I SA/Bd 46/12

WyrokWSA w Bydgoszczy2012-03-07

Skład orzekający: Dariusz Dudra, Mirella Łent, Urszula Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, powołując się na obowiązujące przepisy w momencie jej pobrania, mimo późniejszego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności tych przepisów oraz orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości o sprzeczności z prawem wspólnotowym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona czynność organu była bezskuteczna, ponieważ opierała się na przepisie rozporządzenia, który został uznany za niekonstytucyjny i sprzeczny z prawem wspólnotowym. Sąd, kierując się zasadą prymatu konstytucyjnej zasady niezawisłości sędziowskiej i nadrzędności prawa wspólnotowego, miał prawo odmówić zastosowania niekonstytucyjnego przepisu, nawet jeśli Trybunał Konstytucyjny odroczył termin jego utraty mocy obowiązującej. Organ powinien rozpoznać wniosek o zwrot opłaty w formie decyzji administracyjnej, uwzględniając kwestię przedawnienia zgodnie z zasadą nie działania prawa wstecz.
Stan faktyczny
Skarżący wystąpił o zwrot części opłaty za wydanie karty pojazdu, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niekonstytucyjność przepisów, na podstawie których pobrano opłatę w wysokości 500 zł. Starosta T. odmówił zwrotu, argumentując, że działał zgodnie z obowiązującym prawem w momencie pobrania opłaty. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych, Konstytucji RP i prawa wspólnotowego. Organ wniósł o oddalenie skargi, podnosząc m.in. zarzut przedawnienia roszczenia.
Rozstrzygnięcie
1. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; 2. określa, że zaskarżona czynność nie może być wykonana w całości; 3. zasądza od S. T. na rzecz A. L. kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Dudra (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mirella Łent Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant: Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 07 marca 2012 r. sprawy ze skargi A. L. na czynność Starosty T. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu opłaty za kartę pojazdu 1. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności 2. określa, że zaskarżona czynność nie może być wykonana w całości 3. zasądza od S. T. na rzecz A. L. kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania Wnioskiem z dnia [...] r. skarżący wystąpił do Starosty T. o zwrot części opłaty za wydanie karty pojazdu. W uzasadnieniu wniosku powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. sygn. akt U 6/04, którym orzeczono o niekonstytucyjności przepisów, na podstawie których organy pobierały opłatę za wydanie karty pojazdu w wysokości 500 zł. Odpowiadając na złożony wniosek, pismem z dnia [...] r. Starosta T. poinformował stronę, że organy rejestrujące pojazd działały zgodnie z obowiązującym wówczas prawem, na podstawie którego opłata za wydanie karty pojazdu pobierana była w kwocie 500 zł. W stanie prawnym obowiązującym w dniu pobrania kwestionowanej opłaty obowiązywało rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310). Rozporządzenie to straciło moc obowiązującą z chwilą wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 marca 2006 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 59, poz. 421), na mocy którego pobierana jest aktualnie opłata za wydanie karty pojazdu w wysokości 75 zł. Z uwagi na powyższe, dopiero z chwilą wejścia w życie nowego rozporządzenia obowiązywała niższa opłata za wydanie karty pojazdu. Tym samym organ, działał na podstawie obowiązujących przepisów i wydając stronie kartę pojazdu, nie mógł pobrać opłaty w niższej wysokości. Pismem z dnia [...] r. skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa poprzez stwierdzenie uprawnienia do otrzymania zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu w kwocie 425 zł. W odpowiedzi udzielonej pismem z dnia [...] r. Starosta T. stwierdził, że wysokość opłaty za wydanie karty pojazdu została ustalona w prawidłowej wysokości, albowiem w dniu rejestracji pojazdu obowiązywało rozporządzenie, zgodnie z którym, opłata za wydanie karty pojazdu wynosiła 500 zł. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, na które powołuje się skarżący, przewidziało utratę mocy obowiązującej wspomnianego rozporządzenia z dniem 01 maja 2006 r., zatem organ pobierając przed tym dniem opłatę za wydanie karty pojazdu, działał na podstawie i w granicach powszechnie obowiązującego prawa. Wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy strona zaskarżonej czynności zarzuciła naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.); naruszenie art. 153 i art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.); naruszenie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, w sytuacji, gdy przepis ten jest niezgodny z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), jak i z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 02 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) oraz z art. 90 akapit pierwszy Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz.U.04.90.864/2 ze zm.); naruszenie art. 10 i art. 90 akapit pierwszy Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską poprzez ich niezastosowanie oraz naruszenie zasady pierwszeństwa prawa wspólnotowego, z której wynika obowiązek organu krajowego do pominięcia normy krajowej sprzecznej z normą wspólnotową, poprzez jej niezastosowanie. Mając na uwadze powyższe zarzuty, skarżący wnieśli o stwierdzenie bezskuteczności czynności organu administracyjnego odmawiającej zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu oraz stwierdzenie obowiązku zwrotu wskazanej części opłaty za wydanie karty pojazdu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Ponadto wskazał, że termin przedawnienia roszczenia zgłaszanego przez skarżącego już upłynął, ponieważ na mocy przepisu art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 ze zm.), do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60 stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.). W związku z tym z w niniejszej sprawie ma zastosowanie przepis art. 80 Ordynacji podatkowej, przewidujący 5 letni termin przedawnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przed przystąpieniem do oceny legalności zaskarżonego aktu zauważyć należy, że w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 04 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 3/07 uznano, iż skierowane do organu żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu uiszczonej na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłaty za wydanie karty pojazdu, stanowi sprawę administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności. Na tego rodzaju akt lub czynność przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Odnosząc się do meritum skargi, należy podzielić stanowisko strony skarżącej, że zwrot opłaty za wydanie karty pojazdu znajduje swoje uzasadnienie w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. akt U 6/2004. Trybunał przesądził w nim, że określenie w § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, opłaty za wydanie karty pojazdu, której wysokość nie pozostaje w związku z kosztami świadczonej usługi, jest sprzeczne z art. 217 Konstytucji. Uznanie takiego rozwiązania oznacza uregulowanie przez organ wydający akt wykonawczy materii zastrzeżonej do regulacji ustawowej. Zdaniem Trybunału, niezgodność rozporządzenia z ustawą polegała na tym, że przez zawyżenie wysokości opłaty wykracza ono poza zakres upoważnienia zawartego w ustawie. Tym samym kwestionowany przepis jest niezgodny też z art. 92 ust. 1 Konstytucji i z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Jednocześnie Trybunał odroczył termin utraty mocy obowiązującej § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. do dnia 01 maja 2006 r. W tym miejscu należy podać, że zgodnie z art. 178 Konstytucji RP sędziowie w sprawowaniu swego urzędu są niezawiśli i podlegają jedynie Konstytucji i ustawom. Oznacza to, że jeżeli sąd orzekający stwierdzi niekonstytucyjność aktu niższej niż ustawa rangi, może odmówić z tego powodu jego stosowania. Nie ma rozbieżności zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie co do tego, że sąd może w toku rozpoznawania sprawy ocenić, czy przepisy rozporządzenia są zgodne z przepisami ustawy (por. wyrok NSA z dnia 24 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 418/08; uchwała NSA z dnia 30 października 2000 r., sygn. akt OPK 13/00; wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2006 r., sygn. akt I OPS 4/05). To uprawnienie sądów nie pozostaje w kolizji z rolą Trybunału Konstytucyjnego, który na podstawie art. 188 Konstytucji RP jest powołany do orzekania w sprawach zgodności przepisów prawa, wydanych przez centralne organy państwowe z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi i ustawami. W przypadku stwierdzenia niezgodności przepisów rozporządzenia z Konstytucją i ustawą różnica polega na tym, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające taką niezgodność wywołuje ten skutek, że zakwestionowane przepisy tracą moc z chwilą wskazaną przez Trybunał, podczas gdy stwierdzenie takiej niezgodności przez Sąd jest podstawą do odmowy zastosowania zakwestionowanego przepisu w toku rozpoznawania określonej sprawy, pomimo że formalnie przepis ten pozostaje w systemie prawnym (wyrok NSA z dnia 24 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 418/08). W ocenie Sądu, pomimo że Trybunał Konstytucyjny uznał za niezbędne odroczenie terminu utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego przepisu do dnia 01 maja 2006 r., przepis ten był niekonstytucyjny i sprzeczny z ustawą od samego początku jego obowiązywania. Rozwiązanie prawne, w stosunku do którego obalono domniemanie konstytucyjności nie może być elementem systemu prawnego. Sąd orzekający w niniejszej sprawie stanął na stanowisku prymatu konstytucyjnej zasady niezawisłości sędziowskiej nad zasadą ochrony interesu finansowego organu rejestrującego, pobierającego opłatę za dokonaną czynność wydania karty pojazdu (por. wyrok WSA z dnia 11 grudnia 2007 r., I SA/Bd 239/07; wyrok NSA z dnia 24 lutego 2009 r., I OSK 418/08). W rezultacie objęta kontrolą sądową czynność Starosty T. z dnia [...] r. dokonana została bez podstawy prawnej, bowiem odwołuje się do mocy obowiązującej przepisu rozporządzenia, którego zastosowania Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę odmawia. Należy zauważyć, że Minister Transportu i Budownictwa dnia 28 marca 2006 r. wydał nowe rozporządzenie w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, w którym określono wysokość opłaty za kartę pojazdu w kwocie 75 zł, uznanej za adekwatną do wskazanych w art. 77 ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym, kosztów druku i dystrybucji tych kart. Ponadto rozpatrując niniejszą sprawę trzeba mieć na uwadze sprzeczność powołanego przepisu rozporządzenia z art. 90 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE). Postanowienia Traktatu są bezpośrednio stosowane i mają walor nadrzędności nad prawem krajowym państw członkowskich, co znajduje odzwierciedlenie w art. 91 Konstytucji oraz Traktatu akcesyjnego dotyczącego przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. Zgodnie z art. 2 Aktu o warunkach przystąpienia stanowiącego część Traktatu, od dnia przystąpienia do Unii Europejskiej Polska jest związana postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot. Art. 90 TWE stanowi, że żadne państwo członkowskie nie nakłada bezpośrednio lub pośrednio na produkty innych państw członkowskich, podatków wewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju wyższych od tych, które nakłada bezpośrednio lub pośrednio na podobne produkty krajowe (zasada niedyskryminacji w ramach wspólnego rynku). Zgodność krajowych regulacji prawnych odnoszących się do opłat za wydanie karty pojazdu z powołanym przepisem TWE stała się przedmiotem postanowienia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 10 grudnia 2007 r. w sprawie C-134/07, wydanego w związku z pytaniem prejudycjalnym Sądu Rejonowego w Jaworznie. W orzeczeniu tym Europejski Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że "art. 90 akapit pierwszy TWE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on opłacie, takiej jak przewidziana w § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, która to opłata w praktyce jest nakładana w związku z pierwszą rejestracją używanego pojazdu samochodowego przywiezionego z innego państwa członkowskiego, lecz nie jest nakładana w związku z nabyciem w Polsce używanego pojazdu samochodowego, jeśli jest on tam już zarejestrowany". Należy podkreślić, że orzeczenia wstępne ETS, w których interpretowane są przepisy prawa wspólnotowego, są co do zasady skuteczne ex tunc. Efektem przyjęcia takiej zasady jest to, że orzeczenie wstępne znajduje zastosowanie do stosunków prawnych lub zdarzeń prawnych, które powstały lub wystąpiły przed datą wydania orzeczenia wstępnego. W konsekwencji przepis prawa wspólnotowego, którego wykładnia była przedmiotem odpowiedzi ETS na pytanie sądu krajowego, winien być interpretowany zgodnie z orzeczeniem Trybunału, począwszy od daty jego wejścia w życie, a nie od daty wydania wyroku przez ETS. Skutkiem przyjęcia takiej zasady jest to, że orzeczenie wstępne znajduje zastosowanie do stosunków prawnych lub zdarzeń prawnych, które powstały lub wystąpiły przed datą wydania orzeczenia wstępnego (D. Miąsik, Temporalne skutki wyroków Trybunału Sprawiedliwości (w:) M. Domańska, K. Gonera, M. Miąsik, A. Płachta, W. Postulski, N. Półtorak, K. Witz, A. Wróbel, Stosowanie prawa Unii Europejskiej przez sądy, Zakamycze 2005, Lex Omega on-line). Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że skoro sprzeczność polskiej regulacji z normą prawa wspólnotowego nie budziła wątpliwości Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, to Sąd orzekający w niniejszym składzie był także i z tego względu w pełni uprawniony do odmowy zastosowania § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu. Odnośnie natomiast argumentów organu zawartych w odpowiedzi na skargę należy stwierdzić, że są one podniesione dopiero na etapie postępowania przed tut. Sądem. Organ wskazuje na art. 60 i 67 ustawy o finansach publicznych, które obowiązują od 01 stycznia 2010 r. Na podstawie art. 60 tej ustawy środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym są w szczególności następujące dochody budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego: 1) kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadkach określonych w niniejszej ustawie; 2) należności z tytułu gwarancji i poręczeń udzielonych przez Skarb Państwa i jednostki samorządu terytorialnego; 3) wpłaty nadwyżek środków obrotowych samorządowych zakładów budżetowych; 4) wpłaty nadwyżek środków finansowych agencji wykonawczych; 5) wpłaty środków z tytułu rozliczeń realizacji programów przedakcesyjnych; 6) należności z tytułu zwrotu płatności dokonanych w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich; 7) dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw; 8) pobrane przez jednostkę samorządu terytorialnego dochody związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami i nieodprowadzone na rachunek dochodów budżetu państwa. Zgodnie natomiast z art. 67 ww. ustawy "do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.)". W tym kontekście organ wskazuje na regulację art. 115 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz. U. z 2009r., Nr 157, poz. 1241 ze zm.), zgodnie z którą: "Do spraw dotyczących niepodatkowych należności budżetowych, o których mowa w art. 60 ustawy wymienionej w art. 1, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe". Mając na uwadze powyższe regulacje organ powołuje się na 5-letni termin przewidziany na realizowanie prawa do zwrotu nadpłaty z art. 80 § 1 Ordynacji podatkowej, stosownie do którego: "Prawo do zwrotu nadpłaty podatku wygasa po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin jej zwrotu". Tut. Sąd stwierdza, że powyższa argumentacja organu nie była podstawą odmowy zwrotu opłat za karty pojazdu. Organ powołuje się obecnie na okoliczność, że wniosek jest spóźniony z uwagi na upływ terminu do jego złożenia, jednakże nie zawarł tego argumentu uzasadniając odmowę zwrotu. W związku z tym, strona skarżąca składając wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i skargę do Sądu nie znała tych okoliczności i tym samym była pozbawiona możliwości polemiki z organem. Zatem, w ocenie Sądu, twierdzenie na obecnym etapie postępowania, że prawo do zwrotu opłaty wygasło, ponieważ upłynął 5-letni termin, jest swoistym zaskakiwaniem strony skarżącej co do przesłanek, którymi kierował się organ zajmując negatywne stanowisko. Mając na uwadze powyższe przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ obowiązany jest zająć stanowisko w przedmiocie zwrotu opłaty za kartę pojazdu z uwzględnieniem przepisów ustawy o finansach publicznych. Organ obowiązany jest mieć na uwadze okoliczność, że wniosek został złożony po wejściu w życie wyżej zacytowanego art. 115 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych. Tym samym wniosek ten powinien być załatwiony w drodze decyzji administracyjnej zgodnie z art. 104 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Ustawodawca wskazuje przy tym w art. 107 § 1 i 3 tejże ustawy elementy, jakie powinno zawierać to rozstrzygnięcie. Są to: oznaczenie organu administracji, data wydanie, oznaczenie stron, powołanej podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne oraz prawne, pouczenie o przysługujących stronie środkach odwoławczych, podpis z podaniem imienia oraz nazwiska i zajmowanego stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Uzasadnienie faktyczne powinno z kolei zawierać m.in. wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności oraz mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, wraz z przytoczeniem przepisów prawa. Pismo organu z dnia 04 listopada 2011 r. nie spełnia opisanych wymogów. Wprawdzie pismo to zwiera oznaczenie strony, datę wydania i podpis osoby, sporządzającej ten dokument, lecz brakuje mu najistotniejszych elementów, tj. wyraźnego podania podstawy prawnej, uzasadnienia faktycznego oraz prawnego, a także pouczenia o przysługujących stronie środkach zaskarżenia. Należy przy tym wspomnieć, że odpowiednie stosowanie działu III Ordynacji podatkowej i Kodeksu postępowania administracyjnego oznacza, że wniosek o zwrot opłaty za wydanie karty pojazdu należało potraktować odpowiednio jako wniosek o stwierdzenie nadpłaty. W stosunku do tego wniosku znajdzie bezpośrednie zastosowanie nowa ustawa, tym bardziej, że nakaz jej stosowania do wniosków składanych po 01 stycznia 2010 r. wynika z przepisów przejściowych. Przyjęcie zasady bezpośredniego stosowania nowego prawa nie oznacza jednak, że uzasadnione jest także sięganie do wszystkich innych instytucji zawartych w dziale III Ordynacji podatkowej i to ze skutkiem wstecznym. Wejście w życie art. 60 i 67 ustawy o finansach publicznych spowodowało, że sprawy dotyczące niepodatkowych należności budżetowych wszczęte po 01 stycznia 2010 r., odnoszące się do należności uiszczonych albo należnych już wcześniej, podlegają rozpoznaniu w nowym trybie. Nakazanie stosowania ogólnych regulacji proceduralnych (Kodeks postępowania administracyjnego, Ordynacja podatkowa) nie powoduje automatycznie skutków materialnoprawnych niekorzystnych dla adresatów, a zwłaszcza nie narusza zasady nie działania prawa wstecz. Należy jednak zauważyć, że odwołanie się przez ustawodawcę w art. 67 ustawy o finansach publicznych do przepisów działu III Ordynacji podatkowej otwiera drogę do zastosowania zawartych tam regulacji prawa materialnego, które mogą prowadzić do naruszenia zasady lex retro non agit. Zdaniem Sądu, charakter art. 60 i 67 ustawy o finansach publicznych, a zwłaszcza to, że miały one charakter jedynie porządkujący kwestie niepodatkowych należności budżetowych od strony proceduralnej, nie uzasadnia wyprowadzania z nich skutków retroaktywnych w odniesieniu do przedawnienia. Dlatego też organ rozstrzygając niniejszą sprawę w formie decyzji będzie musiał w uzasadnieniu odnieść się także do kwestii przedawnienia. Przy czym Sąd chciałby wskazać, iż w orzecznictwie sądowoadminisatrcyjnym zostało już wyrażone stanowisko pozwalające uniknąć naruszenia zasady lex retro non agit w odniesieniu do przepisów wprowadzających termin przedawnienia dla stosunków prawnych już istniejących wyrażone na gruncie art. 40d ust. 3 ustawy o drogach publicznych. W wyroku z dnia 07 października 2010 r. o sygn. akt II FSK 884/09 (publ. orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny, rozstrzygając kwestię stosowania terminu przedawnienia wprowadzonego bez przepisów przejściowych do opłat i kar określonych w tej ustawie uznał, że termin ten należy liczyć od daty wejścia w życie przepisu, który go wprowadza. Stanowisko to podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 3 listopada 2011 r. sygn. akt III SA/Łd 768/11 (publ. orzeczenia.nsa.gov.pl) i to właśnie na tle zastosowania - mocą art. 60 i 67 ustawy o finansach publicznych - działu III Ordynacji podatkowej do niepodatkowej należności budżetowej. Uznał, że wprowadzony w tej sposób 5 letni termin przedawnienia zobowiązania będącego przedmiotem sprawy należy liczyć od 01 stycznia 2010 r. W tej sytuacji należało na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdzić bezskuteczność zaskarżonej czynności. Na podstawie art. 152 tej ustawy Sąd orzekł, że czynność ta nie może być wykonana w całości. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do przepisu art. 200 i 205 § 2 tej ustawy. U. Wiśniewska D. Dudra M Łent

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło