I FZ 39/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Zirk-Sadowski, po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 grudnia 2012 r. sygn. akt III SA/Wa 104/12 w zakresie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi J. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 7 listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do lipca 2006 r. postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 10 grudnia 2012 r., III SA/Wa 104/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek J. F. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, stosownie do art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej Ppsa. Jak zauważono w motywach orzeczenia, skargę strony odrzucono wobec nieuiszczenia przez skarżącego w wyznaczonym terminie wpisu sądowego, postanowieniem z dnia 13 września 2012 r. W skardze kasacyjnej od tegoż postanowienia zawarto równolegle wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Pismem z dnia 25 października 2012 r., wezwano stronę do wskazania, czy wobec złożenia skargi kasacyjnej od ww. postanowienia z dnia 13 września 2012 r. o odrzuceniu skargi, podtrzymuje także zawarty w niej wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W odpowiedzi z dnia 2 listopada 2012 r. strona wyjaśniła, że domaga się rozpoznania w pierwszej kolejności wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, a dopiero po jego rozpoznaniu, w zależności od sytuacji procesowej, również złożonej skargi kasacyjnej. Odrzucając ww. wniosek Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że w orzecznictwie nie budzi wątpliwości, iż w sytuacji jednoczesnego wniesienia środka odwoławczego od rozstrzygnięcia odrzucającego pismo z powodu uchybienia terminowi do dokonania czynności oraz wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej omawiane instytucje procesowe wykluczają się wzajemnie. W sytuacji, gdy strona złożyła środek zaskarżenia od orzeczenia wydanego na skutek uchybienia terminowi do dokonania czynności procesowej, początek biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności wyznaczać będzie data doręczenia orzeczenia rozstrzygającego w przedmiocie złożonego środka zaskarżenia. Wobec tego, wziąwszy pod uwagę, że wniesienie skargi kasacyjnej i wniosku o przywrócenie terminu nastąpiło w tym samym piśmie, a strona nie wycofała przedmiotowej skargi kasacyjnej, Sąd uznał, że wniosek o przywrócenie terminu jest przedwczesny i w związku z tym podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny. W zażaleniu na powyższe postanowienie wniesiono o jego uchylenie i rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu, zarzucając naruszenie art. 86 § 2 Ppsa poprzez błędne przyjęcie, że uchybienie terminowi nie powoduje dla strony ujemnych skutków procesowych, podczas gdy zamyka drogę do wniesienia skargi na rozstrzygnięcie organu, a także naruszenie art. 88 Ppsa poprzez przyjęcie, że wniosek o przywrócenie terminu jest niedopuszczalny. W motywach zażalenia wskazano, że: 1) gdyby nie złożono wniosku o przywrócenie terminu prawomocne stałoby się postanowienie o odrzuceniu skargi, a w związku z tym zaskarżona decyzja organu, a ponadto 2) w razie uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu bezprzedmiotowa stanie się skarga kasacyjna od postanowienia o odrzuceniu skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Trafny jest pogląd Sądu pierwszej instancji o kolizji środków prawnych wymienionych w art. 86 i n. Ppsa (wniosek o przywrócenie terminu) oraz art. 173 i n. tej ustawy (skarga kasacyjna). Nie nasuwa wątpliwości pogląd, że w sytuacji, gdy strona złożyła skargę kasacyjną od postanowienia o odrzuceniu skargi, początek biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi (czy tak jak w tym przypadku, uiszczenia wpisu sądowego od niej) wyznaczać będzie data doręczenia orzeczenia rozstrzygającego w przedmiocie skargi kasacyjnej. Wobec tego wniosek o przywrócenie terminu złożony równocześnie ze skargą kasacyjną podlega odrzuceniu jako przedwczesny, a tym samym niedopuszczalny w rozumieniu art. 88 Ppsa. Stanowisko to jest ugruntowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i nie ma potrzeby szerszej jego w tym miejscu eksplikacji, zważywszy na tę okoliczność, że strona jest zastępowana w niniejszej sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika, tj. adwokata (por. np. post. NSA z dnia 29 czerwca 2012 r., II GZ 222/12, CBOSA oraz powołane tam orzecznictwo). Zostało też wyczerpująco omówione w zaskarżonym postanowieniu Sądu pierwszej instancji. Jedynie więc w odniesieniu do twierdzeń zażalenia uzupełnić należy, że: 1) Sąd wojewódzki nie stwierdził, że uchybienie terminowi nie powoduje ujemnych skutków procesowych; rozważano jedynie kwestię dopuszczalności (ściślej właściwego czasu złożenia) wniosku o przywrócenie uchybionego terminu; 2) z treści art. 85-86 Ppsa wynika jednoznacznie, że przywrócenie terminu dotyczyć może tylko czynności niedokonanej w terminie i wobec tego bezskutecznej, a zatem ma charakter następczy względem oceny skuteczności (terminowości) dokonania czynności procesowej. Z tych powodów postanowiono jak w sentencji, stosownie do art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa.