II OZ 1157/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 22 listopada 2012 r. sygn. akt II SAB/Bk 8/12 oddalające wniosek o wyłączenie sędziego NSA D. T. – B. od orzekania w sprawie ze skargi J. W. na przewlekłość postępowania Podlaskiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku w przedmiocie przekazania wniosku dotyczącego rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i wyłączyć sędziego NSA D. T. – B. od orzekania w sprawie ze skargi J. W. na przewlekłość postępowania Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku, sygn. akt II SAB/Bk 8/12. Pismem z dnia [...] listopada 2012 r. J. W. złożyła w sprawie sygn. akt II SAB/Bk 8/12, z jej własnej skargi na przewlekłość postępowania Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku, wniosek o wyłączenie od orzekania sędzi NSA D. T. – B. Jako główny powód wyłączenia wskazała błędne, jej zdaniem, procedowanie sędzi w składach orzekających w sprawach: II SAB/Bk 48/08 – w której wydała postanowienie z dnia 27 listopada 2008 r. o odrzuceniu skargi, chociaż nie było ku temu podstaw prawnych, II SAB/Bk 36/08 – w której nie orzekła o kosztach postępowania sądowego w sprawie, II SAB/Bk 28/12 - w której uczestniczyła w zespole orzekającym i bezpodstawnie postanowieniem z dnia 20 marca 2012 r. Sąd umorzył postępowanie sądowe na bezczynność Wojewody Podlaskiego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Hajnowskiego zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę spornej inwestycji na działce nr 25 we wsi Iwanki gm. Narew (ww. postanowienie zostało uchylone przez NSA), II SA/Bk 51/05 – w której oddalając skargę odmówiła przyznania interesu prawnego w pozwoleniu na budowę (ww. wyrok został uchylony przez NSA wyrokiem z dnia 9 czerwca 2005 r. II OSK 208/06), II SA/Bk 32/12 – w której oddaliła skargę na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku umarzającą postępowanie odwoławcze w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego, bezpodstawnie wywodząc o braku interesu prawnego. Zdaniem skarżącej, w związku z tym, że sędzia w wadliwym orzeczeniu w sprawie II SAB/Bk 48/08 nie dostrzegła bezczynności PWINB, jest współwinna przewlekłości w przekazaniu wniosku i dlatego uzasadnione są obawy co do jej stronniczości. Strona skarżąca podniosła także, że sędzia T.-B. w dotychczasowym orzekaniu naruszyła jej konstytucyjne prawo wynikające z art. 32 Konstytucji RP. Wskazała, że od pierwszej sprawy sądowoadministracyjnej w przedmiocie budowy spornej obory, sędzia działała na szkodę jej interesu prawnego i społecznego (chodziło o przedsięwzięcie mogące znacząco szkodzić środowisku). Wnioskowana do wyłączenia sędzia złożyła oświadczenie, z którego wynika, że nie istnieje okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności w sprawie niniejszej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku stwierdził, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające wyłączenie sędzi D. T. – B. od orzekania. Sąd wskazał, że spośród dwóch kategorii przesłanek uzasadniających wyłączenie sędziego od rozpoznawania sprawy uregulowanych w art. 18 §1 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), złożony w sprawie niniejszej wniosek odwołuje się do jednej z nich – uzasadniającej wyłączenie z uwagi na występowanie takich okoliczności, które mogą wywołać uzasadnioną wątpliwości strony co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Sąd I instancji uznał, że argumentacja wniosku skarżącej nie wskazuje na istnienie po stronie wnioskowanej do wyłączenia sędzi żadnej realnej okoliczności mogącej budzić uzasadnione wątpliwości co do jej bezstronności w tej konkretnej sprawie. Przyjąć zatem należy, że strona nie podważyła skutecznie oświadczenia sędziego. Stwierdzenia skarżącej odnośnie błędnego orzekania w sprawach: II SAB/Bk 48/08 (bezpodstawne odrzucenie skargi), II SAB/Bk 36/08 (niezasądzenie kosztów procesowych), II SA/Bk 28/11 (bezpodstawne umorzenie postępowania), II SA/Bk 51/05 (wyrok uchylony przez NSA wyrokiem z dnia 28.03.2007 r. II OSK 208/06), II SA/Bk 32/12 (bezpodstawnie stwierdzenie o braku interesu prawnego), nie mogą być podstawą wyłączenia sędziego. Podstawy wyłączenia sędziego nie może stanowić również ogólne stwierdzenie, że od pierwszej sprawy sądowoadministracyjnej dotyczącej budowy spornej obory, sędzia działała na szkodę interesu prawnego i społecznego skarżącej. Sąd I instancji stwierdził, że w sprawie nie zachodzą również ustawowe powody do wyłączenia sędzi D. T. – B. od orzekania w sprawie, wymienione w art. 18 §1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd wskazał, że nie bez znaczenia dla oddalenia wniosku o wyłączenie jest również okoliczność złożenia oświadczenia przez sędziego o braku podstaw do jego wyłączenia, które to oświadczenia korzysta z domniemania prawdziwości ze względu na autorytet sprawowanego urzędu. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, postanowieniem z dnia 22 listopada 2012 r. sygn. akt II SAB/Bk 8/12, na podstawie art. 19 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił wniosek o wyłączenie sędzi NSA D. T. – B. od orzekania w sprawie. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca, zaskarżając je w całości. W głównych motywach uzasadnienia zażalenia skarżąca wskazywała ponownie na jej zdaniem błędy sędzi NSA D. T. – B. Na tych podstawach wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Instytucja wyłączenia sędziego jest gwarancją procesową, zapewniającą uczestnikowi postępowania prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa (art. 18 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), wyłączenie sędziego następuje na wniosek wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skarżąca domaga się kontroli działalności administracji publicznej poprzez wydanie przez Sąd orzeczenia w sprawie z jej skargi na przewlekłość postępowania Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku ze względu na nieprzekazanie według właściwości jej wniosku z dnia [...] marca 2008 r. dotyczącego rozbiórki obiektu budowlanego. W tym miejscu należy wskazać na postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Białymstoku w sprawie o sygn. akt II SAB/Bk 48/08. W postępowaniu tym skarżąca domagała się kontroli działalności administracji publicznej poprzez wydanie przez Sąd orzeczenia w sprawie z jej skargi na bezczynność Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku w przedmiocie nierozpoznania jej wniosku z dnia [...] marca 2008 r. dotyczącego rozbiórki obiektu budowlanego. O ile w sprawach o sygn. akt II SAB/Bk 48/08 i II SAB/Bk 8/12 ich elementy przedmiotowe różnią się od siebie – kontrola bezczynności postępowania administracyjnego a kontrola przewlekłości postępowania administracyjnego, to zarówno w pierwszej z ww. wymienionych spraw, jak i w drugiej, postępowania administracyjne dotyczą tego samego wniosku z dnia [...] marca 2008 r., a więc postępowania te były przez skarżącą wszczynane tym samym pismem, dotyczącym określonego w nim żądania, w celu realizacji określonych przez skarżącą praw lub obowiązków. Mając na uwadze powyższe, skoro w składzie orzekającym w sprawie o sygn. akt II SAB/Bk 48/08 występowała sędzia NSA D. T. – B., wydając postanowienie z dnia 27 listopada 2008 r. o odrzuceniu skargi J. W., to jest to okoliczność tego rodzaju, która nie musi, ale mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędzi NSA D. T. – B. w orzekaniu w sprawie o sygn. akt II SAB/Bk 8/12. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 i art. 19 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 197 §2 tej ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.