II OZ 672/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 maja 2012 r. sygn. akt IV SA/Wa 1602/11 odmawiającego W. N. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi W. N. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 28 lutego 2012 r. Referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Od powyższego postanowienia skarżąca złożyła sprzeciw, w którym wniosła o jego zmianę. Rozpoznając w/w sprzeciw Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 24 maja 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 1602/11 odmówił W. N. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu Sąd I instancji, wskazał, że jak wynika ze złożonego formularza PPF skarżąca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i nie ma jakichkolwiek nieruchomości mieszkaniowych, a jednocześnie spłaca kilka kredytów m.in. "własny kąt". Jednocześnie w formularzu skarżąca wskazała, że nie osiąga żadnych dochodów. Sąd I instancji zaznaczył, że z nadesłanych dokumentów wynika, że skarżącą otrzymuje comiesięczną emeryturę w kwocie ok. 2000 zł. Posiada także dwie karty kredytowe (limit kredytowy w L. na kwotę 3600 zł oraz w C. – 5 300 zł.) oraz kredyt o nazwie "własny kąt". W ocenie Sądu I instancji nienadesłanie kopii umowy kredytu "własny kąt", uniemożliwia ustalenie, czy kredyt ten został zaciągnięty w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych skarżącej. Zdaniem Sądu I instancji z uwagi na fakt, że skarżąca korzysta z kilku kredytów udzielonych przez banki a nie podmioty "parabankowe" pozwala na przyjęcie, że posiada ona zdolność kredytową. Posiada stały dochód umożliwiający spłatę zaciągniętych kredytów. Sąd I instancji uznał, iż w tej sytuacji niemożliwe jest ustalenie czy całość wykazanych przez skarżącą miesięcznych obciążeń budżetu domowego, to niezbędne wydatki. Sąd I instancji podkreślił, że to wnioskodawca powinien wykazać poprzez złożenie stosownych dokumentów w postaci rachunków, wyciągów bankowych, zaświadczeń itp., że jego sytuacja materialna uniemożliwia lub utrudnia w istotny sposób dostęp do sądu. Nadto Sąd I instancji zaznaczył, że skarżąca nie wykazała również, jakie koszty ponosi w związku z utrzymaniem mieszkania. Sąd I instancji zwrócił uwagę na okoliczność, iż skarżąca podała w formularzu że zamieszkuje w Warszawie, podczas gdy z nadesłanych wyciągów bankowych wynika, że większość operacji na koncie dokonywanych jest w Pińczowie lub Busku – Zdroju. Również korespondencja kierowana do Sądu jest nadawana w tych miejscowościach. Z tych względów Sąd I instancji stwierdził, że z nadesłanych dokumentów i wyjaśnień, nie można uznać, aby sytuacja materialna skarżącej powodowała konieczność przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła W. N. podnosząc, iż jest ono niesprawiedliwe oraz wniosła o jego uchylenie w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Ponadto podkreślić należy stosownie do art. 255 p.p.s.a., że w sytuacji, gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona dodatkowo jest zobowiązana złożyć na wezwanie Sądu dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2009r., sygn. akt I OZ 744/09, Lex 552404). W niniejszej sprawie Sąd I instancji skorzystał z możliwości uregulowanej w art. 255 p.p.s.a. uznając, że dane zawarte na wypełnionym formularzu PPF nie są wystarczające do wydania stosownego rozstrzygnięcia i wezwał skarżącą do złożenia stosownych dokumentów. Wobec tego, iż skarżąca nie zastosowała się do wezwania z dnia 19 stycznia 2012 r. przez to, że nie nadesłała kopii umowy kredytu "własny kąt" oraz oświadczenia w sprawie aktualnego zamieszkiwania zasadnym było odmówienie przyznania prawa pomocy. W tej sytuacji wskazać należy, iż częściowe wykonanie wezwania Sądu nie mogło zostać uznane za prawidłowe jego wypełnienie, a tym samym uniemożliwiało ocenę sytuacji majątkowej. Zaznaczyć należy, iż to rolą zainteresowanej było wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie oddalił na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.