I SA/Wa 1805/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędziowie: WSA Joanna Skiba (spr.) WSA Marta Kołtun-Kulik Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2012 r. sprawy ze skargi B. B. s. W. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami RP oddala skargę. Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] o odmowie potwierdzenia B. B. s. B. prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z dnia [...] maja 2011 r. Wojewoda [...] odmówił B. B. s. B. potwierdzenia prawa do rekompensaty za majątek ziemski [...], pozostawiony przez W. B. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w gminie [...], powiat [...], byłe województwo [...]. Z uzasadnienia ww. decyzji wynika, że powodem odmowy przyznania rekompensaty był fakt, iż B. B. s. B. nie należy do kręgu spadkobierców W. B. Pismem z dnia 20 maja 2011 r. B. B. s. B. wystosował do Ministra Skarbu Państwa, odwołanie od decyzji Wojewody [...]. Decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2011 r. nr nr [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że z treści art. 3 ust. 2 w związku z art. 7 ust. 2 ustawy zabużańskiej wynika, że możliwość ubiegania się o rekompensatę przysługuje również spadkobiercom właściciela nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami państwa polskiego. Osoba ta musi jednak wykazać się następstwem prawnym po byłym właścicielu, gdyż w przeciwnym wypadku organ wojewódzki jest zobowiązany do wydania decyzji odmownej. W aktach sprawy znajduje się postanowienie Sądu Rejonowego G. z dnia [...] lutego 2010 r., sygn. akt [...], stwierdzające, że spadkobiercami byłego właściciela mienia zabużańskiego – W. B. są jego synowie: J. B., B. B. i E. B. oraz żona B. B., po której dziedziczą ww. synowie. Natomiast na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] maja 1996 r. sygn. akt [...], spadek po J. B. nabyła żona S. C. i córka A. R. W oparciu o powyższe ustalenia organ stwierdził, że B. B. s. B. nie należy do kręgu spadkobierców W. B., w związku z czym potwierdzenie prawa do rekompensaty na jego rzecz jest niemożliwe. Organ wskazał, że z treści wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty złożonego przez B. B. s. B. w dnia 31 grudnia 2008 r., wynika jednoznacznie, że wnioskodawca występuje o rekompensatę wyłącznie w imieniu własnym, a nie na rzecz swojego ojca B. B. s. W.. Pełnomocnictwo z dnia 17 września 2008 r., na które powołuje się odwołujący, nie mogło być uznane za podstawę do występowania przez niego o rekompensatę w imieniu ojca, ponieważ zostało one dołączone do akt sprawy dopiero wraz z odwołaniem od decyzji organu wojewódzkiego. Skargę na powyższą decyzję Ministra Skarbu Państwa złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie B. B. s. W., reprezentowany przez syna B. B. , zarzucając Ministrowi naruszenie art. 32, art. 75, art. 77, art. 90 Kpa oraz przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. W uzasadnieniu skargi wskazano, że wniosek z dnia [...] grudnia 2008 r. o rekompensatę złożony przez B. B. s. B., był złożony w imieniu B. B. s. W., będącego spadkobiercą byłego właściciela nieruchomości, nie zaś przez jego syna B. B. Jeżeli w ocenie organu wniosek budził wątpliwości powinien on wezwać skarżącego do uzupełnienia jego braków, w tym wyjaśnienia na czyją rzecz ma być ustanowione prawo do rekompensaty oraz wezwać do uzupełnienie materiału dowodowego poprzez złożenie stosownego pełnomocnictwa. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Stosownie do treści art. 50 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, dalej p.p.s.a) uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Nadto zgodnie z § 2 art. 50 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Tym samym postępowanie sądowoadministracyjne może być prowadzone, jako postępowanie bezwzględnie oparte na zasadzie skargowości, tylko na podstawie skargi wniesionej przez legitymowany do tego podmiot. Podmioty mają legitymację do złożenia skargi w zakresie określonym przepisami prawa. Ustalenie zatem zakresu tej legitymacji musi nastąpić w postępowaniu wstępnym. Nie wykazanie owego związku skutkuje tym, iż podmiot wnoszący skargę nie jest legitymowany do jej wniesienia. Sąd orzekający w tym składzie podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2007 r. (sygn. akt II OSK 1225/06, LEX Nr 360339), że nie można zaakceptować stanowiska, iż wniesienie skargi do sądu przez podmiot, którego organ administracji publicznej potraktował jako stronę postępowania i do którego skierował decyzję administracyjną, przesądza o istnieniu interesu prawnego skarżącego, w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a. a tym samym zwalnia sąd z badania tego interesu w znaczeniu materialnym. Błędne pouczenie i przyznanie statusu strony nie może skutkować nadaniem uprawnień strony sprzecznie z prawem czyli osobie, która takich warunków nie spełnia. W przedmiotowej sprawie organ zaskarżoną decyzję skierował "do wiadomości" pełnomocnikom B. B. syna W. Skierowanie decyzji przez organ do danego podmiotu, który nie posiadał w postępowaniu administracyjnym interesu prawnego, jedynie formalnie czyni z tego podmiotu stronę w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W przypadku zaś stwierdzenia przez sąd wojewódzki braku u skarżącego interesu prawnego (materialnego), skutkuje to ustaleniem braku jego legitymacji w postępowaniu sądowoadministracyjnym, co w konsekwencji prowadzi do oddalenia skargi. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, iż skarżący – B. B. syn W. nie posiada indywidualnego interesu prawnego, o którym mowa w art. 50 § 1 p.p.s.a. Nie jest również podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi na podstawie szczególnego przepisu. W przedmiotowej sprawie B. B. syn W. złożył skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] odmawiającą B. B. synowi B. potwierdzenia prawa do rekompensaty za majątek pozostawiony przez W. B. poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej. Analizowane postępowanie administracyjne zostało wszczęte na wniosek B. B. syna B. z dnia [...] grudnia 2008 r. Zatem zaskarżona decyzja Ministra Skarbu Państwa oraz decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] nie rozstrzyga o interesie prawnym B. B. syna W., nie kreuje też żadnego prawa, obowiązku czy uprawnienia po jego stronie. Należy przy tym zaznaczyć, że decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] Wojewoda [...] odmówił m.in. B. B. synowi W. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez W. B. nieruchomości poza granicami RP. Reasumując , uwzględnienie skargi możliwe jest wówczas, gdy skarżący wykaże interes prawny pojmowany nie tylko jako uprawnienie do żądania przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności organu administracji publicznej przez sąd (ponieważ doręczono mu decyzję), lecz gdy wykaże, że interes ten polega na istnieniu związku między sferą jego indywidualnych praw (prawa własności) i obowiązków a rozstrzygnięciem zaskarżonego aktu lub czynnością. Istotę legitymacji skargowej stanowi zatem uprawnienie do żądania przeprowadzenia przez sąd administracyjny kontroli określonego aktu lub czynności organu administracji publicznej przez podmiot wykazujący istnienie związku między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków, a zaskarżonym aktem. Legitymacja do wniesienia skargi wynikająca z tak rozumianego interesu prawnego istnieje obiektywnie, a nie dlatego, że ocenę taką wyraża podmiot wnoszący skargę albo też organ rozstrzygający sprawę administracyjną. W rozpatrywanej sprawie analiza przywołanych wyżej przepisów, w powiązaniu z ustalonym stanem faktycznym nie pozwala uznać skarżącego B. B. syna W. za osobę legitymowaną do wniesienia skargi na wskazaną w skardze decyzję Ministra Skarbu Państwa . Wniosek taki zbędnym czyni rozpatrywanie pozostałych zarzutów podniesionych w skardze. Należy wskazać, że istnienie legitymacji skargowej sąd administracyjny bada z urzędu. Stwierdzenie materialnoprawnej przesłanki, jaką jest brak legitymacji do wniesienia skargi, skutkuje oddaleniem skargi, nie zaś jej odrzuceniem. W tych okolicznościach, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie , działając na podstawie art. 151 ustawy w zw. z art. 50 § 1 p.p.s.a. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę B. B. syna W.