II OZ 379/13

Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 28 marca 2013 r. sygn. akt II SAB/Bk 8/12 oddalającego wniosek o wyłączenie sędziego WSA Jacka Pruszyńskiego od orzekania w sprawie ze skargi J. W. na przewlekłość postępowania Podlaskiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku w przedmiocie przekazania wniosku dotyczącego rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i wyłączyć sędziego WSA Jacka Pruszyńskiego od orzekania w sprawie ze skargi J. W. na przewlekłość postępowania Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku, sygn. akt II SAB/Bk 8/12. Pismem z 4 marca 2013 r. J. W. złożyła w sprawie niniejszej, wszczętej z jej skargi na przewlekłość postępowania Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku w przedmiocie przekazania wniosku z dnia 14 marca 2008 r. o rozbiórkę zbiornika na gnojowicę według właściwości Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Hajnówce, wniosek o wyłączenie od orzekania sędziego WSA Jacka Pruszyńskiego. Skarżąca wskazała, że w/w sędzia uczestniczył w orzekaniu w sprawie sygn. akt II SA/Bk 32/12, w której oddalona została skarga na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku umarzającą postępowanie odwoławcze w sprawie rozbiórki zbiornika na gnojowicę, bezpodstawnie twierdząc o braku interesu prawnego Skarżącej. Sędzia WSA Jacek Pruszyński złożył oświadczenie, z którego wynika, że nie istnieje okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do jego bezstronności w sprawie niniejszej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, postanowieniem z dnia 28 marca 2013 r., na podstawie art.18 § 1 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. , poz. 270 ze zm.), - dalej p.p.s.a. oddalił wniosek skarżącej o wyłączenie sędziego WSA Jacka Pruszyńskiego od orzekania w sprawie o sygn. akt II SAB/Bk 8/12 wskazując, że nie może być mowy o zaistnieniu przesłanek do wyłączenia z mocy ustawy wymienionych w art. 18 § 1 pkt 1 – 7 p.p.s.a. Z uwagi na zarzuty skargi rozważeniu podlegały jedynie okoliczności z pkt 6 "a" wymienionego przepisu, bowiem Skarżąca nie wskazuje jakichkolwiek okoliczności mogących choćby wskazywać na przesłanki wyłączenia zawarte w innych punktach art. 18 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z pkt 6 "a" wymienionego przepisu wyłączeniu podlega sędzia w sprawie dotyczącej skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie. W tym kontekście zauważyć należy, że przedmiotowa sprawa dotyczy oddalenia skargi złożonej przez Skarżącą w sprawie sygn. akt II SA/Bk 32/12, której przedmiotem było umorzenie przez PWINB postępowania odwoławczego w sprawie nakazania rozbiórki obiektu budowlanego – zbiornika na gnojowicę. Zdaniem Sądu, podstawą do wyłączenia w sprawie niniejszej – na podstawie art. 18 § 1 pkt 6 "a" p.p.s.a. – nie może być okoliczność orzekania sędziego Jacka Pruszyńskiego w ww. sprawie. Wprawdzie postępowanie, w którym zapadło orzeczenie w sprawie II SA/Bk 32/12 dotyczyło zaskarżenia działania tego samego organu – PWINB, to powyższe nie uzasadnia wniosku o wyłączenie sędziego. Zdaniem Sądu uwzględnienia wniosku o wyłączenie sędziego nie uzasadnia również prowadzenie przez niego rozprawy z naruszeniem przepisów postępowania, czy też niewłaściwa postawa sędziego oraz wadliwe prowadzenie rozprawy w innej sprawie. Nie jest też dopuszczalne żądanie wyłączenia sędziego tylko z tego powodu, iż wnioskodawca kwestionuje zasadność i prawidłowość rozstrzygnięć podejmowanych z udziałem sędziego objętego wnioskiem. Dlatego też, zdaniem Sądu, orzeczenie wydane z udziałem sędziego, które wskazała skarżąca, nie uprawnia do wniosku o wystąpieniu obiektywnych wątpliwości co do jego bezstronności w niniejszej sprawie. Pokazują natomiast, że strona subiektywnie odbiera sędziego jako "nieprzychylnie do niej nastawionego", czego jednak nie uzasadnia odwołaniem się do przesłanek obiektywnych, a jedynie do zarzutów dotyczących sposobu zastosowania przepisów procesowych i materialnych. Te natomiast mogą być przedmiotem stosownych środków zaskarżenia, ale same w sobie nie uzasadniają jeszcze wyłączenia. Skarżąca nie uprawdopodobniła, że zachodzą między nią a sędzią takie stosunki, które powodują wyłączenie od orzekania. Oceny tej nie może zmienić subiektywne przekonanie skarżącej, co do wadliwego i jej zdaniem niewłaściwego sposobu orzekania we wcześniejszej sprawie z udziałem Skarżącej. Poza tym istotne znaczenie ma fakt wyraźnego oświadczenia przez sędziego o nieistnieniu przesłanek wykluczających go od udziału w składzie orzekającym w sprawie, które to oświadczenie nie zostało obalone przekonującym kontrdowodem, a które to oświadczenie korzysta z domniemania prawdziwości ze względu na autorytet sprawowanego urzędu. Skarżąca pismem z dnia 10 kwietnia 2013 r. złożył zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 28 marca 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wyłączenia sędziego jest gwarancją procesową, zapewniającą uczestnikowi postępowania prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa, wyłączenie sędziego następuje na wniosek wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego. Należy podkreślić, ze w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skarżąca domaga się kontroli działalności administracji publicznej poprzez wydanie przez Sąd orzeczenia w sprawie z jej skargi na przewlekłość postępowania Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku ze względu na nieprzekazanie według właściwości jej wniosku z dnia 14 marca 2008 r. dotyczącego rozbiórki obiektu budowlanego. Równolegle przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Białymstoku toczyła się sprawa o sygn. akt II SA/Bk 32/12. W postępowaniu tym skarżąca domagała się kontroli działalności administracji publicznej poprzez wydanie przez Sąd orzeczenia w sprawie z jej skargi na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego nakazania rozbiórki obiektu budowlanego wszczętego w wyniku jej wniosku z dnia 14 marca 2008 r. dotyczącego rozbiórki obiektu budowlanego. O ile w sprawach o sygn. akt II SA/Bk 32/12 i II SAB/Bk 8/12 ich elementy przedmiotowe różnią się od siebie – kontrola bezczynności postępowania administracyjnego a kontrola przewlekłości postępowania administracyjnego, to zarówno w pierwszej z ww. wymienionych spraw, jak i w drugiej, postępowania administracyjne dotyczą tego samego wniosku z dnia 14 marca 2008 r., a więc postępowania te były przez skarżącą wszczynane tym samym pismem, dotyczącym określonego w nim żądania, w celu realizacji określonych przez skarżącą praw lub obowiązków. Podobną zależność zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 8 stycznia 2013 r. sygn. akt II OZ 1157/12. Mając na uwadze powyższe, skoro w składzie orzekającym w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 32/12 występował sędzia WSA Jacek Pruszyński, wydając wyrok z dnia 4 października 2012 r. o oddaleniu skargi J. W., to jest to okoliczność tego rodzaju, która nie musi, ale mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego WSA Jacka Pruszyńskiego w orzekaniu w sprawie o sygn. akt II SAB/Bk 8/12. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 i art. 19 w związku z art. 197 §2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.