IV SA/Wa 884/11

WyrokWSA w Warszawie2011-09-15

Skład orzekający: Danuta Kania, Małgorzata Małaszewska - Litwiniec, Agnieszka Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, która przeznacza teren pod zieleń urządzoną, narusza interes prawny właściciela wieczystego użytkowania tego terenu, który zamierza przeznaczyć go pod budownictwo mieszkaniowe?
Ratio decidendi
Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, jako akt planistyczny gminy niebędący aktem prawa miejscowego, nie kreuje bezpośrednich uprawnień ani ograniczeń dla właścicieli nieruchomości. Dopiero miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego lub decyzja o warunkach zabudowy mogą ingerować w prawa właścicielskie. W związku z tym, przeznaczenie terenu pod zieleń urządzoną w studium, nawet jeśli koliduje z planami właściciela, nie narusza jego interesu prawnego w stopniu uzasadniającym stwierdzenie nieważności uchwały, zwłaszcza gdy uwzględnia ono walory przyrodnicze i potrzeby społeczności.
Stan faktyczny
Skarżąca E. M. wniosła skargę na uchwałę Rady W. z 2006 r. dotyczącą studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, domagając się stwierdzenia jej nieważności w zakresie dotyczącym jej działek. Skarżąca wywodziła swój interes prawny z przysługującego jej prawa wieczystego użytkowania tych działek, które według niej powinny być przeznaczone pod budownictwo mieszkaniowe. Rada W. nie uwzględniła wezwania do usunięcia naruszenia prawa, a w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, argumentując, że skarżąca nie wykazała bezpośredniego związku między jej sytuacją a uchwałą, a teren ten ma wysokie walory przyrodnicze i stanowi kompleks zieleni.
Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska - Litwiniec, Sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant ref. staż. Marek Bereziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2011r. sprawy ze skargi E. M. na uchwałę Rady W. z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego – oddala skargę – Pismem z dnia 1 marca 2011r. E. M. wezwała na podstawie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591, ze zm.) Radę W. do usunięcia naruszenia prawa uchwałą tej Rady z dnia [...] października 2006r. Nr [...] w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, w zakresie dotyczącym działek nr [...] i [...] w obrębie [...], położonych w W. dzielnicy [...] przy ul. [...]. Wskazując w wezwaniu na naruszenie tą uchwałą prawa własności oraz przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, domaga się przeznaczenia tego terenu pod budownictwo mieszkaniowe z pozostawieniem co najmniej 80% istniejących drzew. Rada W. nie udzieliła odpowiedzi na to wezwanie, dlatego też dnia 28 kwietnia 2011 r. E. M., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła skargę na powołaną uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z zachowaniem ustawowego terminu do jej wniesienia. W skardze skarżąca domaga się stwierdzenia nieważności w/w uchwały w zakresie w jakim odnosi się ona do należących do niej działek, jako naruszającej jej interes prawny. W uzasadnieniu skargi wskazano, iż ostatecznymi decyzjami z dnia [...] lipca 2010r. nr [...] i Nr [...] Prezydent W. ustanowił na rzecz skarżącej w udziałach wynoszących: 1. 2/3 części prawo wieczystego użytkowania niezabudowanego gruntu o powierzchni 716 m2, położonego przy ul. [...], oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], uregulowanego w księdze wieczystej KW nr [...] - na warunkach określonych w tej decyzji. 2. 4/9 części prawo wieczystego użytkowania niezabudowanego gruntu o powierzchni 3240 m2, położonego przy ul. [...], oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], uregulowanego w księdze wieczystej KW nr [...] W chwili obecnej Prezydent W. pozostaje zaś w zwłoce co do zawarcia aktów notarialnych ustanawiających wieczyste użytkowanie gruntu. Wobec powyższego wskazano, iż skarżąca wykazała interes prawny w złożeniu skargi w nin. sprawie, zgodnie z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. W uzasadnieniu merytorycznym skargi, skarżąca podniosła, iż już w planie L. z lat [...] przewidywano zabudowę działek, obecnie oznaczonych jako działki nr [...] i nr [...], zaś w dacie nabywania tych działek przez poprzedników prawnych skarżącej w okresie międzywojennym obowiązywał plan zabudowy W., uchwalony przez Komisję Specjalną Regulacji Miasta w dniu [...] kwietnia 1930r., zatwierdzony przez Ministerstwo Robot Publicznych w dniu [...] sierpnia 1931 r. Plan ten przewidywał zabudowę mieszkaniowa, tworzącą urbanistyczną całość zabudowy P., znakomicie wkomponowaną w duże tereny zieleni miejskiej otaczające tę zabudowę. Kolejne uchwalone później w latach od 1891 do 1992r. plany potwierdzały przeznaczenie w planach miasta W. obu działek na cele budowlane. Jednocześnie wskazano, iż skarżąca wystąpiła w dniu 1 marca 2011r. o usunięcie naruszenia jej interesu prawnego poprzez zmianę uchwały [...] Rady W. z dnia [...] października 2006 r. w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego w zakresie dotyczącym działek nr [...] i [...] w obrębie [...], położonych w W. dzielnicy [...] przy ul. [...] i 2 przeznaczenie tego terenu pod budownictwo mieszkaniowe z pozostawieniem co najmniej 80% istniejących drzew. W uchwalonym studium obszar ten oznaczono symbolem ZP 1, co oznacza tereny zieleni urządzonej z zachowaniem min. 90% powierzchni biologicznie czynnej ( w zmianie studium w 2010 r. wskaźnik ten obniżono do 70%). Ustalenia studium są wiążące przy opracowywaniu planu miejscowego, co wynika wprost z art. 9 ust.4 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wobec przystąpienia do opracowywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, niewątpliwie naruszony jest interes prawny skarżącej, która zamierza przeznaczyć grunt na cele zabudowy mieszkaniowej - zgodnie z zapisami pkt V in fine obu decyzji o ustanowieniu prawa wieczystego użytkowania. W ocenie skarżącej przy uchwalaniu studium Rada W. naruszyła art. 10 ust 1 pkt 1,2, 7 i 8 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i w pozbawiony racjonalności sposób pozostawiła obie działki jako zieleń urządzoną. Sąsiadujące z działkami budynki mają tzw. ślepe ściany w celu dokończenia planowanej przez wiele dziesiątków lat zabudowy. Działki mają tylko w pewnej części pas zieleni — ok. 17 m wzdłuż ul. [...], który zresztą pozostałby nienaruszony, a zabudowie podlegałby tylko teren pozbawiony drzew, obecnie stanowiący w przeważającej części wybetonowany grunt. Trzeba podkreślić, że obok działek nr [...] i nr [...] znajdują się bardzo duże tereny parkowe o powierzchni ok. 385 hektarów, w tym Park im. [...]. Zasady racjonalnego kształtowania przestrzeni i uzupełnienie wojennych ubytków oraz dokończenie realizacji gruntownie przemyślanych rozwiązań planistycznych z 1931r. (oraz wcześniejszego planu L.) uzasadniają merytorycznie wnioski niniejszej skargi. Potwierdzają także analiza urbanistyczna sporządzona przez uprawnionego architekta. W odpowiedzi na skargę Rada W. wniosła o jej oddalenie, wskazując, iż skarżąca nie wykazała bezpośredniego związku pomiędzy jej indywidualną sytuacją prawną o zaskarżoną uchwałą. Podkreślono, iż podstawą formalną opracowania studium była uchwała nr [...] Rady W. z dnia [...] grudnia 2003r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia studium. W procedurze jego sporządzenia, która trwała od 2003-2006r. skarżąca nie złożyła wniosków i uwag. Skarżąca nie składała także wniosku o zmianę studium już po jego uchwaleniu. Wskazano, iż skarżąca zarzuca w skardze naruszenie przez Radę W. przy uchwalaniu studium art. 10 ust.l pkt 1, 2, 7 i 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu tj. nie uwzględnienie w studium uwarunkowań wynikających z czasowego przeznaczenia, zagospodarowania i uzbrojenia terenu, stanu ładu przestrzennego i wymogów jego ochrony, potrzeb i możliwości rozwoju gminy oraz prawnego gruntu. Zdaniem skarżącej Rada W. w pozbawiony racjonalności sposób "pozostawiła" obie działki jako zieleń urządzoną. Tymczasem w ocenie organu już samo użycie przez skarżącą określenia "pozostawiła" wskazuje właśnie na uwzględnienie w studium dotychczasowego przeznaczenia i zagospodarowania terenu. Wbrew twierdzeniom skarżącej, wskazane w art. 10 ust.l ustawy uwarunkowania uzasadniają w pełni przyjęte w studium ustalenia, a mianowicie: - przedmiotowe nieruchomości w stanie istniejącym stanowiły i stanowią teren zieleni urządzonej, na której zlokalizowano ogródek jordanowski wraz z płacami zabaw dla dzieci (w sąsiedztwie znajduje się przedszkole integracyjne) i boiskiem, stanowiący wraz z parkiem im. [...] zwarty kompleks zieleni, - analizy przyrodnicze do wykonanej dla potrzeb Studium ekofizjografii przyrodniczej wykazały, że jest to teren o wysokich walorach przyrodniczych. Wspomniany powyżej plac zabaw dla dzieci - tj. teren objęty sprawą - rozciąga się między ul. [...] i ul. [...]. Przebiega bezpośrednio do Parku im. [...] i w sposób naturalny łączy się z nim w jeden kompleks. Rosną tu cenne zadrzewienia: lipy, klony kasztanowce, topole i buki o wys. od 10-18 m. Pismem procesowym z dnia 6 września 2011r. pełnomocnik skarżącej poinformował Sąd, iż 26 lipca 201 lr. zostały podpisane akty notarialne ustanawiające na rzecz skarżącej prawo użytkowania wieczystego działek nr [...] w udziale 2/3 i [...] w udziale 4/9, obecnie trwa procedura dokonania stosownych wpisów w księgach wieczystych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie może zostać uwzględniona i jako taka podlega oddaleniu. Rozpoznając niniejszą sprawę na wstępie należy zaznaczy, iż możliwość zaskarżenia studium do sądu administracyjnego wywoływała wątpliwości w orzecznictwie z tego powodu, iż żaden przepis w sposób pozytywny nie przewidywał skargi na taki akt, nie będący przecież aktem prawa miejscowego, jak również żaden przepis wyraźnie nie zakazywał sądowej kontroli uchwał w sprawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym wynika, jednak, że zadania własne gminy obejmują sprawy m.in. ładu przestrzennego, natomiast art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) zalicza uchwalanie studium do zadań własnych gminy pozostających w sferze 5 władztwa planistycznego gminy (vide uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2008 r. sygn. akt II OSK 1765/07). Wobec powyższego uchwała w sprawie studium stanowi uchwałę podjętą w sprawie z zakresu administracji publicznej, nie stanowiącą aktu prawa miejscowego. Dopuszczalność skargi do sądu administracyjnego na uchwałę w sprawie studium wywiedziona zatem może być z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Stosownie do tego przepisu - każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostało naruszone uchwałą podjętą przez organy gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Skarga z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym przysługuje na każdą uchwałę rady gminy podjętą w sprawie z zakresu administracji publicznej, zatem także na studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Analogiczne stanowisko zostało zawarte w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 listopada 2006 r. (sygn. akt IV S.A./Wa 1322/06) oraz z dnia 12 stycznia 2007 r. (sygn. akt IV S.A/Wa 545/04). Skoro uchwała w sprawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego może zostać zaskarżona do sądu administracyjnego, należy uznać skargę wniesioną w niniejszej sprawie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za dopuszczalną. Rozpoznając skargę na uchwałę rady gminy w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym sąd administracyjny, po stwierdzeniu, że skarga spełnia wymogi formalne do jej wniesienia (wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, termin do wniesienia skargi) może przejść do oceny tego, czy skarżący ma interes prawny w kwestionowaniu uchwały organu samorządu terytorialnego, a następnie czy ów interes został naruszony. Dopiero bowiem stwierdzenie naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę daje możliwość merytorycznego 6 rozpoznania skargi, a zatem czy naruszenie to nastąpiło w zgodzie z przepisami prawa. Z akt postępowania wynika, że skarżąca dopełniła wymogu wezwania do usunięcia naruszenia prawa, poprzez zmianę uchwały [...] Rady W. z dnia [...] października 2006 r. w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego w zakresie dotyczącym działek nr [...] i [...] w obrębie [...], położonych w W. dzielnicy [...] przy ul. [...] i przeznaczenie tego terenu pod budownictwo mieszkaniowe z pozostawieniem co najmniej 80% istniejących drzew. W uchwalonym studium obszar ten oznaczono symbolem ZP 1, co oznacza tereny zieleni urządzonej z zachowaniem min. 90% powierzchni biologicznie czynnej ( w zmianie studium w 2010 r. wskaźnik ten obniżono do 70%). Kolejna zatem kwestią, którą musi zbadać Sąd, to ustalenie, czy skarżąca posiada interes prawny w kwestionowaniu zaskarżonej uchwały. Skarżąca wywodzi swój interes prawny z faktu przysługiwania jej prawa wieczystego użytkowania do udziałów w działkach nr [...] i [...] w obrębie [...] objętych ustaleniami zaskarżonej uchwały, przy czym prawo to miałoby wynikać z ostatecznych decyzji z dnia [...] lipca 2010r. nr [...] i Nr [...] Prezydenta W. Uwzględniając więc okoliczność, iż przed dniem wyrokowania w sprawie w obrocie prawnym znajdowały się ostateczne decyzje o zwrocie na rzecz skarżącej w/w działek gruntu, a w dniu [...] lipca 2011r. zostały podpisane akty notarialne ustanawiające na rzecz skarżącej prawo użytkowania wieczystego tych działek, w ocenie Sądu, zaskarżona uchwała Rady W. z dnia [...] października 2006r. dotyczy interesu prawnego skarżącej, jako wynikającego z przysługującego jej prawa wieczystego użytkowania do przedmiotowych działek gruntu. Do ustalenia postaje zatem, czy uchwała ta narusza interes prawny skarżącej i czy naruszenie to, jeżeli ma miejsce, jest uprawnione obowiązującymi przepisami prawa. W pierwszej kolejności należy podkreślić, iż granice zaskarżenia uchwały Rady W. wyznaczone w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym naruszeniem interesu prawnego wskazują, iż Sąd może dokonywać oceny zaskarżonej uchwały tylko w zakresie wyznaczonym granicami przysługującego skarżącej interesu prawnego. Jeżeli więc skarżąca posiada w sprawie interes prawny wynikający z przysługiwania jej prawa wieczystego użytkowania do udziałów w działkach gruntu o nr ew. [...] i [...] w obrębie [...], to granicami oceny przez Sąd naruszenia tego interesu prawnego jest zakres ustaleń zaskarżonej uchwały wobec wskazanych działek gruntu. Wyjaśnienia wymaga zatem, czy przedmiotowy zapis studium bezpośrednio i realnie naruszył interes prawny skarżącej. Nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia tej kwestii pozostaje regulacja zawarta w art. 9 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, stanowiąca, że ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Nie można jednakże zakładać, że studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego jest aktem, który wywołuje skutki prawne zbliżone do tych, które wywołuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Otóż wedle rozdziału 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zatytułowanego "Planowanie przestrzenne w gminie", a ściślej art. 9 ust. 1 tej ustawy, w celu określenia polityki przestrzennej gminy, w tym lokalnych zasad zagospodarowania przestrzennego, rada gminy podejmuje uchwałę o przystąpieniu do sporządzenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Zatem studium nie tworzy żadnych konkretnych zarówno uprawnień, jak i ograniczeń dla podmiotów, których 8 nieruchomości znajdują się w obrębie prac studialnych. Jego funkcją jest jedynie koordynacja ustaleń miejscowych gminy tzn. zawiera wytyczne do planowania miejscowego dostosowanego do potrzeb danej gminy. Dopiero w sferze praw właścicielskich, a zatem kreujących interes prawny, znaczenie ma decyzja lokalizacyjna lub ustalająca warunki zabudowy, a także miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. W wypadku decyzji o warunkach zabudowy kryterium konkretnego zagospodarowania terenu wyznacza nie studium, lecz zasada tzw. "dobrego sąsiedztwa" oraz pozostałe wymogi określone w art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W tym akcie może nastąpić oddziaływanie na nieruchomość sąsiadującą z terenem inwestycyjnym, a tym samym ewentualne naruszenie uprawnień właścicielskich. Podobnie w wypadku planów zagospodarowania przestrzennego. Otóż stosownie do art. 6 ust. 1 powołanej ustawy ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Zatem dopiero na etapie uchwalenia planu może nastąpić ingerencja w prawa właścicielskie, tym samym naruszenie interesu prawnego podmiotu wynikającego z ochrony prawa własności. Nie pozostawia zatem wątpliwości możność wykazania na etapie uchwalania planu zagospodarowania przestrzennego naruszenia przez jego postanowienia indywidualnego i konkretnego uprawnienia właścicielskiego. Jeżeli natomiast chodzi o studium, odpowiedź na to zagadnienie nie jest już taka oczywista. Aktami władztwa kształtującymi sposób korzystania z prawa własności są decyzje administracyjne lokalizacyjne lub o warunkach zabudowy oraz plan zagospodarowania przestrzennego. Dają one konkretne uprawienia do skutecznego realizowania uprawnień właściciela do zagospodarowania w rzeczywistości terenu, do którego ma tytuł prawny poprzez prawo uzyskania pozwolenia na budowę. Takich natomiast możliwości nie daje studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Studium jako uchwała podjęta w sprawie z zakresu administracji publicznej, nie stanowiąca aktu prawa miejscowego, nie wpływa więc na możliwość korzystania z przysługującego skarżącej prawa wieczystego użytkowania. Za niezasadny należy uznać także zarzut naruszenia prawa odnoszący się do ustaleń studium w odniesieniu do dziełek gruntu należących do skarżącej. W studium obszar na którym znajdują się działki skarżącej oznaczono symbolem ZP- tereny zieleni urządzonej na którym ustala się: ochronę i utrzymanie funkcji, zakaz zmniejszania powierzchni terenu, zachowanie powierzchni biologicznie czynnej min 70 % z wyjątkiem P. i Parku [...], dla których określa się min 80 % , istniejących urządzonych terenów zieleni, na których wskaźnik PCB jest mniejszy niż 70 %, gdzie dopuszcza się jego zachowanie bez możliwości pomniejszenia. Jednocześnie dopuszcza się modernizację istniejących i realizację nowej zabudowy związanej z funkcją terenu o charakterze architektury ogrodowej, przeznaczonej m.in na funkcję usługową, dekoracyjną oraz komunikacyjną, urządzenia wodne, związane z placami zabaw dla dzieci, sportowe i rekreacyjne, a także obiekty pamiątkowe i ogrodzenia, zachowanie, remont i przebudowę istniejących obiektów budowlanych. Tak określone przeznaczenie terenu jest możliwe do oceny jedynie przez pryzmat ustawowych granic uprawnień planistycznych gminy, ponieważ z żadnego przepisu obowiązującego prawa nie wynika, w jakich miejscach można lokalizować tereny zieleni urządzonej, zwłaszcza w przypadku, gdy nie zostało to określone mianem celu publicznego. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd uznał, iż wbrew zarzutom skargi uchwalając zaskarżoną uchwalę Rada nie naruszyła jednak wbrew zarzutom skargi przepisów art. 10 ust. 1 pkt. 1,2 i 7, zgodnie z którymi w studium uwzględnia się 10 uwarunkowania wynikające w szczególności z dotychczasowego przeznaczenia, zagospodarowania i uzbrojenia terenu (ust. 1), stanu ładu przestrzennego i wymogów jego ochrony (ust. 2), potrzeb i możliwości gminy (ust. 7). Formułując ustalenia studium Rada ma bowiem obowiązek kierowania się głównymi przesłankami planowania i zagospodarowania przestrzennego, których katalog określa art. 1 ust. 2 ustawy. Według art. 1 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się m.in. wymagania ochrony środowiska, przyjmując za podstawę przeznaczania terenów na określone cele ład przestrzenny i zrównoważony rozwój. Pojęcie zrównoważonego rozwoju według art. 3 pkt 50 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 62, poz. 627, ze zm.) w zw. z art. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oznacza to taki rozwój społeczno-gospodarczy, w którym następuje proces integrowania działań politycznych, gospodarczych i społecznych, z zachowaniem równowagi przyrodniczej oraz trwałości podstawowych procesów przyrodniczych, w celu zagwarantowania możliwości zaspokajania podstawowych potrzeb poszczególnych społeczności lub obywateli zarówno współczesnego pokolenia, jak i przyszłych pokoleń. Jakkolwiek więc w art. 1 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wskazano na konieczność uwzględniania w planowaniu przestrzennych różnorakich elementów, w tym prawa własności, to jednak równoważnym elementem koniecznym do uwzględnienia w planowaniu przestrzennym jest także ochrona środowiska i zachowanie równowagi przyrodniczej w celu zagwarantowania możliwości zaspokajania podstawowych potrzeb także poszczególnych społeczności, a nie tylko osób mających prawa do nieruchomości. Z tego względu, wyznaczenie w zaskarżonej uchwale obszaru 11 oznaczonego symbolem ZP 1, na nieruchomościach skarżącej, nie stanowi przekroczenia planistycznych uprawnień gminy określonych w art. 1 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, skoro służy to zapewnieniu rozwoju walorów przyrodniczych na tym terenie, oraz zaspokojeniu potrzeb społeczności. Podkreślenia przy tym wymaga, iż dokonując powyższego ustalenia Rada W., jak wynika z odpowiedzi udzielonej przez ten organ wzięła pod uwagę, iż przedmiotowe nieruchomości stanowiły już przed uchwaleniem Studium teren zieleni urządzonej, na której zlokalizowano ogródek jordanowski wraz z placami zabaw i boiskiem. Ponadto analizy przyrodnicze wykonane na etapie uchwalania studium (ekofizjografia przyrodnicza) wykazały, iż jest to teren o wysokich walorach przyrodniczych. Tym samym ustalenia studium nie zmieniają (wbrew zarzutom skargi) dotychczasowego przeznaczenia terenu, wręcz odwrotnie pozostawiają go bez zmian. Wprawdzie skarżąca, stara się zakwestionować powyższą okoliczność, przedkładając do akt sprawy analizę urbanistyczną sporządzoną na potrzeby wydania decyzji o warunkach zabudowy dla spornego terenu, z której wynika, iż roślinność znajdująca się na należącej do niej działkach nie posiada większych walorów przyrodniczych, znajdujące się na niej drzewa nie są objęte żadnymi formami ochrony, ponadto wskazuje ona na możliwość zabudowania należących do niej działek zgodnie z przedwojenną koncepcją ich zabudowy i przy zachowaniu znacznej części tej roślinności. Wskazać jednak należy, iż na terenie tym usytuowany jest obecnie ogródek jordanowski, który przylega bezpośrednio do parku [...], w sposób naturalny łącząc się z nim w jeden kompleks. Jest to okoliczność, która mając na uwadze politykę gminy w zakresie utrzymania powierzchni dotychczasowych terenów zieleni, decydowała o pozostawieniu przez Radę tegoż terenu jako terenu zieleni urządzonej, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Tym samym, omawiane ustalenie zaskarżonej uchwały uznać należy za uprawnione, gdyż wynika z ustawowych uprawnień planistycznych gminy. Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 10 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez nieuwzględnienie przez Radę przy uchwalaniu studium stanu prawnego nieruchomości, Sąd uznał powyższy zarzut za nieuzasadniony. Wskazać należy, iż w dacie podejmowania zaskarżonej uchwały, skarżąca nie była jeszcze wieczystym użytkownikiem działek gruntu nr [...] i [...]. W 2006r. działki te formalnie należały do W., a zatem trudno czynić Radzie zarzut, iż uchwalając Studium nie wzięła pod uwagę stanu prawnego tychże działek. Okoliczność, istnienia roszczeń o ich zwrot, w sytuacji, gdy spadkobiercy byłych właścicieli nie podejmowali żadnych czynności, zmierzających do ewentualnego wprowadzenia zmian z projekcie studium na etapie jego uchwalania, nie mogła mieć również znaczenia dla zawartych w nim zapisów. Tym bardziej, iż co podkreślono powyżej w Studium nie zmieniono dotychczasowego przeznaczenia tego terenu. Tym samym za chybione uznać należy wywody strony skarżącej wskazujące, iż jej poprzednicy prawni nabyli je jako działki budowlane i do 1992r. działki te przeznaczone były na cele budowlane. Jak sama wskazuje skarżąca zmiana przeznaczenia należących do niej działek nastąpiła znacznie wcześniej, przed uchwaleniem Studium, a ustalenia w tym zakresie nie były kwestionowane na etapie uchwalania zaskarżonej uchwały. Wręcz odwrotnie pozostawiając działki jako tereny zieleni urządzonej Rada uwzględniła dotychczasowe przeznaczenie, zagospodarowanie i uzbrojenie terenu w oparciu o ówczesny stan prawny działek, zgodnie z art. 10 ust. 1 i 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wobec powyższego, skoro kierunki zagospodarowania tegoż terenu zmieniono przed uchwaleniem Studium, nie można czynić zarzutu Radzie, iż nie uwzględniła ona koncepcji zabudowy tegoż terenu jaka istniała do lat 90 tych XX wieku. Podkreślić przy tym należy, iż 13 co do zasady uchwalanie studium, planów jest procesem dynamicznym, mającym na celu umożliwienie rozwoju gminie i jej mieszkańcom, w tym celu gmina wprowadza m.in zmiany w przeznaczeniu poszczególnych terenów, zgodnie z polityką przestrzenną gminy. Wobec powyższego, w ocenie Sądu zaskarżona uchwała nie naruszyła interesu prawnego skarżącej, co skutkuje oddaleniem skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło