IV SA/Po 1265/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta /spr./ Sędziowie WSA Anna Jarosz WSA Tomasz Grossmann Protokolant st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2012 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października [...] r. nr [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego oddala skargę Decyzją z dnia [...] maja 2011 r, nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] maja 2011 r.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. (dalej PINB albo organ I instancji) działając na podstawie art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) oraz art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm., dalej pr.bud.) nakazał H. S. (dalej zarządca budynku, odwołująca albo skarżąca) - współwłaścicielowi budynku mieszkalnego wielorodzinnego, zlokalizowanego na nieruchomości przy ul. N. W. [...] w P. doprowadzenie tego obiektu budowlanego do stanu poprzedniego, przez zamurowanie następujących otworów okiennych, znajdujących się w południowej ścianie szczytowej powyższego budynku, w granicy z nieruchomością przy ul. N. W. [...]: - otworu okiennego o wymiarach [...] cm x [...] cm, znajdującego się w położonym na pierwszym piętrze budynku lokalu mieszkalnym nr 2, w pomieszczeniu łazienki, - otworu okiennego o wymiarach [...] cm x [...] cm, znajdującego się w położonym na drugim piętrze budynku lokalu mieszkalnym nr 4, w pomieszczeniu łazienki, - otworu okiennego o wymiarach [...] cm x [...] cm, znajdującego się w położonym na trzecim piętrze budynku lokalu mieszkalnym nr [...], w pomieszczeniu o funkcji kuchni oraz wc. W uzasadnieniu PINB wskazał, że dnia [...] listopada 2007 r. do organu I instancji wpłynęło podanie Prezydenta Miasta P. (dalej Prezydent), działającego przez Wydział Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta P. z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...]), o przeprowadzenie przez organ Nadzoru budowlanego postępowania dotyczącego legalności robót budowlanych, polegających na wykuciu otworów okiennych w szczytowej ścianie budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. N. W. [...] w P., znajdującej się w granicy z nieruchomością przy ul. N. W. [...] w P. Z treści powyższego podania wynika, że Prezydent prowadzi postępowanie w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla planowanej na posesji przy ul. N. W. [...] inwestycji związanej z budową budynku mieszkalnego. Rozstrzygnięcie kwestii legalności robót, polegających na wykonaniu przedmiotowych otworów okiennych stanowi, wymagające wyjaśnienia przez PINB, zagadnienie wstępne wobec prowadzonego przez Prezydenta postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. W toku prowadzonego postępowania organ I instancji ustalił, że w szczytowej ścianie budynku mieszkalnego wielorodzinnego, graniczącej z posesją przy ul. N. W. [...] w P., znajdują się [...] otwory okienne: dwa otwory zlokalizowane są w mieszczącym się na pierwszym piętrze lokalu mieszkalnym nr [...]. Mają one wymiary [...] cm x [...] cm (okno w pokoju) oraz [...] cm x [...] cm (okno w łazience), jeden otwór na drugim piętrze budynku, w lokalu mieszkalnym nr [...], o wymiarach [...] cm x [...] cm (okno w łazience), jeden otwór na trzecim piętrze budynku, w lokalu mieszkalnym nr 6, o wymiarach [...] cm x [...] cm (okno w pomieszczeniu o funkcji łazienki, kuchni oraz wc). W toku czynności kontrolnych nie udało się ustalić daty wykonania skontrolowanych otworów okiennych, osób będących inwestorami tych robót, nie uzyskano także wiedzy na temat podstawy prawnej ich realizacji, tj. dokumentacji potwierdzającej legalność robót. Położone na pierwszym piętrze okno (w pokoju) o wymiarach [...] cm x [...] cm wykonane zostało na podstawie decyzji Głównego Architekta Miasta P. z dnia [...] lipca 1956 r., sygn. [...], zezwalającej na wybicie tego okna. Inwestorem robót budowlanych związanych z jego powstaniem był J. S. - adresat powyższej decyzji. Pozostałe trzy okna (znajdujące się w łazience lokalu nr 2 na pierwszym piętrze budynku, w łazience lokalu nr [...] na drugim piętrze budynku oraz w lokalu nr [...] na trzecim piętrze budynku), zlokalizowane w granicznej (południowej) ścianie budynku mieszkalnego przy ul. N. W. [...] w P. powstały po dniu [...] kwietnia 1956 r. W aktach sprawy znajduje się kopia wniosku J. S. z dnia [...] kwietnia 1956 r. o wyrażenie zgody na wybicie okna. Wniosek ten uwzględniono przez wydanie decyzji z dnia [...] lipca 1956 r. W końcowej części pisma znajduje się dokonana w dniu [...] kwietnia 1956 r. adnotacja przewodniczącego komitetu blokowego w P., dotycząca rozpatrzenia wniosku J. S., w której wyraźnie stwierdzono, że: "...w części budynku od strony południowej nie ma żadnych okien". Powyższe oznacza więc jednoznacznie, że przedmiotowe okna musiały zostać wykonane po dniu [...] kwietnia 1956 r. Końcową datą, w której otwory okienne na pewno już istniały jest z kolei dzień [...] czerwca 1970 r. W tym dniu Prezydium Rady Narodowej Miasta P. - Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury wydało decyzję nr [...] o zatwierdzeniu projektu kolorystyki budynku mieszkalnego w P. przy ul. N. W. [...]. Decyzja ta, dotycząca tylko kolorystyki budynku, zezwalała na skucie tynków budynku, wykonanie nowych tynków, malowanie stolarki okiennej i drzwiowej, malowanie balustrad balkonowych, wymianę zniszczonych opierzeń. Zatwierdzony powyższą decyzją projekt (część rysunkowa projektu - widok ciągów elewacyjnych - widok elewacji szczytowej) ukazuje, że przedmiotowe 4 otwory okienne już istnieją. Na podstawie odpisu zwykłego księgi wieczystej nr [...], prowadzonej dla nieruchomości przy ul. N. W. 30 w P. PINB ustalił, że jej właścicielem jest B. H. Stan własnościowy ujawniony w księdze wieczystej nie jest jednak zgodny z rzeczywistym stanem prawnym. Na podstawie odpisu zwykłego księgi wieczystej nr [...], prowadzonej dla nieruchomości przy ul. N. W. [...] w P. organ ustalił, że jej właścicielem są M. i G. B. oraz R. i L. B.. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] PINB zawiesił wszczęte w dniu [...] września 2009 r. postępowanie, w części dotyczącej otworu okiennego o wymiarach [...] cm x [...] cm, do czasu ostatecznego zakończenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności. Roboty budowlane polegające na wykonaniu (wykuciu) otworów okiennych w ścianie budynku mieszkalnego wielorodzinnego, zarówno w dniu ich zrealizowania (okres 1956 r. - 1970 r.) jak i w dniu orzekania (wydania niniejszej decyzji) wymagały uzyskania pozwolenia na budowę. Obowiązek ten ukształtowany został zarówno w przepisach rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowie osiedli (t.j. Dz. U. 1939 r., nr 34, poz. 216 ze zm., dalej rozporządzenie z 1928 r.), jak i przepisach ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane (Dz. U. 1961 r., nr 7, poz. 46 ze zm., dalej pr.bud. z 1961 r.) oraz przepisach wykonawczych do powyższej ustawy. W niniejszej sprawie decyzji takich nie wydano, wykonując samowolnie roboty budowlane. Roboty te zostały wykonane w sposób sprzeczny z przepisami techniczno-budowlanymi, zawartymi w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2002 r., nr 75, poz. 690 ze zm., dalej rozporządzenie z 2002 r.). Wykonanie otworów okiennych w ścianie budynku mieszkalnego położonej w granicy z sąsiednią nieruchomością pozostaje w sprzeczności z §12 rozporządzenia z 2002 r. Adresatem obowiązku doprowadzenia budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. N. W. [...] w P. do stanu poprzedniego przez zamurowanie wymienionych w sentencji niniejszej decyzji okien, zgodnie z art. 52 pr.bud., uczyniono zarządcę budynku będącego jego współwłaścicielem. W toku postępowania nie udało się ustalić inwestorów przedmiotowych robót budowlanych. Zarządca budynku jest współwłaścicielem posesji przy ul. N. W. [...] w P. na podstawie postanowień sądów o stwierdzeniu nabycia spadku. W przedmiotowej sprawie brak informacji co do pozostawania przy życiu I. R. oraz M. H. - pozostałych dwóch współwłaścicieli nieruchomości. W odwołaniu od decyzji z dnia [...] maja 2011 r. zarządca budynku wniosła o jej uchylenie, względnie o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 §1 pkt 4 kpa, zarzucając naruszenie art. 61 §4 kpa. W ocenie odwołującej trzy okna, obowiązek zamurowania których został orzeczony w decyzji z dnia [...] maja 2011 r. zostały przewidziane już w projekcie architektonicznym budynku. Z ich konstrukcji, kształtu oraz zastosowanych mosiężnych okuć można bez wątpienia wywnioskować, że powstały bezsprzecznie przed II wojną światową i to zapewne w chwili wznoszenia kamienicy. Odwołująca zarzuciła organowi I instancji niezasadne oparcie ustaleń faktycznych na adnotacji Komitetu Blokowego z dnia [...] kwietnia 1956 r. Odwołująca zwróciła również uwagę na brak udziału w postępowaniu pozostałych współwłaścicieli budynku mieszkalnego położonego przy ul. N. W. [...]. Organ administracji nie zawiadomił o toczącym się postępowaniu pozostałych współwłaścicieli, a mianowicie M. N. H. oraz I. R. z domu H. Odwołująca uważa, że jeśli nie można było ustalić pozostałych współwłaścicieli, to należało zastosować art. 34 kpa, który nakłada na organ obowiązek wystąpienia do sądu z wnioskiem o wyznaczenie przedstawiciela dla osoby nieobecnej lub niezdolnej do czynności prawnych (o ile przedstawiciel nie został już wyznaczony). Pozbawienie osoby mającej interes prawny w sprawie możliwości udziału w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony stanowi uchybienie dające podstawę do wznowienia postępowania w oparciu o treść art. 145 § 1 pkt 4 kpa lub uchylenia decyzji na podstawie art. 154 kpa. Decyzją z dnia [...] października 2011 r., nr [...] MJM (dalej decyzja z dnia [...] października 2011 r.) W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej WWINB albo organ II instancji) utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] maja 2011 r. Pomimo przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego, nie ustalono dokładnej daty wykucia okien. Zachowane teczki archiwalne Wydziału Architektury i Urbanistyki Urzędu Miasta P. wskazują, że dokumentacja techniczna budynku przy ul. N. W. [...] prowadzona była rzetelnie. Roboty zostały wykonane w latach [...] i powinny być rozpatrywane z punktu widzenia regulacji obowiązujących w tamtym czasie. Warunkiem zastosowania bowiem nakazu rozbiórki jest stwierdzenie, że obiekt budowlany został postawiony niezgodnie z przepisami obowiązującymi w chwili budowy. Wykucie okien w ścianie zewnętrznej budynku należy zakwalifikować jako przebudowę. Pomimo faktu, że roboty zostały wykonane w latach [...], PINB prawidłowo zastosował procedurę określoną w art. 50-51 pr.bud. Dokonując analizy obowiązujących aktów prawnych regulujących proces budowlany począwszy od rozporządzenia z 1928 r. po dzień dzisiejszy WWINB zauważył, że podstawą nałożonego obowiązku zamurowania spornych otworów okiennych jest nie tyle brak dokumentów potwierdzających ich "legalne wykucie", co fakt, że okna te są niezgodne z warunkami technicznymi obowiązującymi zarówno uprzednio, jak i obecnie. Organ II instancji wyjaśnił również, że w rozpoznawanej sprawie nie jest możliwe ustanowienie przedstawiciela dla osoby nieobecnej lub niezdolnej do czynności prawnych w oparciu o art. 34 kpa. Za nieobecną, w rozumieniu art. 34 kpa, należy zatem uznać osobę znaną organowi administracji publicznej, która nie przebywa w miejscu zamieszkania i której miejsce pobytu nie jest organowi znane. Art. 52 pr.bud. pozwala organom Nadzoru budowlanego nałożyć obowiązki wynikające z art. 51 pr.bud. na zarządcę nieruchomości. Odwołująca jako współwłaścicielka przedmiotowej nieruchomości jest jej zarządcą. Pismem z dnia [...] listopada 2011 r. odwołująca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. (dalej WSA) na decyzję z dnia [...] października 2011 r., zarzucając naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, art. 28 kpa, art.7 kpa, art. 10 § 1 kpa, art. 61 §4 kpa, art. 77 § 1 kpa, art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 140 kpa przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżąca zauważyła, że organy obu instancji nie ustaliły wszystkich właścicieli nieruchomości przy ul. N. W. [...]. Jak wynika bowiem z kserokopii postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku znajdujących się w aktach organu wojewódzkiego oraz z odwołania H. S., następcami prawnymi B. H. są, oprócz H. S., M. N. H. oraz I. R. Wskazać należy, że jeżeli w sprawie nie uczestniczyły wszystkie strony postępowania to organ odwoławczy nie miał innej możliwości jak zastosować się do treści art. 138 § 2 kpa chyba, że brak ten można było usunąć w postępowaniu odwoławczym. Pisma zawiadamiające o wszczęciu postępowania administracyjnego zostały wysłane tylko na adres jednego z trzech współwłaścicieli domu przy ul. N. W. [...] w P. tj. skarżącej. Organ administracji nie zawiadomił o toczącym się postępowaniu pozostałych współwłaścicieli. Wszczęte postępowanie administracyjne nie wyjaśniło czy osoby te jeszcze żyją czy też nie i czy w ich miejsce weszli jacyś spadkobiercy. Organ ograniczył się jedynie do wysłania pism do Biura Obsługi i Informatyki Urzędu Wojewódzkiego w P., które to działanie nic do sprawy nie wniosło. W sytuacji, gdy organ administracji nie ustalił wszystkich stron postępowania, nie miał formalnej podstawy do jego zakończenia i wydania decyzji administracyjnej w tej sprawie. Skoro organ administracji postąpił wbrew art. 61 § 4 kpa i wydał decyzję, która jest obarczoną wadą to musiała ona zostać przez organ odwoławczy wyeliminowana z obrotu prawnego. Skarżąca zwróciła również uwagę, że w aktach sprawy nie ma jakiejkolwiek wzmianki, aby ktokolwiek z mieszkańców lub właścicieli składał wnioski, czy w inny formalny sposób starał się o powstanie trzech otworów okiennych stanowiących przedmiot niniejszego postępowania. Okna te są umiejscowione na ścianie południowej budynku w sposób uporządkowany, w równej linii pionowej zaczynając od piętra pierwszego, a kończąc na piętrze trzecim. Ich usytuowanie pozostaje w architektonicznej harmonii z bryłą budynku. Okna są małe o kształcie wydłużonych prostokątów i umieszczenie ich w tej ścianie pasuje do koncepcji architektonicznej, Nadając ścianie południowej większą strzelistość. Wobec powyższego należy uznać, że okna te zostały przewidziane już w projekcie architektonicznym tego budynku, a następnie zrealizowane w trakcie jego budowy. Ponadto z konstrukcji okien, ich kształtu oraz zastosowanych mosiężnych okuć można bez wątpienia wywnioskować, że okna te powstały przed II wojną i to zapewne w chwili wznoszenia kamienicy. Nie zmienia tego faktu adnotacja Komitetu Blokowego z dnia 8.04.1956 r. znajdująca się pod wnioskiem J. S. o wstawienie okna w pokoju, a mianowicie stwierdzenia, że w tamtym czasie na przedmiotowym budynku żadnych okien od strony południowej nie było. Skarżąca zwróciła uwagę na niską wartość dowodową dokumentów, na podstawie których organy obu instancji orzekły o obowiązku zamurowania okien w budynku mieszkalnym zamieszkałym przez ludzi (k. 4-11 akt sądowych). W odpowiedzi na skargę z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...], WWINB wniósł o oddalenie skargi (k. 15 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem oceny zgodności z prawem w niniejszej sprawie były rozstrzygnięcia organów Nadzoru budowlanego mocą których na skarżącą nałożony został obowiązek zamurowania trzech otworów okiennych znajdujących się w ścianie szczytowej budynku, w granicy z sąsiednią nieruchomością. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd podzielił ustalenia faktyczne poczynione przez organy obu instancji przyjmując je za własne oraz czyniąc podstawą poniższych rozważań. Materialnoprawną podstawą podjętego rozstrzygnięcia był art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 pr.bud., stosownie do którego właściwy organ Nadzoru budowlanego nakazuje doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu poprzedniego, gdy roboty budowlane wykonane zostały z naruszeniem bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa budowlanego w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b pr.bud. Przepis ten ma na celu doprowadzenie budowy do stanu zgodnego z prawem, co oznacza m. in. wyeliminowanie naruszenia interesów osób trzecich. Znajduje on zastosowanie również do robót budowlanych zakończonych. Należy przy tym podkreślić, że w sprawie znajdowały zastosowanie przepisy obecnie obowiązujące, na podstawie art. 103 ust. 1 pr.bud. Regułą podstawową wynikającą z art. 103 ust. 1 ustawy jest stosowanie nowej regulacji prawnej. Obejmuje ona nie tylko sprawy, w których postępowanie administracyjne jest wszczynane już po wejściu w życie pr.bud. i to niezależnie od tego, czy dotyczy ono zdarzeń faktycznych powstałych jeszcze w okresie obowiązywania poprzedniej ustawy, ale także sprawy wszczęte a nie zakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie nowej ustawy, a więc przed dniem 1 stycznia 1995 r. Z powyższego wynika, że w tych kategoriach spraw należy stosować przepisy pr.bud. Należy je stosować także w wypadku samowoli budowlanej, z tym jednak zastrzeżeniem, że z mocy wyraźnego postanowienia ustawy wyłączono możliwość stosowania art. 48 do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy. Do takich obiektów art. 103 ust. 2 zdanie drugie ustawy nakazuje stosować przepisy dotychczasowe. Przyjąć więc należy, że odesłanie w art. 103 ust. 2 do przepisów poprzednio obowiązujących ma ten skutek, że w stosunku do budów zakończonych przed dniem wejścia w życie nowego prawa budowlanego skutki samowoli budowlanej należy likwidować używając środków prawnych przewidzianych w przepisach prawa budowlanego obowiązującego przed dniem 1 stycznia 1995 r., w tym także stosując art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. 1974 r., nr 38, poz. 229 ze zm., dalej pr.bud. z 1974 r.; uchwała NSA z 10 czerwca 1996 r., OPS 3/96, ONSA 1997/1/2). W niniejszej sprawie art. 48 pr.bud. nie znajdował zastosowania, ponieważ podstawą rozstrzygnięcia był art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 pr.bud. Poza tym, jak zauważył WWINB, art. 103 ust. 2 pr.bud. stanowi o budowie obiektu budowlanego. Pojęcie budowy zdefiniowane zostało w art. 3 pkt 6 pr.bud. Wykucie okien w ścianie zewnętrznej budynku zakwalifikować należy jako przebudowę, ponieważ w ten sposób następuje zmiana parametrów użytkowych istniejącego obiektu budowlanego o których stanowi art. 3 pkt 7a pr.bud. Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy Sąd podzielił ustalenia organów obu instancji dotyczące zakresu czasowego, w którym wybite zostały trzy okna w ścianie szczytowej budynku mieszkalnego położonego przy ul. N. W. [...]. Organ I instancji opierając się na zgromadzonej dokumentacji zarówno o charakterze urzędowym, jak i prywatnym ustalił, że okna te zostały wykonane po dniu 8 kwietnia 1956 r., a przed 29 czerwca 1970 r. Za niezasadne należało uznać twierdzenia skarżącej odmawiające wiarygodności notatki Komitetu Blokowego z dnia 8 kwietnia 1956 r. Skarżąca poza samymi twierdzeniami deprecjonującymi wiarygodność Komitetu Blokowego nie wskazała na jakiekolwiek dowody potwierdzające jej tezę, a przede wszystkim obalające prawdziwość twierdzenia zamieszczonego w przywołanej notatce na temat braku okien w części południowej budynku. Końcowa data do upływu której stanowiące przedmiot niniejszego postępowania okna zostały już wykonane wynika natomiast z projektu renowacji budynku położonego przy ul. N. W. [...] zatwierdzonego decyzją Prezydium Rady Narodowej Miasta P. z dnia [...] czerwca 1970 r., nr [...]. Na szczególne podkreślenie w niniejszej sprawie zasługuje teza, że podstawą nałożonego obowiązku zamurowania otworów okiennych był nie tyle brak dokumentów stwierdzających ich zgodne z prawem wykucie, lecz fakt, że okna te są niezgodne z warunkami technicznymi obowiązującymi uprzednio oraz obecnie. Zgodnie z art. 196 rozporządzenia z 1928 r., budynki ogniotrwałe, wznoszone bezpośrednio przy granicy sąsiadów, jako też budynki nieogniotrwałe, wznoszone w odległości mniejszej od 4 metrów od tej granicy, powinny być zaopatrzone od strony granicy w mur ogniochronny bez otworów i próżni, grubości równającej się co najmniej długości jednej cegły, wykonany z cegły palonej lub innego materiału ogniotrwałego, wyprowadzony od fundamentów przez wszystkie kondygnacje, a wystający 30 centymetrów ponad dach. Stosownie do §7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 17 listopada 1950 r. w sprawie tymczasowych ulgowych przepisów budowlanych, budynek ogniotrwały, wznoszony bezpośrednio przy granicy sąsiada, może nie posiadać muru ogniochronnego, wymaganego przez przepis art. 196 rozporządzenia z 1928 r. jeżeli jest budynkiem mieszkalnym, jednorodzinnym w zabudowie szeregowej lub bliźniaczej, albo jeżeli jest prawnie zapewnione niezabudowanie sąsiedniej działki do odległości, jaką w myśl przepisów obowiązujących należy zachować między budynkami. Wykonanie otworów okiennych w ścianie zewnętrznej objęte było obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę na podstawie art. 36 ust. 1 pr.bud. z 1961 r. oraz rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 27 lipca 1961 r. w sprawie państwowego nadzoru budowlanego N. budową, rozbiórką i utrzymaniem obiektów budowlanych budownictwa powszechnego (Dz. U. 1961 r., nr 38, poz. 197). O obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę celem wykonywania robót budowlanych z wyjątkiem rozbiórek stanowił art. 28 ust. 1 pr.bud. z 1974 r. Z kolei w §9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz.U. 1975 r., nr 8, poz. 48) nałożony został na organy administracji architektoniczno-budowlanej obowiązek ustalenia przez właściwy organ miejsca i warunków realizacji inwestycji polegającej na wykonaniu i rozbudowie stałych i tymczasowych budynków oraz mocą §9 ust. 4 przywołanego rozporządzenia miejsca i warunków realizacji inwestycji budowlanych nie objętych §9 ust. 1 przywołanego rozporządzenia. O braku prawnej możliwości wykonania otworów okiennych w ścianie granicznej obiektu budowlanego stanowiły §12 i 13 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. 1980 r., nr 7, poz. 62 ze zm.) oraz §12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. 1999 r., nr 15, poz. 140 ze zm.). W obecnym stanie prawnym zakaz sytuowania budynku wraz z otworami okiennymi w granicy działki wynika z §12 ust. 1 rozporządzenia z 2002 r. Z przywołanych uregulowań wynika, że od samego początku wykonania stanowiących przedmiot niniejszego postępowania otworów okiennych były one niezgodne z obowiązującymi wówczas przepisami. Dlatego uzasadnionym było nakazanie skarżącej usunięcia stanu niezgodnego z prawem przez ich zamurowanie. Odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego braku ustalenia wszystkich właścicieli nieruchomości położonej przy ul. N. W. [...], w ocenie Sądu okazał się on zasadny, lecz nie mający wpływu na wynik sprawy. Po pierwsze Sąd miał na uwadze, że skarżąca występowała w niniejszym postępowaniu zarówno jako współwłaściciel nieruchomości, jak i jej zarządca, co pozostawało niesporne w toku prowadzonego postępowania. Po drugie, Sąd podziela prezentowany w orzecznictwie sądowym pogląd, że w sposób prawnie skuteczny zarzut braku udziału w postępowaniu administracyjnym może zostać złożony przez stronę, która została w nim pominięta. Tylko od woli tej strony zależy, czy skorzysta ona z prawa do żądania wznowienia, ewentualnie podniesie zarzut zaistnienia przesłanki wznowieniowej w skardze wniesionej do sądu administracyjnego. Inne podmioty nie mają prawa do zastępowania uprawnionej strony i korzystania z zarzutu wystąpienia podstaw do wznowienia, powołując się na to, że nie wszystkie podmioty, które powinny brać udział w postępowaniu , zostały dopuszczone do udziału w nim (wyrok NSA z 26 stycznia 2009 r., II OSK 51/08, baza orzeczeń NSA, wyrok NSA z dnia 21 października 2009 r., II OSK 1628/08 wraz z glosą aprobującą J. Borkowskiego, OSP 2011/2/23). Po trzecie, udział w postępowaniu wszystkich współwłaścicieli nieruchomości położonej w P. przy ul. N. W. [...] nie miałby wpływu na jej rozstrzygnięcie z uwagi na jednoznaczne brzmienie przepisów techniczno-budowlanych, które nie podlegają wykładni rozszerzającej. Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. 151 oddalił skargę.