I SA/Bd 938/09
WyrokWSA w Bydgoszczy2010-04-20
Skład orzekający: Teresa Liwacz, Dariusz Dudra, Mirella Łent
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej, uznając, że doręczenie zastępcze było skuteczne, a strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, ponieważ doręczenie zastępcze decyzji organu pierwszej instancji było skuteczne, a strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Termin do wniesienia odwołania liczy się od dnia, w którym strona powzięła informację o wydaniu decyzji i jej zastępczym doręczeniu, a nie od daty faktycznego zapoznania się z treścią decyzji.Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie podatku dochodowego. Organ odwoławczy uznał, że decyzja organu I instancji została skutecznie doręczona w trybie doręczenia zastępczego, a strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Pełnomocnik skarżącej kwestionował prawidłowość doręczenia zastępczego, wskazując na błędy Poczty Polskiej w awizowaniu przesyłki i brak wiedzy o wydaniu decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Liwacz Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Dudra Sędzia WSA Mirella Łent (spr.) Protokolant Asystent sędziego Waldemar Dąbrowski po rozpoznaniu w I Wydziale na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2010 r.. sprawy ze skargi P. C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę
Zaskarżonym postanowieniem organ odwoławczy odmówił P. Cz. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] Nr [...] określającej wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005r. oraz wysokość odsetek od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy za miesiąc listopad i grudzień 2005r.
Uznano, że decyzja organu I instancji została skutecznie doręczona w dniu
18 grudnia 2008r., reprezentującemu stronę pełnomocnikowi, w trybie doręczenia zastępczego przewidzianym w art. 150 ordynacji podatkowej.
Z uwagi na wynikające z treści zwrotnego potwierdzenia odbioru wątpliwości dotyczące awizowania wskazanej decyzji, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego
w T. wystąpił do Urzędu Pocztowego Warszawa 79 o wskazanie dat awizowania oraz zwrotu przesyłki do nadawcy. W odpowiedzi Poczta Polska poinformowała, że przesyłka była awizowana w dniach 4 i 12 grudnia 2008r. a następnie w dniu 23 grudnia 2008r. została zwrócona nadawcy. O doręczeniu zastępczym decyzji strona została poinformowana przez organ I instancji pismem z dnia 4 lutego 2009 r., odebranym
w dniu 12 lutego 2009r.
W dniu 6 marca 2009r. na wniosek pełnomocnika została wydana mu kserokopia decyzji wraz z kopertą, który następnie w dniu 13 marca 2009r. złożył wniosek
o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, z uwagi na naruszenie art. 150 § 1 op.
Pełnomocnik wskazał, że nie miał wiedzy o wydaniu decyzji z dnia 1 grudnia 2008r. i jedynie informacja o zajęciu rachunku bankowego skarżącej pozwoliła przypuszczać, iż w przedmiotowej sprawie została przez organ pierwszoinstancyjny wydana decyzja. Zdaniem pełnomocnika Poczta Polska uchybiła obowiązkowi wynikającemu z art. 150 § 1a) op, bowiem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru jak i na kopercie - brak jest adnotacji o powtórnym awizowaniu decyzji. Okoliczność nie otrzymania żadnego z zawiadomień o awizowanej przesyłce poleconej R-[...] stanowiła podstawę do złożenia przez pełnomocnika reklamacji Poczcie Polskiej w tym zakresie. W związku z tym uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło na skutek przeszkody, na którą pełnomocnik nie miał żadnego wpływu, nie mógł jej usunąć, a nawet przewidzieć. Dopiero 6 marca 2009 r. pełnomocnik mógł zapoznać się z treścią decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. z dnia
[...] i w ciągu siedmiu dni dopełnić czynności polegającej na złożeniu wniosku o przywrócenie terminu wraz z odwołaniem.
Organ odwoławczy rozpatrując przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania podkreślił, że przesyłka zawierająca decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia [...] została prawidłowo zaadresowana na adres kancelarii adwokackiej M. Z.-L. wskazany
w pełnomocnictwie. Zatem uznanie braku winy do wniesienia środka odwoławczego
w ustawowym terminie wymagało uprawdopodobnienia braku winy osoby legitymowanej do podjęcia czynności prawnej w imieniu mocodawcy.
Stosownie do treści przepisu art. 162 § 1 op, to strona powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna
Ustawowym warunkiem pozytywnego rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu jest jednoczesne spełnienie, wynikających z art. 162 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej przesłanek, to jest: uprawdopodobnienie braku winy zainteresowanego
w uchybieniu terminu procesowego, wniesienie przez stronę podania w tym zakresie wraz z jednoczesnym dopełnieniem czynności dla której ów termin był wyznaczony, oraz złożenie podania w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Co do zasady, kryterium winy wynika z generalnego obowiązku strony w dochowaniu ustawowych terminów procesowych, a o jej braku świadczą okoliczności, które obiektywnie stanowiły nie dającą się usunąć przeszkodę, uniemożliwiającą zachowanie terminu do dokonania danej czynności procesowej.
Natomiast zgodnie z treścią samego przepisu art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, to strona powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna
Zawity siedmiodniowy termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania zaczyna biec od ustania zaistniałej przeszkody do dokonania omawianej czynności.
Organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie, przyczyna uniemożliwiająca złożenie odwołania ustała z dniem 12 lutego 2009 r., tj. w dniu doręczenia pełnomocnikowi skarżącej pisma Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T., informującego o wysłaniu decyzji w dniu [...],
a także o jej skutecznym doręczeniu zastępczym w dniu 18 grudnia 2008r.
W celu weryfikacji argumentów przedstawionych we wniosku, Dyrektor Izby Skarbowej w B. w toku prowadzonego postępowania w niniejszej sprawie, pismami z dnia 21 kwietnia, 26 maja, 27 lipca, 7 sierpnia oraz 15 września 2009r. wystąpił do właściwej rzeczowo placówki Poczty Polskiej S.A. w Warszawie z prośbą
o nadesłanie uwierzytelnionych kserokopii dokumentów, na podstawie których Urząd Pocztowy Warszawa 79 w piśmie z dnia 28 stycznia 2009r. skierowanym do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. stwierdził, że przesyłka polecona
R-[...] skierowana do M. Z.-L., ul. [...],
[...], została awizowana powtórnie w dniu 12 grudnia 2008r., zaś po upływie terminu zalegania została zwrócona do nadawcy w dniu 23 grudnia 2008r.
W ocenie organu z wyczerpujących wyjaśnień Poczty Polskiej S.A. udzielonych pismem z dnia 24 września 2009r. popartych załączoną dokumentacją, odzwierciedlającą przebieg dwukrotnego awizowania przedmiotowej przesyłki - niezbicie wynika fakt spełnienia określonych w regulacjach art. 150 Ordynacji podatkowej, przesłanek skuteczności zastępczego doręczenia przedmiotowej przesyłki w dniu 18 grudnia 2008r.
Organ odwoławczy nie dał wiary argumentacji pełnomocnika skarżącej, że nie miał on wiedzy o wydaniu w grudniu 2008r. przedmiotowej decyzji. Organ podkreślił, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T., w toku prowadzonego postępowania w sprawie określenia skarżącej zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005r., postanowieniem z dnia [...] (doręczonym pełnomocnikowi w dniu 22 października 2008r.) wyznaczył siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, natomiast postanowieniem z dnia [...] (doręczonym pełnomocnikowi w dniu
21 listopada 2008r. przedłużył termin załatwienia przedmiotowej sprawy do dnia
[...]. Skoro wskazana powyżej korespondencja urzędowa została skutecznie doręczona pełnomocnikowi, a kolejne postanowienie przedłużające termin załatwienia przedmiotowej sprawy nie zostało przez organ pierwszoinstancyjny wydane pełnomocnik skarżącej miał faktyczne podstawy oczekiwać wydania ww. decyzji - do dnia [...].
W ocenie organu zaniechanie odbioru awizowanej decyzji i bierne oczekiwanie na informacje w tym względzie - świadczą wyłącznie o nienależytym reprezentowaniu skarżącej, jako strony postępowania podatkowego.
Organ odwoławczy wskazał także, że w przypadku doręczenia zastępczego decyzji, termin do wniesienia odwołania do organu drugiej instancji liczy się od dnia następującego po dniu uznania decyzji za doręczoną zgodnie z art. 150 Ordynacji podatkowej, a nie od daty późniejszego wydania stronie postępowania odbioru kserokopii tej decyzji 6 marca 2009 r. W konsekwencji, ustawowy termin do wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji upłynął w dniu 2 stycznia 2009r., zaś odwołanie nadane pocztą w dniu 13 marca 2009r. - zostało złożone 70 dni po terminie do jego wniesienia.
Organ zaznaczył, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T., pomimo braku takiego obowiązku, poinformował pełnomocnika skarżącej o wysłaniu, za pokwitowaniem, przedmiotowej decyzji i zastosowaniu doręczenia zastępczego
w dniu 18 grudnia 2008r. Pomimo odebrania tego pisma w dniu 12 lutego 2009r. pełnomocnik nie dopełnił w terminie 7 dni, tj. do dnia 19 lutego 2009r., czynności dla której ten termin był wyznaczony, tj. złożenia odwołania wraz z wnioskiem
o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Przedmiotowe odwołanie złożono, za pośrednictwem poczty, dopiero w dniu 13 marca 2009r., czyli po upływie 29 dni od ustania, powoływanej przyczyny uchybienia terminu do jego wniesienia.
W świetle powyższego, organ stwierdził, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 162 § l i 2 O.p., w zakresie uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu procesowego, a wniosek o przywrócenie terminu nie został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Dopełnienie czynności w terminie późniejszym jest bezskuteczne.
Na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, P. Cz. wniosła skargę, w której zarzuciła naruszenie art. 162 i art. 163 § 3 op oraz nieprawidłowe zastosowanie art. 150 op, a także wadliwość formalnoprawną wynikająca z naruszenia podstawowych zasad postępowania podatkowego, tj. zasady praworządności, prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych oraz zasady prawdy obiektywnej, wynikających z art. 120, art. 121 § 1, art. 122 op.
W związku z powyższym strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia
w całości.
W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że decyzja Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] nie została jej skutecznie doręczona
w sposób przewidziany w art. 150 § 2 op.
Zdaniem skarżącej przesyłka nie była dwukrotnie awizowana, czym Poczta Polska uchybiła obowiązkowi wynikającemu z art. 150 § 1a O.p. Z dokumentów przekazanych przez Pocztę nie można jednoznacznie stwierdzić, że powtórne awizo zostało doręczone adresatowi, wskazują one jedynie na fakt, że listonosz pobrał przesyłkę nr [...], co wcale nie przesądza o fakcie doręczenia powtórnego awiza. Natomiast z pism Poczty z dnia 28 stycznia 2009r. i 15 kwietnia 2009r. wynika, że przesyłka była nieprawidłowo opracowywana.
Strona skarżąca podkreśliła, że jeżeli pierwsze zawiadomienie miało miejsce
w dniu 4 grudnia 2008r. następne powinno mieć miejsce w dniu 12 grudnia 2008r. pełnomocnik skarżącej nie otrzymał drugiego z zawiadomień, natomiast pomiędzy pierwszym a drugim awizo był w podróży służbowej. O dacie drugiego zawiadomienia nie ma nawet informacji na kopercie.
Na nie doręczenie przesyłki skarżąca złożyła reklamację. Pełnomocnik skarżącej nie dał wiary wyjaśnieniom Poczty Polskiej zawartym w piśmie z dnia 15 kwietnia 2009r., że z wewnętrznej dokumentacji Urzędu Pocztowego Warszawa 79 oraz
z oświadczenia listonosza wynika, że powtórne zawiadomienie zostało doręczone do skrzynki pocztowej w dniu 12 grudnia 2008r. Zdaniem pełnomocnika, nie jest możliwe aby listonosz pamiętał dokładnie, że awizował akurat przedmiotową przesyłkę tym bardziej, że był to okres przedświąteczny, w którym roznoszona jest szczególnie duża ilość listów. Zdaniem strony niezbędnym było dla wyjaśnienia sprawy przeprowadzenie dowodu z przesłuchania listonosza, gdyż samo jego ustne oświadczenie nie może stanowić dowodu w sprawie.
Pełnomocnik skarżącej załączył do skargi przykłady nieprawidłowych doręczeń przesyłek na jego adres w innych sprawach.
Pełnomocnik skarżącej podkreślił, że nie dopuścił się żadnego, nawet lekkiego niedbalstwa przy odbieraniu poczty, co nastąpiło w dniu 15 grudnia 2008r. W tym dniu pełnomocnik odbierał 20 listów. Gdyby Poczta dopełniła ciążących na niej obowiązków
i dokonała powtórnego zawiadomienia zgodnie z przepisami, tj. w dniu 12 grudnia 2008r. pełnomocnik z całą pewnością odebrałby przesyłkę w dniu 15 grudnia 2008r., gdy odbierał pozostałą korespondencję. Prowadzony Dziennik Korespondencji wskazuje na uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu do wniesienia odwołania nie nastąpiło z winy pełnomocnika.
Końcowo pełnomocnik podkreślił, że dopiero 6 marca 2009r. mógł zapoznać się z treścią decyzji i w ciągu siedmiu dni dopełnić czynności polegającej na złożeniu wniosku o przywrócenie terminu wraz z odwołaniem.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z przepisem art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Aktami sprawy są akta sądowe, jak i przedstawione sądowi akta administracyjne. Zatem sąd administracyjny rozpoznaje sprawę w zakresie stanu faktycznego, który legł u podstaw wydania zaskarżonej decyzji i znajduje się w nadesłanych aktach administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2008r., sygn. akt II OSK 1533/07, LEX nr 488467).
Wskazać dalej należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga
w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że postanowienie będące przedmiotem skargi nie narusza przepisów prawa w sposób, który mógłby implikować jego wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Na wstępie, Sąd uznał, że poprawnymi są stwierdzenia organu dotyczące samego naruszenia terminu, co w sprawie wiąże się bezpośrednio z oceną
o poprawności doręczenia decyzji. Brak doręczenia należy odróżnić od uchybienia terminowi do złożenia odwołania, gdyż tylko skuteczne doręczenie może uzasadniać stwierdzenie przekroczenia czasu przewidzianego na dokonanie czynności. Jest to
o tyle ważne, że sama skarżąca nie rozróżnia tych dwu sytuacji, gdyż z jednej strony podnosi, że doręczenia nie było, z drugiej wskazuje na swój brak winy w uchybieniu terminowi.
WSA zbadał na wstępie czy organ prawidłowo przyjął, że sprawie nastąpiło doręczenie zastępcze.
Stosownie do art. 150 § 1 pkt 1) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. t.j. z 2005r., Nr 8, poz.60 ze zm.), w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę. Adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma
w terminie 7 dni (§ 1a). Stosownie do § 2 tegoż, zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź
w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1,
a pismo pozostawia się w aktach sprawy.
Sąd stwierdził, że sama treść dokumentów o zwrotnym potwierdzeniu odbioru budziły wątpliwości wskazane przez skarżącą, ale organ je wyjaśnił w sposób wystarczający. Materiał dowodowy zebrany w związku z wystąpieniem do właściwej rzeczowo placówki Poczty Polskiej S.A. w Warszawie z prośbą o nadesłanie uwierzytelnionych kserokopii dokumentów, na podstawie których Urząd Pocztowy Warszawa 79 w piśmie z dnia 28 stycznia 2009r. skierowanym do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. pozwolił stwierdzić, że przesyłka polecona R-[...] skierowana do M. Z.-L., [...],
[...], została awizowana powtórnie w dniu 12 grudnia 2008r., zaś po upływie terminu zalegania została zwrócona do nadawcy w dniu 23 grudnia 2008r.
Z kolei przeciwne twierdzenia pełnomocnika, nie poparte żadnymi innymi dowodami, nie można było uznać za podważające kategoryczną treść odpowiedzi uzyskanej w ramach procedury z urzędu pocztowego.
Zatem organ poprawnie i zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 187 § 1 i 191 op), uznał, że z wyczerpujących wyjaśnień Poczty Polskiej S.A. udzielonych pismem z dnia 24 września 2009r. popartych załączoną dokumentacją, odzwierciedlającą przebieg dwukrotnego awizowania przedmiotowej przesyłki - niezbicie wynika fakt spełnienia określonych w regulacjach art. 150 Ordynacji podatkowej, przesłanek skuteczności zastępczego doręczenia przedmiotowej przesyłki
Jeśli chodzi o wskazywane przez skarżącą w piśmie procesowym z dnia
12 listopada 2009r. błędy popełniane przez pocztę podczas doręczania korespondencji, zauważyć wypada, że dowód doręczenia decyzji podatkowej jest dowodem urzędowym w rozumieniu art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej (por. orzeczenie z dnia 20 sierpnia 2008r., sygn. akt II FSK 715/07, LEX nr 485139 oraz wyrok NSA z dnia z dnia
9 kwietnia 2008r., sygn. akt II GSK 25/08, LEX nr 469476). W związku z powstałymi wątpliwościami, co do daty drugiego z zawiadomień o pozostawieniu przesyłki do odbioru w urzędzie pocztowym, w ramach postępowania podatkowego wzięto pod uwagę odpowiedź na reklamację skarżącej oraz pismo Poczty stanowiące odpowiedź na wystąpienie Dyrektora Izby Skarbowej, dotyczące okoliczności doręczenia przedmiotowej decyzji. Przeprowadzone dowody w sposób jednoznaczny wskazują na skuteczne doręczenie decyzji w drodze fikcji prawnej. Spełnione bowiem zostały wszystkie przesłanki charakteryzujące tę instytucję. Wystąpiła niemożność doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 i 149 o.p., zawiadomienie o przesyłce zostało umieszczone w oddawczej skrzynce pocztowej, korespondencja była dwukrotnie awizowana i przechowywana na poczcie przez okres 14 dni. Podkreślić należy, iż pisma Poczty także stanowią dokumenty urzędowe oraz to, że powstały one w wyniku wyjaśniania wątpliwości. Skoro wynika z nich niezbicie fakt dwukrotnego awizowania spornej przesyłki, a także fakt przechowywania jej przez pocztę przez okres 14 dni, to za nieskuteczne należy uznać podważanie tego stanu poprzez odwoływanie się do błędów popełnionych przez Pocztę podczas doręczania korespondencji. Podważenie mocy oświadczenia listonosza również nie mogło skutkować uznaniem, braku materiału dowodowego, gdyż oświadczenie to zostało uzyskane obok całej wewnętrznej dokumentacji Poczty i było z nią zgodne. Podobnej oceny dokonano w wyroku tut. Sądu z 26 października 2009r., I SA/Bd 457/09, gdzie pełnomocnik również nie odebrał
w grudniu 2008r. innych przesyłek skarżącej.
W tak ustalonym stanie faktycznym, w związku z wnioskiem strony, organ prawidłowo wskazał na art. 162 § 1 op, zgodnie z którym w razie uchybienia terminu należy przywrócić go na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Stosownie do § 2 tego artykułu podanie
o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony. Natomiast z § 3 wynika, że przywrócenie terminu do złożenia podania przewidzianego w § 2 tego artykułu jest niedopuszczalne. Jak podkreśla się zarówno w doktrynie jak i w judykaturze przywrócenie terminu jest instytucją procesową mającą na celu ochronę jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności procesowej przez stronę lub uczestnika postępowania. Instytucja ta ma zastosowanie tylko do terminów procesowych (a nie materialnych), co jednoznacznie wynika z art. 162 § 4 op.
Przywołany artykuł w § 1 i § 2 ustanawia cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie, a mianowicie: 1) uprawdopodobnienia przez osobę zainteresowaną braku jej winy, 2) wniesienia przez osobę zainteresowaną wniosku
o przywrócenie terminu, 3) dochowania terminu wniesienia wniosku, 4) dopełnienia czynności, dla której ustanowiony był przywracany termin.
W niniejszej sprawie spór dotyczy tego, czy organ podatkowy prawidłowo uznał, iż skarżąca nie uprawdopodobniła, że dochowano terminu wniesienia wniosku.
W ocenie Sądu, w sytuacji gdy uchybienie terminu do złożenia środka zaskarżenia jest wynikiem braku wiedzy strony co do faktu wydania aktu administracyjnego, od którego przysługuje ten środek, dzień ustania przyczyny uchybienia terminowi, od którego liczy się 7-dniowy termin, w którym należy wnieść podanie o przywrócenie terminu w rozumieniu art. 162 § 2 op musi być określony
w sposób bezsporny co do faktu powzięcia przez stronę informacji o wydaniu tego aktu
i uchybieniu terminu do jego zaskarżenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 czerwca 2009r., I FSK 373/08, publ. POP 2009/4/349).
Tak zapisany i tłumaczony przepis oznacza dla strony, że to powzięcie informacji o wydaniu tego aktu, a nie data zapoznania się z treścią decyzji ma znaczenie dla zachowania terminu o jakim mowa w art. 162 § 2 op. Sąd nie ma wątpliwości, że organ prawidłowo w powyższym znaczeniu przyjął, że datą tą jest data, w której doręczono pełnomocnikowi pismo, z którego wynikało, że decyzja została wydana i zastępczo doręczona, a fakt, że pełnomocnik jest profesjonalistą – adwokatem - nie pozostawia wątpliwości, że wraz z tą informacją pojawiła się świadomość o środku zaskarżenia,
w tym długości terminu na złożenie odwołania.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, Sąd stwierdził, że nie ma uzasadnienia zarzut oparty o art. 163 § 3 op, zgodnie z którym stronie służyło prawo do złożenia zażalenia, gdyż nikt tego prawa skarżącej nie odmówił, a w skardze dalej zarzutu nie uzasadniono. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia zasad praworządności i prawdy obiektywnej, o czym było wyżej, a zasada zaufania nie może służyć ochronie zaufania pomiędzy pełnomocnikiem a mocodawcą (art. 120, 121 i 122 op.).
Wobec powyższego argumenty skargi należało uznać za nieusprawiedliwione
i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło