II SAB/Wr 64/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Siedlecka Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski(spr.) Protokolant Edyta Forysiak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 marca 2012 r. sprawy ze skargi M.K. na bezczynność Burmistrza K. w przedmiocie rozłożenia na raty i umorzenia zaległych opłat z tytułu wieczystego użytkowania gruntu postanawia: odrzucić skargę. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 202 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sprawowana przez sądy administracyjne pod względem zgodności z prawem odnosi się do działalności administracji publicznej. Według art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W rozpoznanej sprawie skarżąca wniosła o skargę na bezczynność Burmistrza Miasta K., któremu zarzuciła nierozpatrzenie jej wniosku złożonego w dniu 4 czerwca 2010 r. o rozłożenie na raty opłaty z tytułu użytkowania wieczystego gruntu za 2010 r. oraz wniosku złożonego w dniu 7 czerwca 2010 r. o umorzenie zaległych opłat z tytułu użytkowania wieczystego gruntu. Zgodnie zaś z art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego normuje postępowanie sądowe w sprawach ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy, jak również w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz w innych sprawach, do których przepisy tego Kodeksu stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy cywilne). Sprawą cywilną jest niewątpliwie instytucja użytkowania wieczystego, regulowana w Tytule II Księgi Drugiej - "Własność i inne prawa rzeczowe", kodeksu cywilnego, zatytułowanym "Użytkowanie wieczyste". Także opłaty z tytułu użytkowania wieczystego (tj. pierwsza opłata i opłaty roczne) jako swoistego rodzaju ekwiwalent za oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste należy uznać za mające charakter cywilnoprawny (zob. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 10 czerwca 2010 r., sygn. akt II SA/Ol 353/10, publ. LEX nr 621187; E. Bończak-Kucharczyk, Komentarz do art. 71 ustawy o gospodarce nieruchomościami, publ. komentarz Lex 2011). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 maja 2006 r. (sygn. akt I OSK 843/05) "spór powstały na gruncie opłat z tytułu użytkowania wieczystego jest typowym sporem cywilnym, dotyczącym należności pieniężnej". W doktrynie wskazuje się także, że wszelkie działania, takie jak odroczenie terminu spłaty należności albo rozłożenie na raty płatności powinny być dokonywane na podstawie przepisów prawa cywilnego (zob. C. Kociński, Ulgi w regulowaniu zaległości z tytułu opłat za użytkowanie wieczyste, NZS 2001/6/68, nr 82745/1). Należy również zwrócić uwagę na przepis art. 55 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 157, poz. 1240 ze zm.), zgodnie z którym należności pieniężne mające charakter cywilnoprawny, przypadające organom administracji rządowej, państwowym jednostkom budżetowym i państwowym funduszom celowym, mogą być umarzane w całości albo w części lub ich spłata może być odraczana lub rozkładana na raty. Do umarzania, odraczania terminów lub rozkładania na raty spłat należności, o których mowa w art. 55, są uprawnieni (art. 58 ust. 1 w/w ustawy): 1) minister właściwy do spraw Skarbu Państwa - w odniesieniu do należności Skarbu Państwa wynikających ze stosunków prawnych, w zakresie których jest on właściwy; 2) kierownik państwowej jednostki budżetowej - w odniesieniu do pozostałych należności przypadających tej jednostce budżetowej, jeżeli wartość należności głównej nie przekracza kwoty 40.000 zł; 3) dysponent państwowego funduszu celowego - w odniesieniu do należności tego funduszu; 4) dysponent części budżetowej - w pozostałych przypadkach. Umorzenie należności oraz odroczenie terminu spłaty całości lub części należności albo rozłożenie płatności całości lub części należności na raty następuje, w formie pisemnej, na podstawie przepisów prawa cywilnego (ust. 2). Zgodnie zaś z art. 59 ust. 1 powyższej ustawy w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem dłużnika lub interesem publicznym należności pieniężne mające charakter cywilnoprawny, przypadające jednostce samorządu terytorialnego lub jej jednostkom podległym, mogą być umarzane albo ich spłata może być odraczana lub rozkładana na raty, na zasadach określonych przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, z zastrzeżeniem ust. 4. Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określi szczegółowe zasady, sposób i tryb udzielania ulg, o których mowa w ust. 1, warunki dopuszczalności pomocy publicznej w przypadkach, w których ulga stanowić będzie pomoc publiczną, oraz wskaże organ lub osobę uprawnione do udzielania tych ulg (ust. 2). Jak wynika z akt sprawy w dniu [...] r. Rada Miejska K. podjęła na podstawie art. art. 59 ust. 2 i ust. 3 ustawy o finansach publicznych uchwałę Nr [...] w sprawie określenia szczegółowych zasad, sposobu i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty należności pieniężnych mających charakter cywilnoprawny oraz wskazania organów do tego uprawnionych. Na mocy § 2 w/w uchwały umarzanie, odraczanie lub rozkładanie na raty należności pieniężnych może nastąpić na wniosek dłużnika w formie pisemnej ugody zawartej pomiędzy dłużnikiem a podmiotem uprawnionym. Uwzględniając powyższe, należało stwierdzić, że sprawa rozłożenia na raty czy też umorzenia opłat z tytułu wieczystego używania gruntu należy do spraw z zakresu prawa cywilnego, do rozpoznania których - stosownie do treści art. 2 § 1 k.p.c. - powołane są sądy powszechne, o ile sprawy te nie należą do właściwości sądów szczególnych, oraz Sąd Najwyższy. Zatem skarga wniesiona przez M.K. nie mieści się w kognicji sądu administracyjnego, a określonej w zapisach art. 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. To zaś prowadzi do wniosku, że wniesiona skarga jest niedopuszczalna i jako taka na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w/w ustawy podlega odrzuceniu. Z tych powodów orzeczono jak w sentencji postanowienia.