I OSK 1537/12

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-03-26

Skład orzekający: Janina Antosiewicz, Irena Kamińska, Jacek Hyla

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba niepełnosprawna, żyjąca z matką w jednym mieszkaniu i dzieląca z nią koszty utrzymania, prowadzi z nią wspólne gospodarstwo domowe na potrzeby ustalenia prawa do świadczenia z programu pomocy państwa w zakresie dożywiania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca i jej matka prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, ponieważ wspólnie zamieszkują, dzielą koszty utrzymania mieszkania i mediów, a także pozostają w faktycznym związku, co przejawia się we wzajemnej pomocy i współdziałaniu w zaspokajaniu potrzeb życiowych. Niska kwota dochodu skarżącej, która nie pozwala na samodzielne utrzymanie, oraz wspólne ponoszenie wydatków potwierdzają tę tezę. W związku z tym, Sąd oddalił skargę kasacyjną.
Stan faktyczny
Skarżąca J. S. wniosła o przyznanie pomocy na dożywianie. Organ I instancji przyznał świadczenie, uznając, że dochód rodziny przekracza kryterium dochodowe, ale podwyższone przez radę gminy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, uznając, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę skarżącej, podzielając stanowisko organów. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając błędne ustalenie stanu faktycznego i naruszenie przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Irena Kamińska (spr.) Sędzia del. NSA Jacek Hyla Protokolant asystent sędziego Krzysztof Tomaszewski po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 6 marca 2012 r. sygn. akt II SA/Lu 997/11 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia (...) listopada 2011 r. nr (...) w przedmiocie pomocy na dożywianie oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 6 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Lu 997/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia (...) listopada 2011 r. nr (...) w przedmiocie pomocy na dożywianie. W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, iż zaskarżoną decyzją z dnia (...) listopada 2011r.Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie po rozpoznaniu odwołania J. S. utrzymało w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w B. z dnia (...) września 2011r. w przedmiocie przyznania świadczenia pieniężnego w kwocie 100 zł miesięcznie na okres od 1 września 2011r. do 31 grudnia 2011r. w ramach ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Rozstrzygnięcie powyższe zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: J. S. zwróciła się w dniu 23 sierpnia 2011r. do Ośrodka Pomocy Społecznej w B. z wnioskiem o przyznanie "pomocy finansowej na zakup żywności". W dniu 30 sierpnia 2011r. organ przeprowadził wywiad środowiskowy i ustalił, że wnioskodawczyni mieszka wraz z matką H. P. w mieszkaniu składającym się z jednego pokoju i kuchni i wspólnie z nią prowadzi gospodarstwo domowe. Organ I instancji stwierdził, iż rodzina wnioskodawczyni dotknięta jest bezrobociem i niepełnosprawnością, co uzasadnia przyznanie żądanej pomocy. Wskazał, iż dochód rodziny wnioskodawczyni w przeliczeniu na osobę wynosi 545,04 zł i przekracza 150% kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej. Z uwagi jednak na fakt, iż uchwałą z dnia 7 lutego 2008 r. Rada Miejska w B. podwyższyła do 175% kryterium dochodowe, organ uznał, iż J. S. kwalifikuje się do udzielenie jej żądanej pomocy. We wniesionym odwołaniu J. S. kwestionowała przede wszystkim stanowisko organu I instancji, iż prowadzi wraz z matką dwuosobowe gospodarstwo domowe. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie podzieliło stanowisko i ustalenia Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w B. , utrzymując w mocy jego decyzję. Organ odwoławczy nie dał wiary twierdzeniom skarżącej, iż prowadzi ona odrębne - jednoosobowe gospodarstwo domowe, a jedynie zamieszkuje w jednym mieszkaniu ze swoją matką. Wskazał, iż o wspólnym gospodarowaniu J. S. i jej matki świadczy chociażby wspólne ponoszenie kosztów utrzymania i dzielenie się obowiązkami związanymi z utrzymaniem mieszkania. Organ II instancji podkreślił również, iż rodzina odwołującej objęta jest pomocą w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", w każdym miesiącu od początku 2011r. Wysokość przyznanego stronie świadczenia – jak stwierdziło Kolegium – może wprawdzie nie pozwolić na pokrycie całości wydatków na zakup żywności, lecz jest uzależniona od możliwości finansowych ośrodka, z uwzględnieniem potrzeb innych osób. J. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, domagając się uchylenia powyższej decyzji. Zdaniem skarżącej zaskarżona decyzja narusza jej "prawa finansowe" i "prowadzi do wykluczenia społecznego". Podniosła, że wbrew stanowisku organów - nie prowadzi wspólnego gospodarstwa wraz z matką. Od lat sama bowiem utrzymuje mieszkanie zgodnie z umową użyczenia. Jednopokojowe mieszkanie, które zamieszkuje razem z matką jest przedzielone regałem i meblościanką tworząc dwie odrębne części. Skarżąca zakwestionowała ustalenie wysokości jej dochodu z uwzględnieniem uzyskanej pomocy pieniężnej w wysokości 100,00zł na dożywianie, bowiem zasiłek celowy nie wlicza się do dochodu. Podniosła, że żyje w niedostatku nie z własnej winy, tylko z powodu niepełnosprawności i braku odpowiedniej oferty pracy. Zwróciła uwagę, że nie może pracować na wysokościach i przy urządzeniach elektrycznych dlatego nie mogła podjąć pracy salowej. Wyjaśniła, że nieprawdziwe są twierdzenia Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej, jakoby odmówiła podjęcia pracy w charakterze salowej. Zdaniem skarżącej wywiady środowiskowe w jej sprawach są nieprawidłowo przeprowadzane, czego nie dostrzega Samorządowe Kolegium Odwoławcze. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wydając zaskarżony wyrok Sąd pierwszej instancji wskazał, iż w niniejszej sprawie nie można zarzucić zarówno organowi I instancji, jak i organowi odwoławczemu naruszenia obowiązujących przepisów przy rozstrzyganiu wniosku skarżącej. Organy administracji w sposób prawidłowy przeprowadziły bowiem w niniejszej sprawie postępowanie wyjaśniające. Przede wszystkim brak jest podstaw by kwestionować ustalenia wywiadu środowiskowego z dnia 30 sierpnia 2011r. Wbrew zarzutom skargi słuszne jest stanowisko organów, iż skarżąca wraz z matką prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Osoby spokrewnione ze sobą stanowią "rodzinę", o ile wspólnie zamieszkują i gospodarują, a także pozostają w związku faktycznym, co oznacza codzienne ich współdziałanie zmierzające do lepszego zaspokojenia ich potrzeb bytowych, w tym mieszkaniowych, żywnościowych i polegających na zapewnieniu dochodu stanowiącego źródło utrzymania (zarobkowych). Wspólne zamieszkiwanie polega na dzieleniu lokalu mieszkalnego w sposób pozwalający stwierdzić, że koncentruje się w nim aktywność życiowa osoby zamieszkującej. Wspólne gospodarowanie opiera się zaś na podziale zadań związanych z właściwym prowadzeniem gospodarstwa domowego. Wspólne zamieszkanie i gospodarowanie zachodzi wtedy, gdy co najmniej dwie osoby razem czymś zarządzają, dysponują i przyczyniają się do funkcjonowania wspólnoty poprzez wykonywanie na jej rzecz jakichkolwiek czynności. Możliwość zarządzania oznacza w istocie uprawnienie do współdecydowania o przeznaczeniu dochodu rodziny, wykonywanie części czynności związanych z codziennymi zajęciami, jak sprzątanie, gotowanie, pranie itp. Wspólne gospodarowanie to zatem wspólne pokrywanie kosztów mieszkania, energii elektrycznej, wody, żywności, środków czystości i innych niezbędnych kosztów utrzymania, a także wspólne decydowanie o wydatkach bieżących oraz o zaspokajaniu potrzeb rodziny. Zdaniem Sądu pierwszej instancji taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie skoro wnioskodawczyni mieszka na stałe wraz z matką, zajmuje się wspólnym mieszkaniem, załatwia jej sprawy urzędowe i pomaga w codziennych czynnościach faktycznych. Skarżąca ponadto pozostaje na utrzymaniu matki, gdyż poza dodatkiem mieszkaniowym w kwocie 168,72 zł oraz świadczeniem pieniężnym przyznanym w kwocie 100 zł nie ma własnych dochodów. Z decyzji przyznającej dodatek mieszkaniowy, która znajduje się w aktach administracyjnych, wynika ponadto, iż część tego świadczenia w kwocie 99,54 zł wypłacana jest na rachunek bankowy zarządcy budynku, w którym mieszka skarżąca, zaś pozostała część tego dodatku w kwocie 69,18 zł wypłacana jest do jej rąk własnych. Skarżąca oraz jej matka opłacają nie tylko czynsz za mieszkanie, pokrywany w większej części przez dodatek mieszkaniowy, lecz również pozostałe koszty związane z użytkowaniem wspólnego mieszkania, w szczególności za zużycie energii elektrycznej, wody czy gazu. Oczywistym jest, że osoby te ponosić muszą także koszty zakupu żywności, leków, odzieży i innych niezbędnych potrzeb bytowych. Trafne jest zdaniem Sądu pierwszej instancji też spostrzeżenie, że o wspólnym gospodarstwie domowym skarżącej i jej matki świadczy również brak możliwości w istniejących warunkach lokalowych odrębnego gospodarowania. Mieszkanie, i wszystkie znajdujące się w nim sprzęty służą do użytku dwóch osób. J. S. nie może prowadzić jednoosobowego gospodarstwa także dlatego, że nie posiada własnych środków na jego utrzymanie. Wspólne zamieszkiwanie, finansowane z dochodu tylko jednej osoby zawsze będzie oznaczać wspólne gospodarowanie. Sąd pierwszej instancji podniósł, iż organy administracji prawidłowo ustaliły, że na dochód rodziny skarżącej składa się emerytura matki w wysokości 821,35 zł, dodatek mieszkaniowy w wysokości 168,72 zł oraz świadczenie pieniężne na żywność w wysokości 100,00 zł. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, iż organy niesłusznie zaliczyły do jej dochodu świadczenie pieniężne na zakup żywności w wysokości 100,00 zł, przyznane jej decyzją Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w B. z dnia 26 lipca 2011 r. na okres 2 miesięcy, ponieważ – jak wskazała – "zasiłek celowy to nie dochód". Istotnie według art.8 ust.4 pkt.2 ustawy do dochodu nie wlicza się zasiłku celowego. Jednak świadczenie, przyznane na podstawie przepisów ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", nie może być uznane za zasiłek celowy w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy społecznej, przez co nie podlega wyłączeniu przy ustalaniu dochodu strony. Co prawda sporne świadczenie nosi cechy zasiłku celowego, lecz przesłanki jego przyznania zostały inaczej uregulowane w przepisach szczególnych. Niezależnie od powyższego zarzut skarżącej w tej kwestii pozostaje bez jakiegokolwiek znaczenia dla sprawy, bowiem prawidłowo ustalony dochód strony wynosi 1090,07 zł, a kwota ta – po uwzględnieniu treści przytoczonej na wstępie uchwały Rady Miejskiej w B. z dnia 7 lutego 2008 r. – nie przekracza kryterium dochodowego uprawniającego do uzyskania świadczenia pieniężnego na zakup żywności, stanowiącego 175% kryterium dochodowego określonego w ustawie o pomocy społecznej. Obliczenie dochodu skarżącej bez uwzględnienia spornego świadczenia w wysokości 100 zł w żaden sposób nie wpłynęłoby na decyzje organów nie w niniejszej sprawie. Organy, odmawiając przyznania skarżącej zasiłku okresowego, nie zakwestionowały trudnej sytuacji życiowej skarżącej (związanej z bezrobociem, niepełnosprawnością skarżącej i jej matki oraz niskimi dochodami, aczkolwiek przekraczającymi kryterium dochodowe przewidziane w ustawie o pomocy społecznej). Wskazały jednak, że jest ona objęta przez Ośrodek stałą opieką, a z akt sprawy wynika, że jej rodzina otrzymuje systematycznie pomoc na dożywianie. W ocenie Sądu pierwszej instancji, zarówno przebieg postępowania administracyjnego, w którym skarżąca brała udział, jak i uzasadnienie rozstrzygnięcia wskazują, że organy zasad powyższych nie naruszyły, dlatego skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła J. S. zarzucając mu: 1. Naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt. 1 lit c p.p.s.a., które to uchybienie miało sprawy tj. art. 7, art. 77 §1 i art. 80 k.p.a. przez błędne ustalenie stanu faktycznego, w toczącym się postępowaniu administracyjnym przez przyjęcie, że skarżąca i jej matka prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, podczas gdy faktycznie prowadzą osobno. Skarżąca gotuje posiłki wyłącznie dla siebie, a matka otrzymuje obiady ze stołówki, matka ma opiekuna, z którym matka uzgadnia codziennie utrzymanie czystości, robienie zakupów, przyrządzanie posiłków, pranie. Z tytułu sprawowanej opieki opiekun otrzymuje dochód w postaci świadczenia pielęgnacyjnego stanowiącego źródło jego utrzymania (zarobek). Natomiast skarżąca nie pozostaje w związku faktycznym z matką, ma własny dochód, a matka emeryturę, co determinuje sposób określenia dochodu istotnego dla ustalenia prawa do wnioskowanej "pomocy na dożywianie" z pomocy społecznej i że dochód ten został prawidłowo ustalony; 2. Naruszenie art. 106 §3 i 5 p.p.s.a w zw. art. 233 § 1 k.p.c przez przekształcenie zasady swobodnej oceny dowodów w dowolność przez stwierdzenie, że skarżąca zajmuje się wspólnym mieszkaniem i pomaga matce w codziennych czynnościach faktycznych, podczas gdy matka ma opiekuna, przez pominiecie, że posiadanie przez skarżącą orzeczenia Powiatowego Zespołu d/s Niepełnosprawności o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym wyklucza świadczenie takiej pomocy, gdyż sama wymaga pomocy osób drugich, pominięcie zaświadczenia z dnia 17.06.2011 r. firmy Impel Clearing, że nie zakwalifikowała się do pracy jako salowa ze względu na stan zdrowia, zlekceważenie, że skarżąca i H. P. zawarły umowę użyczenia określającej sposób korzystania z mieszkania i ponoszenia opłat. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Stosownie do art. 174 pkt. 1 i 2 p.p.s.a., skarga kasacyjna może być oparta na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna oparta została wyłącznie na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, odnoszących się do błędnego ustalenia przez Sąd pierwszej instancji stanu faktycznego sprawy. Zarzuty powyższe nie mogły zostać uznane za słuszne. Przedmiotem żądania skarżącej w rozpoznawanej sprawie było przyznanie świadczenia pieniężnego na zakup żywności, zatem w rozpoznawanej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), dalej "u.p.s." oraz ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, poz. 2259 ze zm.), dalej "ustawa o dożywianiu". W świetle art. 5 ust. 1 ustawy o dożywianiu, pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, o których mowa w art. 3 pkt 1 (to jest takim, które znajdują się w sytuacjach wymienionych w art. 7 u.p.s.), jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150 % kryterium dochodowego, o którym mowa odpowiednio w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.s., to jest 477 zł – w przypadku osoby samotnie gospodarującej lub 351 zł – w przypadku osoby w rodzinie (kwoty obowiązujące do dnia 30 września 2012 r., tj. w czasie orzekania w niniejszej sprawie przez organy obu instancji). Zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o dożywianiu rada gminy może podjąć uchwałę o podwyższeniu kryterium dochodowego, o którym mowa w ust. 1. Okoliczność taka miała miejsce na gruncie niniejszej sprawy, bowiem Rada Miejska w B. podwyższyła kryterium dochodowe określone w art. 5 ust. 1 ustawy o dożywianiu, w ten sposób, że pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 175% kryterium dochodowego, o którym mowa odpowiednio w art. 8 ust. 1, pkt 1 i 2 u.p.s., co sprawiło, iż skarżąca została zakwalifikowana do udzielenie jej żądanej pomocy i przyznano jej świadczenie pieniężne w wysokości 100 zł miesięcznie na okres od 1 września 2011r. do 31 grudnia 2011r. Zarzuty skargi kasacyjnej zmierzają natomiast przede wszystkim do zakwestionowania stanowiska Sądu instancji, iż skarżąca prowadzi wraz z matką dwuosobowe gospodarstwo domowe, podczas gdy faktycznie mieszkają osobno. Należy jednak uznać, iż wbrew podniesionym zarzutom, Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił stan faktyczny przyjęty w postępowaniu administracyjnym gdzie organy ustaliły, że skarżąca wraz z matką tworzy rodzinę. Z przepisu art. 6 pkt 14 ustawy o pomocy społecznej wynika, iż osoby spokrewnione ze sobą w myśl przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego stanowią "rodzinę" w rozumieniu ustawy, o ile wspólnie zamieszkują i gospodarują, a także pozostają w związku faktycznym. Faktyczny związek, o jakim mowa w powołanym przepisie, oznacza codzienne współdziałanie osób zmierzające do lepszego zaspokojenia ich potrzeb bytowych, w tym mieszkaniowych, żywnościowych i polegających na zapewnieniu dochodu stanowiącego źródło utrzymania (zarobkowych). Wspólne zamieszkiwanie jest przesłanką uznania za rodzinę osób zamieszkujących ze sobą, jeżeli równocześnie z tym zamieszkiwaniem występuje element wspólnego gospodarowania. Polega ono na dzieleniu lokalu mieszkalnego w sposób pozwalający stwierdzić, że koncentruje się w nim aktywność życiowa osoby zamieszkującej. Wspólne gospodarowanie opiera się zaś na podziale zadań związanych z właściwym prowadzeniem gospodarstwa domowego, a także - jeżeli występuje w funkcjonalnym związku z tym gospodarstwem - gospodarstwa rolnego (W. Maciejko [w:] W. Maciejko, P. Zaborniak, Ustawa o pomocy społecznej. Komentarz, Warszawa 2010, s. 72-73). Wspólnie gospodarować, znaczy zatem wspólnie prowadzić gospodarstwo domowe. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 2 lutego 1996 r. (sygn. akt II URN 56/95) stwierdził, iż "cechami charakterystycznymi dla prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego może być udział i wzajemna ścisła współpraca w załatwianiu codziennych spraw związanych z prowadzeniem domu, niezarobkowanie i pozostawanie w związku z tym na całkowitym lub częściowym utrzymaniu osoby, z którą się gospodarstwo domowe prowadzi, a wszystko dodatkowo uzupełnione cechami stałości, które tego typu sytuację charakteryzują." Pojęcie wspólnego gospodarowania nie oznacza zatem wyłącznie, tak jak to starała się wykazać skarżąca, przyczyniania się do funkcjonowania wspólnoty poprzez wykonywanie na jej rzecz jakichkolwiek czynności, współdecydowania o przeznaczeniu dochodu rodziny oraz wykonywania czynności związanych z codziennymi zajęciami. Istotną cechą wspólnego gospodarowania jest również pozostawanie na utrzymaniu osoby, z którą takie gospodarstwo się tworzy. Biorąc pod uwagę powyższe należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, który zaakceptował ustalenia organów obu instancji, że skarżąca zamieszkując z matką w lokalu składającym się z jednego pokoju, kuchni i łazienki, prowadzi z nią wspólne gospodarstwo. Matka skarżącej jest osobą w podeszłym wieku o znacznym stopniu niepełnosprawności, wymagającą opieki. Skarżąca jest natomiast osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, legitymującą się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, może pracować tylko w warunkach pracy chronionej. Na dochód rodziny skarżącej składa się emerytura matki w wysokości 821,35 zł, dodatek mieszkaniowy w wysokości 168,72 zł oraz świadczenie pieniężne na żywność w wysokości 100,00 zł. Skarżąca poza dodatkiem mieszkaniowym w kwocie 168,72 zł oraz świadczeniem pieniężnym przyznanym w kwocie 100 zł nie ma własnych dochodów. Z decyzji przyznającej dodatek mieszkaniowy, która znajduje się w aktach administracyjnych, wynika ponadto, iż część tego świadczenia w kwocie 99,54 zł wypłacana jest na rachunek bankowy zarządcy budynku, w którym mieszka skarżąca, zaś pozostała część tego dodatku w kwocie 69,18 zł wypłacana jest do jej rąk własnych. Skarżąca oraz jej matka opłacają nie tylko czynsz za mieszkanie, pokrywany w większej części przez dodatek mieszkaniowy, lecz również pozostałe koszty związane z użytkowaniem wspólnego mieszkania, w szczególności za zużycie energii elektrycznej, wody czy gazu. W świetle zasad logiki i doświadczenia życiowego oczywiście prawidłowa była zatem konkluzja, że warunki mieszkaniowe oraz zależność istniejąca między skarżącą i jej matką stwarzają obiektywnie stan wskazujący na to, że prowadzą one wspólne gospodarstwo domowe. Odmienne twierdzenia strony w świetle takiej argumentacji nie mogą odnieść zamierzonego skutku. Wbrew twierdzeniom skarżącej dla uznania, że prowadzi ona odrębne gospodarstwo domowe nie jest wystarczająca okoliczność otrzymywania przez nią dodatku mieszkaniowego w kwocie 168,72 zł, gdyż taki dochód nie jest wystarczający do samodzielnego utrzymania się. Skarżąca sama też dodatkowo przyznała w skardze kasacyjnej, że dzieli czynsz i inne opłaty razem z matką. Odmienne przekonanie skarżącej oraz fakt sprawowania opieki nad matką przez S. P. pobierającego świadczenie pielęgnacyjne, nie wykluczają stwierdzenia, że skarżąca i jej matka prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. W konsekwencji należało uznać, że przyjęta w sprawie niniejszej przez organy administracji publicznej faktyczna podstawa rozstrzygnięć ustalona została z uwzględnieniem wymogów wynikających z przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., a stan faktyczny został prawidłowo wyjaśniony. Dalsza cześć zarzutu opartego na podstawie kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. wskazuje na naruszenie art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 k.p.c., przez przekształcenie zasady swobodnej oceny dowodów. Również i ten zarzut nie mógł odnieść zamierzonego skutku, gdyż akta sprawy zawierające pisma procesowe skarżącej, a także protokół rozprawy z dnia 6 marca 2012 r. wskazują, że J. S. ani osobiście, ani przez pełnomocnika z urzędu, nie składała żadnych wniosków dowodowych. Wobec tego, przy dostatecznie zgromadzonym materiale dowodowym i przy braku stosownych wniosków, Sąd nie mógł naruszyć art. 106 § 3 p.p.s.a. W konsekwencji, niemożliwym było naruszenie art. 233 § 1 k.p.c., który to przepis nie ma zastosowania do oceny materiału dowodowego zebranego w postępowaniu administracyjnym. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło