II SAB/Kr 167/11
WyrokWSA w Krakowie2012-02-29
Skład orzekający: Ewa Rynczak, Renata Czeluśniak, Krystyna Daniel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda pozostaje w bezczynności w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę, pomimo wieloletniego prowadzenia postępowania i podejmowania przez organ szeregu czynności?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności, jeśli nie załatwi sprawy w ustawowym terminie, nawet jeśli podejmował czynności wyjaśniające i informował strony o przyczynach zwłoki. Długotrwałość postępowania, opieszałość i nieefektywność w podejmowaniu czynności, zwłaszcza w okresach, gdy organ nie podejmuje żadnych działań, świadczą o rażącym naruszeniu prawa. Sąd zobowiązuje organ do wydania aktu administracyjnego w określonym terminie i stwierdza rażące naruszenie prawa.Stan faktyczny
Skarżąca J.S. wniosła skargę na bezczynność Wojewody w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę, wskazując na 6-letnie trwanie postępowania. Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, argumentując koniecznością przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i uzupełnienia wniosku. Pomimo podejmowanych czynności, sprawa nie została załatwiona przez ponad 6 lat od wszczęcia postępowania.Rozstrzygnięcie
Zobowiązano Wojewodę do wydania aktu administracyjnego w terminie jednego miesiąca i stwierdzono, że bezczynność Wojewody miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rynczak Sędziowie WSA Renata Czeluśniak Krystyna Daniel / spr. / Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lutego 2012 r. sprawy ze skargi J. S. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości I. zobowiązuje Wojewodę [...] do wydania aktu administracyjnego w terminie jednego miesiąca w sprawie z wniosku Gminy Z. z dnia 13 stycznia 2005 r. o wydanie decyzji o nabyciu z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę II. stwierdza, że bezczynność Wojewody [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W dniu 3 listopada 2011 r. (data stempla pocztowego) J.S. wniosła za pośrednictwem Wojewody [....] , skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na bezczynność organu w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności działek nr nr [....] obręb W. , Gmina Z. w trybie art. 73 ustawy z 13. 10. 1998 r. Domagała się zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu administracyjnego.
W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że postępowanie prowadzone przez Wojewodę [....] trwa już 6 lat. Wskazała, że Minister Infrastruktury postanowieniem z 31 sierpnia 2010 r. uznał zażalenie na niezałatwienie ww. sprawy w terminie za zasadne i wyznaczył organowi I instancji 2 – miesięczny termin do jej załatwienia. Mimo, że od daty wydania ww. postanowienia upłynął ponad rok Wojewoda [....] nie wydał decyzji w sprawie. Argumentowała, że skarga jest uzasadniona, albowiem organ nie podjął czynności do których był zobowiązany.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [....] wniósł o jej oddalenie.
W uzasadnieniu wskazał, że wydanie decyzji musi być poprzedzone przeprowadzeniem postępowania wyjaśniającego oraz koniecznością udostępnienia stronom postępowania dokumentów. W przedmiotowej sprawie zachodziła konieczność wystąpienia do Starostwa Powiatowego w T. o wypisy i wyrysy dotyczące działek objętych przedmiotem postępowania oraz konieczność uzupełnienia wniosku. Odwołując się do treści art. 35 § 5 i 36 § 1 kpa organ stwierdził, że o bezczynności można mówić w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, jeżeli organ nie dopełnił czynności określonych w art. 36 kpa lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. W przedmiotowej sprawie organ powiadomił strony postępowania o innym terminie załatwienia sprawy i o przyczynach zwłoki (m. in. pisma z 14 października 2010 r., 15 listopada 2010 r., 14 grudnia 2010 r., 17 stycznia 2011 r.). Stronom był także przedstawiony aktualny stan sprawy oraz informacje o czynnościach, w których strona miała prawo uczestniczyć. Ponadto z uwagi na brak odpowiedzi na pismo z 16 listopada 2010 r. skierowane do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w T. , zwrócono się ponownie 17 stycznia 2011 r. o nadesłanie mapy katastralnej dla drogi, pod którą zajęte są przedmiotowe nieruchomości celem udokumentowania spornego przebiegu drogi "Wesołów-pod górą" oraz analizy zgromadzonego materiału dowodowego.
Z przedłożonych do akt administracyjnych dokumentów wynika następujący przebieg postępowania:
W dniu 13 stycznia 2005 r. do Wojewody [....] wpłynął wniosek Gminy Z. o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez wnioskodawcę własności nieruchomości oznaczonej nr [....] położonej we wsi W. zajętej pod drogę publiczną.
Pismem z [....] 2005 r. Wojewoda [....] wezwał Wójta Gminy Z. o uzupełnienie wniosku.
Postanowieniem z 28 lutego 2005 r. Wojewoda [....] zawiadomił, że postępowanie nie może być załatwione w ustawowym terminie i wskazał, że załatwienie sprawy nastąpi w terminie dwóch miesięcy od dnia skompletowania całości materiału dowodowego.
Pismem z [....] 2005 r. Wójt Gminy Z. przedłożył dokumenty mające stanowić uzupełnienie wniosku.
Pismem z 21 listopada 2005 r. Wojewoda [....] ponownie wezwał Wójta Gminy Zakliczyn o uzupełnienie wniosku.
Pismem z [....] 2006 r. Wojewoda [....] zwrócił się do Sądu Rejonowego w B. o sporządzenie odpisów z podanych we wniosku ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów.
Postanowieniem z 8. 02. 2006 r. r. Wojewoda [....] zawiadomił strony, że postępowanie nie może być załatwione w terminie i wskazał nowy termin.
Pismem z [....] 2006 r. Wojewoda [....] zwrócił się do Starostwa Powiatowego w T. wskazując, że odpisy z ksiąg wieczystych i wykazów hipotecznych dotyczących przedmiotowych nieruchomości dostarczone przez Urząd Gminy Z. , jak i odpisy sporządzone przez Sąd Rejonowy dotyczą wyłącznie stanu aktualnego wpisów, a nie stanu na 31 grudnia 1998 r., a ponadto nie uwzględniają zmian wynikających z podziału synchronizacyjnego, sporządzonego na dzień 12 kwietnia 2005 r., ponieważ brak jest wpisów dotyczących parcel gruntowych które mieniły oznaczenie również na działki od nr [....] do [....] z których została utworzona droga "[....] ".
W odpowiedzi pismem z [....] 2006 r. Starostwo Powiatowe poinformowało, że trwają prace mające na celu sprostowanie wykazów synchronizacyjnych dla działek położonych wzdłuż drogi i wprowadzenia ich do ksiąg wieczystych Sądu Rejonowego w B. Starostwo wskazało, że przesyła wypisy z rejestru gruntów wg stanu na 31 grudnia 1998 r. dotyczące działek położonych przy drodze nr działki [....] w W.
W dniu [....] . 07. 2006 r. przeprowadzono rozprawę i oględziny ww. działek.
Pismem z [....] . 2006 r. Wojewoda [....] zobowiązał Burmistrza Gm. Z. do odtworzenia pasa drogowego w terenie w obecności właścicieli nieruchomości oraz doprowadzenie do zgodności synchronizacji ze stanem prawnym ujawnionym w księgach wieczystych lub zbiorach dokumentów Lwh.
Pismem z [....] 2007 r. Burmistrz M. i Gm. Z. poinformował, że 3 listopada 2006 r. nie doszedł do skutku ww. pomiar "stanu zajętości drogi".
Pismem z [....] 2007 r. Wojewoda [....] ponownie wezwał Burmistrza M. i Gm. Z. do dostarczenia protokołu z odtworzenia pasa drogowego w terenie tj. wznowienie znaków granicznych oraz zmierzenie odcinka drogi obejmującego działki od nr [....] do [....] wg stanu na 31. 12. 1998 r. w obecności wszystkich właścicieli nieruchomości, doprowadzenia do zgodności synchronizacji ze stanem prawnym ujawnionym w księgach wieczystych lub zbiorach dokumentów Lwh, prowadzonymi przez Sąd Rejonowy w B. oraz przedłożenia do akt sprawy załącznika graficznego do uchwały Nr VI/16/88 Wojewódzkiej Rady Narodowej w T. z 23. 11. 1988 r. w sprawie zaliczania dróg publicznych w województwie tarnowskim do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich, na podstawie którego będzie można bezspornie wykazać faktyczny przebieg drogi "[....] ". Organ wskazał, że załatwienie sprawy nastąpi dopiero po dostarczeniu wszystkich niezbędnych dokumentów, w terminie jednego miesiąca.
Pismem z [....] 2007 r. Wojewoda [....] ponownie zwrócił się do Starostwa Powiatowego w T. o nadesłanie ww. informacji.
Pismem z [....] 2007 r. Urząd Miejski w Z. zwrócił się o przedłużenie terminu wykonania czynności do 30. 05. 2007 r.
W piśmie z [....] 2007 r. Starostwo Powiatowe w T. wyjaśniło, że na zlecenie Urzędu Gminy [....] - [....] Biuro Geodezji i Terenów Rolnych Sp. z o.o. w T. sporządziło operat przyjęty do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego w T. 4. 05. 2005r., nr [....] , zgodnie z którym po zbadaniu ks. w. dokonano podziału działki [....] na działki nr nr [....] . Sposób dokonania podziału został zakwestionowany przez strony postępowania: J.S. i B.J. - ponieważ ich zdaniem - nie uwzględniał stanu istniejącego na gruncie. W związku z tym [....] Biuro Geodezji wyznaczyło termin pomiaru na gruncie istniejącej w terenie drogi, oznaczonej nr [....] . Obecne w terenie strony nie pozwoliły na wykonanie pomiaru.
Postanowieniem z 19 września 2007 r. Wojewoda [....] wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do 30 grudnia 2007 r.
Pismem z [....] 2007 r. Urząd Miejski w Z. zwrócił się o przedłużenie terminu do złożenia zadanej dokumentacji do 30 grudnia 2007r.
Pismem z dnia [....] 2008 r. Wojewoda [....] zwrócił się do Archiwum Państwowego w K. Oddział w T. o doręczenie odpisu załącznika graficznego do uchwały nr VI/16/88 Wojewódzkiej Rady Narodowej w T. z 23. 11. 1988 r. w sprawie zaliczania dróg publicznych w województwie tarnowskim do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich obejmującego mapy z zaznaczonym przebiegiem dróg gminnych położonych w miejscowości W. gmina Z. , w szczególności drogi gminnej nr [....] "[....] " i nr [....] "[....] ".
W dniu 12 maja 2008 r. Wojewoda [....] przeprowadził rozprawę adm. w celu ustalenia, czy droga "[....] " nr [....] jest droga gminną.
W dniach 14 maja 2008 r. i 26 maja 2008 r. Wojewoda [....] zawiadomił strony w trybie art. 10 § 1 kpa.
Postanowieniem z 28 maja 2008 r. Dyrektor Archiwum Państwowego w K. podał, że poszukiwane materiały nie zostały odnalezione.
Wojewoda [....] decyzją z 9 lipca 2008 r. znak: [....] , na podstawie art. 73 ust. 1 i 3 ustawy z 13. 10. 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracją publiczną, art. 2a ustawy z 21. 03. 1985 r., o drogach publicznych stwierdził, że: z dniem 1. 01. 1999 r. Gmina Z. nabyła z mocy prawa, własność nieruchomości położonej w obrębie W. gmina Z. , oznaczonej jako działki nr: [....] o pow. 0,0436 ha i [....] o pow. 0,0445 ha , odpowiadające części p.grt.270/4 gm.kat. W. oraz nr [....] o pow. 0,0154 ha odpowiadającej p.grt. [....] gm.kat. W. , które powstały w oparciu o wykaz zmian synchronizacyjnych przyjęty do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Starostwa Powiatowego w T. 4. 05.2005 r. za nr [....] , wraz ze zmianami przyjętymi do zasobu geodezyjnego 26. 05. 2008 r. pod nr j.w., objętej księgą wieczystą Nr [....] , prowadzoną przez Sąd Rejonowy w B. - Wydział Ksiąg Wieczystych, w której w dziale II prawo własności wpisane jest na rzecz T.Ł. s. A. i A. i SŁ. c. A. i A. po 1/2 części na podstawie AWZ z 27 listopada 1975 r. Nr [....] , na 31 grudnia 1998 r. stanowiącej współwłasność J.S. c. T. i S. , K.Ł. s. T. i S. i W. Ł.s. T. i S. wszyscy po 1/3 części, na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w B. z 12 grudnia 1989 r. sygn. akt. I Ns 510/89, zajętej pod odcinek drogi publicznej o kategorii gminnej o nazwie "[....] " w W. (nr działki....), zaliczonej przed dniem 1 stycznia 1999 r. do kategorii dróg gminnych, oznaczonej nr [....] .
Drugą decyzją z 9 lipca 2008 r. znak: [....] , Wojewoda [....] na podstawie prawnej jak wyżej, stwierdził, że: z dniem 1 stycznia 1999 r. Gmina Z. nabyła z mocy prawa, własność nieruchomości położonej w obr. W. Gm. Z. , oznaczonej jako dz. ewid. nr [....] o pow. 0,0403 ha (0,04 ha), odpowiadającej p.grt [....] i p.grt. [....] gm.kat. W. , która powstała w oparciu o wykaz zmian synchronizacyjnych przyjęty do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Starostwa Powiatowego w T. 4. 05.2005 r. ze zm. z 26. 05. 2008r., objętej wykazem hipotecznym Lwh [....] gm. kat. W. , w którym w karcie B prawo własności wpisane jest na rzecz A. z B.O , na dzień 31. 12. 1998 r. stanowiącej współwłasność J.S. c. T. i S. , K.Ł. s. T. i S. i W. Ł. s. T.S. , wszyscy po 1/3 części, na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w B. z 12. 10. 1989 r. sygn. akt. I Ns 510/89, zajętej pod odcinek drogi publicznej o kategorii gminnej o nazwie "[....] " w W. (o numerze ewidencyjnym ... ), zaliczonej przed dniem 1 stycznia 1999 r. do kategorii dróg gminnych, oznaczonej nr [....] .
Decyzjami z 28 kwietnia 2009 r. (znak:.....) Minister Infrastruktury uchylił opisane wyżej decyzje i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Skargi wniesione na decyzje Ministra Infrastruktury zostały prawomocnie oddalone wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 października 2009 r., sygn. I SA/Wa 1022/09 i I SA/Wa 1023/09. Sąd podzielił stanowisko organu II instancji, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, gdyż organ l instancji nie dokonał wszechstronnej oceny przesłanek z art. 73 ust. 1 ustawy z 13. 10. 1998 r. i ustalenia stanu faktycznego na datę 31 grudnia 1998 r. Wojewoda [....] nie zbadał czy w dacie miarodajnej dla rozstrzygnięcia sprawy przedmiotowe działki położone były w granicach pasa drogowego drogi gminnej i czy droga zlokalizowana na działce nr [....] jest drogą o nazwie "[....] ". Ponadto organ l instancji nie wykazał przesłanek władztwa publicznego nad sporną nieruchomością w powyższym dniu. Sąd podzielił także stanowisko organu odwoławczego, że z załączonych do akt map i dokumentacji geodezyjnej nie wynika, że przedstawiają one stan istniejący w dniu 31 grudnia 1998 r.
W dniu 18 marca 2010 r. akta administracyjne zostały przekazane do [....] Urzędu Wojewódzkiego w K.
Zawiadomieniami z 27 kwietnia 2010 r. Wojewoda [....] poinformował strony, że sprawa zostanie załatwiona w terminie do 31 marca 2011 r. Jednocześnie organ wezwał Burmistrza Miasta i Gminy Z. o uzupełnienie wniosku.
Pismami z [....] 2010 r. Wojewoda [....] zwrócił się do Starostwa Powiatowego w T. o przesłanie wypisu i wyrysu dla działek nr nr [....] . Pismem z 27 kwietnia 2010 r. Wojewoda [....] wezwał J.S. , K.Ł. i W.Ł. o przedłożenie, w terminie 7 dni, księgi wieczystej potwierdzającej własność działki nr [....] , a w razie jej braku o ujawnienie swojej własności zgodnie z obowiązkiem jaki nakłada na właściciela art. 35 ust. 1 ustawy z 6. 07. 1982 r. o księgach wieczystych.
Wypisy i wyrysy wpłynęły do organu 17 maja 2010 r.
Pismem z [....] 2010 r. akta administracyjne przedmiotowej sprawy zostały przekazane do Ministerstwa Infrastruktury w związku z wniesieniem przez J.S. G.S. i R.S. pisma, w którym zwrócili się m. in. o zbadanie przewlekłości i nieprawidłowości w przedmiotowym postępowaniu.
Postanowieniem z 11 sierpnia 2010 r. Minister Infrastruktury wyznaczył Wojewodzie [....] termin 2 miesięcy na załatwienie sprawy. Ww. postanowienie wraz z aktami sprawy wpłynęły do organu 16 sierpnia 2010 r.
Pismem z [....] 2010 r. Wojewoda [....] ponownie wezwał Burmistrza Miasta i Gminy Z. do przesłania dokumentów o które wzywał w piśmie z dnia 27 kwietnia 2010 r. oraz podania pełnych danych osobowych wraz z adresami zamieszkania radnych Gminy Z. za kadencji, w których podjęta została uchwała o zaliczeniu drogi o nazwie "[....] " do kategorii dróg publicznych w celu ich przesłuchania w charakterze świadków oraz o nadesłanie mapy z poz. 60 wykazu dróg zaliczonych do dróg gminnych.
Pismem z 31 sierpnia 2010 r. Wojewoda [....] zwrócił się do Urzędu Marszałkowskiego o nadesłanie map sprzed 1 stycznia 1999 r. dotyczących przedmiotowych działek z oznaczeniem drogi przebiegającej przez nie.
Pismem z 2 września 2010 r. Wojewoda [....] przesłał akta administracyjne sprawy do Prokuratury Rejonowej w B.
Postanowieniem z 14 września 2010 r. Zarząd Dróg Wojewódzkich w K. przekazał wg właściwości do Powiatowego Zarządu Dróg w T. pismo Wojewody [....] z 31 sierpnia 2010 r. wskazując, że przez obręb W. nie przebiega żadna droga kategorii wojewódzkiej.
Pismem z 21 września 2010 r. Wojewoda [....] ponownie wezwał Burmistrza Miasta i Gminy Z. do przedłożenia w terminie 14 dni dokumentów, o które wzywał w poprzednich opisanych wyżej pismach.
Pismem z [....] 2010 r. Wojewoda [....] zwrócił się do Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w K. o nadesłanie map sprzed 1 stycznia 1999 r. dotyczących działek będących przedmiotem rozpoznania z uwzględnieniem drogi przez nie przebiegającej.
Postanowieniem z dnia 21 września 2010 r. Powiatowy Zarząd Dróg w T. z siedzibą w Z. na podstawie art. 65 § 1 kpa przekazał pismo Wojewody [....] z 31 sierpnia 2010 r. do Urzędu Miasta w Z. , stwierdzając, że przez działki nr [....] nie przebiega droga powiatowa.
Pismem z 21 września 2010 r. Wojewoda [....] zwrócił się do Urzędu Marszałkowskiego Województwa [....] o nadesłanie map sprzed 1 stycznia 1999 r. dotyczących działek będących przedmiotem rozpoznania.
W dniu 22 września 2010 r. do organu zostały zwrócone akta wypożyczone przez Prokuraturę Rejonową.
Pismem z 7 października 2010 r. Burmistrz Miasta i Gminy Z. złożył wyjaśnienia do sprawy.
Pismami z 14 października 2010 r. organ zawiadomił strony, że sprawa zostanie załatwiona w terminie do 15 listopada 2010 r.
Pismem z 26 października 2010 r. Urząd Marszałkowski Województwa [....] poinformował, że w wojewódzkim zasobie geodezyjnym i kartograficznym nie ma szczegółowych map ewidencyjnych bądź sytuacyjno-wysokościowych.
Pismem z 26 października 2010 r. Starostwo Powiatowe w T. poinformowało, że w zasobie Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej znajduje się operat pomiarowy dotyczący sporządzenia dokumentacji do celów prawnych (sporządzenie wykazu synchronizacyjnego) dla działek ewidencyjnych nr [....] położonych w obrębie Wesołów, gmina Z.
W dniu 29 października 2010 r. przeprowadzono dowody z przesłuchania świadków.
Pismem z 15 listopada 2010 r. Wojewoda [....] zawiadomił strony, że sprawa zostanie załatwiona do 15 grudnia 2010 r.
Pismem z 16 listopada 2010 r. Wojewoda [....] wezwał K.Ł. , W.Ł. i J.S. o przedłożenie w terminie 14 dni postanowienia spadkowego po zmarłej A. z B. , "co pozwoli jednoznacznie ustalić strony postępowania oraz zapewni im udział w postępowaniu". W odpowiedzi J.S. w piśmie z 1 grudnia 2010 r. poinformowała, że postępowanie spadkowe po jej babci A.O. z B. nie zostało przeprowadzone i jego przeprowadzenie obecnie jest niecelowe.
Pismem z 14 grudnia 2010 r. Wojewoda [....] zawiadomił strony, że sprawa zostanie załatwiona do 17 stycznia 2011 r.
Pismem z 17 stycznia 2011 r. organ ponownie zwrócił się do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w T. o udzielenie odpowiedzi na pismo z 16 listopada 2010 r., jak również przeslanie mapy katastralnej dla przedmiotowej drogi z uwzględnieniem na mapie m in. działki nr [....] tj. nieruchomości sąsiednich położonych z lewej strony drogi.
Pismem z 17 stycznia 2011 r. Wojewoda [....] zawiadomił strony, że sprawa zostanie załatwiona do 17 lutego 2011 r.
W dniu 26 stycznia 2011 r. Wojewoda [....] przekazał do WSA w Krakowie akta sprawy z zw. ze skargą G.S. i R.S. na bezczynność organu.
Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie wiadomo z urzędu, że ww. skarga została odrzucona prawomocnym postanowieniem z 28 czerwca 2011r., sygn. akt II SAB/Kr 17/11. Postanowieniem z dnia 17 listopada 2011 r., sygn.. akt II SA/Kr 1614/11 odrzucona została również skarga G.S. i R.S. na "postępowanie prowadzone przez Wojewodę [....] " wniesiona w dniu 20 września 2011 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje m.in. orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność w sprawach decyzji administracyjnych, postanowień wydawanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, innych niż wymienione wyżej akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa czy pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego (art. 3 § 1 i 2 pkt. 1- 4 w związku z pkt. 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.
Zgodnie z dyspozycją art. 149 §1 ustawy p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Instytucja skargi na bezczynność ma więc na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd oceniając, czy organ pozostaje w bezczynności bierze pod uwagę sytuację istniejącą w dacie orzekania.
Przesłanką dopuszczalności skarg na bezczynność jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu przed organem właściwym w sprawie. W razie skargi na niewydanie decyzji w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36, zgodnie z dyspozycją z art. 37 § 1 kpa, służy w postępowaniu administracyjnym zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia.
Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy trzeba przede wszystkim stwierdzić, że w chwili złożenia skargi przez J.S. na bezczynność Wojewody [....] K. w dniu 3 listopada 2011 r. skarżąca wyczerpała tryb z art. 37 § 1 kpa poprzez złożenie do Ministra Infrastruktury pisma datowanego na 22 02. 2011 r. (data wpływu do organu – 28.02. 2011 r. ), stanowiącego zażalenie na bezczynność Wojewody [....] w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności działek nr nr [....] obręb W. Gmina Z. w trybie art. 73 ustawy z 13. 10. 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczna (Dz. U. nr 133, poz. 872 ze zm.).
Nadto należy wskazać, że Minister Infrastruktury postanowieniem z 11 sierpnia 2011 r. znak: [....] uznajął zasadność zażalenia J.S. na niezałatwienie przedmiotowej sprawy w terminie i wyznaczył Wojewodzie [....] termin dwóch miesięcy na załatwienie powyższej sprawy. Ponieważ do Wojewody [....] postanowienie to wpłynęło w dniu 16 sierpnia 2011 r. , to powyższy termin wyznaczony do załatwienia sprawy bezskutecznie upłynął w dniu 16 października 2011 r.
Na wstępie należy wskazać, że w postępowaniu administracyjnym obowiązuje ogólna zasada szybkości postępowania wyrażona w art. 12 kpa. Zgodnie z dyspozycją art. 12 § 1 organy administracji publicznej powinny działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zasada ta została doprecyzowana w przepisie art. 35 kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej obowiązany jest załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki (§ 1), a załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (§3). Nadto trzeba wskazać, że załatwienie sprawy oznacza - zgodnie z treścią art. 104 § 1 kpa - wydanie decyzji, chyba, że przepisy kodeksy stanowią inaczej.
Odnosząc powyższe do okoliczności przedmiotowej sprawy należy wskazać, że przedmiotowa sprawa została wszczęta 13 stycznia 2005 r. wnioskiem Gminy Z. skierowanym w trybie art. 73 ustawy z 13. 10. 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczna (Dz. U. nr 133, poz. 872 ze zm.) do Wojewody [....] o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez wnioskodawcę własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [....] położonej w miejscowości W. , Gm. Z. , zajętej pod drogę publiczną – a zatem sprawa jest rozpatrywana przez organ przez ponad 6 lat i do chwili wydania niniejszego wyroku nie została przez Wojewodę załatwiona.
Oceniając dotychczasowy przebieg sprawy należy wskazać, że sprawa należy do skomplikowanych, wymaga bowiem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, w tym uzyskania szeregu dokumentów potwierdzających stan prawny i faktyczny przebiegu drogi "[....] " oznaczonej nr [....] , celem zbadania i ustalenia jakie działki zostały zajęte pod ww. drogę, czy jest ona zaliczona do dróg publicznych, kto był właścicielem przedmiotowych działek w dniu 31 grudnia 1998 r.
Jak zostało to wyżej przedstawione poza sporem jest, że Wojewoda [....] podejmował szereg czynności, składał wiele pism i wydawał akty administracyjne w sprawie, w tym dwie decyzje z dnia 9 lipca 2008 r. ( znak...) , w których stwierdził , że z dniem 1. 01. 1999 r. Gmina Z. nabyła z mocy prawa, własność nieruchomości położonej w obrębie W. gmina Z. , oznaczonej jako działki ewid. nr nr: [....] oraz działki nr [....] zajętych pod odcinek drogi publicznej o kategorii gminnej o nazwie "[....] " w W. (nr działki ....), zaliczonej przed dniem 1 stycznia 1999 r. do kategorii dróg gminnych, oznaczonej nr [....] . Decyzje te jednak zostały prawomocnie uchylone przez Ministra Infrastruktury, a skargi złożone na nie Wojewódzki Sąd Administarcyjny w Warszawie oddalił wyrokami z 20 października 2009 r., sygn. I SA/Wa 1022/09 i I SA/Wa 1023/09. Należy zauważyć, że Sąd podzielił stanowisko organu II instancji, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, gdyż organ l instancji nie dokonał wszechstronnej oceny przesłanek z art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. i ustalenia stanu faktycznego na datę 31 grudnia 1998 r.
Biorąc jednak pod uwagę, że do wydania ww. wyroków postępowanie było już prowadzone przez okres trzech i pół lat, a przede wszystkim fakt, że akta administracyjne przedmiotowej sprawy - po prawomocnym uchyleniu decyzji wydanych w sprawie przez Wojewodę [....] w 2008 r. - zostały zwrócone Wojewodzie [....] w dniu 18 marcu 2010 r., natomiast - co zasługuje na podkreślenie – Wojewoda [....] dopiero 27 kwietnia 2010 r. przystąpił do czynności (kierując pismo organu z 27 kwietnia 2010 r. do Starostwa Powiatowego w T. o przesłanie wypisu i wyrysu dla działek nr nr [....] [....] oraz pismem z 27 kwietnia 2010 r. wezwał J.S. , K.Ł. i W.Ł. o przedłożenie, w terminie 7 dni, księgi wieczystej potwierdzającej własność działki nr.....). Pozwala to na stwierdzenie , że Wojewoda [....] nie uczynił zadość przepisom postępowania w tym art. 12 i art. 35 kpa. Trzeba bowiem zauważyć, ze obowiązkiem organów jest jej niezwłoczne załatwienie, a ww. terminy nie powinny – nawet w sprawie szczególnie skomplikowanej- przekraczać 2 miesięcy (art. 35 § 2 kpa in fine). W tej sytuacji zawiadomienie Wojewody [....] pochodzące również z 27 kwietnia 2010 r., w którym organ poinformował strony, że sprawa zostanie załatwiona w terminie do 31 marca 2011 r. w ocenie Sądu nie zasługuje na uznanie. Instytucja zawiadomienia stron przez organ, że sprawa zostanie załatwiona po upływie ustawowego terminu do jej załatwienia (art. 36 kpa ) w ocenie Sądu nie może być wykorzystywania do usprawiedliwiania nieudolności i przewlekłości w postępowaniu organów. Odnosi się to także do sytuacji gdy nieterminowość w załatwianiu sprawy po części związana z działaniem innych organów niż Wojewoda [....] .
Nadto trzeba zauważyć, że Wojewoda [....] nie podejmował czynności w ramach prowadzonego postępowania w okresach gdy przekazywał akta administracyjne sprawy innym organ np. w dniu 16 lipca 2010 r. akta przedmiotowej sprawy zostały przekazane do Ministerstwa Infrastruktury w związku z wniesieniem przez J.S. , G.S. i R.S. pisma na przewlekłości postępowania, a organ podjął kolejne czynności dopiero po zwróceniu akt sprawy w dniu 16 sierpnia 2010 r. przez Ministra Infrastruktury, który postanowieniem z 11 sierpnia 2010 r. wyznaczył Wojewodzie [....] termin 2 miesięcy na załatwienie sprawy. Ww. postanowienie wraz z aktami sprawy wpłynęło do organu 16 sierpnia 2010 r. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie obowiązkiem Wojewody [....] było nieprzerwane kontynuowanie postępowania – co było możliwe po skopiowaniu części lub całości oryginalnych akt sprawy. Nadto nieuzasadnione było kolejne – jedenastodniowe czekanie przez Wojewodę z podjęciem kolejnych czynności po zwrocie akt sprawy. Czynności takie zostały bowiem podjęte dopiero w dniu 27 sierpnia 2010 r.
Powyższe uchybienia, a także nie do końca przemyślana koncepcja prowadzenia sprawy ( co wskazał już WSA w Warszawie w wyrokach z 20.10. 2009 r. sygn akt I SA/Wa 1022/09 i I SA/Wa 1023/09) oraz opieszałe i nieefektywne prowadzenie sprawy (np. poprzez wzywanie Burmistrza gm. Z. o dostarczenie tych samych dokumentów, zwrócenie się do się do Urzędu Marszałkowskiego o nadesłanie dokumentów dotyczących przedmiotowych działek dopiero 31 sierpnia 20101 r.) pozwalają na uznanie, że mimo kilkakrotnego informowania stron w trybie art. 36 kpa w zakończeniu sprawy - Wojewoda [....] pozostawał w bezczynności.
W tej sytuacji nie można uznać, że wielokrotne zawiadamianie stron przez Wojewodę [....] w trybie art. 36 kpa o braku możliwości załatwienia sprawy w ustawowym terminie z podaniem przyczyn takiego stanu rzeczy sanuje wielokrotne przekraczanie przez organ terminów z art. 35 kpa, szczególnie w sytuacji gdy sprawa toczy się od 2005 r. .
Mając na uwadze dotychczasowy czas trwania postępowania oraz opieszałość i nieefektywność w podejmowaniu poszczególnych czynności przez Wojewodę [....] należy uznać, że organ ten znajduje się w bezczynności i bezczynność ta ma charakter rażący w świetle uregulowania art. 35 § 3 kpa. Nadto mając na uwadze charakter sprawy i jej skomplikowanie jako rażące należy uznać przede wszystkim okresy, w których organ nie podejmował żadnych działań.
Konkludując należy wskazać, że w ocenie Sądu wyznaczony 1 miesięczny termin jest wystarczający do wydania aktu administracyjnego załatwiającego przedmiotowa sprawę.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznając zarzuty skargi za usprawiedliwione, na podstawie art. 149 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło