V SA/Wa 595/10
WyrokWSA w Warszawie2010-09-29
Skład orzekający: Jolanta Bożek, Barbara Mleczko-Jabłońska, Michał Sowiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przyznaniu płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, skierowana do osoby niebędącej stroną postępowania (pełnomocnika, który utracił upoważnienie), jest dotknięta wadą nieważności?Ratio decidendi
Decyzja o przyznaniu płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej, skierowana do osoby, która nie jest stroną postępowania (w tym przypadku pełnomocnika, który utracił upoważnienie do reprezentowania spółki), jest dotknięta wadą nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa, zgodnie z art. 156 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Stroną postępowania jest podmiot, któremu przysługują prawa lub obowiązki, a nie jego pełnomocnik.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o przyznanie płatności rolnej. Wniosek został przyznany decyzją Kierownika Biura. Następnie wszczęto postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji, ponieważ spółka ogłosiła upadłość, a jej pełnomocnik utracił prawo do reprezentacji. Dyrektor Oddziału ARiMR stwierdził nieważność decyzji, a Prezes ARiMR utrzymał ją w mocy. Syndyk masy upadłości spółki zaskarżył decyzję Prezesa ARiMR, argumentując, że spółka była stroną postępowania, a nie jej pełnomocnik. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2010 r. sprawy ze skargi S. "M." Sp. z o.o. w T. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... czerwca 2008 r. nr ... znak ... w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania; oddala skargę
W dniu ... maja 2005 r. M. Sp. z o.o. złożyła w Biurze Powiatu ARiMR w T. wniosek o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.
W dniu ... maja 2006 r. Kierownik Biura przyznał stronie wnioskowaną płatność.
W dniu ... sierpnia 2007 r. organ wezwał pełnomocnika spółki do złożenia wyjaśnień w sprawie niedotrzymania zobowiązań wieloletnich.
Pismem z dnia ... sierpnia 2007 r. organ został poinformowany, że spółka nie złozyła wniosku o dopłaty w latach 2006-2007, gdyż w dniu ... listopada 2005 r. ogłoszono jej upadłość. Poinformowano, że osoba upoważniona do reprezentacji spółki – C. W.– utraciła to prawo z dniem ... sierpnia 2005 r.
W dniu ... stycznia 2008 r. Dyrektor K. Oddziału Regionalnego wszczął postępowanie z urzędu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura z dnia ... maja 2006 r.
Następnie, w dniu ... lutego 2008 r. Dyrektor Oddziału ARiMR stwierdził nieważność decyzji Kierownika Biura z dnia ... maja 2006 r.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył syndyk masy upadłości M. Sp. z o.o., skutkiem czego Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia ... czerwca 2008 r. nr ... utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału z dnia ... lutego 2008 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji Kierownika Biura z ... maja 2006 r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ drugiej instancji podkreślił, że podstawę przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006 stanowił § 6 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. (Dz. U. Nr 73, poz. 657, z późn. zm.) w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, zwanego dalej "rozporządzeniem ONW", w myśl którego płatność ONW jest udzielana na wniosek producenta rolnego składany do kierownika biura powiatowego.
Organ wyjaśnił, że wnioskodawcą w sprawie jest spółka M., podczas gdy decyzja Kierownika Biura z ... maja 2006 r. została skierowana na rzecz C. W., który tym samym został wskazany jako strona postępowania. Zdaniem oragnu odwoławczego fakt działania spółki przez pełnomocnika nie oznacza, że pełnomocnik staje się stroną.
Odnosząc się do złożonego przez syndyka odwołania organ stwierdził, iż adresat decyzji jest stroną postępowania. Wskazał, że argumentacja dotycząca kwestii upoważnienia pełnomocnika do reprezentowania spółki po rozwiązaniu z nim umowy o pracę w tych okolicznościach jest bez znaczenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia syndyk wniósł o uchylenie decyzji Prezesa ARiMR. Podniósł, że żadna z decyzji wydawanych w przedmiotowej sprawie nie kwestionowała prawa do otrzymywania przez M. Sp. z o.o. pomocy fiannsowej udzeilanej na mocy przepisów rozporzadzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy fiannsowej na wspierania działalnosci rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkacvh gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Syndyk podniósł, że jedynym uczestnikiem tego postępowania była spółka M. reprezentowana przez C. W., co wynika wprost ze wszystkich dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Wniosek złożony przez spółkę nie był związany z jakimikolwiek interesami prawnymi lub obowiązkami C. W.; również adresatem decyzji była spółka M. Podkreślił, że należy odróżnić bycie adresatem decyzji, czyli tym, kogo decyzja dotyczy, od osoby na którą decyzja została zaadresowana. Z samej treści decyzji wynika bowiem, że to spółce M. przyznano płatności do gruntów rolnych.
W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W oparciu o treść art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola taka jest dokonywana w oparciu o stan faktyczny sprawy i przepisy prawne statuujące podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, obowiązujące w dacie podejmowania zaskarżonego aktu lub zaskarżonej czynności (art. 133 p.p.s.a.).
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, Sąd stwierdził, że orzeczenie to jest prawidłowe - wydane w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny i prawidłowo zastosowane przepisy prawa.
Niniejsza sprawa - prowadzona w trybie nadzwyczajnym - sprowadzała się do ustalenia, czy istnieją podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z ... maja 2006 r. o przyznaniu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji było więc ograniczone przesłankami wynikającymi z art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego [Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.], dalej: k.p.a., uzasadniającymi stwierdzenie nieważności ww. aktu administracyjnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 22 maja 1987 r., IV SA 1062/86, ONSA 1987 r., Nr 1, poz. 35 oraz z 28 maja 1985 r., I SA 89/85, GAP 1987, Nr 23, s. 43) a podstawą stwierdzenia nieważności było uznanie, że ww. decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).
Nadto, należy wskazać, iż w orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że o rażącym naruszeniu prawa należy mówić jedynie w razie oczywistego naruszenia prawa. W wyroku z 31 stycznia 2006 r. (sygn. akt I OSK 883/05, Lex Nr 299873), Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, iż rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Zaznaczył przy tym, że nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Zatem, ustalenie, czy w konkretnym wypadku nastąpiło "rażące naruszenie prawa", wymaga zawsze bardzo wnikliwego rozważenia sprawy. Naruszony przepis prawa nie może pozostawiać jakichkolwiek wątpliwości prawnych, a jego treść musi być jasna i nie może wywoływać sporów doktrynalno-orzeczniczych.
Jak wynika z powyższego organy orzekające w niniejszej sprawie - prowadząc postępowanie wyjaśniające - obowiązane były uwzględnić stan prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji z ... maja 2006 r. oraz istniejący w tej dacie stan faktyczny. W tym zakresie Sąd nie dostrzegł żadnych uchybień w kontrolowanym postępowaniu.
Jak wynika z treści zaskarżonej decyzji, Prezes Agencji, podzielając stanowisko organu pierwszej instancji, uznał, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego z ... maja 2006 r. o przyznaniu skarżącej płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie.
Artykuł 156 § 1 pkt 4 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie. Stosownie zaś do art. 29 k.p.a. stronami mogą być osoby fizyczne i osoby prawne.
W realiach sprawy niniejszej stroną postępowania zakończonego decyzją Kierownika Biura Powiatowego z ... maja 2006 r. winna być M. Sp. z o.o. Fakt, iż ustanowiła ona pełnomocnika, nie zmienia faktu, iż podmiotem występującym w obrocie prawnym jest wyłącznie spółka, zwłaszcza, że w dacie wydawania decyzji przez Kierownika Biura pełnomocnik ten nie posiadał już upoważnienia do reprezentacji spółki.
W tym miejscu podkreślić należy, iż orzecznictwo sądowe jednoznacznie uznaje, iż wskazanie jako adresata decyzji podmiotu nie będącego stroną w sprawie powoduje, iż taka decyzja jest dotknięta wadą nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. (por. m.in. wyrok NSA: z dnia 10 listopada 1992 r. sygn. akt OSK 94/92-ONSA 1993/4/102, z dnia 6 kwietnia 1999 r. sygn. akt IV SA 538/97 – lex nr 48157, z dnia 24 maja 2007 r. sygn. akt II GSK 400/06 – lex nr 351135, z dnia 18 czerwca 2008 r. sygn. Akt II OSK 674/07 – lex nr 467518).
Uwzględniając powyższe okoliczności faktyczne i prawne słusznie organy orzekające w sprawie przyjęły, iż decyzja z ... maja 2006 r. skierowana - wbrew powyższym przepisom - do osoby nie będącej już pełnomocnikiem strony, jest dotknięta wadą kwalifikowaną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Powyższej oceny Sądu nie zmieniają zarzuty podniesione w skardze.
Z tych względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło