II OSK 2400/12

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-01-24

Skład orzekający: Małgorzata Stahl, Jerzy Bujko, Wanda Zielińska-Baran

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciele nieruchomości sąsiadujących z terenem objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego posiadają interes prawny do zaskarżenia uchwały rady gminy w sprawie tego planu, jeśli nie wykazali, że uchwała narusza ich indywidualne prawa lub uprawnienia?
Ratio decidendi
Skarżący, będący właścicielami nieruchomości sąsiadujących z terenem objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, nie posiadają interesu prawnego do zaskarżenia uchwały rady gminy w sprawie tego planu, jeśli nie wykażą konkretnego związku między uchwałą a naruszeniem ich indywidualnych, prawnie chronionych sytuacji. Samo subiektywne odczucie naruszenia lub potencjalne uciążliwości wynikające z prawa sąsiedzkiego nie stanowią podstawy do legitymacji skargowej na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Stan faktyczny
Skarżący złożyli skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Swarzędzu dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kwestionując zmianę przeznaczenia działek z terenów zieleni na tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej oraz terenów zieleni na drogi publiczne. Zarzucili naruszenie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a także naruszenie ich interesu prawnego jako właścicieli nieruchomości sąsiadujących z planowanym terenem. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargi, uznając, że skarżący nie wykazali naruszenia swojego interesu prawnego. Skarżący wnieśli skargę kasacyjną, zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania oraz błędne zastosowanie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Stahl Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Bujko Sędzia del. WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.) Protokolant Anna Jusińska po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej B. Ś., P. Ś., M. W., A. W., B. B.-N., K. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 czerwca 2012 r. sygn. akt IV SA/Po 1126/11 w sprawie ze skargi B. Ś., P. Ś., M. W., A. W., B. B.-N., K. N. na uchwałę Rady Miejskiej w Swarzędzu z dnia 19 lipca 2011 r. nr XIV/114/2011 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 28 czerwca 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 1126/11 oddalił skargi B. Ś., P. Ś., M. W., A. W., B. B.-N. i K. N. na uchwałę Rady Miejskiej w Swarzędzu z dnia 19 lipca 2011 r., nr XIV/ 114/2011 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że pismem z dnia [...] września 2011 r. M. W., A. W., B. Ś. i P. Ś., B. B.-N. i K. N. złożyli skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Swarzędzu z dnia 19 lipca 2011 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Swarzędz, obejmującego tereny w rejonie ul. S. w Swarzędzu i Zalasewie, w części, w jakiej dokonano w niej zmiany dotychczasowego przeznaczenia działek przy ul. S. w Swarzędzu: 1) nr [...] i [...] oznaczonych w planie jako 1MW i 2MW z cennego zespołu zadrzewień i zieleni na tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej; 2) nr [...],[...] oznaczonych w planie jako 1KDD i 2KDD z cennego zespołu zadrzewień i zieleni na odcinki dróg publicznych służących obsłudze terenów o symbolach 1MW i 2MW. Skarżący podnieśli, iż na wskazanych działkach plan przewiduje się lokalizację zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej, budynkami do 60 lokali mieszkaniowych o powierzchni zabudowy 28% powierzchni działki budowlanej, posiadających trzy kondygnacje naziemne. Maksymalna wysokość budynków wynosić ma 12 m, a budynki mogą mieć szerokość do 50 metrów. Na działkach nr [...],[...] powstaną natomiast przedłużenia dróg publicznych - odpowiednio K. i G.. Zdaniem skarżących dokonana planem zmiana przeznaczenia terenu obejmującego działki nr [...],[...],[...] oraz [...] nastąpiła z istotnym naruszeniem zasad sporządzania planu miejscowego (art. 28 ust. 1 upzp), zwłaszcza z naruszeniem przepisów obowiązującego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Swarzędz zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej z dnia 29 marca 2011 r. nr X/51/2011. Uchwała jest niezgodna z art. 9 ust. 4 oraz art. 15 ust. 1 upzp. Przeznaczenie działek nr [...] i [...] przy ul. S. w nowym planie oznaczonych symbolami 1MW i 2MW pod zabudowę wielorodzinną narusza ustalenia obowiązującego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Swarzędza, a przez to w sposób istotny narusza art. 9 ust. 4 upzp. Na terenach oznaczonych w studium III.67.M i III,71.M zakłada się jedynie zabudowę jednorodzinną z ewentualnym uzupełnieniem usług podstawowych. Niezgodność pomiędzy studium a uchwałą z dnia 19 lipca 2011 r. dotyczy również kształtu terenów zieleni oraz zadrzewień. Dla Strefy III Południe studium postanowiono, że na terenie danego planu należy zapewnić ogólnodostępne tereny zieleni w ramach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, objętej jednym opracowaniem planistycznym w ilości 6 m na jedną działkę budowlaną. Tymczasem w świetle zapisów nowego planu założono usunięcie zadrzewień na działkach nr [...] i [...] oraz [...] i [...] , wprowadzając w ich miejsce intensywną, trzykondygnacyjną zabudowę mieszkaniową. Uchwała narusza art. 15 ust. 1 upzp, ponieważ wbrew postanowieniom Studium nie ograniczono zabudowy na działkach nr [...] i [...] oraz [...] i [...] do inwestycji celu publicznego. Zdaniem skarżących, uchwała narusza art. 1 ust. 2 pkt 1-3 upzp, gdyż przewidziana na działkach nr [...] i [...] trzykondygnacyjna zabudowa wielorodzinna burzy ład przestrzenny, wprowadzając na uporządkowany tym planem zwarty obszar urbanistyczny dotychczas stanowiący zabudowę jednorodzinną i wielorodzinną-szeregową jednostkę charakteryzującą się większą intensywnością zabudowy - tzw. "bloki". Z punktu widzenia urbanistycznego przyjęty sposób zabudowy szczególnie razi, jeśli chodzi o działkę nr [...], która od wszystkich stron sąsiaduje z istniejącą już zabudową jednorodzinną. Co więcej, ciąg ul. S. stanowi układ zabudowy jednorodzinnej, a projektowana w planie zabudowa działek [...] i [...] zaburzy ład przestrzenny tego ciągu komunikacyjnego. Uchwała również narusza art. 1 ust. 2 pkt 7 upzp przez to, że dla działek nr [...] i [...] wprowadzono nieprzekraczalne linie zabudowy, oznaczające najmniejszą odległość, w jakiej mogą znaleźć się budynki od linii rozgraniczającej tereny, a jednocześnie brak jest zapisu ograniczającego możliwości zabudowy działek [...] i [...] w relacji do linii rozgraniczających je z terenami innych działek aniżeli drogi publiczne. Zdaniem skarżących, postanowienia planu dla działek [...] i [...] prowadzą do naruszenia ich interesu prawnego, jako właścicieli nieruchomości sąsiadujących z granicami planu. Plan zezwalając właścicielom działek oznaczonych jako 1MW i 2 MW na budowę trzykondygnacyjnego budynku mieszkalnego niemal na całej długości północnej granicy działek [...] i [...] dopuszcza zabudowę określoną w § 12 ust. 2 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2002 r., nr 75, poz. 690 ze zm.), tym samym ograniczy sposób zabudowy działek sąsiadujących, w tym działek skarżących. Zezwala w związku z tym na zabudowę zacieniającą działki nr [...],[...] i [...] oraz [...] co najmniej na obszarze kilku metrów. Ze względu na § 13 ust. 1 lit. a i ust. 2 ww. skarżący doznają ograniczenia możliwości zagospodarowania swoich działek na pasie gruntu wzdłuż granicy budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi. Z tego też powodu działka [...] znajdzie się w obszarze oddziaływania w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego obiektów jakie inwestor może zlokalizować zgodnie z postanowieniami nowego planu. To samo dotyczyć będzie działek [...] i [...] oraz [...]. W odpowiedzi na skargę z dnia [...] października 2011 r. Rada Miejska w Swarzędzu wniosła o oddalenie skarg. Organ odnosząc się do zarzutu niezgodności uchwały z dnia 19 lipca 2011 r. ze studium, wskazał, iż zgodnie z jego ustaleniami zawartymi pkt 2.2.3 teren oznaczony symbolem III.71.M, obejmujący działki nr [...],[...],[...] i [...], przeznaczony jest pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną jako dominującą, jednak zapisy dla tego terenu nie wykluczają wprowadzenia zabudowy wielorodzinnej. Zakaz dotyczący zabudowy wielorodzinnej odnosi się jedynie do określenia sposobu realizacji usług, jako samodzielnej funkcji, w tym przypadku nie zestawionej z zabudową wielorodzinną. Likwidacja na terenie objętym uchwałą zadrzewień i zakrzewień została poprzedzona analizami, czego dowodem jest w szczególności opracowanie prognozy oddziaływania na środowisko miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Po dokładnej analizie przytoczonych fragmentów studium, Rada Miejska zatwierdzając omawiany miejscowy plan, stwierdziła zgodność przyjmowanego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ze studium. Na terenie objętym planem wyznaczone zostały trzy tereny zieleni urządzonej, stanowiące dwa kompleksy zieleni, w tym jeden na działce nr [...], powstały w wyniku uwzględnienia przez Burmistrza Swarzędza części uwag złożonych podczas ponownego wyłożenia do publicznego wglądu. Przedmiotowy miejscowy plan wprowadza jeszcze jeden teren zieleni urządzonej (teren 3ZP) o powierzchni ok. 3165 m2, zlokalizowany na działce nr [...] stanowiącej własność gminy Swarzędz, który po właściwym zagospodarowaniu, będzie mógł stanowić tereny rekreacyjne dla sąsiadujących osiedli. Organ administracji wskazał również, iż § 4 ust. 4 ww. planu precyzyjnie wskazuje, że wysokość budynków mieszkalnych do dwóch kondygnacji plus poddasze użytkowe pod dachem stromym, co jest równoznaczne z zapisami zaskarżanego planu, który ustala dla terenów zabudowy wielorodzinnej maksymalnie 3 kondygnacje, w tym poddasze użytkowe z dopuszczeniem podpiwniczenia. Wynika z tego, wbrew zarzutom skarżących, że planowana zabudowa kontynuuje charakter i formy zabudowy na działkach sąsiednich. Błędnie wskazują skarżący, że dla terenów objętych planem z 2002 roku nie przewidziano terenów zielonych i że tereny zadrzewień na działce nr [...] stanowią jedyny w okolicy teren zieleni. Miejscowy plan z 2002 r. ustalił dla terenów zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej "minimalną powierzchnię terenów zielonych 30 %". Ponadto pomijany jest fakt istnienia podobnych zadrzewień oraz wytyczenia terenu zieleni urządzonej w skarżonym planie na działce nr [...], zlokalizowanej po przeciwnej stronie ulicy S.. Niezasadnym jest także wywód skarżących, że podczas zatwierdzania miejscowego planu z roku 2002 tereny działek nr [...],[...],[...] i [...] miały pełnić tereny zieleni miejskiej. Również błędne jest przyjęcie przez skarżących, że tereny stanowiące własność gminy są terenami ogólnodostępnych terenów zielonych, gdyż działki te nie posiadały takiego przeznaczenia, a były jedynie działkami niezagospodarowanymi określonymi zarówno w aktualnym jak i wcześniej obowiązującym studium jako tereny zabudowy mieszkaniowej. Organ wskazał, iż skarżona uchwała nie zawiera zbliżenia zabudowy do granicy działek, dlatego obowiązujące są odległości określone w §12 ust. 1 rozporządzenia z 2002 roku. Skarżący w końcowym etapie procedury złożyli uwagi, które w części zostały uwzględnione. W piśmie z dnia 26 czerwca 2012 r. pełnomocnik skarżących ustosunkowując się do odpowiedzi na skargę wskazał na istniejące sprzeczności pomiędzy studium a zaskarżoną uchwałą, jak również na to, iż fakt przeprowadzenia nieprzekraczalnych linii zabudowy prostopadle do samych granic sugeruje, że zabudowę przewidziano do samej granicy działek skarżących. Na rozprawie w dniu 28 czerwca 2012 r. skarżący A. W. podniósł, iż podstawę prawną interesu prawnego skarżących stanowi §12 ust. 4 rozporządzenia z 2002 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skargi nie zasługiwały na uwzględnienie. W uzasadnieniu przytoczono treść art. 101 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( Dz. U z 2001 r. nr 142, poz. 1591 ze zm.) i wskazano, że wnoszący w tym trybie skargę, powołując się na naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia, musi wykazać, że w konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego własną, prawnie gwarantowaną, a nie wyłącznie faktyczną sytuacją, a zaskarżoną przezeń uchwałą. Źródłem interesu prawnego, o którym mowa w tym przepisie, jest zawsze norma prawna ogólna i abstrakcyjna (akt normatywny) albo też jednostkowa i konkretna (akt stosowania prawa). Nie można przy tym źródła interesu prawnego naruszonego zaskarżoną uchwałą wyprowadzać z samej skarżonej uchwały. Interes prawny lub uprawnienie o których stanowi art. 101 ust. 1 usg powinny mieć charakter konkretny, obiektywny, realny, weryfikowalny w oparciu o przepisy powszechnie obowiązującego prawa. W ocenie Sądu skarżący nie wykazali naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia na skutek podjęcia uchwały z dnia 19 lipca 2011 r. Skarżący nie są właścicielami nieruchomości objętych miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy Swarzędz, obejmującego tereny w rejonie ul. S. w Swarzędzu i w Zalasewie, lecz właścicielami nieruchomości graniczących w sposób bezpośredni z obszarem planu miejscowego obowiązującego na mocy uchwały z dnia 19 lipca 2011 r. Nie można jednak wykluczyć, że mimo położenia nieruchomości poza obszarem objętym zmianą planu, w jego sąsiedztwie, może dojść do naruszenia interesu prawnego właściciela (użytkownika wieczystego) takiej nieruchomości, zależy to od stopnia w jakim ustalenia planu wpływają na sytuację prawną sąsiednich nieruchomości. W ocenie Sądu skarżący w sposób niezasadny dopatrują się naruszenia własnego interesu prawnego na skutek podjęcia uchwały z dnia 19 lipca 2011 r. przez ograniczenie sposobu zabudowy działek sąsiadujących ze względu na przepisy prawa sąsiedzkiego. Postanowienia zaskarżonej uchwały nie ingerują w sposób zabudowy poszczególnych nieruchomości objętych miejscowym planem, a w szczególności nie modyfikują one przepisów rozporządzenia z 2002 r., które jest aktem prawnym wykonawczym do art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.) i ustala ono warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i związane z nimi urządzenia, ich usytuowanie na działce budowlanej oraz zagospodarowanie działek przeznaczonych pod zabudowę. Dlatego kwestia usytuowania obiektu budowlanego na określonej nieruchomości ( § 12 ust. 4 rozporządzenia z 2002 r.), jak również oświetlenia nieruchomości należących do skarżących, nie może być pojmowana w kategoriach naruszenia interesu prawnego na skutek uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który zgodnie z art. 14 ust. 1 upzp uchwalany jest w celu ustalenia przeznaczenia terenów oraz określenia sposobów ich zagospodarowania i zabudowy. W przypadku realizacji zamiaru budowy na terenach objętych miejscowym planem, skarżący będą mogli w oparciu o przepisy rozporządzenia z 2002 r. strzec swojego interesu prawnego przed jego naruszeniem. Sąd stwierdził, iż z treści § 10 pkt 16 zaskarżonej uchwały określającego odległości sytuowania projektowanych budynków od linii rozgraniczających planowane drogi publiczne nie wynika, że planowane budynki mieszkalne będą mogły zostać wybudowane z naruszeniem rozporządzenia z 2002 r. Zgodnie z art. 15 ust. 3 pkt 8 upzp, w planie miejscowym określa się w zależności od potrzeb sposób usytuowania obiektów budowlanych w stosunku do dróg i innych terenów publicznie dostępnych oraz do granic przyległych nieruchomości, kolorystykę obiektów budowlanych oraz pokrycie dachów. Zatem wyznaczenie w miejscowym planie odległości planowanej inwestycji od linii rozgraniczającej drogi nie może być traktowane jako naruszenie interesu prawnego skarżących. Naruszenie interesu prawnego skarżących nie zachodzi również w związku z określeniem przeznaczenia w miejscowym planie nieruchomości sąsiednich. Dopuszczenie możliwości wybudowania na nieruchomościach sąsiednich budynków o określonych parametrach nie wykazuje jakiegokolwiek związku ze sferą uprawnień właścicielskich skarżących. Skarżący nie legitymując się jakimkolwiek tytułem prawnym do działek położonych przy ul. S., oznaczonych numerami [...],[...],[...] i [...], nie mogą decydować o sposobie przeznaczenia tego terenu w przyszłości. Jakakolwiek zabudowa wyżej wskazanych działek, jak podniósł Sąd, będzie miała wpływ na odczucia estetyczne skarżących, mimo zachowania stosownych wymagań techniczno-budowlanych. Sąd zaznaczył, iż z uwagi na fakt, że skarżący nie wykazali naruszenia swojego interesu prawnego, odstąpił od badania zarzutów odnoszących się do niezgodności uchwalonego planu zagospodarowania przestrzennego z ustaleniami wcześniej uchwalonego studium. W konstatacji Sąd stwierdził, iż skarżący nie wykazali naruszenia swojego interesu prawnego na skutek podjętej dnia 19 lipca 2011 r. uchwały w przedmiocie miejscowego planu, wobec tego podniesione przez nich zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Sąd podkreślił, iż w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że dokonanie oceny naruszenia interesu prawnego strony skarżącej na rozprawie prowadzące do oddalenia skargi, eliminuje potrzebę merytorycznego badania trafności podniesionych zarzutów co do poszczególnych postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (zob. wyrok NSA z 23.02.2012 r., II OSK 2451/11, baza orzeczeń NSA). Dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargi zostały oddalone. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli B. Ś., P. Ś., M. W., A. W., B. B.-N. i K. N. reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: 1.art. 134 § 1 art. 141 § 1 p.p.s.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie wpływu postanowień zaskarżonej uchwały Rady Miejskiej w Swarzędzu z 19 lipca 2011 r., nr XIV/114/2011 na sferę objętą interesem prawnym skarżących; 2. art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym poprzez niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji wadliwe przyjęcie, iż skarżący nie mieli interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały Rady Miejskiej w Swarzędzu z dnia 19 lipca 2011 r., nr XIV/114/2011. W uzasadnieniu obszernej skargi podniesiono, iż zaskarżony plan narusza interes prawnym, gdyż ogranicza dopuszczalny dotychczas sposób zagospodarowania wspólnej granicy działek [...] i [...],[...] oraz [...]. Ustalenia planu zakazują wykonywania pełnych ogrodzeń przekraczających wysokość 2,20 m, co było możliwe według poprzedniego planu. Dla działki [...] ustalono tylko minimalne odległości dla sytuowania budynków w stosunku do dróg. Natomiast z części graficznej planu wynika, że zabudowa dopuszczona jest do samych granic z działkami skarżących. Zgodnie § 12 ust. 2 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie odległość zabudowy od granicy ma wynosić 4 m, zatem w części graficznej planu powinna być obowiązkowo wyrysowana linia zabudowy. Zdaniem skarżących zabudowa o wys. 12 m 9 dopuszczona na sąsiedniej działce nr [...] zacieni znaczą część ich nieruchomości, a dopuszczenie lokalizacji 45 miejsc parkingowych przyczyni się do zwiększenia uciążliwości i wyłączenia z dalszej zabudowy części ich nieruchomości. W piśmie procesowym z dnia 16 stycznia 2013 r. pełnomocnik uzupełnił argumentację przedstawioną w skardze kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do regulacji zawartej w art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę okoliczności, o których mowa w art. 183 § 2 cyt. ustawy. Ponieważ w niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki nieważności postępowania, kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego sprowadzać się będzie wyłącznie do oceny zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów. Odnosząc się w pierwszej kolejności do sformułowanego w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niedostateczne wpływu postanowień zaskarżonej uchwały na sferę objętą interesem skarżących, należało zarzut ten uznać za niezasadny. Zauważyć należy, iż zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd, nie będąc związany granicami skargi, zobowiązany był do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podnoszonych w skardze. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, iż zgodnie z obowiązkiem wynikającym z tegoż przepisu, Sąd pierwszej instancji uczynił przedmiotem swych rozważań i ocen wszystkie aspekty skargi i dokonał oceny zgodności z prawem zaskarżonej uchwały. Niezasadny jest również zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a ponadto, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji - wskazania co do dalszego postępowania. Treść przytoczonego przepisu reguluje instytucję o porządkowym charakterze. Czynność procesowa sporządzenia pisemnego uzasadnienia, dokonywana już po rozstrzygnięciu sprawy, ma bowiem sprawozdawczy charakter - streszcza przebieg przeprowadzonego przed sądem administracyjnym postępowania i prezentuje stanowisko sądu, jakie ten zajął w sporze zaistniałym między stronami. Mając na uwadze charakter tej czynności procesowej, stwierdzić należy, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. będzie skuteczny wtedy, gdy wadliwość uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia jest tego rodzaju, że nie pozwala na kontrolę kasacyjną tego orzeczenia. W niniejszej sprawie z taką sytuacją nie mamy do czynienia. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymagania określone w powołanym przepisie, a wyrażona w nim ocena prawna jest czytelna i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Przechodząc do sformułowanego w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym należy stwierdzić, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo, przy uwzględnieniu orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyłożył treść tego przepisu, wskazując, iż skarżący składając skargę muszą wykazać, że został naruszony ich interes prawny polegający na istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a własną indywidualną i prawnie chronioną sytuacją. Przepis art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm. ), w skrócie u.s.g., reguluje kwestię legitymacji do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na uchwalę lub zarządzenie podjęte przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej. Zgodnie z tym przepisem każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Tak skonstruowany przepis art. 101 ustawy o samorządzie gminnym istotnie rzutuje na legitymację skarżących. W przeciwieństwie do legitymacji w postępowaniu administracyjnym określonym przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, w którym stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie, uprawnionym do wniesienia skargi z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. Skarga złożona na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie ma bowiem charakteru actio popularis, a więc do jej wniesienia nie legitymuje ani sprzeczność z prawem zaskarżonego zarządzenia, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia ( por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 1 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1437/04, LEX 151236; z dnia 3 września 2004 r., sygn. akt OSK 476/04, ONSA/2005/1/2 ). O statusie strony w postępowaniu sądowym decyduje posiadanie interesu prawnego lub uprawnienia, przy czym naruszenie tego interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę na uchwałę rady gminy otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania skargi. Interes prawny wnoszącego skargę w powyższym trybie musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną skarżącego. Podstawę legitymacji procesowej strony musi zatem stanowić przepis prawa materialnego wskazujący na własne prawo (interes prawny) lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Tak więc istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego - taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się zatem do ustalenia związku o charakterze materialno - prawnym między obowiązującą normą, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 czerwca 1996 r., II SA 74/96 (ONSA 1997/2/89) interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu przejawia się w tym, iż podmiot ten działa bezpośrednio, we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienie z nałożonego obowiązku. Kryterium "interesu prawnego" ma zatem charakter materialno-prawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, a kwestionowanym w skardze aktem lub czynnością organu administracji. To zaś oznacza, iż przymiot strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, toczącym się na podstawie art. 101 u.s.g. ma ten czyj interes prawny (uprawnienie) zostały naruszone zaskarżoną uchwałą (zarządzeniem) organu gminy (por. A. Kabat [ w:] B.Dauter, B.Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2002, s.135; J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2004, s. 89 ). Oddalenie skargi zaskarżanym wyrokiem nastąpiło po stwierdzeniu, że skarżący nie mają legitymacji do wniesienia skargi na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g., ponieważ zaskarżona uchwała nie narusza ich interesów prawnych lub uprawnień, co jest niezbędne w tym trybie. Z oceną Sądu pierwszej instancji należy się zgodzić w całej rozciągłości, gdyż zaskarżone postanowienia uchwały nr XIV/114/2011 Rady Miejskiej Swarzędza z dnia 19 lipca 2011 r. w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Swarzędz, obejmującego tereny w rejonie ul. S. w Swarzędzu i Zalesewie dotyczą przeznaczenia działek o nr [...],[...],[...] i [...], do których skarżący nie mają żadnych praw. Natomiast przedmiotowa uchwała nie narusza w żaden sposób praw skarżących, wynikających z ich praw do posiadanych nieruchomości przylegających bezpośrednio do wskazanych wyżej działek, położonych poza terenem objętym ustaleniami tego planu, a to świadczy o braku naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g. Obawy skarżących, że kwestionowane ustalenia zaskarżanego planu miejscowego ograniczą sposób zabudowy ich działek sąsiadujących z działkami objętych planem ze względu na przepisy prawa sąsiedzkiego, nie są argumentami świadczącymi o tym, że postanowienia zaskarżonej uchwały naruszają ich interesy prawne lub uprawnienia. Subiektywne odczucia skarżących o naruszeniu uchwałą ich interesów prawnych lub uprawnień, nie znajdują żadnego uzasadnienia w aktach sprawy. Przedsięwzięcie planowane na działce nr [...] będzie wymagało wydania decyzji administracyjnych i w tych postępowania skarżący będą mogli uczestniczyć o ile będzie im przysługiwał przymiot strony. O tym czy planowane przedsięwzięcie będzie uciążliwe dla skarżących i otoczenia, nie zależy od ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ale od decyzji o pozwoleniu na budowę oraz innych decyzji wymaganych w tego typu sprawach. W niniejszej sprawie, podzielając stanowisko Sądu I instancji w tym zakresie, stwierdzić należy, iż skarżący nie wykazali w jaki sposób poprzez podjęcie zaskarżonej uchwały doszło do naruszenia ich interesu prawnego, czy też jak jej podjęcie wpłynęło na korzystanie przez nich z prawa własności. Nie budzi wątpliwości, iż ustalenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego wpływają na sposób wykonywania prawa własności. Plany te ustalają bowiem przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenu i jako takie przesądzają o ograniczeniach prawa własności. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia w tym zakresie jest dopuszczalne, gdy następuje to w granicach przysługującego gminie tzw. władztwa planistycznego. Nie każda zatem ingerencja w sposób wykonywania prawa własności jest niedozwolona. Prawo własności, chronione na mocy art. 21 Konstytucji RP, nie jest bowiem prawem bezwzględnym. Wskazać należy, że wynikające z art. 6 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym prawo do ochrony własnego interesu przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób, dotyczy również interesu prawnego, a nie faktycznego. Ponadto w doktrynie przyjmuje się, iż pojęcie zagospodarowania terenu należy łączyć generalnie z przepisami Prawa budowlanego. Podjęcie przez dany podmiot działalności polegającej na zagospodarowaniu terenu polega bowiem na podjęciu robót budowlanych w rozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. W tym też zakresie, to przepisy tej ustawy gwarantują przede wszystkim ochronę osób trzecich. (zob. szerzej: Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz. pod red. Z. Niewiadomskiego, wyd. C.H. Beck, Warszawa 2006, s. 52-66). Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło