II SA/Gd 908/11

WyrokWSA w Gdańsku2012-02-22

Skład orzekający: Dorota Jadwiszczok, Janina Guść, Felicja Kajut

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ wydający pozwolenie na budowę ma obowiązek oceny interesu właściciela sąsiedniej nieruchomości, wynikającego z przepisów prawa cywilnego (np. dotyczącego zacienienia), przy wydawaniu pozwolenia na budowę obiektu usytuowanego przy granicy działki, jeśli miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego lub decyzja o warunkach zabudowy dopuszcza taką lokalizację?
Ratio decidendi
Organ wydający pozwolenie na budowę nie ma obowiązku oceny interesu właściciela sąsiedniej nieruchomości wynikającego z przepisów prawa cywilnego (np. dotyczącego zacienienia), jeśli miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego lub decyzja o warunkach zabudowy dopuszcza lokalizację obiektu przy granicy działki. W takim przypadku organ jest związany ustaleniami planu lub decyzji i nie może odmówić wydania pozwolenia na budowę z uwagi na odmienną ocenę interesów stron, chyba że decyzja o warunkach zabudowy zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego. Ochrona interesów właściciela sąsiedniej nieruchomości odbywa się w tym przypadku na etapie wydawania decyzji o warunkach zabudowy lub uchwały planistycznej.
Stan faktyczny
Starosta wydał decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę garażu jednostanowiskowego bezpośrednio przy granicy działki sąsiedniej. Właściciele sąsiedniej działki zgłosili zastrzeżenia dotyczące zacienienia ogrodu warzywnego. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, wskazując na zgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym przepisów prawa cywilnego dotyczących immisji oraz przepisów Prawa budowlanego, kwestionując możliwość budowy na granicy i brak analizy ich interesów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Sędzia WSA Felicja Kajut Protokolant Starszy Sekretarz sądowy Marta Sankiewicz po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 22 lutego 2012 r. sprawy ze skargi T. G.-K. i S. G. na decyzję Wojewody z dnia 12 października 2011 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę. Decyzją z dnia 29 lipca 2011 r., Nr [...], Starosta W., działając w oparciu o przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj.: Dz.U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.) zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorowi E. D. pozwolenia na budowę garażu jednostanowiskowego na działce nr [...] zlokalizowanego bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią nr [...] oraz w odległości 1,5 m od granicy z działkami nr [...] i [...] w miejscowości L., gmina L. W uzasadnieniu wskazano, że w toku postępowania zastrzeżenia złożył S. G. stwierdzając, że w rejonie objętym inwestycją uprawnia ogród warzywny i wybudowanie garażu bezpośrednio na granicy z jego działką spowoduje brak dostępu słońca. W odpowiedzi na powyższe zastrzeżenia organ wskazał na dyspozycję § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), zgodnie z którym usytuowanie budynku dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zatwierdzony uchwałą Nr [...] Rady Gminy L. z dnia 24 marca 2010 r. w § 82 ust. 9 pkt 2 dopuszcza lokalizację bezpośrednio na granicy lub w odległości mniejszej niż 3 m od granicy działki budynków zwróconych ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Po analizie dokumentów stwierdzono, że przedłożony projekt zamierzenia inwestycyjnego jest zgodny z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego oraz z przepisami techniczno – budowlanymi. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła T. G. – K. i S. G. zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 8, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, a także art. 140, 144 kodeksu cywilnego poprzez nieuwzględnienie tych przepisów w sytuacji, gdy zachodziła konieczność uwzględnienia ochrony uzasadnionego interesu odwołujących. Wobec powyższego wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu odwołujący wskazali, że organ rozpatrując wniosek o pozwolenie na budowę, poprzestając na tym, iż z rozporządzenia nie wynika zakaz budowy na granicy z działką sąsiednią ani wymóg zgody na zabudowę na granicy właściciela działki sąsiedniej, nie rozpatrzył interesów właściciela działki sąsiedniej nr [...]. W ocenie odwołujących udzielenie pozwolenia na budowę na granicy działki ma charakter wyjątkowy i winno być uzasadnione szczególnymi okolicznościami, za czym przemawia dyrektywa wynikająca z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. Braki dowodowe, zarzucone organowi I instancji, obejmują brak analizy kwestii wielkości działki inwestora i możliwości usytuowania garażu w odległości zgodnej z przepisami oraz brak własnej oceny okoliczności uzasadniających lokalizację planowanego obiektu na granicy z działką sąsiednią. Wojewoda decyzją z dnia 12 października 2011 r., Nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że warunki z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie zostały przy projektowaniu przedmiotowego obiektu dopełnione. Zgodnie z w/w przepisem sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W niniejszej sprawie zachodzi właśnie taka sytuacja. Zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego uchwalonym uchwałą Nr [...] Rady Gminy L. z dnia 24 marca 2010 r. - § 82 ust. 9 pkt 2, dopuszcza się lokalizację bezpośrednio na granicy łub w odległości mniejszej niż 3,0 m od granicy działki budynków zwróconych ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Organ odwoławczy stwierdził, że projektowana inwestycja ze względu na swój rodzaj i charakter oddziaływania nie stwarza zagrożenia dla środowiska, nie wprowadza zakłóceń w ekologicznej charakterystyce powierzchni ziemi, gleby, powietrza oraz wód podziemnych i powierzchniowych. W konsekwencji inwestycja posiada wymagane uzgodnienia i nie pozostaje w sprzeczności z prawem miejscowym i przepisami szczególnymi. Planowane przedsięwzięcie nie narusza również interesów osób trzecich. Skoro inwestor spełnił wymogi określone w art. 32 ust. 4 i art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, to organ I instancji zgodnie z art. 35 ust. 4 tego prawa, nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ podkreślił, że wolą ustawodawcy, jest ochrona prawa własności służącego obywatelom, poprzez stworzenie im możliwości zagospodarowania terenu, do którego mają tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich. Według organu odwoławczego interes właścicieli działki sąsiedniej nie jest zagrożony planowaną inwestycją. Zapewniony jest dostęp do drogi publicznej, naturalne oświetlenie, możliwość korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej oraz ze środków łączności. W powyższej sytuacji właściciel nieruchomości nr [...], będący inwestorem wnioskowanej inwestycji winien być równo traktowany wedle norm wyznaczonych przez art. 21 ust. 1 Konstytucji RP, gdyż spełnił on wymogi określone w art. 32 ust. 4 i art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Skargę na powyższą decyzję złożyli T. G. – K. i S. G. zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 8, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, art. 140, 144 kodeksu cywilnego oraz § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez nieuwzględnienie tych przepisów w sytuacji, gdy zachodziła konieczność uwzględnienia ochrony uzasadnionego interesu skarżących, będących właścicielami sąsiedniej nieruchomości. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi wskazano, że organy administracji nie wyjaśniły kwestii wysokości garażu. Jego wielkość, wymiary po obrysie - 7,30 x 7,50 m. wskazuje, iż jest to garaż na samochód ciężarowy, a nie osobowy, bowiem takie garaże mają wielkość 3 x 6 m. Taki rozmiar garażu będzie musiał wpływać negatywnie na zacienienie działki sąsiedniej, na granicy z którą ma zostać posadowiony. Skarżący zarzucili, że organ nie poddał analizie kwestii wielkości działki inwestora i możliwości innego usytuowania garażu, w odległości zgodnej z § 12 ust. 3 pkt 1 lit. b rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, t.j. odległości 3 m od granicy z działką skarżących. Skarżący wskazali, iż organy nie wyjaśniły stanu faktycznego w zakresie sposobu odprowadzania i zagospodarowania wód opadowych z garażu usytuowanego na granicy z działką skarżących oraz kwestii możliwości odmiennego od planowanego sposobu usytuowania garażu na działce inwestora, aby była zgodna z interesami właścicieli działek sąsiednich. Skarżący zarzucili nadto Wojewodzie, że nie ustosunkował się do zarzutów i twierdzeń skarżących sformułowanych w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie była możliwość rozbudowy obiektu przy granicy nieruchomości skarżących. Skarżący kwestionowali to prawo, powołując się na swój uzasadniony interes związany z zacienieniem uprawnianego na nieruchomości ogródka oraz brakiem podstaw do budowy obiektu na granicy nieruchomości. Rozważenia w tej sytuacji wymagało, czy w świetle uregulowań przyjętych w przepisach prawa administracyjnego, organ wydający pozwolenie na budowę ma obowiązek oceny czy inwestor może zrealizować inwestycję na granicy nieruchomości z uwagi na interes właściciela sąsiedniej nieruchomości, wynikający z unormowań zawartych w przepisach prawa cywilnego – art. 140 i 144 k.c. i czy interes ten może uzasadniać odmowę udzielenia pozwolenia na budowę. Ocena ta wymaga uwzględnienia treści unormowań regulujących zakres uprawnień właścicieli nieruchomości, na której planowana jest inwestycja, ochrony właścicieli sąsiednich nieruchomości w procesie budowlanym oraz podstaw odmowy wydania pozwolenia na budowę. Przepis art. 5 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj.: Dz.U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.) wskazuje, iż obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej zapewniając odpowiednie usytuowanie na działce budowlanej, a art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego nakazuje uwzględniać w tym projekcie poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Natomiast art. 35 ust. 1 stanowi, iż przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza: 1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; 2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; 3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, a także zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7; 4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7. W razie spełnienia tych wymagań, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. (art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego). Spełnienie wymagań w zakresie nasłonecznienia oraz budowy budynku przy granicy nieruchomości organ bada w ramach kontroli przewidzianej w art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, badając zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Kwestia nasłonecznienia nieruchomości została unormowana w przepisach wydanego na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), zwanego w dalszej części uzasadnienia rozporządzeniem. Z przepisów tego rozporządzenia wynika, iż właścicielowi sąsiedniej nieruchomości przysługuje ochrona przed zacienieniem jego nieruchomości na warunkach przewidzianych w § 13, 50 i 60 rozporządzenia. Przepisy te przewidują konieczność zapewnienia naturalnego oświetlenia znajdujących się w budynku pomieszczeń. Ochrona w zakresie zapewnienia nasłonecznienia nie obejmuje natomiast nieruchomości gruntowej. Budynek posadowiony na nieruchomości, niezależnie od tego czy znajduje się na granicy nieruchomości, czy też w znacznej od niej odległości, może zatem rzucać cień na sąsiednią nieruchomość gruntową. Z okoliczności sprawy – usytuowania budynku na działce skarżących oraz usytuowania planowanego garażu wynika, iż wymogi § 13, 50 i 60 rozporządzenia są spełnione, a skarżący nie podnosił w tym zakresie żadnych zarzutów. W ocenie Sądu, organ wydający pozwolenie na budowę nie może dokonywać oceny czy inwestor może zrealizować inwestycję z uwagi na interes właściciela sąsiedniej nieruchomości, wynikający z unormowań zawartych w przepisach prawa cywilnego, związany z zacienieniem sąsiedniej nieruchomości gruntowej, a powołanie się na ten interes nie może uzasadniać odmowy udzielenia pozwolenia na budowę. Interpretacja normy art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego może uzasadniać sięganie w celu ochrony interesów właścicieli sąsiedniej nieruchomości do norm spoza systemu prawa administracyjnego – norm prawa cywilnego, w takiej sytuacji, gdy przepisy prawa administracyjnego nie regulują zabezpieczenia interesów określonej kategorii. Natomiast w sytuacji, gdy w przepisach prawa budowlanego zakres interesów innych osób pozostających w obszarze oddziaływania obiektu został wyraźnie unormowany, brak jest podstaw do poszukiwania dalej idącej ochrony w przepisach prawa cywilnego. Zastosowanie tych przepisów wyłączyło by uprawnienia właściciela do zabudowy nieruchomości wynikajże z przepisów prawa administracyjnego. Kwestia usytuowania przy granicy nieruchomości obiektu budowlanego będącego budynkiem unormowana jest w § 12 rozporządzenia. § 12 ust. 1 i 2 stanowi, iż 1. Jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż: 1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy, 2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. 2. Sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Nadto w § 12 ust. 3 rozporządzenia szczegółowo określono inne szczegółowe przypadki dopuszczalności budowy obiektu przy granicy nieruchomości w zabudowie jednorodzinnej. Przepis ten stanowi, iż w zabudowie jednorodzinnej, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271-273, dopuszcza się: 1) sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m, 2) sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli będzie on przylegał całą powierzchnią swojej ściany do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce lub do ściany budynku projektowanego, dla którego istnieje ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, pod warunkiem że jego część leżąca w pasie o szerokości 3 m wzdłuż granicy działki będzie miała długość i wysokość nie większe niż ma budynek istniejący lub projektowany na sąsiedniej działce budowlanej, 3) rozbudowę budynku istniejącego, usytuowanego w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 od granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli w pasie o szerokości 3 m wzdłuż tej granicy zostaną zachowane jego dotychczasowe wymiary, a także nadbudowę tak usytuowanego budynku o nie więcej niż jedną kondygnację, przy czym w nadbudowanej ścianie, zlokalizowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy nie może być otworów okiennych lub drzwiowych, 4) sytuowanie budynku gospodarczego i garażu o długości mniejszej niż 5,5 m i o wysokości mniejszej niż 3 m bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych. W niniejszej sprawie postanowienia planu zagospodarowania przestrzennego dopuszczają możliwość budowy przy granicy nieruchomości. W § 82 ust. 9 pkt 2 uchwały Nr [...] z dnia 24 marca 2010 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi L. (obręb geodezyjny L.) gm. L., wskazano bowiem, iż dopuszcza się lokalizację bezpośrednio na granicy lub w odległości mniejszej niż 3 m od granicy działki, budynków zwróconych ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. W sprawie zachodzi zatem przypadek o jakim jest mowa w § 12 ust. 2 rozporządzenia stanowiącym, iż sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego. Orzecznictwo sądowoadministracyjne szeroko sięgało do przepisów dotyczących interesów właścicieli sąsiednich nieruchomości rozważając kwestie budowy przy granicy, w sytuacji, gdy brak było unormowania tej kwestii w przepisach dotyczących prawa administracyjnego, wobec usunięcia z obrotu prawnego normy § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. (t.j.Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 140 ze zm.) Przepis ten stanowił, iż dopuszcza się usytuowanie budynku, z zastrzeżeniem § 270 ust. 2, bezpośrednio przy granicy działki budowlanej bądź w odległości mniejszej od określonej w ust. 4 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m od tej granicy, jeżeli w projekcie zabudowy i zagospodarowania terenu (działki budowlanej) zostanie wykazana możliwość zachowania określonych w rozporządzeniu odległości między projektowaną zabudową a istniejącymi lub zaprojektowanymi elementami zagospodarowania działki sąsiedniej i uzyskana pisemna zgoda jej właściciela. Uregulowanie to utraciło moc wobec stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 5 marca 2001 r. o jego niezgodności z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. (OTK 2001/2/33 Lex Nr 46371) Obecnie przepis §12 rozporządzenia, bardzo szczegółowo określa warunki, od których uzależniona jest możliwość budowy przy granicy nieruchomości. Wynikającemu z przepisów prawa administracyjnego uprawnieniu właściciela do zabudowy nieruchomości przy granicy odpowiada każdorazowo obowiązek właściciela sąsiedniej nieruchomości do zaakceptowania takiej sytuacji. W ocenie Sądu, interes właściciela sąsiedniej nieruchomości przed budową obiektu przy granicy, chroniony jest jedynie w takim zakresie, jaki wynika z unormowania §12 rozporządzenia, a opieranie w takiej sytuacji rozstrzygnięcia kwestii budowy na granicy na normie art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego oraz przepisów kodeksu cywilnego, regulujących kwestie prawa sąsiedzkiego, nie znajduje uzasadnienia. Podkreślić należy, iż w § 12 ust. 2 rozporządzenia, w którym dopuszczono usytuowanie budynku w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, nie wskazano żadnych dodatkowych warunków podlegających badaniu w takiej sytuacji. Organ wydający pozwolenie na budowę nie ma kompetencji do rozważania czy, jego zdaniem, budowa przy granicy może być zrealizowana z uwagi na interes właściciela sąsiedniej nieruchomości, jeżeli prawo do takiej zabudowy wynika z przepisów prawa miejscowego – planu zagospodarowania przestrzennego, bądź wydanej decyzji o warunkach zabudowy. Kompetencja taka nie została bowiem organowi przyznana. Zapis § 12 ust. 2 stanowi odrębną i niezależną od zapisu § 12 ust. 3 rozporządzenia przesłankę prawa zabudowy przy granicy nieruchomości. Jeżeli z ustaleń ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy wynika prawo inwestora do budowy przy granicy działki, organ wydający pozwolenie na budowę nie może odmówić wydania tego pozwolenia, z uwagi na odmienną ocenę interesów inwestora i właściciela nieruchomości sąsiedniej. Organ jest w tym zakresie związany postanowieniami wydanej decyzji administracyjnej. Odmowa stosowania jej postanowień nastąpić może jedynie po wyeliminowaniu takiej decyzji z obrotu prawnego. Natomiast, co do zasady, ochrona uprawnień właściciela sąsiedniej nieruchomości odbywa się w tym przypadku na etapie wydawania decyzji o warunkach zabudowy. W ocenie Sądu, także ustalenia planistyczne, przewidujące nieobwarowaną żadnymi warunkami możliwość budowy przy granicy, nie pozostawiają organowi administracji możliwości odmiennej oceny prawa inwestora do takiej zabudowy. Organ ten nie może rozważać dodatkowych okoliczności związanych z interesami właścicieli nieruchomości sąsiednich, nie wynikających z tych przepisów. W ocenie Sądu, użycie zwrotu "dopuszcza się" budowę przy granicy nie świadczy o przyznaniu organowi luzu decyzyjnego w tym zakresie, ani uzależnieniu prawa inwestora od spełnienia dodatkowych warunków. Sformułowanie to wskazuje, że podjęcie działań przewidzianych w przepisie jest dopuszczalne i stanowi uprawnienie inwestora. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego stanowi akt prawa miejscowego w rozumieniu art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2001 Nr 142 poz. 1591 ze zm.). Plan ten kształtuje prawo własności w rozumieniu art. 140 kodeksu cywilnego, stanowiącego, iż właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa. Plan ten wpływa na zakres uprawnień właścicieli objętych nim nieruchomości. Organ wydający pozwolenie na budowę jest związany treścią planu zagospodarowania przestrzennego, co znajduje dodatkowe potwierdzenie w treści art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Organ ten nie ma kompetencji do badania słuszności postanowień planu zagospodarowania przestrzennego. Stronie kwestionującej możliwość zabudowy przy granicy przysługuje prawo do ochrony jej interesów jedynie w drodze skargi na uchwałę w sprawie planu zagospodarowania przestrzennego w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. W ocenie Sądu, wnioski powyższe potwierdza treść § 12 ust. 3 rozporządzenia określającego przypadki dopuszczalności budowy obiektu przy granicy nieruchomości w zabudowie jednorodzinnej. Przepis ten bardzo szczegółowo określa warunki takiej zabudowy. W ust. 1 wskazano na możliwość takiej zabudowy na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m, w ust. 2 uzależniono to od warunku przylegania całą powierzchnią ściany projektowanego budynku do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce lub do ściany budynku projektowanego, dla którego istnieje ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę pod warunkiem, że jego część leżąca w pasie o szerokości 3 m wzdłuż granicy działki będzie miała długość i wysokość nie większe niż ma budynek istniejący lub projektowany na sąsiedniej działce budowlanej, w ust. 3 wskazano na możliwość zabudowy przy granicy nieruchomości w sytuacji rozbudowy budynku istniejącego, usytuowanego w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 od granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli w pasie o szerokości 3 m wzdłuż tej granicy zostaną zachowane jego dotychczasowe wymiary, a także nadbudowy tak usytuowanego budynku o nie więcej niż jedną kondygnację, przy czym w nadbudowanej ścianie, zlokalizowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy nie może być otworów okiennych lub drzwiowych, a w ust. 4 wskazano na sytuowanie budynku gospodarczego i garażu o długości mniejszej niż 5,5 m i o wysokości mniejszej niż 3 m bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych. Uprawnienia te, kształtujące sytuację inwestora oraz właściciela sąsiedniej nieruchomości, zostały określone bardzo szczegółowo. W takiej sytuacji, brak jest, zdaniem Sądu, podstaw do uznania, iż organ administracji w ramach takich regulacji winien rozważać cywilistyczne kwestie wynikające z art. 144 k.c. Z art. 140 k.c. wynika, iż właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego. Granice te w przypadku zabudowy nieruchomości wyznaczają m.in. przepisy prawa budowalnego. Przepisy rozporządzenia wykonawczego do ustawy Prawo budowlane, w sposób wyraźny i szczegółowy regulują zakres uprawnień właścicieli w zakresie nasłonecznienia nieruchomości oraz przesłanki budowy przy granicy nieruchomości. Spełnienie tych przesłanek uzasadnia wydanie pozwolenia na budowę. Unormowania przepisów prawa budowlanego wyznaczają zakres uprawnień i obowiązków właściciela nieruchomości, będącego inwestorem i jednocześnie decydują o zakresie uprawnień właścicieli nieruchomości sąsiednich. Sięgnięcie do przepisów prawa cywilnego w celu poszerzenia wynikającego z przepisów prawa budowlanego zakresu uprawnień właścicieli nieruchomości sąsiednich prowadziłoby do wyłączenia zastosowania przepisów prawa administracyjnego. Przewidziany w projekcie sposób odprowadzania wód opadowych nie był przez skarżących w toku postępowania administracyjnego kwestionowany. Z projektu wynika, iż budynek posiada system orynnowania, woda ma być odprowadzana rurami spustowymi na działkę inwestora. Od strony nieruchomości sąsiedniej znajduje się elewacja boczna, na której nie przewidziano rur spustowych orynnowania. Odnośnie wysokości i wielkości garażu, wskazać należy, iż parametry garażu nie naruszają ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego, co był przedmiotem analizy z zatwierdzonym projekcie budowlanym, wysokość garażu wynosi 5,34 m n.p.t., przy dopuszczalnej planem 11 m. Wielkość bramy garażowej w projekcie nie wskazuje na funkcje związana z garażowaniem samochodu ciężarowego, znaczna część powierzchni obiektu mierzonej po obrysie stanowi jedynie zadaszenie, a rzeczywista powierzchnia garażu wynosi 22, 48 m2 Zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego są zatem niezasadne. Podobnie zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego, nie zasługuje na uwzględnienie. Przeprowadzenie dowodów i dokonywanie dodatkowych ustaleń w celu rozważenia interesów stron i zamieszczanie ich w uzasadnieniu decyzji było bowiem w niniejszej sprawie zbędne. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę, jako niezasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło