II GSK 982/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-11-14
Skład orzekający: Zofia Przegalińska, Hanna Kamińska, Małgorzata Rysz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa udzielenia wsparcia w sektorze owoców i warzyw z tytułu niezbierania upraw jest zasadna, gdy zabieg uprawowy polegający na wprowadzeniu produktów pochodzących z likwidowanej uprawy do gleby został wykonany po terminie kontroli?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że warunek przeprowadzenia zabiegu uprawowego polegającego na wprowadzeniu produktów pochodzących z likwidowanej uprawy do gleby musi być spełniony przed terminem kontroli. Skarżący nie wykonał tego zabiegu w wymaganym terminie, co uzasadniało odmowę udzielenia wsparcia. Przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 czerwca 2011 r. oraz rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 585/2011 należy interpretować łącznie, a warunek ten nie ma charakteru podrzędnego.Stan faktyczny
G. Spółka Akcyjna w J. złożyła wniosek o wsparcie w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC, dotyczący niezbierania upraw ogórków. Kontrola wykazała, że produkty z likwidowanej uprawy zostały przeznaczone na kompost, a zabieg wprowadzenia ich do gleby wykonano dopiero po terminie kontroli. Organ odmówił wsparcia, wskazując na niespełnienie warunków określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną; zasądził od skarżącej na rzecz Prezesa Agencji Rynku Rolnego kwotę 120 zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska Sędziowie NSA Hanna Kamińska Małgorzata Rysz (spr.) Protokolant Piotr Mikucki po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej G. Spółki Akcyjnej w J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 22 lutego 2012 r. sygn. akt V SA/Wa 2516/11 w sprawie ze skargi G. Spółki Akcyjnej w J. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia wsparcia w sektorze owoców i warzyw 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od G. Spółki Akcyjnej w J. na rzecz Prezesa Agencji Rynku Rolnego kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 22 lutego 2012 r. w sprawie sygn. akt V SA/Wa 2516/11 ze skargi G. Spółka Akcyjna w J. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia wsparcia w sektorze owoców i warzyw Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę.
Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wnioskiem z dnia [...] lipca 2011 r. G. S.A. w J. zwrócił się do Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w K. o udzielenie wsparcia w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC. Producent wnioskował o udzielenie wsparcia z uwagi na niezbieranie ogórków.
Następnie, w dniu [...] lipca 2011 r. w gospodarstwie wnioskodawcy przeprowadzono kontrolę, mającą na celu zweryfikowanie należytego spełniania warunków niezbędnych do uzyskania wsparcia. Podczas kontroli stwierdzono, że na wskazanej powierzchni dokonano w dniach [...] czerwca 2011 r. likwidacji uprawy ogórka prowadzonej w systemie uprawy bezglebowej. Produkty, których uprawa została zlikwidowana przeznaczone zostały na kompost. Według oświadczenia upoważnionej osoby pryzma kompostowa po dokonaniu zabiegu wapnowania zostanie wywieziona na pole w celu przyorania późną jesienią.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. Dyrektor Oddziału Terenowego ARR w K., mając na uwadze wyniki kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie wnioskodawcy, odmówił udzielenia wsparcia. Organ podniósł, że wnioskodawca nie spełnił wymogów określonych w § 4 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 czerwca 2011 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem tymczasowych nadzwyczajnych środków wspierania rynków owoców i warzyw (Dz. U. Nr 130, poz. 750, ze zm. ) dalej: rozporządzenie, rozporządzenie z dnia 21 czerwca 2011r. – bowiem nie spełnił kryterium sposobu zagospodarowania produktów w ramach działań niezbierania.
Następnie, decyzją z dnia [...] września 2011 r., wydaną po wniesieniu odwołania przez spółkę, Prezes Agencji Rynku Rolnego utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie Dyrektora Oddziału Terenowego ARR w K. W uzasadnieniu organ wskazał, iż przeznaczenie na kompost, ale tylko i wyłącznie niedojrzałych produktów pochodzących z upraw objętych działaniem, zostało przewidziane przez ustawodawcę jako sposób zagospodarowania produktów w przypadku realizacji działania dotyczącego "zielonych zbiorów" (§ 4 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia). Podkreślił, iż w dniu składania przez stronę wniosku o udzielenie wsparcia ([...] lipca 2011 r.) przepisy rozporządzenia z dnia 21 czerwca 2011 r. obowiązywały od blisko trzech tygodni, a wnioskodawca mógł ocenić, czy działania na uprawie ogórków, których dokonywał w dniach [...] czerwca 2011 r. wypełniały przesłanki pozwalające ubiegać się wsparcie, czy też nie. Nie podał on jako sposobu zagospodarowania "zielonych zbiorów", co zdaje się wskazywać, że kompostowane były jednak ogórki dojrzałe, o pełnej wartości handlowej, a nie jak wymaga tego definicja – niedojrzałe produkty. Organ stwierdził, iż wniosek, oświadczenie o niezbieraniu potwierdzone przez dwóch świadków oraz raport z kontroli jednoznacznie wskazują na przeprowadzone przez wnioskodawcę działania polegające na "niezbieraniu" i w takim zakresie przedmiotowym sprawa była rozpatrywana.
W skardze na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. strona podniosła, iż dokonała zabiegu niezbierania, o którym mowa w art. 4 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 585/2011 i w § 4 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia, w tym także wprowadzenia ogórków z likwidowanej uprawy do gleby, co nastąpiło w drodze wykonania dwóch czynności, tj. najpierw skompostowania likwidowanej uprawy, a następnie w drodze wprowadzenia jej do gleby. Przeprowadzenie przez skarżącą spółkę zabiegu niezbierania w dwóch etapach nastąpiło nie w wyniku nieznajomości przez nią procedury i właściwych przepisów, lecz w konsekwencji okoliczności faktycznych związanych z warunkami prowadzonej uprawy determinującymi podjęte przez nią działania. Podkreśliła, iż nie pozyskała z danego obszaru produkcji w celach handlowych oraz przeprowadziła na uprawie objętej tym działaniem zabieg uprawowy polegający na wprowadzeniu produktów pochodzących z tej uprawy do gleby. Zabieg uprawowy polegający na wprowadzeniu produktów pochodzących z uprawy do gleby został wprawdzie przeprowadzony dwuetapowo, jednakże, co należy podkreślić, został faktycznie przeprowadzony, a żaden z powołanych wyżej przepisów nie zakazuje przeprowadzenia go w takim trybie. Ponadto, co również wymaga podkreślenia, ten "dwuetapowy tryb" nie został zastosowany w imię swoiście rozumianej dezynwoltury skarżącej, lecz wynikał z uwarunkowań technicznych dotyczących prowadzonych upraw, tj. braku fizycznych możliwości wprowadzenia produktów pochodzących z likwidowanej uprawy bezpośrednio do gleby. Wprowadzenie do gleby nastąpiło tak szybko, jak tylko było to możliwe. Strona podkreśliła, że dokonała zabiegu niezbierania w okresie wskazanym w rozporządzeniu. Zaskarżona decyzja pozostaje ponadto w sprzeczności z zasadą praworządności wyrażoną w art. 6 k.p.a. Fakt, iż Agencja Rynku Rolnego stosownie do treści art. 7 ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych z dnia 11 marca 2004 r. (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 231, poz. 1702 ze zm. dalej: ustawa o Agencji Rynku Rolnego) zwolniona jest z obowiązku stosowania art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 81 k.p.a. – nie może naruszać podstawowej zasady obowiązującej w postępowaniu administracyjnym, tj. zasady praworządności, zgodnie, z którą organ administracji działając na podstawie przepisów prawa winien wskazać, który przepis prawa został przez stronę naruszony lub niewykonany skutkiem czego organ ten podjął taką, a nie inną decyzję. Dodatkowo G. S.A. zaznaczyła, iż wymogu przeprowadzenia na uprawie objętej działaniem niezbierania zabiegu uprawowego polegającego na wprowadzeniu produktów pochodzących z tej uprawy do gleby nie przewidują przepisy rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 585/2011.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
Wyrokiem z dnia 22 lutego 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę.
W pierwszej kolejności Sąd rozważył, czy skarżący spełnił warunki niezbędne do udzielenia wsparcia, o które zwrócił się w związku z kryzysem jaki w sektorze owoców i warzyw spowodował szczep bakterii EHEC. W przedmiotowej sprawie skarżąca wnioskowała o udzielenie wsparcia z uwagi na niezbieranie ogórków. Wobec powyższego Agencja Rynku Rolnego przeprowadziła stosowną kontrolę. W ocenie Sądu wynik tej kontroli uzasadniał stwierdzenie orzekających w sprawie organów, że wnioskodawca nie spełnił warunków niezbędnych do udzielenia wsparcia w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC. Z treści znajdującego się w aktach administracyjnych niniejszej sprawy protokołu kontroli wynika bowiem, że na wskazanej powierzchni dokonano w dniach [...] czerwca 2011 r. likwidacji uprawy ogórka prowadzonej w systemie uprawy bezglebowej. Produkty, których uprawa została zlikwidowana przeznaczone zostały na kompost. Według oświadczenia upoważnionej osoby pryzma kompostowa po dokonaniu zabiegu wapnowania miała zostać wywieziona na pole w celu przyorania późną jesienią.
Sąd odnosząc się do zawartych w skardze zarzutów, zauważył, że art. 85 ust. 1 lit. a rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 543/2011 stanowi, iż państwa członkowskie przyjmują szczegółowe przepisy dotyczące wdrożenia środków, w tym przepisy dotyczące wcześniejszych powiadomień o niezbieraniu i zielonych zbiorach, ich treści i terminów; w rezultacie Rada Ministrów w dniu 21 czerwca 2011 r. wydała rozporządzenie, które weszło w życie 22 czerwca 2011 r.
Zgodnie z art. 8 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 585/2011 producenci spoza organizacji zgłaszali wnioski o wypłatę wsparcia Unii bezpośrednio do właściwych organów państw członkowskich do dnia 11 lipca 2011 r., zaś stosownie do art. 7 tego rozporządzenia państwa członkowskie do dnia 18 lipca 2011 r. zobowiązane były przekazać Komisji Europejskiej informacje o łącznych ilościach wycofanych z rynku, łącznej powierzchni, której dotyczyło "niezbieranie" (lub zielone zbiory) oraz wnioskowaną ogólną kwotę wsparcia Unii odpowiadającą działaniom dotyczącym wycofania, zielonych zbiorów i "niezbierania"'.
Stosownie do treści art. 6 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 585/2011 działania dotyczące "niezbierania" podlegały 100% kontroli fizycznej. Kontrola przeprowadzona u skarżącego producenta w dniu [...].07.2011 r. wykazała, że produkty pochodzące ze zlikwidowanej uprawy ogórka zostały przeznaczone na kompost i znajdowały się w dniu kontroli na kompostowniku, co było niegodne z § 4 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów, gdyż w przypadku realizacji działania "niezbierania" należało przeprowadzić zabieg uprawowy polegający na wprowadzeniu produktów pochodzących z tej uprawy do gleby. Skarżąca znając ustalenia kontroli, do dnia złożenia odwołania nie wniosła do nich uwag, ani w żaden inny sposób nie wnosiła zastrzeżeń co do ich treści.
WSA podkreślił, że zarówno rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 585/2011, jak i rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 czerwca 2011 r. nie zawierały przepisów dotyczących miejsca, w którym mogą być wprowadzone do gleby produkty poddane działaniu "niezbierania", a jedynie wymóg ich wprowadzenia do gleby, czego strona skarżąca nie uczyniła do dnia kontroli, tj. do [...] lipca 2011 r. Ponadto za nieprawdziwy uznano zarzut skarżącej, że organ nie wskazał, który przepis prawa został przez skarżącego producenta naruszony. W decyzjach organów obydwu instancji wskazano, że przeprowadzone przez skarżącego działanie nie spełnia warunków określonych w § 4 ust. 1 pkt 2 lit b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 czerwca 2011 r.
Sąd wyjaśnił też, że zgodnie z art. 7 ustawy o Agencji Rynku Rolnego do postępowań w sprawach indywidualnych, rozstrzyganych w drodze decyzji przez dyrektorów oddziałów terenowych oraz Prezesa Agencji ogranicza się lub nawet wyłącza stosowanie naczelnych zasad postępowania administracyjnego, tj. zasady legalizmu, prawdy obiektywnej, wyważania interesu społecznego i słusznego obywateli (art. 7), zasady informowania stron (art. 9), zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10) oraz zasady dopuszczenia jako dowodu wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, w szczególności dokumentów, zeznań świadków, opinii biegłych oraz oględzin (art. 75 § 1), zasady wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1), prawa strony do wypowiadania się co do dowodów (art. 81).
Ustawa o Agencji Rynku Rolnego ciężar dowodu przenosi na stronę, przy czym nie jest ona nawet informowana, jakimi dowodami powinna wykazać zasadność swojego żądania. Organy administracji publicznej przy takim uregulowaniu nie mają obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Wobec powyższego za bezpodstawny należało uznać zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła G. Spółka Akcyjna z siedzibą w J. zarzucając Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu:
1) w granicach wskazanych w art. 174 pkt. 2 p.p.s.a. – naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez ocenę dokonaną przez Sąd I instancji, że organ wskazał przepis prawa, który został przez skarżącego producenta naruszony i przyjęcie, że wskazana podstawa prawna odmowy przyznania wsparcia stronie skarżącej jest adekwatna do przedsięwziętych i dokonanych przez nią działań zmierzających do uzyskania wsparcia, czym naruszony został przepis art. 107 k.p.a.;
2) w granicach wskazanych w art. 174 pkt. 1 p.p.s.a. – naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – czyli naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, to jest § 4 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 czerwca 2011 r., poprzez uznanie, iż organy Agencji Rynku Rolnego nie naruszyły przepisów w/w prawa materialnego dokonując odmowy przyznania wsparcia skarżącej spółce, w sektorze owoców i warzyw, z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC.
W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że Wojewódzki Sąd Administracyjny bezzasadnie przyjął, że zabieg wprowadzenia likwidowanej uprawy do gleby powinien być wykonany przed terminem kontroli przeprowadzanej przez Agencję, tymczasem skarżąca wykonała zabieg uprawowy polegający na wprowadzeniu likwidowanej uprawy do gleby, co nastąpiło w dniu [...] sierpnia 2011 r.
Do przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 czerwca 2011 r. zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną należało zastosować nie tylko wykładnię językową, do której ograniczył się Sąd w zaskarżonym wyroku, ale przede wszystkim wykładnię celowościową. Wsparcie dla producentów warzyw i owoców, którzy ponieśli straty wskutek kryzysu wywołanego szczepem bakterii EHEC miało być udzielone tym producentom, którzy zlikwidują swe uprawy. Najważniejszą zatem przesłanką udzielenia wsparcia była likwidacja uprawy. Natomiast przesłanka wprowadzenia do gleby roślin pochodzących z likwidowanej uprawy, z uwagi na fakt, że nie była związana z konkretnymi wymogami dotyczącymi miejsca i terminu, w którym likwidacja ta winna być zrealizowana – miała charakter podrzędny, wykonawczy do tej pierwszej zasadniczej przesłanki, jaką była likwidacja uprawy. Celem rozporządzenia Rady Ministrów nie było pozbawienie producentów, produkujących warzywa i owoce na podłożu bezglebowym możliwości wsparcia, gdyż byłoby to sprzeczne z celem rozporządzenia Komisji nr 585/2011.
Zdaniem spółki, ocena dokonana przez WSA, że organy Agencji Rynku Rolnego wskazały właściwy przepis prawa, który został przez spółkę naruszony i przyjęcie przez ten Sąd, że wskazana podstawa prawna odmowy przyznania wsparcia skarżącej jest adekwatna do przedsięwziętych i dokonanych przez nią działań zmierzających do uzyskania wsparcia – stanowi naruszenia art. 107 k.p.a. i przepisów postępowania i stanowi to naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu.
Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która – co należy podkreślić – w niniejszej sprawie nie zachodzi.
Wskazanie i uzasadnienie podstaw kasacyjnych należy przy tym do koniecznych cech skargi kasacyjnej (art. 176 p.p.s.a.). Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych rozumieć należy przede wszystkim dokładne wskazanie tych przepisów prawa (z uwzględnieniem podziału na jednostki redakcyjne, jeżeli taki podział występuje), które – zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną – uległy naruszeniu przez sąd wydający zaskarżone orzeczenie. Uzasadnienie kasacji ma zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, na czym naruszenie polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu, niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu, lub uzasadnienie zarzutu "niewłaściwego zastosowania" przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym – wykazanie, że zarzucane uchybienie rzeczywiście mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Skarga kasacyjna została skierowana przeciwko wyrokowi Sądu pierwszej instancji oddalającemu skargę spółki na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego odmawiającą przyznania nadzwyczajnego wsparcia w sektorze owoców i warzyw spowodowanego kryzysem wywołanego szczepem bakterii Eschericha coli.
Skarga kasacyjna została oparta na obydwu podstawach przewidzianych w art. 174 p.p.s.a., przy czym zarzut naruszenia przepisów postępowania sformułowany w punkcie pierwszym skargi nie odpowiada wymogom sprecyzowania przepisu prawa, którego naruszenie jest zarzucane. Artykuł 107 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – tj. Dz. U. z 2013, poz. 267 – zwanego dalej: k.p.a.) dotyczący decyzji administracyjnej składa się z pięciu jednostek redakcyjnych, a każda reguluje inne aspekty związane z koniecznymi elementami decyzji. Niewskazanie przez autora skargi kasacyjnej, która norma zawarta w art. 107 k.p.a. została naruszona, a ponadto sposób sformułowania tego zarzutu oraz jego uzasadnienie, w którym podaje się, że zaskarżona decyzja narusza art. 107 k.p.a. i "przepisy postępowania", powoduje, że niemożliwe jest ustosunkowanie się do niego w toku kontroli kasacyjnej zaskarżonego wyroku. Jak przyjmuje się w orzecznictwie i doktrynie przytoczenie podstawy kasacyjnej musi być precyzyjne, gdyż – z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej – Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 września 2000 r., sygn. akt IV CKN 1518/2000, OSNC 2001/3, poz. 39 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 299/2004, OSP 2005/3, poz. 36).
Dlatego też zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania, sformułowanego w punkcie pierwszym skargi kasacyjnej nie można było uznać za zasadny.
Przechodząc do oceny zarzutu naruszenia prawa materialnego na wstępie wypada wskazać, że kwestie związane z wspólną organizacją rynków rolnych, która obejmuje sektor owoców i warzyw w czasie działań związanych z udzielaniem wsparcia w związku z kryzysem wywołanym szczepami bakterii E. coli regulowały przede wszystkim: rozporządzenie Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiające wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych (Dz. U. UE L 299 z dnia 16 listopada 2007 r., str. 1 ze zm.) oraz rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady(WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. U. UE L. z 2011 r. Nr 157, str. 1) dalej: rozporządzenie 543/2011. Nadzwyczajne wsparcie, o które zwrócił się skarżący przewidziane zostało w rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) nr 585/2011 z dnia 17 czerwca 2011 r. ustanawiającym tymczasowe nadzwyczajne środki wspierania owoców i warzyw ( Dz.U. UE L z 2011r. Nr 160) dalej: rozporządzenie 585/2011. Nałożone tym rozporządzeniem zadania i obowiązki związane z udzielaniem wsparcia realizuje na podstawie § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 czerwca 2011 r. Agencja Rynku Rolnego. Powyższe rozporządzenie określa również zasady i warunki udzielania wsparcia, które obejmuje działania wymienione w § 4 ust. 1 pkt 2 lit. a i b rozporządzenia tj. “zielone zbiory" oraz “niezbierania". Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 2 lit. b wsparcie jest udzielane, jeżeli – w przypadku realizacji działania dotyczącego "niezbierania, o którym mowa w art. 4 ust. 2 rozporządzenia nr 585/2011 – przeprowadzono na uprawie objętej tym działaniem zabieg uprawowy polegający na wprowadzeniu produktów pochodzących z tej uprawy do gleby." Stosownie do treści §2 rozporządzenia, Agencja przeprowadza kontrole, o których mowa w art. 6 rozporządzenia nr 585/2011. Zgodnie z treścią art. 6 ust. 2 rozporządzenia nr 585/ 2011 działania dotyczące niezbierania i zielonych zbiorów, o których mowa w art. 4 i 5 podlegają kontrolom i warunkom określonym w art. 112 rozporządzenia (WE) nr 1580/2007 i art. 110 rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 543/2011, a kontrole dotyczące producentów spoza organizacji (tak jak skarżący) obejmują 100% obszarów produkcji.
Jednocześnie, jak wynika z pkt. 7 preambuły rozporządzenia nr 585/2011 – "w celu zachowania jednolitości i uniknięcia nadmiernej rekompensaty należy określić na poziomie Unii najwyższe dopuszczalne poziomy wsparcia Unii na rzecz wycofania z rynku, zielonych zbiorów i niezbierania." Zgodnie z art. 8 ust. 3 rozporządzenia nr 585/2011 producenci spoza organizacji zgłaszali wnioski o wypłatę wsparcia Unii bezpośrednio do właściwych organów państw członkowskich do dnia 11 lipca 2011 r. Stosownie zaś do artykułu 7 ust. 2 tegoż rozporządzenia – do dnia 18 lipca 2011r. państwa członkowskie przekazują Komisji informacje o łącznych ilościach wycofanych z rynku, łącznej powierzchni, której dotyczyło niezbieranie lub zielone zbiory oraz wnioski o ogólną kwotę wsparcia Unii odpowiadającą działaniom dotyczącym wycofania i niezbierania, w odniesieniu do działań dotyczących wycofania, niezbierania i zielonych zbiorów, które nie zostały zgłoszone zgodnie z niniejszym ustępem, nie przyznaje się wsparcia Unii.
Z regulacji tych wynika, że dla otrzymania wsparcia za działanie "niezbierania" konieczne było również dokonanie zabiegu uprawowego polegającego na wprowadzeniu produktów z tej uprawy do gleby. Niesporne jest, że w dniu kontroli tzn. w dniu [...] lipca 2011 r. zabieg ten nie został wykonany, a osoba uczestnicząca w kontroli z ramienia spółki oświadczyła, że pryzma kompostowa zostanie wywieziona w pole celem przyorania późną jesienią. Ostatecznie, jak wynika z oświadczeń wnoszącego skargę kasacyjną spółka przeprowadziła zabieg uprawowy polegający na wprowadzeniu likwidowanej uprawy do gleby, co nastąpiło w dniu [...] sierpnia 2011 r.
Nie można zgodzić się ze skarżącym, że warunek wprowadzenia produktów do gleby, jako zawarty tylko w rozporządzeniu Rady Ministrów i bez powiązania z konkretnymi wymogami dotyczącymi miejsca i terminu, w którym likwidacja ta miała zostać zrealizowana, miała charakter podrzędny z punktu widzenia prawa do otrzymania wsparcia. Po pierwsze, jeśli chodzi o miejsce, w którym uprawa miała być wprowadzana do gleby, to było ono obojętne z punktu widzenia spełnienia tej przesłanki, także ani Sąd pierwszej instancji, ani organ nie twierdziły, aby miało to jakikolwiek znaczenie dla otrzymania pomocy. Z kolei, jeśli chodzi o termin, to jak wynika z wyżej przedstawionej chronologii (krótkich) terminów przewidzianych: dla beneficjentów na składanie wniosków oraz Polski jako państwa członkowskiego na przekazanie Komisji informacji, zweryfikowanie wszelkich warunków dla otrzymania wsparcia nie mogło odbyć się później, niż 18 lipca 2011 r. Ponadto, fakt, że działania dotyczące "niezbierania" podlegały w 100% obowiązkowej kontroli fizycznej – weryfikującej spełnienie warunków na jakich ma być udzielone wsparcie, uprawnia do stwierdzenia, że termin ten nie mógł być późniejszy, niż dzień kontroli.
Również okoliczność, że warunek przeprowadzenia zabiegu uprawowego polegającego na wprowadzeniu produktów pochodzących z likwidowanej uprawy do gleby, wynikający z rozporządzenia Rady Ministrów, nie został zawarty ani w art. 85 rozporządzenia Komisji ( WE) nr 1580/2007 z dnia 21 grudnia 2007r. i w art. 84 ust. 1 lit. b rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011, do których odwołuje się rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 585/2011 oraz przepisy rozporządzenia RM, nie uprawnia do dokonania wykładni § 4 ust. 1 pkt 2 lit. i b rozporządzenia, tak jakby warunek ten nie został tam zawarty. W artykule 85 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 zawarto bowiem upoważnienie dla państw członkowskich do przyjęcia szczegółowych przepisów – w odniesieniu do zielonych zbiorów oraz niezbierania – dotyczących wdrożenia środków, stosowania środków, oraz "aby uniknąć wszelkiego negatywnego wpływu na środowisko lub jakichkolwiek negatywnych konsekwencji fitosanitarnych wynikających z realizacji tych środków." Rozporządzenie z dnia 21 czerwca 2011 r., wydane na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 12a ust. 1 ustawy o Agencji Rynku Rolnego zawarło taki dodatkowy warunek stosowania zabiegów "niezbierania".
Nie można też zgodzić się z argumentacją skarżącego, iż taki sposób rozumienia § 4 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia, jaki prezentował Sąd pierwszej instancji pozbawia prawa do uzyskania wsparcia producentów, którzy prowadzą uprawy na podłożu bezglebowym. Twierdzenie to nie ma żadnego uzasadnienia, szczególnie uwzględniając realia niniejszej sprawy. Skarżący kasacyjnie nie był przecież pozbawiony możliwości worania w glebę zlikwidowanej uprawy, o czym świadczy fakt, że pierwotnie planował uczynić to późną jesienią, a ostatecznie dokonał tego w dniach [...] lipca – [...] sierpnia 2011 r. (por. protokół przekazania odpadów zielonych – k. 33 akt administracyjnych).
Z tych wszystkich względów należało zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię uznać za nietrafny, a skargę kasacyjną jako bezzasadną, na podstawie art. 84 p.p.s.a. oddalić. O kosztach postanowiono zgodnie z art.204 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło