokiego ciśnienia wnioskodawca na podstawie pisemnych umów dokonywał wypłat odszkodowań na rzecz właścicieli (posiadaczy) nieruchomości, na których nieruchomościach realizowane były prace związane z budową gazociągów wysokiego ciśnienia. Zgodnie z postanowieniami umów właściciele nieruchomości - osoby fizyczne - otrzymywali odszkodowania obejmujące:
- odszkodowanie z tytułu obniżenia wartości nieruchomości oraz ograniczeń w jej korzystaniu związanych z budową i eksploatacją gazociągu wynikające z przepisów Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. Nr 97, poz. 1055). Zgodnie z przedmiotowym Rozporządzeniem strefa kontrolowana dla takiego gazociągu wynosi 8 metrów (po 4 metry od osi w każdą stronę). Kwota odszkodowania obejmuje powierzchnię gruntu zajętą przez strefę gazociągu zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego i pozwoleniem na budowę;
- odszkodowanie za utratę plonów i rekultywację gleby oraz utrudnienia w pracach polowych na nieruchomości;
- odszkodowanie za utratę plonów i rekultywację gleby oraz utrudnienia w pracach polowych związane z koniecznością umieszczenia na nieruchomości słupków znacznikowych;
- odszkodowania za utratę plonów i rekultywację gleby w przypadku powstania szkód związanych z realizacją prac remontowych w obrębie gazociągu w przyszłości.
Wysokość odszkodowania wypłacanego osobom uprawnionym ustalana była na podstawie wyceny sporządzanej przez uprawnionego rzeczoznawcę majątkowego na podstawie operatu szacunkowo-majątkowego. Umowy z właścicielami/posiadaczami nieruchomości sporządzane były według jednolitego wzoru w formie pisemnej. Umowy nie prowadziły do ustanowienia służebności gruntowych lub służebności przesyłu na nieruchomościach, na których realizowana była inwestycja.
Ponadto wnioskodawca wskazał, że nie jest w stanie określić faktu czy osoby fizyczne, które otrzymały odszkodowanie od spółki są posiadaczami gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów ustawy o podatku rolnym. Część wypłat dotyczyła takich osób, jednakże z uwagi na przyjętą podstawę prawną zrealizowanych wypłat okoliczność ta nie miała znaczenia. Odszkodowania zostały wypłacone uprawnionym osobom na podstawie art. 124 ust. 4 i art. 128 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
W związku z powyższym strona zadała następujące pytanie:
Czy wnioskodawca jest zobowiązany do wystawienia PIT-8C osobom fizycznym, które otrzymały odszkodowania w związku z realizacją inwestycji celu publicznego na podstawie umów zawieranych z podmiotem realizującym inwestycję.
Zdaniem spółki - inwestora - odszkodowania otrzymane przez właścicieli nieruchomości na podstawie umów przedstawionych w stanie faktycznym opisanym wyżej, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy z dnia 14 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2010 r. Nr ) - dalej w skrócie u.p.d.o.f., a wnioskodawca nie ma obowiązku wystawienia PIT-8C, bowiem odpowiedzialność inwestora jest odpowiedzialnością na zasadzie ryzyka przewidzianą w art. 435 Kodeksu cywilnego. Odszkodowania zostały wypłacone uprawnionym osobom fizycznym w oparciu o operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego na zasadach określonych w ustawie o gospodarce nieruchomościami i zabezpieczają przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego.
Strona powołując treść art. 6 pkt 2, art. 143 ust. 2 oraz art. 124 ust. 4 oraz art. 128 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami wskazała, że na osobie lub jednostce organizacyjnej występującej o zezwolenie ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepis ten stanowi, że odszkodowanie przysługuje również za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i 124 – 126. Odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o tę kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu. Za szkody powstałe na skutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i 124 - 126 rozumie się szkody powstałe w wyniku ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości poprzez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzanie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. W sprawie będącej przedmiotem niniejszego wniosku biegły rzeczoznawca majątkowy dokonał wyceny wartości szkód a odszkodowania zostały wypłacone przez wnioskodawcę.
Minister Finansów w interpretacji indywidualnej z dnia 1 sierpnia 2011 r. nr ILPB1/415-613/11-4/AA uznał stanowisko strony za:
- prawidłowe - w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego w zakresie obowiązków płatnika w części dotyczącej wystawienia informacji PIT-8C właścicielom nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego z tytułu utraty plonów i rekultywacji gruntów;
- nieprawidłowe- w pozostałym zakresie.
Wskazał organ, że definicja przychodów z innych źródeł, wskazana w art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. Zatem kwota odszkodowania otrzymana przez osoby fizyczne stanowi przychód z innych źródeł, o których mowa w ww. przepisie.
Natomiast na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 120 u.p.d.o.f. wolne od podatku dochodowego są odszkodowania wypłacone, na podstawie wyroków sądowych i zawartych umów (ugód), posiadaczom gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, z tytułu:
- ustanowienia służebności gruntowej,
- rekultywacji gruntów,
- szkód powstałych w uprawach rolnych i drzewostanie
w wyniku prowadzenia na tych gruntach, przez podmioty uprawnione na podstawie odrębnych przepisów, inwestycji dotyczących budowy infrastruktury przesyłowej ropy naftowej i produktów rafinacji ropy naftowej oraz budowy urządzeń infrastruktury technicznej, o których mowa w art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.). Zgodnie z art. 143 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej rozumie się urządzenie albo modernizację drogi oraz wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych.
Zdaniem organu, jeżeli odszkodowania związane ze szkodami powstałymi w związku z utratą plonów i rekultywacją gleby oraz utrudnieniami w pracach polowych związanymi z koniecznością umieszczenia na nieruchomości słupków znacznikowych, a także szkodami powstałymi w związku z utratą plonów i rekultywacją gleby w przypadku powstania szkód związanych z realizacją prac remontowych w obrębie gazociągu w przyszłości zostały wypłacone posiadaczom nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, to wówczas uzyskany w ten sposób przychód korzysta ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 120 u.p.d.o.f., a wnioskodawca nie jest zobowiązany do wystawienia na druku PIT-8C informacji o przychodach z innych źródeł.
Natomiast w odniesieniu do pozostałej części odszkodowań organ stwierdził, że stanowią one przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. Na spółce ciążą zatem obowiązki podatkowe wynikające z ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. w szczególności obowiązki wystawienia dla osób, którym dokonano wypłaty odszkodowań w danym roku podatkowym informacji według ustalonego wzoru na druku PIT-8C.
W wyniku dokonania przez stronę wezwania do usunięcia naruszenia prawa Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany wydanej interpretacji indywidualnej.
W skardze z dnia 21 września 2011 r. strona wniosła o uchylenie interpretacji, jako niezgodnej z przepisami art. 14 c O.p. przez nieodniesienie się do treści wniosku złożonego przez stronę skarżącą oraz art. 21 ust. 1 pkt 29 u.p.d.o.f. przez jego niezastosowanie.
Skarżąca zarzuciła, że organ podatkowy pominął argumentację wskazaną przez spółkę dotyczącą zwolnienia z podatku dochodowego odszkodowań na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 29 u.p.d.o.f. W ocenie strony uzasadnienie prawne zaskarżonej interpretacji nie spełnia wymogów stawianych przez prawo, gdyż organ nie odniósł się do treści zadanego pytania oraz zajętego przez spółkę stanowiska. Zdaniem skarżącej odszkodowania wypłacone przez wnioskodawcę mieszczą się w zakresie odszkodowań objętych zwolnieniem podatkowym w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie przepisu art. 21 ust. 1 pkt 29 u.p.d.o.f.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji wskazując, że w przypadku posiadaczy gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, odszkodowania dotyczące szkód powstałych w uprawach rolnych i drzewostanie, związanych z budową urządzeń infrastruktury technicznej, o których mowa w art. 143 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami korzystać będą ze zwolnienia z opodatkowania – jednakże nie jak wskazała spółka – na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 29 u.p.d.o.f., lecz po myśli art. 21 ust. 1 pkt 120 tej ustawy. Pozostałe zaś odszkodowania korzystać będą ze zwolnienia wynikającego z art. 21 ust. 1 pkt 29 u.p.d.o.f.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Wojewódzki sąd administracyjny, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu podatkowym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwe interpretował i nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione.
Tak więc, uchylenie interpretacji indywidualnej może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy jej wydanie narusza prawo materialne lub procesowe - art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: p.p.s.a.
Skarga jest zasadna.
Na wstępie należy wskazać, że Minister Finansów w odpowiedzi na skargę przychylił się do wniosku skarżącej i również wniósł o uchylenie zaskarżonej interpretacji, nie wyeliminował jednak zaskarżonego rozstrzygnięcia w trybie art. 154 § 3 p.p.s.a., ponieważ zgadza się jedynie częściowo z uzasadnieniem skargi.
Stan faktyczny przedstawiony we wniosku o interpretację nie jest sporny.
Ze złożonego wniosku wynika, że spółka w związku z prowadzonymi inwestycjami polegającymi na przygotowaniu budowy gazociągów wysokiego ciśnienia, na podstawie pisemnych umów dokonywała wypłat odszkodowań na rzecz właścicieli nieruchomości, na których realizowane były prace związane z budową gazociągów wysokiego ciśnienia. Część wypłat dotyczyła osób fizycznych, będących właścicielami gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów ustawy o podatku rolnym.
Skarżąca wskazała, iż odszkodowania związane są z obniżeniem wartości nieruchomości oraz ograniczeń w jej korzystaniu związanych z budową i eksploatacją gazociągu oraz szkodami powstałymi w związku z utratą plonów i rekultywacją gleby oraz utrudnieniami w pracach polowych związanymi z koniecznością umieszczenia na nieruchomości słupków znacznikowych, a także szkodami powstałymi w związku z utratą plonów i rekultywacją gleby w przypadku powstania szkód związanych z realizacją prac remontowych w obrębie gazociągu w przyszłości.
Wskazała także, że odszkodowania zostały wypłacone uprawnionym osobom na podstawie art. 124 ust. 4 i art. 128 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, a inwestycja w postaci budowy gazociągu wysokiego ciśnienia ma charakter inwestycji celu publicznego w rozumieniu przepisów art. 6 tej ustawy.
W ocenie spółki wypłacone odszkodowania otrzymane przez właścicieli nieruchomości na podstawie umów zawieranych w związku z inwestycją - w postaci budowy gazociągu wysokiego ciśnienia, która ma charakter inwestycji celu publicznego w rozumieniu przepisów art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na mocy zwolnienia wynikającego z treści art. 21 ust. 1 pkt 29 u.p.d.o.f. Z kolei zdaniem Ministra Finansów zaprezentowanym w interpretacji odszkodowania wypłacone posiadaczom nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, związane ze szkodami powstałymi w związku z utratą plonów i rekultywacją gleby oraz utrudnieniami w pracach polowych związanymi z koniecznością umieszczenia na nieruchomości słupków znacznikowych, korzystają ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 120 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Natomiast pozostała część odszkodowań nie podlega zwolnieniu i stanowi przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 ust. 1 ww. ustawy. Minister Finansów dopiero w odpowiedzi na skargę przyznał, że nie rozważał treści przepisu art. 21 ust. 1 pkt 29 u.p.d.o.f., który miałby zastosowanie do zwolnień w przedmiotowej sprawie w stosunku do odszkodowań z tytułu obniżenia wartości nieruchomości oraz ograniczeń w jej korzystaniu związanych z budową i eksploatacją gazociągu z podatku dochodowego.
Przedmiotem postępowania przed Ministrem Finansów (upoważnionym organem) było udzielenie interpretacji podatkowej, w trybie art. 14b i nast. O.p., co oznacza, że granice tego postępowania są określane przez stronę w zapytaniu skierowanym do tegoż organu.
Należy zauważyć, że zgodnie z art. 14b § 3 O.p. składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Stosownie zaś do treści art. 14c § 1 O.p. interpretacja indywidualna zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Można odstąpić od uzasadnienia prawnego, jeżeli stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie. W razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym (art. 14c § 2 O.p.).Ponadto art. 14h O.p. w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej stosuje się odpowiednio przepisy art. 120, art. 121 § 1, art. 125, art. 129, art. 130, art. 135-137, art. 140, art. 143, art. 165a, art. 169 § 1-2, art. 170 i art. 171 oraz przepisy rozdziału 5, 6, 10 i 23 działu IV.
Z powyższej regulacji należy więc wywnioskować, że pisemna interpretacja przepisów prawa podatkowego, o której mowa w przywołanym przepisie, zawierająca ocenę prawną stanowiska pytającego wraz z uzasadnieniem prawnym, musi być na tyle konkretna, aby podatnik mógł się do niej zastosować. W ocenie składu orzekającego uzasadnienie prawne zaskarżonej interpretacji nie spełnia wymogów stawianych przez prawo. Organ w zaskarżonej interpretacji nie odniósł się do treści zadanego przez skarżącą pytania oraz zajętego przez nią stanowiska.
Mając na uwadze powyższe oraz fakt, że obie strony postępowania wnoszą o uchylenie interpretacji, wyeliminowanie jej jest zasadne, gdyż organ pominął argumentację wskazaną we wniosku o interpretację związaną ze zwolnieniem z podatku dochodowego wypłaconych odszkodowań na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 29 u.p.d.o.f.
W tym miejscu należy wskazać, że zwolnienia dotyczące odszkodowań wypłacanych w związku z ustawą o gospodarce nieruchomościami normuje art. 21 ust.1 pkt. 29 i pkt 120 u.p.d.o.f. Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 29 u.p.d.o.f. wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane z tytułu odszkodowania wypłacanego stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami lub z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie oraz z tytułu sprzedaży nieruchomości w związku z realizacją przez nabywcę prawa pierwokupu, stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami; nie dotyczy to przypadków, gdy właściciel nieruchomości, o której mowa w zdaniu pierwszym, nabył jej własność w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego bądź odpłatnym zbyciem nieruchomości za cenę niższą o co najmniej 50 % od wysokości uzyskanego odszkodowania lub ceny zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie lub w związku z realizacją prawa pierwokupu.
Z kolei po myśli art. 21 ust. 1 pkt 120 u.p.d.o.f. wolne od podatku dochodowego są odszkodowania wypłacone, na podstawie wyroków sądowych i zawartych umów (ugód), posiadaczom gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, z tytułu:
a) ustanowienia służebności gruntowej,
b) rekultywacji gruntów,
c) szkód powstałych w uprawach rolnych i drzewostanie
- w wyniku prowadzenia na tych gruntach, przez podmioty uprawnione na podstawie odrębnych przepisów, inwestycji dotyczących budowy infrastruktury przesyłowej ropy naftowej i produktów rafinacji ropy naftowej oraz budowy urządzeń infrastruktury technicznej, o których mowa w art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603, z późn. zm.18). Jak wynika z art. 143 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej rozumie się budowę drogi oraz wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych.
W przedstawionym, niespornym stanie faktycznym przedstawionym przez spółkę konieczne jest zatem odniesienie się przez organ podatkowy do powołanych przepisów, gdyż różnią się one zakresem zwolnienia.
Przepis art. 21 ust. 1 pkt 29 u.p.d.o.f. przez odwołanie się "do przepisów o gospodarce nieruchomościami" wskazuje na bardzo szeroki zakres tego przedmiotowego zwolnienia, gdyż odnosi się ogólnie do wypłaconych odszkodowań, wynikających czy też wskazanych bezpośrednio w ustawie o gospodarce nieruchomościami.
Z kolei przepis art. 21 ust. 1 pkt 120 u.p.d.o.f. przez ograniczenie w tym przepisie zawarte przez ustawodawcę do wyroków sądowych i zawartych umów (ugód), posiadaczy gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego oraz przepisu art. 143 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, definiującego budowę urządzeń infrastruktury technicznej ma znacznie węższy zakres niż zwolnienie wynikające z art. 21 ust. 1 pkt 29 u.p.d.o.f. Ponadto klasyczne pojęcie szkody (uszczerbek majątkowy), w tym przepisie zostało zawężone jedynie do szkód powstałych w uprawach rolnych i drzewostanie, rekultywacji gruntów oraz ustanowienia służebności gruntowej.
Strona we wniosku o interpretację wskazała, że odszkodowania zostały wypłacone uprawnionym osobom na podstawie art. 124 ust. 4 i art. 128 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a inwestycja w postaci budowy gazociągu wysokiego ciśnienia ma charakter inwestycji celu publicznego w rozumieniu przepisów art. 6 tej ustawy.
Po myśli art. 124 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami na osobie lub jednostce organizacyjnej występującej o zezwolenie ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4. Zgodnie z art. 128 ust. 4 odszkodowanie przysługuje również za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i 124-126. Odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu. Obowiązek zapłaty odszkodowania za szkody powstałe wskutek zdarzeń wymienionych w art. 124 i 125 oraz za zmniejszenie wartości nieruchomości z tego powodu obciąża osobę lub jednostkę organizacyjną, która uzyskała zezwolenie odpowiednio na założenie lub przeprowadzenie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, o którym mowa w art. 124 ust. 1, albo zezwolenie na prowadzenie działalności polegającej na poszukiwaniu, rozpoznawaniu, wydobywaniu lub składowaniu kopalin stanowiących własność Skarbu Państwa oraz węgla brunatnego wydobywanego metodą odkrywkową (art. 132 ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami).
Mając na uwadze treść przywołanych przepisów organ ponownie rozpoznający sprawę powinien uwzględnić wskazane przez spółkę we wniosku przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami i ocenić czy odszkodowanie, które zostały wypłacone uprawnionym osobom na podstawie art. 124 ust. 4 i art. 128 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami objęte są zwolnieniem na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 29 czy też na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 120 u.p.d.o.f.
W tym stanie rzeczy, zaskarżona interpretacja indywidualna musiała być uznana za naruszającą prawo, gdyż jest niezgodna z przepisami normującymi wydawanie interpretacji tj. art. 14c O.p., lecz również z przepisami prawa materialnego, a to art. 21 ust. 1 pkt 29 u.p.d.o.f., co skutkowało koniecznością jej wyeliminowania z obrotu prawnego na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a, natomiast o wykonalności aktu orzeczono na podstawie art. 152 tej ustawy.
Analizując ponownie wniosek strony skarżącej o indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego organ powinien zastosować się do wykładni poczynionej w niniejszym wyroku przez Sąd.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło