II SA/Gl 879/11
WyrokWSA w Gliwicach2012-03-08
Skład orzekający: Łucja Franiczek, Elżbieta Kaznowska, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego może zostać stwierdzona nieważna z powodu naruszenia zasad sporządzania planu, w szczególności braku określenia parametrów dróg oraz innych obligatoryjnych elementów planu?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność uchwały rady gminy w całości z powodu naruszenia zasad sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w szczególności braku obligatoryjnego określenia parametrów dróg w części tekstowej planu oraz innych wymogów ustawowych i rozporządzeniowych. Naruszenia te skutkują bezwzględną nieważnością aktu prawa miejscowego, niezależnie od jego publikacji i upływu roku od uchwalenia.Stan faktyczny
Rada Gminy w Koszęcinie uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla terenu w rejonie ulicy Ligonia. Wojewoda Śląski zaskarżył uchwałę, zarzucając jej naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz rozporządzeń wykonawczych, w szczególności brak określenia parametrów dróg, nieostre przeznaczenie terenów oraz inne uchybienia formalne i merytoryczne.Rozstrzygnięcie
Stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy w Koszęcinie nr 548/LVII/2010 z dnia 28 października 2010 r. w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.),, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant referent Marta Zasoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2012 r. sprawy ze skargi Wojewody Śląskiego na uchwałę Rady Gminy w Koszęcinie z dnia 28 października 2010 r. nr 548/LVII/2010 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości.
Uchwałą z dnia 28 października 2010 r. Nr 548/LVII/2010 Rada Gminy w Koszęcinie, działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca
1990 roku o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 roku, Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 20 ust. 1 i art. 27 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) i w związku z uchwałą Nr 328/XXXVI/2009 Rady Gminy Koszęcin z dnia 18 marca 2009 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w Koszęcinie, w rejonie ulicy Ligonia, po stwierdzeniu zgodności z ustaleniami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla terenu określonego w uchwale o przystąpieniu. Powyższa uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego Nr 1 poz. 16 z dnia 16 stycznia 2011 r.
Pismem z dnia 12 października 2011 r. Wojewoda Śląski, działając w oparciu o art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, wniósł skargę na powyższą uchwałę domagając się stwierdzenia jej nieważności w całości jako niezgodnej z art. 28 ust. 1 w związku z art. 15 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, z § 4 pkt 9 lit.a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. Nr 164, poz. 1587) w związku z art. 15 ust. 2 pkt 10 cytowanej ustawy, art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy, § 4 pkt 6 rozporządzenia w związku z art. 15 ust. 2 pkt 6 ustawy, § 7 pkt 1 rozporządzenia, § 4 pkt 8 rozporządzenia w związku z art. 15 ust. 2 pkt 8 ustawy, § 12 pkt 19 rozporządzenia w związku z art. 20 ust. 1 ustawy.
Przywołując treść powyższej przywołanej regulacji art. 15 ust. 2 i ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym organ nadzoru zaakcentował, że ust. 2 tego przepisu stanowi normę o charakterze ius cogens formułując zamknięty katalog problemów wymagających uregulowania w akcie wykonawczym. Zadaniem organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego jest pełna realizacja upoważnienia ustawowego, wyczerpują zakres przekazanych przez ustawodawcę uprawnień. Niespełnienie którejkolwiek z ich skutkuje zawsze bezwzględna nieważnością uchwały, co w ocenie organu nadzoru zachodzi w niniejszej sprawie.
Obligatoryjnie w uchwale przyjmującej plan miejscowy powinny zostać określone zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji infrastruktury technicznej, o których mowa w art. 15 ust. 2 pkt 10 ustawy. Wymogi w tym zakresie precyzuje § 4 pkt 9 lit.a wymienionego powyżej rozporządzenia w myśl którego przy zapisywaniu projektu planu miejscowego, ustalenia dotyczące modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji infrastruktury techniczne powinny zawierać określenie układu komunikacyjnego i sieci infrastruktury technicznej wraz z ich parametrami oraz klasyfikacją ulic i innych szlaków komunikacyjnych. Tymczasem w przedmiotowej uchwale nie określono wymaganych parametrów dróg – nie wprowadzono w tekście planu dla terenów oznaczonych na rysunku symbolami KD-L i KD-D zapisów dotyczących szerokości w liniach rozgraniczających, co jest istotnym naruszeniem prawa, zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2009 r. (sygn. akt II OSK 1560/08). Dopuszczalne szerokości dróg w liniach rozgraniczających zostały wprawdzie określone w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim odpowiadać powinny drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 43, poz. 430), jednak w planie szerokość dróg powinna być szczegółowo doprecyzowana, zgodnie z treścią § 4 pkt 9 rozporządzenia, stanowiąc obligatoryjny parametr w planie miejscowym.
Niezależnie od powyższego Wojewoda stwierdził naruszanie zasad sporządzania planu poprzez niedopełnienie wymogów art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy, w myśl którego w planie określa się obowiązkowo przeznaczenie terenów oraz linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania. W uchwale natomiast w § 51 w tabeli nr 1 przyjęto wzajemnie rozłączne funkcje występujące jednocześnie w ramach jednego terenu – dla terenu MN/U – tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej/ usługowej, dopuszcza się realizację jednego przeznaczenia lub obu razem. Oznaczenie takie jest nieostre, nie określa kiedy i na jakich warunkach dopuszczone zostanie zrealizowanie jednego przeznaczenia terenu, a w jakim – zostanie dopuszczona realizacja obu razem. Nie wiadomo też, jaki organ będzie władny do podjęcia ostatecznej decyzji dotyczącej przeznaczenia ternu. Dodatkowo organ nadzoru podniósł, iż zapis § 51 ust. 3 uchwały wprowadza ustalenie niedopuszczalne i pozostaje w sprzeczności z treścią § 4 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego. Dopuszczenie powyższego zapisu wprowadza możliwość zmiany przeznaczenia terenu w związku z likwidacją obiektu lub urządzenia infrastruktury, na przeznaczenie terenu przyległego.
Kolejny zarzut dotyczył regulacji zawartej w § 8 pkt 3 lit.a uchwały, a mianowicie zapisu o treści ":w przypadku przebudowy istniejącego budynku położonego w odległości mniejszej niż 3 m od granicy działki obowiązują przepisy odrębne", czyli nastąpiło odesłanie do bliżej nieokreślonych przepisów. Postępowanie takie zostało uznane za niedopuszczalne, m.in. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 listopada 2009 r. (sygn. akt II SA/Gl 522/09).
W art. 15 ust. 2 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz w § 4 pkt 6 rozporządzenia wykonawczego wprowadzono obowiązek określenia w planie ustaleń dotyczących parametrów i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, które powinny w szczególności zawierać określenie linii zabudowy, wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki lub terenu, w tym powierzchni biologicznie czynnej, a także gabarytów i wysokości projektowanej zabudowy oraz geometrii dachu. Tymczasem w § 8 pkt 3 lit.b tiret pierwsze uchwały wprowadzono zapis dotyczący budynków stawianych w granicach działki, iż "kryteriami dla nowej zabudowy w zakresie elewacji, wysokości zabudowy i geometrii dachu jest istniejący budynek". W ocenie organu nadzoru taki zapis jest niedopuszczalny, gdyż w istocie nie ustala wymienionych wskaźników.
Doszło również, zdaniem Wojewody, do naruszenia § 7 rozporządzenia, który wprowadza wymóg zawarcia w projekcie rysunku miejscowego planu wyrysu ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy z oznaczeniem granic obszaru objętego projektem miejscowego planu zagospodarowania. W przedmiotowej uchwale rysunek planu zawiera nieczytelny wyrys ze studium uwarunkowań gminy Koszęcin, co uniemożliwia weryfikację ustaleń studium w odniesieniu do obszaru objętego planem, a w rezultacie uniemożliwia stwierdzenie czy plan nie narusza ustaleń studium.
Z kolei art. 15 ust. 2 pkt 8 ustawy wprowadza obowiązek zawarcie w planie miejscowym szczegółowych zasad i warunków scalania i podziału nieruchomości objętych planem, a § 4 pkt 8 precyzuje ten obowiązek, wskazując co zasady te powinny zawierać, jakie określać parametry. Tymczasem w rozdziale 6 uchwały, dotyczącym szczegółowych zasad i warunków scalania i podziału nieruchomości nie zostały uwzględnione wszystkie parametry, a mianowicie nie określono kąta położenia działek w stosunku do pasa drogowego.
Zwrócono także uwagę na naruszenie zapisu § 12 pkt 19 rozporządzenia poprzez nie dołączenie do uchwały o uchwaleniu planu, o której mowa w art. 20 ust. 1 ustawy, uzasadnienia, które jest obligatoryjnym załącznikiem planu.
Zwrócono także uwagę na naruszenie zasad przepisów dotyczących zasad techniki prawodawczej poprzez niekonsekwentnie wprowadzoną numerację poszczególnych zapisów planu, podział na paragrafy, ustępy, punkty i litery, omyłkowe dodanie do tekstu art. 19, a także pojawienie się np. § 141, po nim § 15, a następnie znowu §161.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Koszęcin wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej, bowiem fakt opublikowania uchwały skutkował uznaniem jej za zgodną z prawem. Dopiero po upływie roku obowiązywania aktu prawa miejscowego, bez pojawienia żadnych okoliczności w sprawie, organ nadzoru skarży obowiązujący akt prawa miejscowego w trybie art. 93 ustawy o samorządzie gminnym.
Niezależnie od tego organ gminy wyjaśnił, odnosząc się do zarzutu braku określenia w planie miejscowym parametrów dróg publicznych, że przepisy prawa miejscowego zapisane zostały w teście uchwały i na rysunku sporządzonym na mapie zasadniczej. Parametr drogi w postaci jej szerokości w liniach rozgraniczających, został podany na rysunku planu i zastosowany odpowiednio do klasy technicznej drogi zgodnie z przepisami o drogach publicznych. Żaden przepis ustawy o planowaniu, nie nakazuje zaś wyrażenia zapisu ustaleń linearnych rysunku w formie tekstowej, a wszystkie elementy rysunku są przepisem prawa. Ponadto, określenie klasyfikacji technicznej istniejących i projektowanych dróg jest jednoznacznym ustaleniem w zakresie modernizacji istniejących dróg oraz rozbudowy i budowy systemu komunikacji dla projektowanych dróg.
Nie jest także zasadne twierdzenie organu nadzoru, że nie można przeznaczyć terenu pod zabudowę mieszkaniowo- usługową. Funkcja usługowa w terenach zabudowy mieszkaniowej został ustanowiona aktem wyższego rzędu i próba udowodnienia niemożności współistnienia na jednej nieruchomości tych funkcji jest całkowicie chybiona. Zasady planowania należy wykonywać wraz z innymi przepisami prawa, w tym m.in. przepisami o ochronie środowiska, gdzie sklasyfikowano m.in. tereny mieszkaniowo- usługowe w kontekście ochrony przed hałasem.
Wójt Gminy wyjaśnił, że zapis § 51 ust. 3 (powinno chyba być § 5.1 ust. 3 uchwały) pojawił się by w związku z zamiarem postawienia np. 10 transformatorów, zespołu 30 pompowni ścieków i kilku stacji redukcji gazu. Dopuszczenie na zwrotne przeznaczenie pod funkcję terenu przyległego nie narusza zasad planowania przestrzennego. Obiekty infrastruktury technicznej muszą być dopuszczone, ponieważ warunkują funkcjonowanie terenu.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego § 8 pkt 3 lit.d uchwały, wyjaśnił, że wymienionym przepisem odrębnym jest rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie, który trudno uznać na niedookreślony.
Podobnie określenie zawarte w § 8 pkt 3 lit.b tiret pierwsze, w ocenie organu, nie narusza art. 15 ust. 2 pkt 6 ustawy. Przepisy uchwały nawiązują do architektury istniejącego budynku w przypadku budowy przy granicy, analogiczne rozstrzygnięcie zawarte zostało w § 12 rozporządzenia w sprawie wspomnianych już warunków technicznych.
Zarzut dotyczący nieczytelnego wyrysu ze studium, nie był postawiony w chwili przekazania uchwały Wojewodzie. Wówczas, podczas oceny zgodności z prawem załącznika graficznego do uchwały Rady Gminy w Koszęcinie, nie wzbudziło zastrzeżeń, nie postawiono również zarzutu niezgodności ze studium
Za bezprzedmiotowy uznano też zarzut nieustalenia kąta położenia granic działek, bowiem ustalenia planu nie wyznaczają granic scalenia i podziału nieruchomości, ponieważ na przedmiotowym terenie nie występuje konieczność wyznaczenia takich terenów wobec braku uwarunkowania niekorzystnym istniejącym podziałem geodezyjnym. Możliwość zagospodarowania działek kształtują zaś wszystkie ustalenia planu dotyczące wskaźników zabudowy i zagospodarowania terenu i kształtowania ładu przestrzennego.
Z kolei brak uzasadnienia uchwały było okolicznością wiadomą od momentu przestawienia uchwały do oceny zgodności z przepisami prawa. Jest to uchybienie nie skutkujące koniecznością unieważnienia uchwały.
Zdaniem Wójta zaskarżona uchwała spełnia również wymogi "Zasad techniki prawodawczej". W egzemplarzu przesłanym do Wojewody podział na jednostki redakcyjne zgodny jest z tymi "Zasadami...".
Na rozprawie w dniu 8 marca 2012 r. pełnomocnik Wojewody Śląskiego podtrzymując zarzuty zawarte w skardze wskazał, że opiłowanie uchwały w dzienniku urzędowym nie jest jednoznaczne z jej zgodnością z prawem, zaś zachowanie zasad techniki prawodawczej jest niezbędne z uwagi na fakt wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę w oparciu i przedmiotowy plan.
Pełnomocnik Rady Gminy w Koszęcinie wniósł o oddalenie skargi z przyczyn wskazanych w odpowiedzi na skargę. Dodatkowo wyjaśnił, ze zarzucane prze Wojewodę łamanie techniki prawodawczej, w istocie należy kwalifikować jako omyłki pisarskie. Podał wreszcie, że sporządzenie załącznika graficznego w sakli 1: 2000 nastąpiło dal wszystkich terenów Gminy i miało na celu zapewnienie czytelności planu.
Pełnomocnik Wojewody wskazał na brak związania Sądu zarzutami skargi i wniósł o rozstrzygnięcie kwestii sporządzenia załącznika na mapie w skali 1: 2000.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Na wstępie wskazać przyjdzie, że w myśl art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Zatem w przypadku naruszenia zasad sporządzania planu miejscowego, ustawodawca nie wprowadził wymogu, aby miało ono charakter istotnego uchybienia – w przeciwieństwie do naruszenia procedury planistycznej. Zawarte w skardze zarzuty organu dotyczą zasad sporządzania planu miejscowego. Zasady sporządzania aktu planistycznego dotyczą problematyki merytorycznej, związanej ze sporządzaniem aktu planistycznego, a więc: zawartości aktu planistycznego (część tekstowa i graficzna, inne załączniki), zawartych w nim ustaleń, a także standardów dokumentacji planistycznej. W odniesieniu do planu miejscowego, jego zawartość (część tekstowa i graficzna, prognoza oddziaływania na środowisko), określają art. 15 ust. 1 i art. 17 pkt 1, art. 20 ust. 1 ustawy, a przedmiot, a więc wprowadzone ustalenia, określa art. 15 ust. 2 i 3. Natomiast standardy dokumentacji planistycznej, określa wydane na podstawie delegacji ustawowej rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zatem każde naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego skutkować będzie stwierdzeniem nieważności uchwały rady gminy w całości lub w części (vide: Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Komentarz pod red. prof. Z. Niewiadomskiego, 2 wydanie, Wyd. C.H. Beck, W-wa 2005, str. 253-254).
Mając na uwadze powyższą interpretację pojęcia zasad sporządzania planu miejscowego, wskazać przyjdzie, że argumentacja skargi odnosi się zarówno do naruszeń skutkujących nieważnością uchwały w całości, jak i jedynie w części, a mianowicie co do poszczególnych zapisów uchwały, co stanowiłoby podstawę do wyeliminowania jedynie tych postanowień planu miejscowego. Jednak stwierdzenie chociażby jednego przypadku naruszenia zasad sporządzania planu, polegającego na braku obligatoryjnego elementu planu co do wszystkich objętych nim terenów, obliguje sąd administracyjny do wyeliminowania zaskarżonego aktu prawa miejscowego w całości.
Zdaniem składu orzekającego, taki skutek musiał odnieść zarzut organu nadzoru, gdy idzie o parametry dróg - obligatoryjnego elementu planu w postaci określenia parametrów dróg publicznych KD-L i KD-D ( § 16 ust. 2 uchwały).
Zgodnie z wymogiem art. 15 ust. 2 pkt 10 cytowanej ustawy, w planie miejscowym określa się zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej. Ustalenia w tym zakresie powinny zawierać w szczególności określenie układu komunikacyjnego i sieci infrastruktury technicznej wraz z ich parametrami oraz klasyfikacją ulic i innych szlaków komunikacyjnych (§ 4 pkt 9 lit.a rozporządzenia). Zasadnie podniósł zatem organ nadzoru, że wymogów tych nie spełniają uregulowania zawarte w rozdziale 8 zaskarżonej uchwały. Nie ulega wątpliwości, że w tekście planu nie zawarto parametrów tych dróg. Wbrew twierdzeniom organu Gminy, określenie parametrów dróg w tekście planu miejscowego jest obligatoryjnym elementem tego planu. Konkretyzacją obowiązku określonego w art. 15 ust. 2 pkt 10 ustawy jest § 4 rozporządzenia. Ten ostatnio wymieniony przepis wyraźnie stanowi o wymogach dotyczących stosowania standardów przy zapisywaniu ustaleń projektu tekstu planu miejscowego. Nie zwalnia z tego obowiązku określenie parametrów dróg jedynie na rysunku planu. Zgodzić się przyjdzie z organem gminy, że w zaskarżonym planie określone zostały klasy dróg oraz, że rozporządzenie Ministra Transportu przypisuje poszczególnym klasom dróg określone parametry. Parametry te nie są jednak konkretne. Stanowią jedynie o minimalnych szerokościach ulic w liniach rozgraniczających. Obowiązkiem organu planistycznego jest ich określenie w tekście planu. Z żadnego bowiem przepisu prawa nie wynika, że parametr odnoszący się do szerokości drogi ma być tożsamy z minimalną szerokością określoną w rozporządzeniu. To właśnie organ planistyczny jest uprawniony i zobowiązany do skonkretyzowania tego parametru poprzez wskazanie w części tekstowej planu szerokości dróg w liniach rozgraniczających. Oczywiście może to uczynić poprzez wskazanie minimalnych szerokości zarówno w taki sam sposób, jak to zostało określone w rozporządzeniu, ale może również parametr ten określić inaczej, byle szerokość ta nie była mniejsza, niż określona w rozporządzeniu. W tym zakresie organowi planistycznemu przysługuje pewna swoboda planistyczna. Swoboda ta nie obejmuje jednak możliwości całkowitego pominięcia określenia parametrów dróg w części tekstowej planu.
Skoro ustawodawca wprowadził wymóg zawarcia parametrów dróg w planie miejscowym, to zdaniem Sądu podzielić należy stanowisko skarżącego, że zaskarżona uchwała nie zawiera obligatoryjnego elementu planu miejscowego. Już z tego względu, a mianowicie naruszenia zasad sporządzania planu miejscowego (art. 15 ust. 2 pkt 10 ustawy w zw. z § 4 pkt 9 lit. a rozporządzenia), zachodziła podstawa do stwierdzenia nieważności aktu w całości.
Zasadnie też organ nadzoru wskazał, że ustalenia dotyczące szczegółowych zasad i warunków scalania i podziału nieruchomości powinny zawierać określenie parametrów działek uzyskiwanych w wyniku scalania i podziału nieruchomości, w szczególności minimalnych lub maksymalnych szerokości frontów działek, ich powierzchni oraz określenie kąta położenia granic działek w stosunku do pasa drogowego (§ 4 pkt 8 rozporządzenia).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym sporna jest wprawdzie kwestia, czy ustalenia dotyczące szczegółowych zasad i warunków scalania i podziału nieruchomości, określa się w planie miejscowym dla wszystkich terenów objętych planem miejscowym, czy też jedynie wówczas, gdy w planie tym wyznaczono granice obszarów wymagających przeprowadzenia scaleń i podziałów nieruchomości (art. 15 ust. 3 pkt 1 ustawy), to jednak w niniejszej sprawie niezależnie od wykładni art. 15 ust. 2 pkt 8 ustawy, zasadny jest zarzut braku obligatoryjnego elementu planu w postaci określenia kąta położenia granic działek w stosunku do pasa drogowego.
Zaskarżoną uchwałą nie ustalono co prawda granic obszarów wymagających scaleń i podziałów nieruchomości, jednak rozdział 6 uchwały, wprowadza szczegółowe zasady i warunki scalania i podziału nieruchomości. Z kolei § 14 uchwały, wbrew tytułowi tego rozdziału, stanowi o ustaleniu zasad i warunków podziału nieruchomości, wprowadzając wymogi uwzględnienia wskaźników zagospodarowania terenu, minimalną powierzchnią działki przeznaczonej pod zabudowę jednorodzinną wolnostojącą oraz minimalną szerokość frontu działek pod zabudowę wolnostojącą oraz warunki podziału pod drogę wewnętrzną. Zatem § 14 uchwały zawiera elementy, wskazane w § 4 pkt 8 rozporządzenia poza określeniem kąta położenia granic działek w stosunku do pasa drogowego. Wada ta w istocie uniemożliwia przeprowadzenie trybu scalania i podziału nieruchomości z inicjatywy właścicieli działek. Wbrew stanowisku gminy w odpowiedzi na skargę, ustalenie kąta nie jest zatem w niniejszej sprawie bezprzedmiotowe. Przyjdzie też dodać, że procedura scalania i podziału nieruchomości, o której mowa w art. 101 i następne ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.jedn.. Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), możliwa jest także z inicjatywy właścicieli nieruchomości, a brak regulacji w tym zakresie w planie miejscowym, uniemożliwia wdrożenie takiego postępowania (art. 102 ust. 2 cytowanej ustawy). Procedura taka jest też odrębna i odmienna od podziałów geodezyjnych, o których mowa w art. 92 tej ustawy (zob: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 lipca 2011 r., sygn. akt II SA/Wr 292/11, LEX nr 1012097). Podziału geodezyjnego nieruchomości można dokonać także w sytuacji braku planu miejscowego, co jest niemożliwe w przypadku scalania i podziału nieruchomości. Wreszcie już po podjęciu zaskarżonej uchwały ustawą zmieniającą z dnia 25 czerwca 2010 r.(Dz. U. Nr 130, poz. 871), która weszła w życie z dniem 21 października 2010 r., dokonano nowelizacji art. 15 ust. 3 ustawy o planowaniu, dodając przepis pkt 10, który stanowi o uprawnieniu rady gminy do określenia minimalnej powierzchni nowo wydzielonych działek budowlanych. Gdyby więc podzielić stanowisko Gminy o braku konieczności określenia w planie zasad scalenia i podziału w niniejszym przypadku, skoro nie wyznaczono obszarów, wymagających przeprowadzenia takiej procedury, przepis § 14 uchwały, stanowiłby niedopuszczalną ingerencję w zasady i warunki podziału, które zgodnie z ustawą o gospodarce nieruchomościami są określone w decyzji o podziale.
Odnosząc się zaś do kolejnego zarzutu co do braku jednoznacznego określenia przeznaczenia terenu o symbolu MN/U - tereny zabudowy mieszkaniowej (jednorodzinnej), na których dopuszczono realizację jednego przeznaczenia lub obu przeznaczeń razem, a także dopuszczono usługi użyteczności publicznej i zabudowę zagrodową (§ 5 ust. 1 – tabela ), odwołać się należy do stanowiska tutejszego Sądu, zawartego w wyroku z dnia 10 października 2011 r., sygn. akt II SA/GL 582/11, dotyczącego planu miejscowego dla innego terenu gminy Koszęcin. Co do zasady, przepis art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu, stanowi o obowiązku określenia w planie przeznaczenia terenów oraz linii rozgraniczających terenów o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania. O ile dopuszczalne jest określenie funkcji uzupełniającej dla przeznaczenia podstawowego, to brak podstawy dla określenia różnych sposobów zagospodarowania terenu (zamiennego oznaczenia przeznaczenia terenów), zwłaszcza jeżeli chodzi o funkcje, które mogą ze sobą kolidować.
Można zaaprobować dopuszczenie na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, również usług użyteczności publicznej, zdefiniowanych w § 3 pkt 8 uchwały, a także zabudowy zagrodowej. Jednak określone w tabeli nr 1 przeznaczenie terenu MN/U nie wprowadza ograniczenia zakresu usług. Możliwa jest zatem na tym terenie realizacja wszelkiego rodzaju zabudowy usługowej, co należy uznać za naruszenie standardów, wynikających z § 4 pkt 1 i § 9 ust. 1 oraz załącznika nr 1 do przywołanego wyżej rozporządzenia.
Zasadnie też pełnomocnik Wojewody wskazał na naruszenie art. 16 ust. 1 ustawy, z uwagi na sporządzanie rysunku planu na mapie w skali 1 : 2000.
Brak podstaw do przyjęcia, aby w niniejszej sprawie zachodził uzasadniony przypadek odstąpienia od wymogu zastosowania mapy w skali 1 : 1000.
Wreszcie, skład orzekający dopatrzył się naruszenia art. 5 ust. 3 pkt 1 ustawy, gdy idzie o zapis § 5 ust. 3 uchwały, przewidujący zmianę przeznaczenia po zlikwidowaniu obiektu i urządzania infrastruktury technicznej – na przeznaczenie terenu przyległego. Tego rodzaju niejasna redakcja przepisu prawa miejscowego uniemożliwia w istocie określenia przeznaczenia terenu, bowiem nie wiadomo, co należy rozumieć przez określenie "teren przyległy", zaś definicje "terenu" i "przeznaczenia terenu" zawarte w § 3 pkt 6 i 7 uchwały, wskazują że chodzi o teren, posiadający odrębne oznaczenie.
Nadto, brak podstawy prawnej, aby w akcie prawa miejscowego odsyłać do kryterium wyznaczenia gabarytów nowej zabudowy wg istniejącego budynku ( § 8 pkt 3 lit.b), zaś w pkt 3 lit. d) tego przepisu, zawarto odesłanie do bliżej nieokreślonych, przepisów odrębnych, co też należy uznać za zbędne. Nadto, § 8 ust. 3 lit.a uchwały, stanowiący o dopuszczalności lokalizacji zabudowy w odległości równej lub większej niż 3 m do granicy z określoną szerokością, narusza § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz.U. nr 75, poz. 690 ze zm.).
W tej sytuacji sądowa kontrola uchwały wykazała, że akt ten narusza zasady sprowadzania planu miejscowego, obowiązujące w dacie jego uchwalenia, co z mocy art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu, skutkuje nieważnością uchwały w całości. Nie ma też prawnego znaczenia fakt, iż zaskarżona uchwała została opublikowana przez Wojewodę Śląskiego. Nie pozbawia to bowiem organ nadzoru prawa wniesienia skargi na wadliwy akt po upływie 30 – dniowego terminu do wydania rozstrzygnięcia nadzorczego ( art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym – Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.).
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Z uwagi na fakt, że uchwała stanowi akt prawa miejscowego, upływ roku od daty jej podjęcia nie stwarzał przeszkody do jej wyeliminowania z obrotu prawnego ex tunc ( art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym ). Jednak wejście w życie aktu prawa miejscowego wyklucza możliwość orzeczenia o niewykonalności uchwały do czasu uprawomocnienia się wyroku w trybie art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło