I SA/Łd 41/12

WyrokWSA w Łodzi2012-03-02

Skład orzekający: Paweł Kowalski, Paweł Janicki, Bożena Kasprzak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sfinansowanie przez pracodawcę udziału pracowników i emerytów w pikniku sportowo-rekreacyjnym stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, jeśli nie jest możliwe ustalenie konkretnej wartości świadczenia dla każdej osoby?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że sfinansowanie przez pracodawcę udziału pracowników i emerytów w pikniku sportowo-rekreacyjnym stanowi nieodpłatne świadczenie, które może być przychodem podlegającym opodatkowaniu. Jednakże, aby przychód ten mógł być opodatkowany, musi być skonkretyzowany i rzeczywiście otrzymany przez podatnika. Nie jest dopuszczalne ustalanie przychodu poprzez arytmetyczne podzielenie kosztów imprezy przez liczbę wszystkich uprawnionych do udziału, jeśli nie można ustalić, którzy pracownicy faktycznie otrzymali świadczenie i jaka była jego wartość dla każdej osoby. W przypadku braku listy obecności lub innego sposobu ustalenia faktycznych uczestników i wartości świadczenia, nie można przypisać konkretnego przychodu.
Stan faktyczny
Szkoła Podstawowa zorganizowała piknik sportowo-rekreacyjny sfinansowany z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych dla swoich pracowników i emerytów. Ze względu na masowy charakter imprezy, nie było możliwe ustalenie dokładnej liczby uczestników ani przypisanie indywidualnej wartości świadczeń. Szkoła wnioskowała o interpretację, czy udział w pikniku stanowi przychód podlegający opodatkowaniu. Minister Finansów uznał, że stanowi to przychód, który może korzystać ze zwolnienia do określonej kwoty, pod warunkiem ustalenia wartości jednostkowej. Szkoła wniosła skargę na interpretację, kwestionując sposób ustalania przychodu.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną interpretację Ministra Finansów i zasądzono od Ministra Finansów na rzecz Szkoły Podstawowej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.) Protokolant: Szymon Chrostek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2012 r. sprawy ze skargi Szkoły Podstawowej Nr [...] w Z. na interpretację Ministra Finansów z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania przychodów pracowników i emerytów z tytułu uczestnictwa w pikniku sportowo - rekreacyjnym 1. uchyla zaskarżoną interpretację; 2. zasądza od Ministra Finansów na rzecz Szkoły Podstawowej Nr [...] w Z. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Łd 41/12 UZASADNIENIE W dniu [...] r. Szkoła Podstawowa Nr [...] w Z. złożyła wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania przychodów pracowników i emerytów z tytułu uczestnictwa w pikniku sportowo-rekreacyjnym. W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż skarżąca zorganizowała w ramach Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych dla swoich pracowników (44 osoby zatrudnione) i emerytów (23 emerytów jest objętych opieką socjalną), piknik sportowo-rekreacyjny. Piknik w całości został sfinansowany ze środków Funduszu Socjalnego. Zorganizowana impreza miała charakter masowy. Nie była skierowana imiennie do konkretnego pracownika. Wysokość kosztów została ustalona w sposób zryczałtowany i niezależny od ilości osób uczestniczących. Z uwagi na masowy charakter imprezy, ustalenie dokładnej liczby uczestników, kto i w jakim zakresie korzystał z proponowanych atrakcji, a tym samym sporządzenie imiennej listy było niemożliwe. W związku z powyższym skarżąca zadała pytanie, czy udział w pikniku sportowo - rekreacyjnym stanowi dla pracownika i emeryta przychód podlegający opodatkowaniu? Zdaniem skarżącej udział w zorganizowanym pikniku nie stanowi dla pracowników i emerytów przychodu podlegającego opodatkowaniu, ponieważ niemożliwe było ustalenie dokładnej liczby uczestników i przypisanie konkretnej zindywidualizowanej wartości świadczeń na rzecz określonego pracownika i emeryta. Na potwierdzenie swojego stanowiska Skarżąca powołała wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 października 2008 r. (sygn. akt. II PK 74/08). Indywidualną interpretacją prawa podatkowego z dnia 12 października 2011 r. Minister Finansów stwierdził, iż świadczenie przekazane pracownikom w postaci sfinansowania z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, udziału w pikniku sportowo - rekreacyjnym, jest przychodem pracownika. Przychód ten będzie korzystał ze zwolnienia na mocy art. 21 ust. 1 pkt 67 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych do kwoty 380 zł (kwota ta obejmuje wartość rzeczowych i pieniężnych świadczeń otrzymanych w skali całego roku podatkowego). Dodał również, iż od nadwyżki kwoty 380 zł, skarżąca powinna naliczyć podatek dochodowy. Minister Finansów uznał również, iż w przypadku udziału w pikniku sportowo - rekreacyjnym emerytów, otrzymane świadczenie może skorzystać ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 38 ww. ustawy, do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 2.280 zł. Z kolei od nadwyżki powyżej kwoty zwolnienia, zgodnie z przepisem art. 30 ust. 1 pkt 4 cyt. ustawy, skarżąca powinna pobrać zryczałtowany podatek dochodowy w wysokości 10 % należności. W uzasadnieniu interpretacji organ podatkowy wskazał, iż z ww. przepisów wynika, że udział w imprezie integracyjnej sfinansowanej przez pracodawcę jest świadczeniem nieodpłatnym dla pracownika. Wartość tego świadczenia to koszt jednostkowy udziału poszczególnych osób (pracowników i emerytów) w imprezie, ustalany na podstawie listy osób, którzy w niej uczestniczyli. Organ podkreślił, że na wysokość przychodu pracownika i emeryta, powstałego w związku z ich uczestnictwem w pikniku sportowo-rekreacyjnym, nie wpływa poziom wykorzystania poszczególnych atrakcji przewidzianych dla uczestników, bowiem cena uiszczona przez pracodawcę (w tym konkretnym przypadku ustalona w sposób zryczałtowany) za zorganizowanie imprezy, nie jest uzależniona od stopnia skonsumowania tych atrakcji przez uczestników. Innymi słowy, z podatkowego punktu widzenia bez znaczenia jest, ile i jakie dania i napoje skonsumował uczestnik, jak również, czy brał udział i w jakim zakresie skorzystał z atrakcji przewidzianych podczas imprezy. Podniesiono, że o powstaniu przychodu nie przesądza fakt skorzystania przez pracownika czy emeryta z oferowanych przez pracodawcę spotkań integracyjnych, lecz samo otrzymanie przez pracownika czy emeryta możliwości uczestnictwa w takim spotkaniu. Decyduje więc samo postawienie do dyspozycji pracowników i emerytów objętych opieką socjalną możliwości wzięcia udziału w imprezie, a wartość tego nieodpłatnego świadczenia ustala się według zasad określonych w art. 11 ust. 2a updof. Istnieje też możliwość zindywidualizowania tych świadczeń, bowiem pracodawca jest w stanie określić, którzy pracownicy i emeryci brali udział w imprezie. Określenie kosztu jednostkowego powinno więc wynikać z podzielenia kosztu całkowitego imprezy i liczby uczestników, którzy wzięli w niej udział, a następnie przypisanie tak ustalonej kwoty do przychodu pracownika i przychodu emeryta. Pismem z dnia 21 października 2011 r. skarżąca wezwała Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa. W wezwaniu podtrzymała swoje stanowisko zawarte we wniosku o udzielenie interpretacji, wskazując dodatkowo, iż dzielenie kosztu organizacji pikniku przez ilość uprawnionych do udziału w nim (łącznie z tymi, którzy z jakichś powodów nie brali w nim udziału), jest jej zdaniem wysoce krzywdzące dla pracowników i doprowadziłoby do ustalenia hipotetycznej, mało wiarygodnej wartości świadczenia, niemającego odzwierciedlenia w rzeczywistości. Skarżąca podniosła, iż opodatkowaniu może podlegać tylko przychód rzeczywiście otrzymany, a nie możliwy do otrzymania (wartość otrzymanego świadczenia, a nie możliwość skorzystania ze świadczenia). Dla przypisania przychodu z tytułu nieodpłatnych świadczeń konieczne jest ustalenie wysokości tego przychodu. Dla opodatkowania istotne jest to, czy danemu pracownikowi można przypisać konkretny, a nie statystyczny przychód. Nie można bowiem ustalać przychodu w drodze arytmetycznego działania polegającego na podzieleniu kosztów imprezy integracyjnej przez liczbę pracowników biorących w niej udział. Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie dają podstaw do wykonania takiego działania. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Minister Finansów uznał, iż brak jest podstaw do zmiany ww. indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Na powyższą interpretację skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła skarżąca. Interpretacji zarzuciła naruszenie art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art. 120, 121 i 122 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skargi skarżąca podtrzymała dotychczasowe stanowisko, podkreślając, iż stosownie do art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Według skarżącej powyższy przepis determinuje możliwość uznania za przychód wartości nieodpłatnego świadczenia, jego otrzymaniem. Skarżąca zarzuciła ponadto, iż organ podatkowy nie wskazał, dlaczego nie zgadza się z zaprezentowanymi w orzeczeniach sądów tezami, które powołała w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, przez co zdaniem skarżącej zostały naruszone przepisy art. 121, 122, a w konsekwencji art. 120 Ordynacji podatkowej. W konkluzji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez m.in. kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem wydawanych przez nią decyzji, postanowień bądź innych aktów. Stosownie zaś do art. 3 § 1 i § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Sąd uwzględniając skargę na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego uchyla taką interpretację (art. 146 § 1 cytowanej ustawy). Ponadto trzeba podnieść, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli zaskarżonej interpretacji indywidualnej w oparciu o przedstawione wyżej zasady Sąd orzekający w niniejszej sprawie doszedł do przekonania, że akt ten narusza prawo w zakresie powodującym konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2010 r., Nr 51, poz. 307 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych źródłem przychodów jest stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkowstwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną praca nakładcza, emerytura lub renta. W myśl art. 11 ust. 1 cyt. ustawy przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3 są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 z późn. zm.) za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych. Z przedstawionego przez skarżącą stanu faktycznego wynika, że zorganizowała ona w ramach Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych piknik sportowo-rekreacyjny dla swoich pracowników i emerytów objętych opieką socjalną, za który poniosła opłaty ryczałtowe niezależne od ilości osób uczestniczących. Z uwagi na masowy charakter imprezy, nie jest w stanie ustalić dokładnej liczby uczestników, kto i w jakim zakresie z proponowanych mu atrakcji korzystał, a tym samym sporządzenie imiennej listy było niemożliwe. Według organu podatkowego o powstaniu przychodu ze stosunku pracy nie przesądza fakt skorzystania przez pracownika z oferowanego przez pracodawcę spotkania integracyjnego, lecz samo otrzymanie możliwości uczestnictwa w tym spotkaniu przez pracownika i stanowi on wówczas nieodpłatne świadczenie, którego wartość ustala się według zasad określonych w art. 11 ust. 2a ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.), zwanej dalej updof. W ocenie organu, skarżąca w oparciu o listę pracowników i emerytów, do których kierowana była propozycja uczestnictwa w imprezie jest w stanie określić, którzy pracownicy i emeryci brali w niej udział, zatem powinna ustalić wartość uzyskanego przychodu dla każdego z nich, bez względu na to, czy dany pracownik wziął udział w imprezie, czy też nie. Wartość przychodu, jaką wnioskodawczyni powinna doliczyć do przychodu danego pracownika należy obliczyć dzieląc kwotę kosztu całkowitego imprezy przez liczbę pracowników i emerytów, którzy wzięli w niej udział. W ocenie Sądu powyższe stanowisko organu jest niezgodne z prawem i nie do pogodzenia z art. 11 ust. 1 updof. Przede wszystkim podnieść należy, że udział w imprezie sportowo-rekreacyjnej nie jest świadczeniem rzeczowym. Wprawdzie w uzasadnieniu zaskarżonej interpretacji organ raz twierdzi, że mamy do czynienia ze świadczeniem nieodpłatnym (nierzeczowym), ale innym razem wywodzi, że ze świadczeniem rzeczowym, choć nie czyni tego wprost. Jak wynika z uzasadnienia stanowiska organu przychód z tytułu postawienia do dyspozycji pracowników możliwości udziału w pikniku sportowo-rekreacyjnym podlega zwolnieniu na mocy art. 21 ust. 1 pkt 67 updof, a to zwolnienie dotyczy wyłącznie otrzymanych przez pracownika świadczeń rzeczowych. W ocenie Sądu taki pogląd organu jest błędny, bowiem sfinansowanie przez pracodawcę udziału pracownika w pikniku należy zakwalifikować jako nieodpłatne świadczenie nie będące świadczeniem rzeczowym. Z przywołanej powyżej definicji przychodów pracownika zawartej w art. 12 ust. 1 updof wynika, iż ustawodawca zaliczył do nich nie tylko otrzymane pieniądze, ale i świadczenia, które przybrały postać rzeczy, wykonywania usług, bądź udostępniania rzeczy lub praw. Tak szerokie zdefiniowanie pojęcia przychodu pracownika wskazuje, iż w każdym przypadku, w którym uzyska on realną i zindywidualizowaną korzyść, będzie to rodzić obowiązek zwiększenia jego przychodu, z wyjątkiem świadczeń określonych w katalogu zwolnień przedmiotowych, zawartych w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje pojęcia świadczeń rzeczowych. Należy przyjąć, że świadczeniami rzeczowymi są takie świadczenia, których przedmiotem są rzeczy nie będące jednocześnie środkami pieniężnymi lub innymi wartościami pieniężnymi. Natomiast świadczenia pieniężne ponoszone za określone osoby należą do nieodpłatnych świadczeń. Ich pojęcia również nie definiuje ustawa o podatku dochodowym. Termin "świadczenie" pojawia się na gruncie Kodeksu cywilnego i zgodnie z art. 353 Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 1964 r. Nr 16 poz. 93 ze zm.) oznacza przedmiot stosunku zobowiązaniowego, który wyraża się obowiązkiem określonego zachowania przez podmiot zobowiązany. Dla celów podatkowych pojęcie "nieodpłatnego świadczenia" ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono nie tylko działanie lub zaniechanie na rzecz innej strony, ale w jego zakres wchodzą także wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest nieodpłatne przysporzenie majątku innej osobie kosztem majątku innego podmiotu, mające konkretny wymiar finansowy. Świadczenia nieodpłatne to szczególnego rodzaju świadczenia, w przypadku których otrzymujący odnosi określoną korzyść pod tytułem darmym, co oznacza, że nie świadczy nic w zamian. Ustawodawca stanowi o nieodpłatnych świadczeniach innych niż świadczenia w naturze. Przedmiotem tych świadczeń nie są więc rzeczy, lecz usługi. Przychód może być wyrażony wyłącznie w pieniądzu. Stąd też przychodem są nie tyle same świadczenia, lecz ich wartość. Do nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych na rzecz pracownika związanych ze stosunkiem pracy zalicza się zatem między innymi różnego rodzaju spotkania o charakterze imprez masowych, a w zasadzie ich wartość. Stąd też, w sytuacji usług zakupionych przez pracodawcę, wartość pieniężną tych świadczeń ustala się według cen zakupu. O sposobie określania tej wartości stanowi art. 11 ust. 2a ustawy, zgodnie z którym wartość pieniężną innych nieodpłatnych świadczeń ustala się: 1) jeżeli przedmiotem świadczenia są usługi wchodzące w zakres działalności gospodarczej dokonującego świadczenia - według cen stosowanych wobec innych odbiorców, 2) jeżeli przedmiotem świadczeń są usługi zakupione - według cen zakupu, 3) jeżeli przedmiotem świadczeń jest udostępnienie lokalu lub budynku - według równowartości czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu tego lokalu lub budynku, 4) w pozostałych przypadkach - na podstawie cen rynkowych stosowanych przy świadczeniu usług lub udostępnianiu rzeczy lub praw tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca udostępnienia. Biorąc pod uwagę przywołane przepisy, poniesione przez stronę koszty związane ze zorganizowaniem imprezy masowej (ogólnodostępnej) dla pracowników, takich jak np. pikniki, sfinansowane ze środków Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych, są nieodpłatnym świadczeniem dla pracowników uczestniczących w imprezie. Wartość tegoż świadczenia należy ustalać kierując się treścią art. 11 ust. 2a pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, według którego wartość pieniężną innych nieodpłatnych świadczeń ustala się, jeżeli przedmiotem świadczeń są usługi zakupione, według cen zakupu. Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego niniejszej sprawy stwierdzić należy, że pracownicy uczestniczący w imprezie masowej (ogólnodostępnej), sfinansowanej przez pracodawcę ze środków Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych, będą osiągali korzyść finansową, ponieważ nie będą zobowiązani do zapłaty kwoty wynikającej z faktury za zorganizowanie imprezy masowej. Dzięki takiemu działaniu u tych osób dochodzić będzie do przysporzenia w majątku, gdyż inny podmiot ponosił będzie za nich koszt, a tym samym nie muszą oni uszczuplać swojego majątku. Z tej też przyczyny usługę finansowaną przez pracodawcę na rzecz swoich pracowników należałoby uznać za przychód ze stosunku pracy tych pracowników pod warunkiem jednak, że jest to skonkretyzowany przychód rzeczywiście otrzymany przez pracownika z tytułu udziału w imprezie sfinansowanej przez pracodawcę. Dla opodatkowania istotne jest bowiem to, czy danemu pracownikowi można przypisać konkretny, a nie statystyczny, czy potencjalny przychód. Nie można bowiem ustalać przychodu w drodze arytmetycznego działania polegającego na podzieleniu kosztów imprezy integracyjnej przez liczbę wszystkich pracowników uprawnionych do udziału w niej niezależnie od ich rzeczywistego udziału, jak chce tego organ. Przepisy updof nie dają podstaw do wykonania takiego działania w sytuacji, gdy pracownik faktycznie nie otrzymał świadczenia. Ponadto podkreślić należy, że otrzymanie nieodpłatnego świadczenia musi dotyczyć konkretnego pracownika, gdyż zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.d.o.f. podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych jest osoba fizyczna, a nie grupa osób. Brak możliwości ustalenia jednego z elementów stosunku prawnopodatkowego czyni niemożliwym powstanie obowiązku podatkowego, a w konsekwencji ustalenie zobowiązania podatkowego (zob. wyrok NSA z 11 stycznia 2011 r., sygn. akt II FSK 1531/09, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem w przedmiotowej sprawie zachodzi przeszkoda w ustaleniu wartości nieodpłatnego świadczenia otrzymanego przez pracowników i emerytów z tytułu uczestnictwa w organizowanym przez stronę skarżącą w spotkaniu masowym (ogólnodostępnym), bo nie wiadomo którzy z nich to świadczenie otrzymali. Inna sytuacja zachodziłaby, gdyby pracodawca dysponował listą obecności uczestników imprezy, wówczas zdaniem Sądu – możliwe byłoby przypisanie konkretnego przychodu z tytułu nieodpłatnych świadczeń konkretnym osobom poprzez podzielenie kosztu imprezy przez liczbę osób faktycznie uczestniczących w niej. Taka jednak sytuacja z opisanego we wniosku o interpretację stanu faktycznego nie wynika. Z wyżej przywołanego art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy wynika bowiem, że przychodami (...) są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Wyraźnie więc w powołanym przepisie ustawodawca wyróżnia dwa sposoby zaistnienia przychodu: a) otrzymanie i b) postawienie go do dyspozycji podatnika. W przypadku nieodpłatnych świadczeń muszą być one faktycznie otrzymane, w przeciwieństwie do pieniędzy i wartości pieniężnych, które mogą być nie tylko otrzymane, ale również postawione do dyspozycji. Nie jest to stanowisko odosobnione, albowiem w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntował się już pogląd o treści wskazanej wyżej (por. wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2011 r., sygn. akt II FSK 2147/09, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 27 kwietnia 2011 r., sygn. akt I SA/Gd 140/11, wyroki WSA we Wrocławiu z dnia 19 kwietnia 2011 r., sygn. akt I SA/Wr 404/11, 20 stycznia 2011 r., sygn. akt I SA/Wr 1284/10 i 7 maja 2009 r., sygn. akt I SA/Wr 1326/08, wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2010 r., sygn. akt III SA/Wa 2039/09, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 20 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Sz 862/09 - orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - orzeczenia.nsa.gov.pl). Dodatkowo należy wskazać na treść powołanego w zaskarżonej interpretacji przepisu art. 21 ust. 1 pkt 67 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym zwalnia się od podatku dochodowego wartość otrzymanych przez pracownika w związku z finansowaniem działalności socjalnej, o której mowa w przepisach o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, rzeczowych świadczeń oraz otrzymanych przez niego w tym zakresie świadczeń pieniężnych, sfinansowanych w całości ze środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych lub funduszy związków zawodowych, łącznie do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 380 zł; rzeczowymi świadczeniami nie są bony, talony i inne znaki, uprawniające do ich wymiany na towary lub usługi. Jak wynika z powyższego przepisu ze zwolnienia w limitowanej części korzystają jedynie świadczenia o charakterze rzeczowym np. paczki świąteczne. Nie można natomiast uznać, jak błędnie wywodzi organ w zaskarżonej interpretacji, iż wartość imprezy masowej (ogólnodostępnej) dla pracowników i emerytów, takiej jak np. piknik, sfinansowanej w całości z funduszu socjalnego jest świadczeniem rzeczowym, bowiem - jak wynika z wcześniejszych rozważań - przedmiotem tego świadczenia była usługa, a nie rzecz. Wobec powyższego, wartość ww. pikniku masowego, sfinansowana przez pracodawcę z funduszu świadczeń socjalnych nie mieści się w zakresie zwolnienia przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 67 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jak błędnie przyjął organ. Inaczej wygląda natomiast kwestia zwolnienia podatkowego limitowanego przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 38 ww ustawy w zakresie przychodów uzyskanych przez emerytów. W ich przypadku zwolnienie dotyczy wszelkich przychodów nie tylko rzeczowych. Zatem powyższy przepis miałby zastosowanie, gdyby emeryt faktycznie otrzymał nieodpłatne świadczenie w postaci sfinansowania przez pracodawcę udziału w pikniku sportowo-rekreacyjnym pod warunkiem rzeczywistego faktycznego udziału emeryta w takiej imprezie. Co do konieczności otrzymania świadczenia nieodpłatnego dla przypisania przychodu w konkretnej wysokości rozważania są tożsame do tych, które dotyczą pracowników i ich udziału w imprezie. Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia prawa procesowego należy uznać, że są one częściowo zasadne, ale nie można im przypisać istotnego wpływu na wynik sprawy. W ocenie Sądu organ podatkowy udzielając skarżącej zarówno indywidualnej interpretacji, jak i odpowiadając na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, był zobowiązany na podstawie przepisów art. 14 c § 1 i § 2 o.p., w przypadku udzielenia negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy, wskazać prawidłowe stanowisko wraz z uzasadnieniem oraz odnieść się do twierdzeń strony, które uznaje za nieprawidłowe. Skarżąca w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, przywołała orzeczenia sądów administracyjnych osadzone w zbliżonych do niniejszej sprawy stanach faktycznych. Organ w odpowiedzi powinien wskazać, dlaczego nie zgadza się z zaprezentowanymi w tych orzeczeniach tezami sądów. Pomimo tego, iż orzeczenia sądowe rzeczywiście wiążą wyłącznie organ podatkowy w konkretnej sprawie, w której zostały wydane, to jednak powołanie ich w innej sprawie powoduje, że argumentacja sądu na temat wykładni konkretnego przepisu staje się argumentacją podatnika we właśnie rozpatrywanej sprawie. Pominięcie powołanych przez skarżącą - zapadłych w analogicznych sprawach i uchylających interpretacje Ministra Finansów - orzeczeń, nawet jeśli nie stanowi samo w sobie przesłanki uchylenia interpretacji, to niewątpliwie podważa zaufanie podatnika do organów podatkowych, naruszając art. 121 § 1, a w konsekwencji art. 120 o.p. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.) Sąd uznał, że zaskarżona interpretacja indywidualna wydana została z naruszeniem prawa materialnego, w wyniku czego ten akt został wyeliminowany z obrotu prawnego, co oznacza, że zachodzi konieczność dokonania ponownej oceny stanowiska strony zaprezentowanego we wniosku o wydanie interpretacji z uwzględnieniem oceny prawnej wyrażonej w niniejszym orzeczeniu. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 oraz 205 cytowanej ustawy. P.Z-C.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło