IV SA/Wa 1790/11
WyrokWSA w Warszawie2012-02-28
Skład orzekający: Teresa Zyglewska, Łukasz Krzycki, Marian Wolanin
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego może zostać wydana, jeśli skarżący nie brał udziału w postępowaniu uzgodnieniowym, a postanowienie uzgadniające nie było prawomocne w dacie wydania decyzji?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że nawet jeśli skarżący nie brał udziału w postępowaniu uzgodnieniowym, a postanowienie uzgadniające nie było prawomocne w dacie wydania decyzji pierwszej instancji, to nie stanowi to podstawy do uchylenia decyzji, jeśli w dacie jej wydania postanowienie to stało się ostateczne. Ponadto, skarżący miał możliwość wzruszenia tego postanowienia w trybie nadzwyczajnym, czego nie uczynił. Sąd uznał również, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów o udziale stron w postępowaniu nie mogły być uwzględnione w stosunku do skarżącego, który brał udział w postępowaniu, nawet jeśli inni współwłaściciele zostali pominięci.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy M. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie gazociągu dystrybucyjnego. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów o udziale stron w postępowaniu, brak prawomocności postanowienia uzgadniającego oraz niewłaściwą analizę warunków zagospodarowania terenu. Wcześniejsze postępowanie było przedmiotem analizy WSA, który uchylił postanowienie SKO dotyczące zażalenia na postanowienie Marszałka Województwa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Zyglewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Marian Wolanin, Protokolant Anna Nader, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2012 r. sprawy ze skargi P. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego oddala skargę.
M. sp. z o.o. wnioskiem z dnia 10 czerwca 2008 r. wystąpił do Wójta Gminy M. o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego, polegającej na budowie gazociągu dystrybucyjnego na działkach o numerach ewidencyjnych [...], [...], [...] i [...], położonych we wsi O. przy ul. [...].
We wniosku wskazano, że gazociąg wykonany będzie z rur PE o średnicy 40 mm, jego długość wynosić będzie około 200 m, ciśnienie robocze 0,4 MPa, doprowadzać będzie on gaz do budynków mieszkalnych, w których będzie używany do celów grzewczych i socjalno-bytowych. Do wniosku dołączono kopię mapy zasadniczej, na której zaznaczono granice terenu objętego wnioskiem.
W toku postępowania Wójt Gminy M., na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 6 i 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zwrócił się o uzgodnienie projektu decyzji do Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w G., Starosty [...] i Referatu Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Gminy M.
Marszałek Województwa [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2008 r., Starosta [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2008 r. oraz Kierownik Referatu Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska pismem z dnia [...] sierpnia 2008 r., uzgodnili projekt decyzji.
Wójt Gminy M. decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego, polegającej na budowie gazociągu dystrybucyjnego w działkach o numerach ewidencyjnych [...], [...], [...] i [...], położonych we wsi O. przy ulicy [...].
P. C., współwłaściciel działki o numerze ewidencyjnym [...], wniósł odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.
Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] listopada 2008 r., na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazał, że odwołujący się nie brał udziału w postępowaniu uzgodnieniom, które prowadził Marszałek Województwa [...], przez co decyzja kończąca postępowanie "główne" jest wadliwa.
Zawiadomieniem z dnia 4 grudnia 2008 r. Wójt Gminy M. poinformował współwłaścicieli działek ewidencyjnych, przez które zaplanowano przedmiotową inwestycję o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz o możliwości wypowiedzenia się w sprawie. Organ pierwszej instancji opublikował również obwieszczenie z dnia 4 grudnia 2008 r. o możliwości zapoznania się z aktami postępowania wszczętego wnioskiem M. sp. z o.o. z dnia 10 czerwca 2008 r. Przy piśmie z dnia 9 lutego 2009 r. doręczył zaś P. C. kserokopię postanowienia Marszałka Województwa [...] z dnia [...] lipca 2008 r., uzgadniającego projekt decyzji lokalizacyjnej.
Pismem z dnia 4 marca 2009 r. P. C. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. zażalenie na postanowienie Marszałka Województwa [...] z dnia [...] lutego 2009 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 1 czerwca 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 427/10, po rozpoznaniu sprawy ze skargi P. C., uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. [...] stycznia 2010 r. wskazując, że organ odwoławczy w niewystarczający sposób ustalił treść żądania strony, nie zważając, iż zażalenie na postanowienie Marszałka Województwa [...] z dnia [...] lipca 2008 r. zostało wniesione po terminie i nie rozważając, czy w dacie złożenia zażalenia przez skarżącego, postanowienie organu pierwszej instancji posiadało, czy też nie walor ostateczności.
Na skutek wystosowanego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wezwania do sprecyzowania żądania zawartego w piśmie z dnia 4 marca 2009 r., P. C. wskazał, że jest to zażalenie na postanowienie Marszałka Województwa [...] z dnia [...] lipca 2008 r. Skarżący nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r. stwierdziło uchybienie przez P. C. terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Marszałka Województwa [...] z dnia [...] lipca 2008 r. Od postanowienia organu odwoławczego nie wniesiono skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Wójt Gminy M. pismem z dnia 25 stycznia 2010 r. zawiadomił współwłaścicieli nieruchomości, przez które zaplanowano realizację planowanej inwestycji o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz o możliwości wypowiedzenia się w sprawie.
Organ pierwszej instancji opublikował również obwieszczenie z dnia 25 stycznia 2010 r. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy wszczętej wnioskiem M. sp. z o.o. z dnia 10 czerwca 2008 r.
W dniu [...] lutego 2010 r. Wójt Gminy M. ponownie wydał decyzję, którą ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego, polegającej na budowie gazociągu dystrybucyjnego w działkach o numerach ewidencyjnych [...], [...], [...] i [...] położonych we wsi O. przy ulicy [...].
W decyzji określono rodzaj inwestycji wskazując, że polega ona na budowie gazociągu dystrybucyjnego. Określono warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych, mianowicie:
1. warunki i wymagania kształtowania ładu przestrzennego wskazując, że inwestycja projektowana jest w liniach rozgraniczających działek ew. nr [...], [...], [...] i [...] we wsi O.;
2. warunki ochrony środowiska i zdrowia ludzi oraz dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej wskazując, że:
a. ewentualne usuwanie zieleni należy uzgodnić z Referatem Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Gminy M.,
b. dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione;
3. warunki obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji wskazując, że przebieg sieci należy uzgodnić w Zespole Uzgadniania Dokumentacji Projektowej Starostwa Powiatowego w [...];
4. wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich wskazując, że:
a. ewentualne kolizje z istniejącymi urządzeniami podziemnymi należy uzgodnić z zawiadującymi tymi urządzeniami,
b. właściciel gruntu nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na gruncie inwestora wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł ze szkodą dla gruntów sąsiednich oraz odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie,
c. na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich,
d. realizacja inwestycji nie może pogarszać istniejącego stanu zainwestowania ulicy i działek przyległych,
e. realizacja inwestycji na działkach prywatnych wymaga uzyskania zgody właścicieli nieruchomości;
5. a także inne warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych wskazując, że:
a. przed wystąpieniem o wydanie pozwolenia na budowę należy uzyskać zgodę na budowę od zarządzającego drogą,
b. przed uzyskaniem pozwolenia na budowę należy uzgodnić z zarządcą drogi projekt budowlany urządzenia.
Decyzję doręczono na piśmie ustalonym przez organ administracji współwłaścicielom nieruchomości, przez które zaplanowano realizację planowanej inwestycji.
Wójt Gminy M. opublikował również obwieszczenie z dnia [...] lutego 2010 r. o wydaniu decyzji o lokalizacji przedmiotowej inwestycji celu publicznego.
P. C. odwołał się od decyzji Wójta Gminy M. z dnia [...] lutego 2010 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., zarzucając:
1. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, który doprowadził do naruszenia prawa materialnego, a mianowicie § 140 ust. 8 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie wskutek przyjęcia, że dopuszczalne jest lokalizowanie inwestycji celu publicznego polegającej na budowie gazociągu dystrybucyjnego w działkach nr ew. [...], [...], [...], [...] położonych we wsi O. w ulicy [...] na terenie Gminy M., podczas gdy szerokość działki nr ew. [...] na lokalizację tej inwestycji nie pozwala,
2. naruszenie przepisów postępowania wskutek:
a. wydania zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy nie jest prawomocne, wydane w toku postępowania postanowienie Marszałka Województwa [...] z dnia [...] lipca 2008 r., uzgadniające projekt decyzji,
b. dołączony do decyzji załącznik mapowy do decyzji nie zawiera podpisu organu uprawnionego do jej wydania.
Podnosząc powyższe zarzuty P. C. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Organ odwoławczy, pismami z dnia 21 kwietnia 2011 r. i z dnia 21 czerwca 2011 r., dwukrotnie zawiadomił właścicieli nieruchomości, przez które zaplanowano realizację planowanej inwestycji, o przedłużeniu postępowania ponad termin określony w Kodeksie postępowania administracyjnego i wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy M. z dnia [...] lutego 2010 r.
W pierwszej części uzasadnienia decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, dlaczego ustalenie lokalizacji przedmiotowej inwestycji odbywało się w oparciu o przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, regulujące lokalizowanie inwestycji celu publicznego. Następnie przedstawił określone wspomnianymi przepisami wymogi wniosku o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego, przebieg postępowania lokalizacyjnego, włącznie z wymogiem dokonania uzgodnień z właściwymi organami administracji. Organ odwoławczy wyjaśnił, do jakich organów administracji wystąpił o uzgodnienia i jakie wyraziły one stanowiska.
Odnosząc się do zarzutu podniesionego przez odwołującego się, że w dacie wydania decyzji przez organ pierwszej instancji postanowienie Marszałka Województwa [...] z dnia [...] lipca 2008 r., uzgadniające projekt decyzji nie było prawomocne, Kolegium wskazało, iż z akt spawy wynika, że powołane postanowienie stało się ostateczne z dniem [...] sierpnia 2008 r., a decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego wydana została i weszła do obrotu prawnego dnia [...] lutego 2010 r. Postanowienie uzgadniające było zatem ostateczne w dacie wydania zaskarżonej decyzji.
Organ odwoławczy wskazał, że decyzja organu pierwszej instancji zawiera wszystkie wymagane przez art. 54 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym elementy. Stwierdziło, iż analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że planowana inwestycja jest dopuszczalna, dlatego podniesiony w tym zakresie zarzut jest nieuzasadniony. Z kolei szczegółowe ustalenia dotyczące budowy inwestycji będą dokonane na dalszym etapie postępowania, to jest na etapie pozwolenia na budowę.
P. C. zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając:
1. naruszenie art. 53 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. u planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przez zaniechanie dokonania wymaganej tą normą, a niezbędnej w okolicznościach sprawy, analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji,
2. naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie:
a. art. 28 k.p.a. i art. 40 § 1 k.p.a. w zw. z art. 53 ust. 1 zd. 2. ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wskutek pominięcia w postępowaniu, przez niedoręczenie zawiadomienia o jego wszczęciu oraz decyzji wszystkim stronom określonym w ustawie, ze skutkami o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.,
b. art. 107 § 3 k.p.a. wskutek pominięcia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji skonkretyzowanych elementów analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego stanu faktycznego i prawnego.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o:
1. uchylenie zaskarżonej decyzji,
2. zasądzenie od organu administracji kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi P. C. podniósł, że w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji Wójta Gminy M. nie uczestniczyli współwłaściciele nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...], a decyzja ta nie została im doręczona. Powyższe powinno skutkować uchyleniem przez organ odwoławczy decyzji organu pierwszej instancji. Tymczasem, jak wskazał, skarżący odniesienie się przez Kolegium do tego zarzutu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji sprowadza się do stwierdzenia o prawidłowości dokonanych przez Wójta powiadomień, a nie odnosi się do konkretnych osób i ich skonkretyzowanego statusu proceduralnego, bowiem to obnażałoby oczywistą niezasadność rozstrzygnięcia w tym względzie i przytaczanej argumentacji. Skarżący podkreślił, że taka wadliwość postępowania nie mogłaby być sanowana w postępowaniu odwoławczym.
Następnie P. C. wskazał, że nietrafna jest ocena Kolegium, jakoby decyzja organu pierwszej instancji zyskała zgodne z prawem uzgodnienie Marszałka Województwa [...], bowiem został on pozbawiony możliwości udziału w postępowaniu zakończonym postanowieniem Marszałka z dnia [...] lipca 2008 r.
Skarżący wywiódł następnie, że wbrew wymaganiu wynikającemu z art. 53 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 138 k.p.a., Kolegium nie przeprowadziło należytej analizy i oceny materiału dowodowego w sprawie, ograniczając się do potwierdzenia, skądinąd wadliwych czynności organu pierwszej instancji, podczas gdy winno całą sprawę rozpatrzeć na nowo. Wskazał, iż decyzja organu pierwszej instancji jest nader lakoniczna i poza przywołaniem dokonanych przez niego uzgodnień, nie zawiera w zasadzie żadnych konkretów wynikających z okoliczności sprawy. Organ odwoławczy przeszedł nad tą wadliwością decyzji Wójta do porządku dziennego, a treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji w ogóle nie pozwala na weryfikację, czy istota sprawy była przedmiotem analizy organu odwoławczego. Skarżący wskazał, że warunki wynikające z punktu I.d decyzji Wójta, określające wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich, jak te które są określone w punktach 4 i 5, a które stanowią zwykłe przytoczenie wymagań wynikających z przepisów prawa, nie tylko nie mają cech odniesienia do konkretnej, zamierzonej inwestycji, ale wręcz przez swe sformułowanie, muszą budzić wątpliwości. Organ nie wyjaśnił, jakiej ulicy stan zainwestowania nie może być przez inwestycję pogorszony, przede wszystkim jednak, nie wskazał w uzasadnieniu żadnych skonkretyzowanych elementów analizy, jaką winien przeprowadzić po myśli art. 53 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Tymczasem, jak wskazał P. C., działka ew. nr [...], o szerokości około 5 m, na której ma być realizowany zamierzony gazociąg dystrybucyjny, będąca prawnym dojazdem do dwunastu działek inwestycyjnych, ma już charakter ulicy osiedlowej, której nadano nazwę ([...]) uchwałą Rady Gminy M. To z kolei wymaga wykorzystania całej jej szerokości jako jezdni, zaś zaskarżona decyzja stoi w sprzeczności z przepisem § 140 ust. 8 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, zgodnie z którym usytuowanie infrastruktury w ulicy winno uwzględniać planowaną docelową realizację ulicy, a nowa infrastruktura podziemna nie powinna być usytuowana pod jezdnią istniejącą i docelową. Brak było również szczegółowego przeanalizowania takiego zainwestowania przedmiotowej nieruchomości, pod kątem wymagań dotyczących niezbędnych odległości pomiędzy istniejącymi przewodami elektrycznymi, a gazociągiem.
Jak wskazał skarżący, nie przeanalizował też organ takich okoliczności, związanych z budową przedmiotowego gazociągu dystrybucyjnego, jak podporządkowanie mu pierwotnej funkcji nieruchomości, czyli funkcji dojazdu do nieruchomości. Niewielka szerokość tej nieruchomości, przy jej jednoczesnej znacznej długości sprawia, że tak w okresie budowy, jak i na wypadek jakiejkolwiek awarii, korzystanie z drogi stałoby się praktycznie niemożliwe, przez co odcięłoby dojazd do nieruchomości przy niej położonych. Stworzenie zaś w takiej sytuacji ewentualnych "mijanek" pociągałoby za sobą konieczność pozyskania niezbędnego terenu kosztem nieruchomości przyległych. Pominięcie tych okoliczności przez organ drugiej instancji świadczy zdaniem skarżącego o braku niezbędnej analizy i właściwego rozważania sprawy, a potwierdza sprzeczność zaskarżonej decyzji z powołanymi przepisami prawa materialnego i procesowego.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27 marca 2003 r. (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), dalej powoływanej również jako upzp, w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, określenie sposobu zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji celu publicznego. Doprecyzowanie tej regulacji stanowi art. 50 ust. 1 zd. 1 upzp, zgodnie z którym inwestycja celu publicznego jest lokalizowana na podstawie planu miejscowego, a w przypadku jego braku - w drodze decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Przepis art. 52 upzp stanowi, że ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego następuje na wniosek inwestora. Z kolei stosownie do treści art. 56 tej ustawy, nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi. Decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie jest zatem decyzją uznaniową, lecz jej ustalenia są zależne od regulacji prawnych dotyczących projektowanego zamierzenia inwestycyjnego i obszaru, na którym takie zamierzenie ma być zlokalizowane. Decyzja ta stanowi zatem prawnie określoną formę oceny dopuszczalności lokalizacji inwestycji w danym miejscu, w świetle powszechnie obowiązującego prawa.
Powyższe oznacza, że Wójt Gminy M., rozpatrując wniosek inwestora – M. sp. z o.o. - o ustalenie lokalizacji inwestycji polegającej na budowie gazociągu dystrybucyjnego we wsi O., nie mógł odmówić tego ustalenia w sytuacji, w której przeprowadzone przez niego postępowanie doprowadziłoby do konstatacji, że lokalizacja w projektowanym miejscu jest zgodna z przepisami odrębnymi. Organ ustalający, aby odmówić lokalizacji inwestycji w sposób wnioskowany przez inwestora, musiałby bowiem wykazać niezgodność wnioskowanej lokalizacji z przepisami prawa.
Takiej niezgodności, zarówno Wójt, jako organ pierwszej instancji, jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., jako organ drugiej instancji, nie wykazały, co obligowało do ustalenia wnioskowanej lokalizacji dla projektowanej inwestycji.
Również Sąd nie dostrzega takiej niezgodności, która obligowałaby do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Jak wynika z akt sprawy wniosek inwestora spełnia wymagania ustawowe. Zgodnie z art. 52 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym na dołączonej do niego kopii mapy zasadniczej czerwoną linią określono teren objęty wnioskiem. W treści wniosku określono charakterystykę inwestycji obejmującą dane wymagane przez art. 52 ust. 2 pkt 2 upzp. Wskazano w szczególności charakterystyczne parametry techniczne inwestycji. Ze względu na rodzaj planowanego przedsięwzięcia, polegającego na budowie gazociągu dystrybucyjnego o długości około 200 m2 w gruncie pod nieruchomościami, składającymi się łącznie z czterech działek ewidencyjnych, brak było natomiast potrzeby określenia we wniosku inwestora takich informacji, jak zapotrzebowanie na wodę, energię oraz sposób odprowadzania lub oczyszczania ścieków, czy też sposób unieszkodliwiania odpadów, jak również określenia planowanego sposobu zagospodarowania terenu oraz charakterystyki zabudowy i zagospodarowania terenu. We wniosku prawidłowo wskazano też na brak potrzeby podania danych charakteryzujących wpływ inwestycji na środowisko.
Oceniając prawidłowość wywiązania się organów administracji z obowiązku zapewnienia skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu, wskazać należy, że zgodnie z art. 53 ust. 1 upzp o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz postanowieniach i decyzji kończącej postępowanie strony zawiadamia się w drodze obwieszczenia, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. Inwestora oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości, na których będą lokalizowane inwestycje celu publicznego, zawiadamia się na piśmie.
Ze znajdującego się w aktach postępowania administracyjnego skróconego wypisu ze skorowidza działek wnika, że na dzień 11 czerwca 2008 r. współwłaścicielami nieruchomości stanowiących działki o numerach ewidencyjnych: [...], [...] i [...] byli R. B., W. D. i E. M. Współwłaścicielami działki o numerze ewidencyjnym [...] były wymienione osoby, a także S. C.
Zawiadomienie z dnia 11 czerwca 2008 r. o wszczęciu postępowania doręczono inwestorowi i wymienionym wyżej współwłaścicielom działek.
Jak wynika ze znajdującej się w aktach administracyjnych kopii umowy darowizny (Rep. A nr [...]), w dniu [...] października 2008 r. S. C. darował skarżącemu należący do niego udział we współwłasności nieruchomości stanowiącej działkę o numerze ewidencyjnym [...].
Organ pierwszej instancji doręczył P. C. zawiadomienie o przekazaniu jego odwołania od decyzji z dnia [...] sierpnia 2008 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. Skarżącemu doręczono także decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2008 r., uchylającą decyzję Wójta z dnia [...] sierpnia 2008 r., a po przekazaniu akt sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, m.in. zawiadomienie z dnia 4 grudnia 2008 r. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów, a także wydaną ponowienie przez organ pierwszej instancji decyzję z dnia [...] lutego 2010 r.
Dalej należy wskazać, że skarżącemu doręczono odpis wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 czerwca 2010 r. z uzasadnieniem, w którym Sąd wskazał na potrzebę wyjaśnienia rzeczywistej treści żądania strony zawartego w "zażaleniu" z dnia 4 marca 2009 r. na postanowienie Marszałka Województwa [...] z dnia [...] lipca 2008 r., uzgadniające lokalizację przedmiotowego przedsięwzięcia. Wykonując wskazania Sądu co do dalszego postępowania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. zwróciło się do skarżącego o sprecyzowanie żądania zawartego w piśmie z dnia 4 marca 2009 r. Ten potwierdził zaś, że stanowi ono zażalenie na postanowienie Marszałka Województwa [...] z dnia [...] lipca 2008 r. Strona nie wniosła o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia, ani o wznowienie postępowania zakończonego wskazanym postanowieniem. Ostatecznym obecnie postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia.
Jak ustaliło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., postanowienie Marszałka Województwa [...] z dnia [...] lipca 2008 r. stało się ostateczne z dniem [...] sierpnia 2008 r. (zob. pismo z-cy dyrektora Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w W. z dnia 29 grudnia 2010 r. znak: [...] oraz postanowienie z dnia [...] lipca 2008 r. z odbitą na nim prezentatą Urzędu Gminy M.).
Chociaż więc skarżący rzeczywiście został pozbawiony prawa udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem wskazanego postanowienia, to ani po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 czerwca 2010 r., ani po zapytaniu skierowanym do niego przez Kolegium nie wystąpił o wznowienie postępowania "uzgodnieniowego".
W ocenie Sądu organ odwoławczy poczynił należyte ustalenia w opisanym wyżej zakresie i prawidłowo uznał, że niedoręczenie skarżącemu postanowienia Marszałka z dnia [..] lipca 2008 r. nie mogło skutkować uchyleniem wydanej w dniu [...] lutego 2010 r. decyzji organu pierwszej instancji. W dniu wydania tej decyzji postanowienie "uzgodnieniowe" było bowiem ostateczne. Skarżący nie skorzystał zaś z możliwości wzruszenia tego postanowienia w trybie nadzwyczajnym, pomimo stworzenia mu takiej możliwości przed wydaniem zaskarżonej decyzji zarówno przez Sąd, jak i przez organ administracji. Organ pierwszej instancji nie miał obowiązku oczekiwania z wydaniem decyzji na zakończenie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 427/10 ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2010 r., utrzymujące w mocy postanowienie Marszałka z dnia [...] lipca 2008 r.
Powyższe ustalenia prowadzą do wniosku, że brak jest podstaw do twierdzenia, iż skarżący został pozbawiony prawa do udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Wójta Gminy M. z dnia [...] lutego 2010 r., a wydanie tej decyzji nastąpiło przedwcześnie, przed uzyskaniem ostatecznego uzgodnienia Marszałka Województwa [...].
Zgromadzone w sprawie dowody nie dają także podstaw do uznania, że skarżącego pozbawiono prawa udziału w postępowaniu odwoławczym.
Biorąc pod uwagę, że skarżący zarzuca także naruszenie prawa do udziału w postępowaniu, które w jego ocenie przysługiwać ma jeszcze innym, bliżej nieokreślonym przez niego osobom - współwłaścicielom nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...], trzeba wyjaśnić, że art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. należy wykładać w ten sposób, że również w postępowaniu przed sądem administracyjnym należy uwzględniać wolę podmiotu, którego prawo do udziału w postępowaniu administracyjnym zostało naruszone. W związku z tym sąd administracyjny, rozpoznający skargę wniesioną przez podmiot, który brał udział w postępowaniu administracyjnym, nie może uwzględnić skargi wyłącznie z powodu naruszenia prawa innego podmiotu, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Dlatego też pominięcie przez organ administracji w toku postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji części współwłaścicieli nieruchomości (działki o numerze ewidencyjnym [...]), dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], co zresztą znajduje potwierdzenie w treści tej księgi, nie mogło być wzięte pod uwagę przez Sąd, rozpoznający sprawę ze skargi P. C., który jak ustalono, nie został pozbawiony prawa do udziału w postępowaniu administracyjnym.
W toku postępowania organ pierwszej podjął działania przewidziane przez art. 53 ust. 4 pkt 6 i 9 upzp, które obligują do poprzedzenia decyzji w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego uzgodnieniami z organami właściwymi w sprawach ochrony gruntów rolnych i leśnych oraz melioracji wodnych - w odniesieniu do gruntów wykorzystywanych na cele rolne i leśne w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami, a także z właściwym zarządcą drogi - w odniesieniu do obszarów przyległych do pasa drogowego.
Marszałek Województwa [...], co wykazano powyżej, dokonał pozytywnego uzgodnienia postanowieniem z dnia [...] lipca 2008 r. wskazując, że inwestycja nie koliduje z urządzeniami melioracyjnymi. Z kolei Starosta [...], jako organ właściwy w sprawach ochrony gruntów rolnych, dokonał pozytywnego uzgodnienia postanowieniem z dnia [...] lipca 2007 r. Kierownik Referatu Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Gminy M., pismem z dnia 28 sierpnia 2008 r. poinformował natomiast, że projekt gazociągu jest prawidłowy, a inwestycja nie spowoduje kolizji z innymi urządzeniami infrastruktury.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 53 ust. 3 upzpz, zgodnie z którym właściwy organ w postępowaniu związanym z wydaniem decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dokonuje analizy:
1) warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych;
2) stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji
przypomnieć należy, że przedmiotem postępowania prowadzonego przez Wójta Gminy M. było ustalenie, czy planowana przez inwestora lokalizacja gazociągu dystrybucyjnego, jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Biorąc pod uwagę rodzaj (podziemny gazociąg dystrybucyjny) i rozmiar (długość około 200 m, średnica rur 40 mm) tej inwestycji należało uznać, że dokonana przez organ pierwszej instancji analiza była wystarczająca do stwierdzania, że planowane przedsięwzięcie pozostaje w zgodzie z przepisami odrębnymi. Dysponując bowiem stanowiskami organów odpowiedzialnych za ochronę gruntów rolnych i urządzenia melioracyjne, a także informacją Kierownika Referatu Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Gminy w M., że projektowany gazociąg nie koliduje z innymi urządzeniami infrastruktury, organ administracji nie miał podstaw do przyjęcia, że planowana inwestycja narusza przepisy odrębne. W uzasadnieni decyzji z dnia [...] lutego 2010 r., a także w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przedstawiono stanowisko wyrażone przez podmioty dokonujące uzgodnień.
Dysponując kopią mapy zasadniczej, wypisem ze skorowidza działek oraz kopią umowy darowizny z dnia [...] października 2008 r. organy dokonały też analizy stanu faktycznego i prawnego terenu, przez który przebiegać ma gazociąg. Kopia mapy zasadniczej stanowi załącznik do decyzji Wójta Gminy M. z dnia [...] lutego 2010 r. Biorąc pod uwagę stanowisko zaprezentowane przez P. C. w odwołaniu od decyzji Wójta Gminy M. z dnia [...] lutego 2010 r. należy nadmienić, iż brak jest podstaw prawnych do przyjęcia, że mapa stanowiąca załącznik do decyzji ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego, powinna być podpisana przez organ uprawniony do wydania tej decyzji.
Chociaż obowiązkiem organu odwoławczego, na co słusznie zwraca uwagę skarżący, było ponowne rozpatrzenie sprawy, nie oznacza to, że miał on powtórzyć wszelkie czynności dokonane przez Wójta Gminy M. Wobec stwierdzenia prawidłowości dokonanych przez organ pierwszej instancji ustaleń, nie było potrzeby uzupełniania materiału dowodowego. Z kolei ocena zebranego w postępowaniu pierwszoinstancyjnym materiału dowodowego, doprowadziła Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. do prawidłowej konkluzji, że bark było podstaw do stwierdzenia niezgodności zamierzonej inwestycji z przepisami odrębnymi. Konkluzja ta znalazła wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wprawdzie, jak podnosi P. C., w punkcie I.d.4 decyzji z dnia [...] lutego 2010 r. nie wskazano nazwy ulicy, której istniejącego stanu zainwestowania nie może pogarszać planowana inwestycja, to jednakże zaniechanie to nie może świadczyć o "ogólnikowości" tej decyzji, która uzasadniałaby wyeliminowanie jej z obrotu prawnego przez organ odwoławczy. Wszakże we wniosku M. sp. z o.o. z dnia [...] czerwca 2008 r. wskazano, że nieruchomości przez które przebiegać ma planowana inwestycja położone są przy ulicy [...], a także sam skarżący zauważa w treści skargi, że działka o numerze ew. [...], o szerokości 5 m, na której ma być realizowany zamierzony gazociąg, będąca prywatnym dojazdem do dwunastu działek inwestycyjnych, ma już charakter ulicy osiedlowej, której uchwałą Rady Gminy M. nadano nazwę ulicy [...].
Co zaś się tyczy wymogu określonego w punkcie I.d.5 decyzji z dnia [...] lutego 2010 r., to wskazać należy, że decyzja w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego nie rodzi po stronie wnioskodawcy prawa do terenu objętego planowanym przedsięwzięciem.
Nie znajduje także oparcia w przepisach prawa stanowisko skarżącego, że skoro działka o numerze ewidencyjnym [...] ma charakter ulicy osiedlowej, której uchwałą Rady Gminy M. nadano nazwę ulicy [...], to zaskarżona decyzja stoi w sprzeczności z § 140 ust. 8 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430 ze zm.), zgodnie z którym usytuowanie infrastruktury w ulicy powinno uwzględniać planowaną docelową realizację ulicy. Nowa infrastruktura podziemna nie powinna być usytuowana pod jezdnią istniejącą i docelową.
Zgodnie z § 1 ust. 1 powołanego rozporządzenia określa ono warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i związane z nimi urządzenia budowlane oraz ich usytuowanie. Z kolei w myśl art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie niniejszej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych. Kategoriami dróg, o których mowa w powołanym przepisie są: drogi krajowe, drogi wojewódzkie, drogi powiatowe i drogi gminne (art. 2). Stosownie natomiast do art. 4 pkt 3 powołanej ustawy ulica oznacza drogę na terenie zabudowy lub przeznaczonym do zabudowy zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w której ciągu może być zlokalizowane torowisko tramwajowe. Zgodnie zaś z art. 2a ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa, a drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy.
Jak wynika z akt sprawy, ulica [...], nie jest drogą publiczną. Nieruchomość, na której jest zlokalizowana stanowi współwłasność osób prywatnych. Dlatego do ulicy tej nie może mieć zastosowania powoływany przez skarżącego § 140 ust. 8 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. Co więcej ulica [...] w obecnym kształcie (jak wskazuje skarżący ma ona szerokość około 5 m) nie spełnia normatywnych kryteriów drogi publicznej będącej ulicą, co do minimalnej szerokości, która w liniach rozgraniczających zasadniczo wynosić musi 10 m (§ 7 ust. 1 powołanego rozporządzenia).
Mając na względzie podnoszoną przez skarżącego argumentację należy także podkreślić, że organ prowadzący postępowanie w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego nie może wkraczać w kompetencje organów administracji architektoniczno-budowlanej. To te organy, na kolejnym etapie procesu inwestycyjnego, będą właściwe do weryfikacji szczegółowych ustaleń dotyczących realizacji planowanej inwestycji.
Odnosząc się wreszcie do podnoszonych przez skarżącego kwestii dotyczących wyłączenia lub znacznego ograniczenia przejezdności ulicy [...] w razie ewentualnej awarii należy wskazać, że organ ustalający lokalizację inwestycji celu publicznego nie może go ani modyfikować, ani interpretować w sposób niezgodny z intencjami wnioskodawcy. Nie może też uzależniać wydania decyzji od zobowiązania się wnioskodawcy do spełnienia nieprzewidzianych odrębnymi przepisami świadczeń lub warunków (art. 52 ust. 3 upzp). Jak już wskazano, aby odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji w sposób wnioskowany przez inwestora, organ musi wykazać jej niezgodność z przepisami prawa. Ocenia zatem legalność lokalizacji inwestycji w danym miejscu i nie ma kompetencji do oceny celowości, czy też słuszności ewentualnej realizacji inwestycji celu publicznego na nieruchomości, która na tym etapie procesu inwestycyjnego stanowi własność prywatną. Organ ustalający lokalizację przedmiotowego gazociągu nie miał zatem również podstaw prawnych dla dokonania oceny możliwości realizacji inwestycji na innych nieruchomościach niż wskazane przez inwestora.
Należy podkreślić, że prawo własności, choć stanowi najszerszą formę korzystania z rzeczy, nie daje jednakże właścicielowi pełni władzy nad rzeczą, nie ma charakteru ius infinitum. Ustawowe granice prawa własności wyznacza całokształt obowiązującego ustawodawstwa. Prawo własności jest więc konstrukcją prawa cywilnego, ale granice jego treści w sposób istotny kształtują również przepisy prawa administracyjnego. Przykładowo wskazać należy regulacje: prawa budowlanego, prawa ochrony środowiska, prawa ochrony przyrody, prawa wodnego, prawa geologicznego i górniczego, prawa ochrony gruntów rolnych i leśnych oraz oczywiście prawa planowania przestrzennego. Potwierdzenie powyższej zasady stanowi między innymi art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich.
Zatem, choć ustalenie lokalizacji gazociągu dystrybucyjnego w gruncie pod nieruchomościami stanowiącymi działki o numerach ewidencyjnych [...], [...], [...] i [...] narusza interes prawny skarżącego, a także pozostałych współwłaścicieli nieruchomości, przez które ma przebiegać, dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem. Organ ustalający działał bowiem w granicach przyznanych mu uprawnień i uprawnień tych nie nadużył.
Konkludując stwierdzić należy, że ocena legalności zaskarżonej decyzji w granicach zakreślonych rozstrzygnięciem nie daje podstaw do stwierdzenia, że doszło do naruszenia prawa materialnego lub naruszenia prawa procesowego, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Brak jest podstaw do uznania, iż w postępowaniu nie wyjaśniono wszystkich istotnych kwestii mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Decyzje organów obu instancji zawierają wszystkie niezbędne elementy, a ich uzasadnienia w stanie faktycznym i prawnym ustalonym w sprawie są wystarczające. Wobec tego wszelkie zarzuty podniesione w skardze należało uznać za niezasadne.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło