III SA/Łd 11/12
WyrokWSA w Łodzi2012-03-01
Skład orzekający: Małgorzata Łuczyńska, Teresa Rutkowska, Janusz Nowacki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okres prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, w trakcie którego osoba ukończyła 60 lat i w związku z tym została zwolniona z obowiązku opłacania składek na Fundusz Pracy, może być zaliczony do okresu wymaganego do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że literalna wykładnia art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. d) ustawy o promocji zatrudnienia, która wymagała opłacania składek na Fundusz Pracy, prowadzi do naruszenia zasad konstytucyjnych, w tym zasady demokratycznego państwa prawnego, zasady zaufania obywateli do państwa oraz zasady równości wobec prawa. Ustawowe zwolnienie z obowiązku opłacania składek na Fundusz Pracy dla osób powyżej 60. roku życia nie powinno pozbawiać ich prawa do zasiłku dla bezrobotnych, gdyż taki był cel wprowadzenia tych przepisów.Stan faktyczny
Skarżący, W. L., ubiegał się o zasiłek dla bezrobotnych. Prezydent Miasta Ł. przyznał mu status osoby bezrobotnej, ale odmówił prawa do zasiłku, uznając, że nie spełnia on wymogu opłacania składek na Fundusz Pracy przez wymagany okres. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący argumentował, że po ukończeniu 60. roku życia był zwolniony z obowiązku opłacania składek na Fundusz Pracy na mocy ustawy, co nie powinno pozbawiać go prawa do zasiłku.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 1 marca 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) Sędzia NSA Janusz Nowacki Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2012 roku sprawy ze skargi W. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku dla bezrobotnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...].
III SA/Łd 11/12
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] r. Wojewoda Ł. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. orzekającą o przyznaniu W. L. statusu osoby bezrobotnej od dnia rejestracji i odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnego.
W stanie faktycznym sprawy, decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta Ł., działając na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a) i lit. b), art. 71 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tj.: Dz. U. z 2008 r., Nr 69, poz. 415 ze zm.) [dalej: ustawa o promocji zatrudnienia] oraz art. 104 k.p.a. przyznał W. L. status osoby bezrobotnej od dnia rejestracji tj. od dnia [...] r. i odmówił przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnego.
Zdaniem organu, wnioskodawca nie spełniał warunków do przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnego - wskazanych w art. 71 ust. 1 i ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia.
W odwołaniu od ww. decyzji W. L. wskazywał, że z opłacania składki na Fundusz Pracy był zwolniony w związku z ukończeniem 60-go roku życia. Podkreślił, że posiada udokumentowany staż pracy od 1968 r.
Decyzją z dnia [...] r. Wojewoda Ł., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 10 ust. 2 pkt 4 i ust. 7 pkt 2, art. 71 ust. 1 pkt 1 o pkt 2 lit. d) oraz art. 104 ust. 1 pkt 3, art. 104b ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy utrzymał w mocy ww. decyzję Prezydenta Miasta Ł..
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Wojewoda zacytował obowiązujące przepisy dotyczące zasad i warunków przyznawania osobom bezrobotnym prawa do zasiłku. Dokonując interpretacji tych przepisów organ odwoławczy stwierdził, że warunkiem dla przyznania bezrobotnemu prawa do zasiłku dla bezrobotnego jest udokumentowanie przez taką osobę "okresu uprawniającego do zasiłku" w dniu dokonania rejestracji w powiatowym urzędzie pracy. Jak dalej wskazał organ odwoławczy, z treści art. 71 ust. 1 pkt. 2 lit. d ustawy o promocji zatrudnienia wynika wyraźnie konieczność opłacania składek na ubezpieczenia społeczne przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą, jak również konieczność odprowadzania składek na Fundusz Pracy. W związku z tym, zdaniem Wojewody, nie można zaliczyć do okresu uprawniającego do zasiłku okresu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, w trakcie prowadzenia której nie odprowadzono składek na Fundusz Pracy.
Organ odwoławczy stwierdził, że w stanie faktycznym sprawy W. L., nie spełniał warunków do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnego, gdyż nie udokumentował okresu uprawniającego do jego nabycia.
W. L. w okresie od dnia 03.01.1998 r. do dnia 10.10.2011 r. prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą. Z treści zaświadczenia ZUS z dnia 11.10.2011 r. oraz z dnia 28.10.2011 r. wynikało, że W. L. opłacał składki na ubezpieczenie społeczne z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w okresie od 20.01.1998 r. do 31.12.1998 r. oraz od 01.01.1999 r. do 30.07.2007 r., od 01.08.2007 r. do 18.02.2009 r. od 01.03.2009 r. do 20.03.2009 r., od 07.03.2010 r. do 24.03.2010 r., od 01.04.2010 r. do 31.01.2011 r. i od 01.03.2011 r. do 30.09.2011 r. W okresie od 01.04.2009 r. do 06.03.2010 r. W. L. był zgłoszony jedynie do ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej.
Jak dalej podkreślił organ, odwołujący w dniu 08.01.2009 r. ukończył 60 rok życia, wobec powyższego po dniu 01.07.2009 r. (w związku z wejściem w życie art. 1 pkt. 75 ustawy z dnia 19.12.2008 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2009 r., nr 6, poz. 33) nie opłacał składki na Fundusz Pracy. Zgodnie bowiem z art. 104 b ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia, po ukończeniu przez mężczyznę 60 roku życia nie ma obowiązku odprowadzania składek na Fundusz Pracy. W związku z powyższym, zdaniem Wojewody, okres prowadzenia działalności gospodarczej po tym czasie nie może być zaliczony do okresu uprawniającego do zasiłku.
W ocenie organu odwoławczego, żeby nabyć uprawnienia do zasiłku bezrobotny musi wykazać spełnienie warunków określonych w art. 71 ustawy o promocji zatrudnienia, tj. musi wykazać fakt posiadania co najmniej 365 dni uprawniających do zasiłku dla bezrobotnego w okresie ostatnich 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji. Zdaniem Wojewody, przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie przewidują w tym zakresie żadnych wyjątków. Organ administracji nie ma także uprawnień do uznaniowego przyznawania zasiłków dla bezrobotnych.
Dlatego też biorąc pod uwagę fakt, że W. L. nie udokumentował okresu uprawniającego do zasiłku (tj. w okresie 18 miesięcy przed rejestracją: od 27.04.2010 r. do 27.10.2011 r. nie opłacał składki na Fundusz Pracy z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej) za uzasadnioną uznał Wojewoda decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia 28.10.2011 r. odmawiającą przyznania odwołującemu prawa do zasiłku.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył W. L. wnosząc o jej uchylenie oraz przyznanie mu zasiłku dla bezrobotnego od dnia [...] roku. W treści skargi wskazał, że w okresie od 27.04.2010 r. do 27.10.2011 r. nie był on już zobowiązany do opłacania składek na rzecz Funduszu Pracy z uwagi na wiek, tj. wobec ukończenia 60 roku życia w dniu 8 stycznia 2009 r. Tym samym, w jego ocenie, spełnia on warunki do przyznania mu zasiłku dla bezrobotnego, albowiem od płacenia składek na rzecz Funduszu Pracy był zwolniony ustawowo i zwolnienie to należy traktować jako spełnienie warunku do przyznania zasiłku dla bezrobotnego. Zwolnienie z płatności składek nie jest bowiem dobrowolne tylko wynika z przepisu prawa, a zatem skarżący nie może tracić uprawnień do zasiłku z tego względu, że z odprowadzania składek na rzecz Funduszu Pracy został zwolniony.
W odpowiedzi na skargę, Wojewoda Ł. podtrzymał w całości swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Ł. skarżący popierał skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 powołanej ustawy). W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) [dalej ustawa p.p.s.a.] Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a., decyzja podlega uchyleniu w całości lub w części, jeżeli sąd stwierdzi:
1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Oznacza to, że sąd obowiązany jest wziąć pod uwagę z urzędu wszelkie naruszenia w postępowaniu administracyjnym przepisów prawa materialnego i procesowego, jeśli mogły mieć wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia.
W rozpatrywanej sprawie, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, co uzasadniało uwzględnienie skargi.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody Ł. z dnia [...] r., utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. orzekającą o przyznaniu W. L. statusu osoby bezrobotnej i odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnego.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tj. Dz.U. z 2008 r., Nr 69, poz. 415 ze zm.) [dalej ustawa o promocji zatrudnienia].
Z akt administracyjnych przekazanych Sądowi wynika bezsporny stan faktyczny tej sprawy. Przede wszystkim nie budzi wątpliwości fakt, że skarżący w okresie od dnia 3 stycznia 1998 r. do dnia 10 października 2011 r. prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą, przy czym od 1 kwietnia 2009 r. do 6 marca 2010 r. W. L. był zgłoszony jedynie do ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności. Skarżący nie opłacał natomiast po dniu 1 lipca 2009 r. składek na Fundusz Pracy (w okresie wcześniejszym były one opłacane), co wynikało z faktu, że w dniu 8 stycznia 2009 r. ukończył 60 rok życia. Skarżący zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy nr 2 w Ł. jako osoba bezrobotna w dniu [...] r.
Wyjaśnić w związku z tym należy, że obowiązek opłacania składek na Fundusz Pracy wynika z art. 104 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia. Jednocześnie ustawodawca wychodząc naprzeciw postulatom wsparcia zatrudnienia i aktywizacji zawodowej osób w wieku powyżej pięćdziesiątego roku wprowadził regulację, zgodnie z którą składki na Fundusz Pracy, o których mowa w art. 104 ust. 1, opłaca się za osoby wymienione w art. 104 ust. 1 pkt 1-3, które nie osiągnęły wieku wynoszącego co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn (art. 104b ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia). Zwolnienie to wprowadzono ustawą z dnia 19 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2009 r. Nr 6, poz. 33 ze zm.). Przepis ten wszedł w życie w dniu 1 lipca 2009 roku. Zatem od 1 lipca 2009 r. skarżący nie tylko nie miał obowiązku opłacania składek na Fundusz Pracy ale także nie mógł dobrowolnie opłacać tych składek.
W związku z powyższym, rozważenia wymaga, czy skarżący w chwili rejestracji w PUP spełniał jedynie warunki do przyznania mu statusu osoby bezrobotnej, albowiem w okresie ostatnich 18 miesięcy przed zarejestrowaniem nie opłacał składek na Fundusz Pracy, czy jednak spełniał także warunki do uzyskania zasiłku dla bezrobotnych, skoro z obowiązku opłacania składek na Fundusz Pracy po ukończeniu 60 lat został zwolniony przez ustawę. Innymi słowy, czy ustawowe zwolnienie skarżącego z obowiązku opłacania składek na Fundusz Pracy od 1 lipca 2009 r. pozbawiło go jednocześnie prawa do zasiłku dla bezrobotnego, w sytuacji gdy spełniał pozostałe wymogi określone w art. 71 ust. 1 i 2 ustawy.
Organy odmawiając przyznania skarżącemu prawa do zasiłku dla bezrobotnego powoływały się na literalne brzmienie art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. d) ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Przepis ten stanowi, że prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, jeżeli w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni opłacał składki na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności lub współpracy, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota wynosząca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę.
Zdaniem organów, w świetle powyższego przepisu obligatoryjnym warunkiem, od spełnienia którego zależało nabycie przez skarżącego uprawnień do zasiłku było opłacanie przez okres 365 dni w okresie 18 miesięcy przed zarejestrowaniem nie tylko składki na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności, ale również opłacanie składki na Fundusz Pracy.
W ocenie Sądu, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, przyjęta przez organy administracji interpretacja wskazanego przepisu art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. d), opierająca się jedynie na jego literalnym brzmieniu z pominięciem wyników wykładni funkcjonalnej i celowościowej, nie może zasługiwać na aprobatę.
Wskazać bowiem należy, że Sąd dokonując wykładni przepisów prawa winien zmierzać do osiągnięcia rezultatu wynikającego z takiego rozumienia prawa, które zapewnia jego spójność oraz konstytucyjność. Sąd jest zatem zobowiązany wybrać taką interpretację normy ustawowej, która umożliwia najpełniejsze urzeczywistnienie norm, zasad i wartości zawartych w Konstytucji RP (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 533/08). Taki obowiązek sądu wynika z art. 178 ust. 1 Konstytucji, który stanowi, że sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Sformułowanie o podległości Konstytucji i ustawom oznacza, że rozstrzygając jakąś sprawę sąd powinien najpierw zbadać, czy nie jest naruszona żadna norma konstytucyjna i tym samym, czy przestrzegana jest wyrażona w art. 8 ust. 1 Konstytucji RP zasada jej nadrzędności i dokonywać wykładni przepisów ustawy w sposób zgodny postanowieniami Ustawy Zasadniczej.
W ocenie Sądu, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie wykładnia językowa art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy o promocji zatrudnienia prowadzi do naruszenia zasad wyrażonych w Konstytucji RP tj. przede wszystkim wyrażonej w art. 2 zasady demokratycznego państwa prawnego i wynikającej z niej zasady zaufania obywateli do państwa, zasady racjonalności i reguły tzw. przyzwoitej legislacji. Narusza ona także wyrażoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP zasadę równości obywateli wobec prawa, która polega na tym, że "wszystkie podmioty prawa charakteryzujące się daną cechą istotną (relewantną) w równym stopniu, mają być traktowane równo. A więc według równej miary, bez zróżnicowań dyskryminujących, jak i faworyzujących". Trybunał Konstytucyjny wyróżnił przy tym w swoich orzeczeniach dwa aspekty zasady równości: 1/ równość wobec prawa oznaczającą nakaz równego traktowania przez władzę publiczną w procesie stosowania prawa; 2/ równość w prawie oznaczającą nakaz kształtowania treści prawa z uwzględnieniem zasady równości, co zdaniem Sądu oznacza też konieczność dokonywania takiej wykładni obowiązujących przepisów, aby zasadę tę jak najpełniej realizować ( patrz: Bogusław Banaszak "Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej – Komentarz" W-wa 2009r.).
Sąd rozpatrujący niniejszą skargę podziela pogląd wyrażony w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 stycznia 2012 r. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w sprawie III SA/Gd 512/11, że nie można zaakceptować i uznać za racjonalne rozwiązania, które z jednej strony przyznaje kobietom w wieku powyżej 55 lat i mężczyznom w wieku powyżej 60 lat prowadzącym działalność gospodarczą przywilej w postaci zwolnienia z obowiązku uiszczania składek na Fundusz Pracy, równocześnie pozbawiając w ten sposób te osoby prawa do uzyskania zasiłku dla bezrobotnego. Tak jak zauważył WSA w Gdańsku, rozwiązanie wynikające z art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. d) w połączeniu z regulacją zawartą w art. 104b ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia w sytuacji ich literalnego rozumienia stają się dla ich adresatów swego rodzaju "pułapką", której, kierując się przepisami ustawy, obywatel nie może uniknąć, gdyż składki na Fundusz Pracy osoby prowadzące działalność gospodarczą, po ukończeniu 55 lat przez kobietę i 60 lat przez mężczyznę, opłacić nie mogą. Literalna wykładnia art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. d) ustawy kłóci się zatem z treścią art. 2 Konstytucji RP.
Przepis art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. d) ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w literalnym brzmieniu narusza również zasadę równości obywateli wobec prawa. Nie ma bowiem żadnego aksjologicznego uzasadnienia dla wprowadzenia zróżnicowania skutków zwolnienia (z mocy prawa) od obowiązku opłacania składek na Fundusz Pracy. W art. 104a – 105 ustawy przewidziano szereg zwolnień z obowiązku opłacania składek na Fundusz Pracy, ale możliwość nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych – spośród osób, za które nie opłaca się składek na Fundusz Pracy – miałyby tylko te osoby, które w okresie poprzedzającym rejestrację pozostawały w zatrudnieniu ( art. 71 ust. 1pkt 2lit a ustawy), wyłączone byłyby natomiast osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą. W ocenie Sądu, brak jakiegokolwiek uzasadnienia dla przyjęcia takiej wykładni omawianego przepisu, a w szczególności zupełnie inny był cel wprowadzenia art. 104 b ustawy. Chodziło o wsparcie zatrudnienia i aktywizację zawodową osób powyżej 50 roku życia. Można w tym względzie odwołać się także do uzasadnienia projektu ustawy zmieniającej, które wskazuje, że zaniechanie ustawodawcy, gdy chodzi o wprowadzenie zmian do art. 71 ust. 1 pkt 2 lit d) nie miało zamiaru celowego pozbawienia tej grupy podmiotów (prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą) prawa do uzyskania zasiłku dla bezrobotnych. W uzasadnieniu stwierdza się, że zmiana ta ma na celu "umożliwienie zaliczenia okresu zwolnionego od odprowadzenia składek na Fundusz Pracy do nabycia prawa do zasiłku". Dalej czytamy, że "projekt wprowadza pewne zmiany w zakresie gospodarowania głównym czynnikiem wsparcia osób bezrobotnych, jakim jest Fundusz Pracy. Zasadnicza zmiana to modyfikacja systemu wypłat zasiłków dla bezrobotnych. Przesłankami tych rozwiązań są dobra sytuacja Funduszu Pracy, a także mała liczba osób pobierających zasiłek (ok. 15 % ogółu zarejestrowanych bezrobotnych posiada to uprawnienie)". Z powyższego widać, że niewątpliwie nie było celem ustawodawcy ograniczanie kręgu podmiotów, którym przysługuje prawo do zasiłku i wprowadzanie w tym zakresie jakiegokolwiek zróżnicowania.
Warto w tym miejscu zauważyć, że powyższa regulacja zwróciła także uwagę Rzecznika Praw Obywatelskich (pismo z dnia [...] r. znak [...] skierowane do Ministra Pracy i Polityki Społecznej). W odpowiedzi na jego wystąpienie Dyrektor Departamentu Rynku Pracy w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej (pismo z dnia [...] r.) wyjaśnił, iż intencją ustawodawcy niewątpliwie nie było celowe ograniczanie, czy eliminowanie z grupy podmiotów, którym przysługuje prawo do zasiłku dla bezrobotnych – osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą. W powoływanym piśmie wyjaśniono, że przy zastosowaniu wykładni systemowej i celowościowej art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. d) ustawy o promocji zatrudnienia można uznać, iż do okresu uprawniającego do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych powinien być zaliczany również okres prowadzenia działalności gospodarczej przez kobiety powyżej 55 lat i mężczyzn powyżej 60 lat, wobec których został zniesiony obowiązek odprowadzania składki na Fundusz Pracy. Jednocześnie Dyrektor Departamentu Rynku Pracy w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej poinformował, że do czasu wprowadzenia odpowiednich zmian legislacyjnych ministerstwo przekazało w dniu 28 grudnia 2011 r., w drodze elektronicznej, wszystkim urzędom pracy stanowisko zgodnie z którym okres prowadzenia działalności gospodarczej przez kobiety powyżej 55 lat i mężczyzn powyżej 60 lat powinien być zaliczany do okresu uprawniającego do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych (opubl:na stronie internetowej http://www.sprawy generalne.brpo.gov.pl/szczegoly.php?pismo=1613493).
Zauważyć także należy, iż wskazane powyżej rozważania dotyczące wykładni przepisu art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. d) ustawy o promocji zatrudniania przesądzają również o niezgodności tak ukształtowanego rozwiązania z wynikającym z art. 67 ust. 2 Konstytucji RP prawem bezrobotnego do zabezpieczenia społecznego i kłócą się z ratio legis instytucji zasiłku dla bezrobotnych. Uzyskanie zasiłku uzależnione jest przecież od spełnienia przez osobę bezrobotną określonych w ustawie warunków. Przepis ustawy nie powinien zatem wywoływać skutku w postaci niemożności spełnienia tych warunków i wprowadzenia z tego tytułu sankcji w postaci odmowy przyznania prawa do zasiłku.
Reasumując, z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. stwierdził, że odwołanie się przy interpretacji art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. d) w powiązaniu z art. 104b ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia do wskazanych wartości konstytucyjnych uzasadniało odejście od wyników wykładni literalnej i zastosowanie wykładni systemowej i funkcjonalnej, w myśl której do okresu uprawniającego do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych powinien być zaliczany również okres prowadzenia działalności gospodarczej przez kobiety powyżej 55 roku życia i mężczyzn powyżej 60 roku życia, wobec których został zniesiony obowiązek odprowadzania składki na Fundusz Pracy.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że decyzje, które zapadły w niniejszej sprawie zostały wydane z naruszeniem powołanych wyżej przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, Sąd stwierdził przy tym, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Orzekając w sprawie ponownie organy winny uwzględnić rozważania dotyczące wykładni art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. d) w powiązaniu z art. 104b ust. 2 ustawy w odniesieniu do przedmiotu niniejszej sprawy.
Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) zw. z art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
A. B.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło