II GSK 1384/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Bała (spr.) Sędziowie NSA Ludmiła Jajkiewicz Wojciech Kręcisz Protokolant Michał Sikora po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2012 r. sygn. akt VI SA/Wa 2168/11 w sprawie ze skargi P. – C. Spółki z o.o. w W. na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej na rzecz P. – C. Spółki z o.o. w W. 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 27 lutego 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 2168/11, po rozpoznaniu sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z [....] września 2009 r., stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu oraz zasądził na rzecz strony skarżącej koszty postępowania. Sąd pierwszej instancji wskazał w swoim rozstrzygnięciu ustalenia faktyczne i stanowisko organu administracji orzekającego w niniejszej sprawie. Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej w dniu [...] kwietnia 2007 r. na podstawie art. 40 ust. 4 ustawy z 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 ze zm., dalej: Pt) wydał decyzję nr [...]) – dalej: Decyzja M. – w sprawie dostosowania stawek z tytułu zakończenia połączeń głosowych w publicznej ruchomej sieci telefonicznej P. sp. z o.o. (dalej: skarżąca, P.) do poziomu wskazanego w tej decyzji. Jednocześnie w pkt I ppkt 3 decyzji 2007 Prezes UKE nałożył na skarżącą obowiązek corocznego przedstawienia organowi uzasadnienia wysokości stawek M. – stawka z tytułu zakończenia połączenia na podstawie danych za ostatni rok obrotowy – nie później niż w terminie 100 dni kalendarzowych od zakończenia tego roku. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Następnie decyzją z [...] września 2008 r. nr [...] dalej: Decyzja M. 2008 – Prezes UKE nałożył na skarżącą obowiązek dostosowania wysokości stawki z tytułu zakończenia połączeń głosowych w publicznej ruchomej sieci telefonicznej P. do poziomu wskazanego w decyzji. Decyzją z [...] grudnia 2008 r. nr [...] – dalej: Decyzja wygaszająca I, Prezes stwierdził, że decyzja MTR-2007 wygasła z dniem [...] stycznia 2009 r. Ponowne rozpoznając sprawę [...] marca 2009 r. organ wydał decyzję nr [...] – dalej: Decyzja wygaszająca II, którą utrzymał w mocy Decyzję wygaszającą I. Skarżąca spółka wystąpiła do Prezesa UKE z wnioskiem o stwierdzenie nieważności Decyzji MTR -2007 w zakresie jej punktu I ppkt 3. Prezesa UKE decyzją z [...] września 2009 nr [...] – umorzył postępowanie w tej sprawie. Kolejną decyzją z [...] grudnia 2009 r. nr [...] – dalej: Decyzja II – Prezes UKE utrzymał w mocy decyzję z [...] września 2009 r. Wyrokiem z [...] września 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. sygn. akt VI SA/Wa 912/09, oddalił skargę P. Sp. z o.o. w W. na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z [...] marca 2009 r. nr [...] (Decyzja II) w przedmiocie wygaśnięcia decyzji. Na powyższe orzeczenie skarżąca spółka wniosła skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 3 lutego 2011 r. sygn. akt II GSK 59/10 uchylił zaskarżone orzeczenie, uchylił zaskarżoną decyzję (Decyzja II) oraz poprzedzającą decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia 30 września 2008 r. oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej koszty postępowania sądowego. Sąd Okręgowy w W. – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyrokiem z 8 marca 2010 r. sygn. akt XVII AmT 10/09, uchylił Decyzję MTR-2008. W skutek zaskarżenia tego wyroku, Sąd Apelacyjny w Warszawie wyrokiem z 12 stycznia 2011 r. sygn. akt VIA Ca 591/10 oddalił apelację Prezesa UKE. Zaskarżonym orzeczeniem z [...] lutego 2012 r. Sąd I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej p.p.s.a.) uchylił zaskarżoną z [...] grudnia 2009 r. (Decyzję II) oraz poprzedzającą ją decyzję z [...] września 2009 r. (Decyzję I), a także stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej koszty postępowania. Na powyższe orzeczenie Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej złożył skargę kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skargą kasacyjną zarzucono: I. Naruszenie przepisów postępowania: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. poprzez uznanie, że wydanie przez Prezesa UKE decyzji z dnia [...] września 2009 r. nr [...] (dalej "Decyzja I") umarzającej postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności pkt I ppkt 3 sentencji decyzji Prezesa UKE z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] (dalej "Decyzja MTR-2007") oraz decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] (dalej "Decyzja II") utrzymującej w mocy Decyzję I nastąpiło z naruszeniem prawa materialnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, pomimo tego, że przedmiotowe postępowanie było bezprzedmiotowe i nie zaistniały przesłanki do uchylenia Decyzji I i Decyzji II; b) art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez wzięcie pod uwagę okoliczności nieistniejących w dniu wydania Decyzji I i Decyzji II, a mianowicie okoliczności prawomocnego uchylenia na mocy wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej "NSA") z dnia 3 lutego 2011 r., sygn. akt II GSK 59/10, decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] (dalej "Decyzja Wygaszająca I") oraz decyzji z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] (dalej "Decyzja Wygaszająca II"), a także okoliczności prawomocnego uchylenia decyzji Prezes UKE z dnia [...] września 2008 r. nr [...] (dalej "Decyzja MTR-2008") na podstawie wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 12 stycznia 2011 r., sygn. akt VIA Ca 591/10; c) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez: - zaniechanie wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku, a mianowicie zaniechanie interpretacji art. 105 § 1 k.p.a., w kontekście ustalonego przez WSA stanu faktycznego, w tym prawomocnego uchylenia Decyzji MTR-2008, - brak wskazań co do dalszego postępowania w przedmiocie wniosku Skarżącej o stwierdzenie nieważności pkt I ppkt 3 Decyzji MTR 2007, - wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia wyroku, d) art. 152 p.p.s.a. poprzez wstrzymanie wykonania Decyzji I i Decyzji II, podczas gdy te decyzje nie podlegają wykonaniu, e) art. 153 p.p.s.a. poprzez uznanie, że WSA jest związany w niniejszej sprawie wyrokiem NSA z dnia 3 lutego 2011 r., sygn. akt II GSK 59/10, który w rzeczywistości został wydany w innej sprawie; II. Naruszenie prawa materialnego: - art. 105 § 1 k.p.a. przez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że nie jest dopuszczalne umorzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności pkt I ppkt 3 sentencji Decyzji MTR-2007 z uwagi na okoliczność prawomocnego uchylenia Decyzji MTR-2008. Skarżąca w uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiła argumentację dotyczącą przedstawionych zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, Sąd I instancji nie miał żadnych podstaw do przyjęcia, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności pkt I.3. decyzji Prezesa UKE z dnia [...] kwietnia 2007 r. stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 k.p.a. Ta ostatnią decyzją (zwaną MTR-2007) nałożono na stronę skarżącą P. z o.o. w W. obowiązek corocznego przedstawienia Prezesowi UKE uzasadnienia wysokości stawki MTR w oparciu o ponoszone koszty. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Okoliczność zaś, że kolejną decyzją z dnia [...] września 2008 r. (zwaną MTR- 2008) uregulowano również obowiązek corocznego przedstawienia Prezesowi UKE uzasadnienia opłat, oznaczało, że w decyzji tej uregulowano ten sam przedmiot, lecz ta ostatnia regulacja obowiązywała dopiero od 2009 r., a decyzja MTR-2007 obowiązywała w latach 2007-2008. Stad też, mimo iż Prezes UKE wydał w dniu [...] grudnia 2008 r. decyzję stwierdzającą wygaśnięcie decyzji MTR-2007 z dniem [...] stycznia 2009 r., to przedmiot decyzji MTR-2007 istniał w latach 2007-2008. Nie można w związku z tym pomijać skutków ewentualnego stwierdzenia nieważności decyzji. Oznaczałoby to bowiem, że sprawa, która była przedmiotem decyzji wróciłaby do stanu, w jakim znajdowała się przed jej wydaniem, a więc do stanu z 2007 r. Sąd I instancji nie mógł przy tym pominąć, iż zarówno tzw. "Decyzja wygaszająca" z dnia [...] grudnia 2008 r., jak i decyzja MTR-2008 z dnia [...] września 2008 r. zostały wyeliminowane z obrotu prawnego na skutek wyroku NSA z dnia 3 lutego 2011 r., sygn. akt II GSK 59/10 oraz wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 12 stycznia 2011 r., sygn. akt VIA Ca 591/10, a to oznacza, iż w obrocie prawnym pozostała decyzja MTR-2007, której dotyczył wniosek strony skarżącej o stwierdzenie nieważności. Należy wprawdzie podzielić pogląd kasatora, iż Sąd I instancji nie był związany wyrokiem NSA z 3 lutego 2011 r., sygn. akt II GSK 59/10, na podstawie art. 153 p.p.s.a., gdyż ten wyrok był wydany w innej sprawie, lecz okoliczność ta nie miała wpływu na wynik sprawy, gdyż związanie takie wynikało z treści art. 170 p.p.s.a., zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i organy państwowe, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, Sąd I instancji nie naruszył też art. 133 § 1 p.p.s.a. "poprzez wzięcie pod uwagę okoliczności nieistniejących w dniu wydania decyzji I i decyzji II, a mianowicie okoliczności prawomocnego uchylenia Decyzji wygaszającej I oraz Decyzji wygaszającej II, a także okoliczności prawomocnego uchylenia Decyzji MTR-2008", gdyż orzekał na podstawie akt sprawy o jakich mowa w tym przepisie. Okoliczność zaś, iż w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie istniały jeszcze powołane w skardze kasacyjnej wyroki, nie daje podstaw do przyjęcia, iż Sąd I instancji naruszył art. 133 § 1 p.p.s.a., gdyż wyroki te w chwili orzekania przez Sąd I instancji były już prawomocne i – jak to już wcześniej podano – Sąd był nimi związany. Trudno też podzielić zarzut skargi kasacyjnej, iż Sąd I instancji naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku, a mianowicie zaniechanie interpretacji art. 105 § 1 k.p.a. oraz brak wskazań co do dalszego postępowania, skoro Sąd I instancji podał jednoznacznie z jakich przyczyn uznał, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji MTR-2007 nie stało się bezprzedmiotowe i przedmiot tego postępowania nadal istnieje, a jeżeli chodzi o wskazania co do dalszego postępowania, to jest rzeczą oczywistą, iż skoro Sąd I instancji uchylił decyzje organu dotyczące umorzenia postępowania, to rzeczą tego organu w toku ponownego rozpoznania sprawy będzie rozpoznanie wniosku w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji MTR-2007. Z kolei, jeżeli chodzi o zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 152 p.p.s.a. poprzez wstrzymanie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, mimo iż decyzje te nie podlegają wykonaniu, to stwierdzić należy, iż Sąd I instancji istotnie nie rozważył, czy i w jakim zakresie zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane, lecz okoliczność ta nie ma żadnego wpływu na wynik sprawy, gdyż rozstrzygnięcie Sądu w tym zakresie utraciło moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku (art. 152 p.p.s.a.). Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku na mocy art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 tej ostatniej ustawy.