VI SA/Wa 2100/11
WyrokWSA w Warszawie2012-02-20
Skład orzekający: Małgorzata Grzelak, Magdalena Maliszewska, Zbigniew Rudnicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy świadczeniodawca, który wygrał konkurs ofert na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, a następnie jego prawo do zawarcia umowy zostało uchylone w wyniku uwzględnienia odwołania innego oferenta, ma status strony w postępowaniu odwoławczym i legitymację do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, mimo że nie brał bezpośredniego udziału w tym postępowaniu odwoławczym?Ratio decidendi
Świadczeniodawca, który wygrał konkurs ofert, a następnie jego prawo do zawarcia umowy zostało uchylone w wyniku uwzględnienia odwołania innego oferenta, posiada interes prawny i status strony w postępowaniu odwoławczym. Brak jego udziału w tym postępowaniu, jeśli nie nastąpił z jego winy, stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Sąd administracyjny może uchylić decyzję organu odwoławczego, jeśli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania.Stan faktyczny
Spółka O. Sp. z o.o. Sp. k. wygrała konkurs ofert na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Samodzielny Publiczny Zespół Opieki Zdrowotnej w P. złożył odwołanie od rozstrzygnięcia konkursu, które zostało uwzględnione przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ). W wyniku tego, spółka O. utraciła prawo do zawarcia umowy. Spółka O. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Warszawie, twierdząc, że nie brała udziału w postępowaniu odwoławczym bez własnej winy i że jej interes prawny został naruszony. WSA uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądził od Prezesa NFZ na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant ref. staż. Katarzyna Smaga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2012 r. sprawy ze skargi O. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącej O. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w K. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
O. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w K. prowadząca Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej O. (zwana dalej: "skarżącą" lub "NZOZ O.") wniosła do tutejszego Sądu skargę na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (Prezesa NFZ) z dnia [...] sierpnia 2011 r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.) zwanej dalej "ustawą o świadczeniach" oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeks postępowania administracyjnego zwanej dalej "k.p.a." po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Samodzielny Publiczny Zespół Opieki Zdrowotnej w P. przy ul. [...] (zwany dalej Odwołującym lub SP ZOZ w P.) od decyzji Nr [...] Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, znak: [...] z dnia [...] marca 2011 r., oddalającej odwołanie od rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: Podstawowa Opieka Zdrowotna, w zakresie: świadczenia nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej na obszarze zabezpieczenia do 50 000 osób - ryczałt miesięczny o kodzie postępowania numer [...].
Powyższą decyzją Prezes NFZ uchylił decyzję organu I instancji w całości (pkt I decyzji) oraz uwzględnił odwołanie (pkt II decyzji).
Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
[...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia ([...]OW NFZ) ogłosił konkurs ofert numer [...] o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w okresie od 1 marca 2011 r. do 31 grudnia 2011 r. na obszarze: [...] – p. w rodzaju: Podstawowa Opieka Zdrowotna, w zakresie: świadczenia nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej na obszarze zabezpieczenia do 50 000 osób - ryczałt miesięczny.
W ogłoszeniu przedmiotowego postępowania wartość zamówienia określono na nie większą niż 560 000,00 PLN na okres rozliczeniowy od 1 marca 2011 r. do 31 grudnia 2011 r.
Oferenci przystępujący do konkursu ofert winni byli spełniać wymagania określone przez Prezesa NFZ oraz wymagania wynikające z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, wskazane w:
1. Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 6 maja 2008 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2008 r. Nr 81, poz. 484);
2. Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zapraszania do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań (Dz. U. z 2004 r. Nr 273, poz. 2719);
3. Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2009 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej (Dz. U. 139, poz. 1139 ze zm.) - zał. Nr 5.
4. Zarządzeniu Nr 85/2010/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 23 grudnia 2010 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju podstawowa opieka zdrowotna w zakresie nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej, zmienionym Zarządzeniem
Nr 10/2011/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 28 lutego 2011 r., zwanym dalej "zarządzeniem 85/2010/DSOZ ze zm."
5. Zarządzeniu Nr 86/2010/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 23 grudnia 2010 r. zmieniające zarządzenie w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zwanym dalej "zarządzeniem 86/2010/DSOZ."
6. Zarządzeniu Nr 49/2010/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 31 sierpnia 2010 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zwanym dalej "zarządzeniem 49/2010/DSOZ".
Do postępowania zostały złożone dwie oferty – skarżącej oraz SP ZOZ w P.
W części jawnej komisja konkursowa zgodnie z art. 142 ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach stwierdziła prawidłowość ogłoszenia konkursu oraz liczbę złożonych ofert.
W dniu 17 lutego 2011 r. przeprowadzona została kontrola u Świadczeniodawcy. W wyniku kontroli stwierdzono, że stan faktyczny jest zgodny ze złożoną ofertą z zastrzeżeniem, że (...) pomieszczenia, w których będą udzielane świadczenia są wyposażone w podstawowy sprzęt reanimacyjny (...).
W wyniku przeprowadzenia części jawnej konkursu, w dniu 24 lutego 2011 r. komisja konkursowa przyjęła do dalszego postępowania 2 oferty. Przeprowadziła kontrole u obu oferentów.
Oferta SP ZOZ w P. w rankingu otwarcia zajęła początkowo pierwsze miejsce.
Następnie, komisja konkursowa, na podstawie art. 142 ust. 6 ustawy o świadczeniach, w celu ustalenia liczby i ceny planowanych do udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej przeprowadziła negocjacje z oferentami zakwalifikowanymi do części niejawnej postępowania, tj. których oferty spełniały stawiane wymagania i nie zostały odrzucone. Strony podpisały protokół końcowy z rozbieżnymi wartościami ryczałtu i liczby świadczeń. Zgodnie z zapisem zawartym w ww. protokole (...) Rozbieżność stanowisk w protokole końcowym oznacza, że oferta nie zostanie wybrana (...).
Strony podpisały protokół końcowy z negocjacji w dniu 24 lutego 2011 r. W przedmiotowym protokole nie znalazły się informacje o propozycji ilości świadczeń i całkowitej wartości świadczeń w kolumnach, w których należało przedstawić propozycje OW NFZ.
Ostatecznie, po przeprowadzonych negocjacjach oferta SP ZOZ w P. zajęła drugą pozycję z łączną liczbą 61,636 punktów w tym za:
- ofertę cenową - 25,000 punktów;
- ciągłość - 5,000 punktów;
- kompleksowość - 10,065 punktów;
- jakość - 16,571 punktów;
- dostępność - 5,000 punktów.
Komisja działając na postawie art. 148 ustawy o świadczeniach oraz zarządzenia 85/2010/DSOZ ze zm. i zarządzenia 49/2010/DSOZ, dokonała oceny ofert i sporządziła ranking końcowy, zawierający dane po przeprowadzonych negocjacjach, z ofert niepodlegających odrzuceniu.
W wyniku uszeregowania ofert w kolejności wynikającej z łącznej liczby punktów oceny, komisja konkursowa dokonała wyboru oferenta w kolejności zgodnej z uzyskaną pozycją w rankingu końcowym:
1 miejsce – N ZOZ O.
2 miejsce – SP ZOZ w P.
W odwołaniu od rozstrzygnięcia przedmiotowego konkursu ofert SP ZOZ w P. podniósł, że komisja konkursowa w ocenie oferty złożonej w postępowaniu przez wybranego świadczeniodawcę nie wzięła pod uwagę warunków lokalowych w jakich są one świadczone. Dyrektor [...]OW NFZ, decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] oddalił odwołanie SP ZOZ w P.
W uzasadnieniu decyzji Dyrektor [...]OW NFZ stwierdził, że po przeprowadzeniu oceny ofert, oferta odwołującej się nie została wybrana w związku z rozbieżnym stanowiskiem podczas negocjacji. Organ szczegółowo przedstawił przebieg przedmiotowego postępowania, wskazał obowiązujące przepisy i odniósł się do pozycji oferty SP ZOZ w P. w rankingu końcowym.
Zdaniem Dyrektora [...]OW nie zostały naruszone obowiązujące zasady przeprowadzenia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielenie przedmiotowych świadczeń opieki zdrowotnej.
W odwołaniu od powyższej decyzji z dnia [...] marca 2011 r. SP ZOZ w P. zarzucił, że Dyrektor [...]OW NFZ:
- dopuścił się naruszenia przepisu art. 154 ust. 2 ustawy o świadczeniach,
- (...) nie uzasadnił swojego stanowiska w zakresie wyboru świadczeniodawcy (...),
- nie podał powodów, dla których oferta Odwołującego (...) została sklasyfikowana na drugim miejscu (...).
Ponadto Odwołujący zarzucił, że Dyrektor [...]OW NFZ (...) nie wziął pod uwagę warunków, w jakich wybrany podmiot udziela świadczeń zdrowotnych (...) powołując się m.in. na pismo, znak: SZOZ-A-I-02/60/2011 z dnia 25 lutego 2011 r. skierowane do Wydziału Świadczeń Zdrowotnych [...]OW NFZ.
Uwzględniając odwołanie Prezes NFZ stwierdził, że jeżeli w wyniku weryfikacji dostarczonych informacji o nieprawidłowościach występujących u świadczeniodawcy realizującego umowę o udzielaniu świadczeń z opieki zdrowotnej okaże się, że świadczeniodawca przedstawił fałszywe dane w swojej ofercie, wówczas Dyrektor OW NFZ może, zgodnie § 36 Załącznika do Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 maja 2008 r. (Dz. U. z 2008 r. Nr 81, poz. 484) w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, rozwiązać przedmiotową umowę w części albo w całości bez zachowania okresu wypowiedzenia.
Wskazał, iż po zakończeniu postępowania konkursowego, zgodnie z przepisem § 64 ust. 1 pkt 1, 2 ustawy o świadczeniach (...) Podmiot zobowiązany dofinansowania świadczeń opieki zdrowotnej ze środków publicznych może przeprowadzić kontrolę udzielania świadczeń świadczeniobiorcom, a w szczególności kontrolą:
1) organizacji i sposobu udzielania świadczeń opieki zdrowotnej oraz ich dostępności;
2) udzielania świadczeń opieki zdrowotnej pod względem zgodności z wymaganiami określonymi w umowie o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (...).
Zaakcentował, że [...]OW NFZ jest w trakcie przeprowadzania postępowania wyjaśniającego w przedmiotowej sprawie.
Prezes NFZ stwierdził także, że z analizy dokumentacji niniejszej sprawy wynika, iż protokół końcowy z przedmiotowych negocjacji nie zawiera informacji o ilości świadczeń, wartości ryczałtu miesięcznego i całkowitej wartości świadczeń w pozycjach w kolumnach, w których należało przedstawić propozycje OW NFZ. Zauważył, że protokół końcowy powinien zawierać ostateczne stanowiska stron w procesie negocjacji zarówno w odniesieniu do ilości jak i ceny.
W ocenie organu, na podstawie tak uczynionego zapisu należałoby domniemywać, że komisja konkursowa nie przedstawia Oferentowi żadnej propozycji. Stad wynika dalej, że nie doszło do zbieżności stanowisk a protokół końcowy nie zawiera ostatecznych stanowisk stron w procesie negocjacji co do ilości i wartości ryczałtu miesięcznego.
Zdaniem Prezesa NFZ, Dyrektor [...]OW NFZ niedostatecznie zbadał to, czy rozstrzygnięcie postępowania dokonane przez komisję nie zostało podjęte z naruszeniem zasad postępowania, i czy wskutek tego, nie doszło do naruszenia interesu prawnego Odwołującego.
W skardze na powyższą decyzję wniesionej do tutejszego Sądu przez NZOZ O. skarżąca wniosła o:
I. dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze strony,
II. doręczenie wskazanej decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia uwzględniającej odwołanie Samodzielnego Publicznego Zespołu Opieki Zdrowotnej w P. od decyzji nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego w K. - oddalającej odwołanie od rozstrzygnięcia postępowania nr [...],
III. uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności zaskarżanej decyzji,
IV. uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia uwzględniającej odwołanie Samodzielnego Publicznego Zespołu Opieki Zdrowotnej w P. od decyzji nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego w K. - oddalającej odwołanie od rozstrzygnięcia postępowania nr [...];
w każdym przypadku:
V. zasądzenie od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że skarżąca spółka nie brała udziału bez własnej winy w postępowaniu toczącym się na skutek złożenia odwołania przez kontroferenta w postępowaniu konkursowym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie względnie oddalenie.
W uzasadnieniu Prezes NFZ wskazał, że zgodnie z obowiązującymi przepisami nie był zobowiązany do bezpośredniego informowania Skarżącej o przebiegu i wynikach ww. sprawy administracyjnej, gdyż Skarżąca nie była stroną i w żaden sposób nie uczestniczyła w przebiegu sprawy administracyjnej wynikającej ze złożenia przez Samodzielny Publiczny Zespół Opieki Zdrowotnej w P. przy ul. [...] ww. odwołania.
Nadto stwierdził, że wobec obowiązujących przepisów, Skarżąca może przystąpić jako oferent do ogłoszonego przez OW NFZ konkursu ofert o udzielanie przedmiotowych świadczeń, po spełnieniu wymaganych w ww. konkursie wymogów, zgodnie z zasadami przeprowadzania postępowania, które określa ustawa o świadczeniach są w szczególności: równe traktowanie świadczeniodawców, niezmienność warunków, które podlegają ocenie w toku postępowania oraz przestrzeganie określonych w ogłoszeniu procedur.
Tak więc stwierdzenie skarżącej, że (...) W wyniku decyzji Prezesa NFZ Skarżący utracił prawo do zawarcia umowy o udzielanie świadczeń - skoro zaś tak uległa zmianie jego sytuacja prawna (...) nie jest zasadne, gdyż Skarżąca ma takie samo prawo złożenia oferty w przedmiotowym konkursie ofert jak inni świadczeniodawcy spełniający ww. kryteria, zaś fakt rozwiązania ze Skarżącą dotychczasowej umowy o udzielanie świadczeń w związku z uwzględnieniem przez Prezesa Funduszu ww. odwołania złożonego przez Samodzielny Publiczny Zespół Opieki Zdrowotnej w P. nie powoduje utraty przez Skarżącą prawa do zawarcia umowy z OW NFZ o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że zaskarżona decyzja została doręczona w dniu 26 sierpnia 2011 r. wyłącznie SP ZOZ w P. Jak podaje skarżąca, wiadomość o wydaniu powyższej decyzji powzięła w dniu 19 września 2011 r. Niniejsza skarga została wniesiona do tutejszego Sądu przez NZOZ O. w dniu 22 września 2011 r. listem poleconym R 9566 95169 (k. 6 akt sądowych) za pośrednictwem organu tj. Prezesa NFZ.
Z zestawienia powyższych dat wynika, że przedmiotowa skarga została złożona przed upływem terminu do jej wniesienia liczonego dla SP ZOZ w P. (v. art. 53 § 1 ppsa) a zatem należy uznać, iż NZOZ O. zachowała termin do wniesienia niniejszej skargi.
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela bowiem pogląd zawarty m.in. w postanowieniu WSA w Opolu z dnia 15 maja 2006 r. II SA/OP 65/06 (ONSA, WSA 2007, nr 2, poz. 31) że "strona postępowania administracyjnego, która nie brała udziału w postępowaniu odwoławczym i której nie doręczono decyzji, może wnieść skargę do sądu administracyjnego w terminie przewidzianym dla stron będących adresatami decyzji, określonym w art. 53 § 1 ppsa".
Należy przy tym dodać, że w świetle utrwalonego już poglądu wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny (v. postanowienia NSA: z dnia 7 czerwca 2011 r.; sygn. akt II GZ 111/11 oraz z dnia 7 września 2010 r. sygn. akt II GSK 821/10) art. 154 ust. 8 o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych nie wyklucza uprawnień świadczeniodawcy biorącego udział w postępowaniu w sprawie zawarcia umów do inicjowania postępowania skargowego przez sądem administracyjnym tylko z tego powodu, że nie wniósł odwołania od rozstrzygnięcia tego postępowania.
Wobec zasady skargowości w postępowaniu sądowoadministracyjnym -postępowanie to może być wszczęte tylko na żądanie podmiotu legitymującego się takim uprawnieniem. Legitymacja do wniesienia skargi została uregulowana w art. 50 p.p.s.a. Zgodnie z art. 50 § 1 ww. ustawy - powołanym w podstawie prawnej zaskarżonego postanowienia -"Uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym".
Z powyższego wynika wprost zależność legitymacji do wniesienia skargi od posiadania interesu prawnego, który w postępowaniu sądowoadministracyjnym może być wywodzony nie tylko z przepisów prawa materialnego, ale i prawa procesowego oraz ustrojowego (por. np. wyrok NSA z dnia 24 listopada 2004 r. sygn. akt OSK 919/04).
Art. 50 § 2 p.p.s.a. - w myśl której "Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi". Zgodzić należy się z komentatorami procedury sądowoadministracyjnej, że zawarte w cytowanym przepisie odesłanie do innych ustaw, daje podstawę do rozszerzenia, w drodze ustaw szczególnych, określonego w art. 50 § 1 p.p.s.a. wykazu podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi (J.P.Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" Wyd. Prawnicze LexisNexis; Wa-wa 2006, str. 143, teza 15). Zawarte w art. 50 § 2 p.p.s.a. sformułowanie "również" wskazuje bowiem, że legitymacja do wniesienia skargi może przysługiwać nie tylko każdemu, kto ma w tym interes prawny, ale - niezależnie od interesu wywodzonego z przepisów prawa - każdemu, któremu prawo to przyznają ustawy szczególne. Oznacza to, co do zasady, że gdy ustawa szczególna legitymuje określone w niej podmioty do skorzystania z uprawnienia do wniesienia skargi, istnienie po stronie tych podmiotów interesu prawnego we wniesieniu skargi - w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a. - badaniu nie podlega.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych jest ustawą szczególną, do której odsyła art. 50 § 2 ppsa.
Przepis art. 154 ust. 8 ustawy o świadczeniach /.../ stanowi: "Od decyzji, o której mowa w ust. 6, świadczeniodawcy przysługuje skarga do sądu administracyjnego". Ponieważ ustawa nie definiuje pojęcia "świadczeniodawcy" dla potrzeb przytoczonego przepisu, znaczenie tego zwrotu należy wykładać mając na względzie, że art. 154 ustawy zamieszczony jest w Dziale VI, normującym postępowania w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami, a ust. 1 tego przepisu wskazuje, że regulacje w nim zawarte odnoszą się do świadczeniodawców biorących udział w ww. postępowaniu. Tym samym uznać trzeba, że na mocy ust. 8 art. 154 ustawy o świadczeniach /.../ legitymacja skargowa przysługuje świadczeniodawcy biorącemu udział w postępowaniu o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
Ponadto należy mieć na względzie art. 152 ust. 1 ustawy, w myśl którego "Świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przysługują środki odwoławcze i skarga na zasadach określonych w art. 153 i 154".
Zauważyć również trzeba, że w myśl art. 132 ustawy, podstawą udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez Fundusz jest umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zawarta pomiędzy świadczeniodawcą a dyrektorem oddziału wojewódzkiego Funduszu (ust. 1), która może być zawarta wyłącznie ze świadczeniodawcą, który został wybrany do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej na zasadach określonych w niniejszym dziale (ust. 2).
W świetle przytoczonych regulacji (art. 132 i 152) niewątpliwie zatem uszczerbek interesu prawnego wystąpi po stronie świadczeniodawcy, który nie został wybrany do udzielania świadczeń. Z tego względu oczywiste jest, że posiada on legitymację do wniesienia odwołania dotyczącego rozstrzygnięcia postępowania (art. 154 ust. 1) - celem skontrolowania w postępowaniu administracyjnym, czy niekorzystne rozstrzygnięcie nie jest wynikiem naruszenia przez Zakład zasad przeprowadzenia tego postępowania.
Dla potrzeb niniejszej sprawy należy jednak dokonać wykładni przytoczonych przepisów i udzielić odpowiedzi na pytanie, czy dozna uszczerbku w rozumieniu art. 152 ust. 1 ustawy interes prawny świadczeniodawcy, który został wybrany do udzielania świadczeń, w sytuacji, gdy odwołanie zostanie uwzględnione, tak jak miało to miejsce w rozpatrywanym aktualnie przypadku.
Rozważając sprawę w powyższym aspekcie należy przywołać treść art. 154 ust. 7 ww. ustawy, wedle którego w przypadku uwzględnienia odwołania postępowanie w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przeprowadza się ponownie. Bezsprzecznie zatem świadczeniodawca uprzednio wybrany do udzielania świadczeń traci prawo do zawarcia umowy, wynikające z rozstrzygnięcia postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny w ww. postanowieniu z dnia 7 września 2010 r. stwierdził także, że skoro ustawodawca wprowadził możliwość kontroli w postępowaniu administracyjnym cywilnoprawnych rozstrzygnięć - to o tym czy w wyniku postępowania w sprawie zawarcia umowy, świadczeniodawca uzyskał prawo do zawarcia tej umowy decyduje nie tylko rozstrzygnięcie postępowania (art. 151 ust. 1), ale i wynik postępowania odwoławczego.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że Prezes NFZ wadliwie uznał, iż skarżąca nie była stroną postępowania w sprawie wynikającej ze złożenia odwołania przez SP ZOZ w P.
Sprawa o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń staje się sprawą administracyjną z chwilą złożenia przez świadczeniodawcę odwołania od rozstrzygnięcia komisji. Do tego postępowania mają więc zastosowanie zasady obowiązujące w postępowaniu administracyjnym.
Zgodnie z art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie.
Rozpatrując kwestię przymiotu strony w niniejszym postępowaniu administracyjnym należy wskazać, że skarżąca wygrała przedmiotowy konkurs ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
Na skutek uwzględnienia odwołania wniesionego przez uczestnika niniejszego postępowania, skarżąca utraciła prawo zawarcia umowy, wynikające z rozstrzygnięcia postępowania.
Tak więc niewątpliwie skarżąca miała interes prawny, a co za tym idzie, status strony w postępowaniu odwoławczym.
Ze względu na to, że skarżąca bez własnej winy nie brała udziału w tym postępowaniu należy uznać, że zachodzi przesłanka do wznowienia tego postępowania.
W myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ppsa Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla to rozstrzygnięcie w całości, albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie ww. przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ppsa Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
O niewykonywaniu uchylonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 ppsa.
Natomiast o kosztach postępowania obejmujących: wpis, wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej będącego radcą prawnym oraz opłatę skarbową od udzielonego pełnomocnika – orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i § 3 ppsa.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ przeprowadzi postępowanie odwoławcze z udziałem skarżącej, która jest stroną tego postępowania, a następnie wyda stosowne rozstrzygnięcie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło