I SA/Wa 2451/11
WyrokWSA w Warszawie2012-03-13
Skład orzekający: Jolanta Dargas, Elżbieta Lenart, Marta Kołtun-Kulik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku częściowej realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami RP, osoba uprawniona może złożyć wniosek o ujawnienie w rejestrze wybranej formy realizacji tego prawa, czy też powinna złożyć wniosek o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty?Ratio decidendi
W przypadku częściowej realizacji prawa do rekompensaty, osoba uprawniona nie może złożyć wniosku o ujawnienie w rejestrze wybranej formy realizacji tego prawa w trybie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Przepisy te dotyczą wyłącznie sytuacji, gdy prawo do rekompensaty nie zostało w ogóle zrealizowane. Osoba, która częściowo zrealizowała prawo do rekompensaty, może jedynie złożyć wniosek o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty w trybie art. 5 ust. 3 tej ustawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku I. K. o ujawnienie w rejestrze wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami RP. Skarżąca częściowo zrealizowała to prawo poprzez nabycie nieruchomości od Skarbu Państwa. Organy administracji uznały, że w takiej sytuacji wniosek o ujawnienie w rejestrze jest bezzasadny, a skarżąca powinna złożyć wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących ustalenia woli strony i prowadzenia postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędziowie: WSA Elżbieta Lenart WSA Marta Kołtun-Kulik Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2012 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ujawnienia w rejestrze wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2011 r. nr [...] Minister Skarbu utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2011 r. nr [...] o odmowie ujawnienia w rejestrze wojewódzkim wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty, wynikającej z zaświadczenia Starosty Powiatu [...] z dnia [...] stycznia 1999 r. W uzasadnieniu decyzji Minister podał, iż wnioskiem z dnia 15 września 2006 r. I. K. wystąpiła do Wojewody [...] o ujawnienie w rejestrze wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty. Pismem z dnia 18 września 2006 r. Wojewoda [...] poinformował I. K., że z uwagi na częściową realizację prawa do rekompensaty jej wniosek jest bezzasadny i nie może być załatwiony przez organ. Ponadto poinformowano, że skarżąca winna złożyć wniosek o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty.
Z zaświadczenia Starosty [...] z dnia [....] stycznia 1999 r. wynika, iż na rzecz I. K. potwierdzono prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przez ojca – K. H. w miejscowości Z., powiat [...], województwo [...]. Wartość pozostawionej nieruchomości została w 1998 r. oszacowana przez rzeczoznawcę majątkowego na kwotę [...] zł.
Z aktu notarialnego z dnia [...] października 2002 r. Nr Rep. [...] wynika, że I. K. zrealizowała w części prawo do rekompensaty przez nabycie od Skarbu Państwa działek nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha położonych w miejscowości K. gmina [...], powiat [...], woj. [...] za cenę [...] zł.
W dniu [...] marca 2010 r. Wojewoda [...] wydał postanowienie o spełnieniu przez I. K. wymogów warunkujących otrzymanie prawa do rekompensaty, a z jego uzasadnienia wynika, że wniosek o ujawnienie w rejestrze wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty potraktowano jako wniosek o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty.
Pismem z 5 lipca 2010 r. I. K. poinformowała organ I instancji, iż w jej ocenie wystarczająca jest waloryzacja kwoty wartości nieruchomości pozostawionych wskazana w zaświadczeniu Starosty [...] z dnia [...] stycznia 1999 r. w związku z czym nie zachodzi konieczność dostarczenia operatu szacunkowego. Takie samo stanowisko skarżąca zajęła w kolejnych pismach z dnia 27 sierpnia 2010 r. i z dnia 8 września 2010 r.
Wojewoda [...] pismem z dnia [...] lipca 2010 r. poinformował skarżąca, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej warunkiem koniecznym do otrzymania prawa do rekompensaty jest dostarczenie operatu szacunkowego. Wojewoda powyższe stanowisko podtrzymał w piśmie z dnia 2 września 2010 r.
W dniu [...] września 2010 r. Wojewoda [...] wydał decyzję odmawiająca I. K. potwierdzenia prawa do pozostałej części rekompensaty.
W skutek odwołania I. K. od powyższej decyzji Minister Skarbu Państwa pismem z dnia 14 stycznia 2011 r. zwrócił się do I. K. z zapytaniem czy wniosek z dnia 15 czerwca 2006 r. stanowił wniosek o ujawnienie w rejestrze wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty czy też wniosek o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty.
Pismem z dnia 26 stycznia 2011 r. I. K. poinformowała, iż jej wniosek z 15 czerwca 2006 r. stanowił wniosek o ujawnienie w rejestrze wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty.
w następstwie powyższego Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2010 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W ocenie Ministra organ wojewódzki błędnie kwalifikując wniosek strony jako wniosek o pozostałą część rekompensaty, wydał decyzję odmawiającą stronie potwierdzenia tego prawa nie rozpatrując faktycznego żądania strony, dotyczącego ujawnienia danych w rejestrze.
Ponownie rozpatrując sprawę Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2011 r. nr [...] odmówił I. K. ujawnienia w rejestrze wojewódzkim wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty, wynikającej z zaświadczenia Starosty Powiatu [...] z dnia [...] stycznia 1999 r. Organ I instancji w uzasadnieniu swoje decyzji podniósł, iż wykładnia art. 6 ust. 3 ustawy zabużańskiej wskazuje, że osoby, które na podstawie odrębnych przepisów, w ramach realizacji prawa do rekompensaty, nabyły nieruchomość Skarbu Państwa, dołączają do wniosku dokumenty potwierdzające nabycie tejże nieruchomości, a wniosek o którym mowa w tym przepisie jest wnioskiem o potwierdzenie prawa do rekompensaty , o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy.
W związku z tym więc, że I. K. częściowo zrealizowała prawo do rekompensaty, organ I instancji uznał, iż jej wniosek o ujawnienie w rejestrze wojewódzkim wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty jest bezzasadny. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła I. K.
Po rozpatrzeniu odwołania Minister Skarbu Państwa stwierdził, iż stosownie do art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej osoby, które posiadają zaświadczenia lub decyzje potwierdzające prawo do rekompensaty wydane na podstawie odrębnych przepisów i nie zrealizowały prawa do rekompensaty, występują do wojewody, który wydał decyzję lub do wojewody właściwego ze względu na siedzibę starosty, który wydał zaświadczenie lub decyzję z wnioskiem o ujawnienie w rejestrze, o którym mowa w art. 19 ust. 1, wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty zgodnie z art. 13 ust. 1. W przypadku wyboru świadczenia pieniężnego realizowanego w formie przelewu osoba uprawniona wskazuje numer rachunku bankowego. Zgodnie z treścią art. 6 ust. 3 ww. ustawy osoba, która na podstawie odrębnych przepisów w ramach realizacji prawa do rekompensaty, nabyła na własność albo w użytkowanie wieczyste nieruchomości Skarb Państwa lub nieruchomości takie nabyli jej poprzednicy prawni dołącza do wniosku dokumenty urzędowo poświadczające nabycie.
Minister stwierdził, że ustawa zabużańska przewiduje dwa tryby postępowania w zależności od tego, czy strona lub jej poprzednik prawny realizowali prawo do rekompensaty.
W przypadku gdy nastąpiła realizacja tego prawa, osoba zainteresowana przyznaniem rekompensaty powinna złożyć wniosek o poświadczenie prawa do rekompensaty (art. 5 ust. 1). Natomiast, gdy dana osoba posiada zaświadczenie lub decyzję potwierdzająca prawo do rekompensaty, ale prawo to nie było zrealizowane, złożyć należy wniosek o ujawnienie w rejestrze wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty (art. 7 ust. 3).
Organ odwoławczy ustalił, że I. K. posiadała zaświadczenie Starosty [...] z dnia [...] stycznia 1999 r., na podstawie, którego częściowo zrealizowała prawo do rekompensaty nabywając nieruchomość Skarbu Państwa, co potwierdza umowa sprzedaży z dnia [...] października 2002 r. zawarta w formie aktu notarialnego o Rep. [...].
Minister podkreślił, że treść art. 7 ust. 3 ustawy z 8 lipca 2005 r. musi być odczytywana w kontekście art. 6 ust. 3, stosownie do którego osoba, która na podstawie odrębnych przepisów w ramach realizacji prawa do rekompensaty, nabyła nieruchomość Skarbu Państwa dołącza do wniosku dokumenty urzędowe poświadczające jej nabycie. Wniosek, o którym mowa w tym przepisie jest wnioskiem z art. 5 ust. 1 tj. o potwierdzenie prawa do rekompensaty. Z zestawienia brzmienia art. 6 ust. 3 i art. 7 ust. 3 wynika wyraźnie różnica co do zasad postępowania jeśli mowa o osobach, które w ramach realizacji prawa do realizacji rekompensaty nabyły nieruchomości Skarbu Państwa, a osoby, które posiadają potwierdzenie prawa do rekompensaty i prawa tego nie zrealizowały. Pierwsze osoby występują z wnioskiem, o którym mowa w art. 5 ust. 1, a więc takim, którego w istocie dotyczy regulacja ustawowa, zaś te drugie z wnioskiem o ujawnienie w rejestrze. W przypadku częściowej realizacji rekompensaty konieczne jest ustalenie wartości zrealizowanego dotychczas prawa. Szczegółowe zasady w tym zakresie określa art. 12 ustawy z 8 lipca 2005 r.
W takiej sytuacji wartość nabytego prawa własności nieruchomości albo wartość nabytego prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej i wartość położonych na niej budynków, a także innych urządzeń albo lokali, określa się według stanu na dzień nabycia oraz według cen albo kosztów odtworzenia na dzień sporządzenia wyceny, z zastrzeżeniem ust. 2. W przypadku zaś osób, które zrealizowały prawo do rekompensaty po dniu 1 stycznia 1998 r. wartość nabytego prawa własności nieruchomości przyjmuje się na podstawie zwaloryzowanej na dzień wydania decyzji ceny ustalonej w umowie przeniesienia własności nieruchomości. Waloryzacji dokonuje się zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
W ocenie Ministra prawidłowo organ I instancji uznał, że odmowa ujawnienia w rejestrze wybranej formy rekompensaty musi nastąpić w formie decyzji. Uprawnienie strony do żądania dokonania stosownego wpisu w rejestrze podlega weryfikacji w świetle art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. zaś konkretyzacji normy prawnej zawartej w tym przepisie w odniesieniu do indywidualnej sytuacji strony organ administracji obowiązany jest dokonać w drodze decyzji administracyjnej w myśl art. 104 kpa. Minister powołał wyrok NSA z dnia 5 października 2009 r. IOSK 1448/08.
Organ II instancji wskazał, iż czyniąc zadość wynikającemu z kpa obowiązkowi należytego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego Minister Skarbu Państwa pismem z 14 stycznia 2011 r. zwrócił się do I. K. z zapytaniem czy wniosek z dnia 15 czerwca 2006 r. stanowił wniosek o ujawnienie w rejestrze wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty, czy też wniosek o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty. Pismem z dnia 26 stycznia 2011 r. I. K. poinformowała, że wniosek z 15 czerwca 2006 r. stanowił wiosek o ujawnienie w rejestrze wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty.
Minister zauważył, że zgodnie z wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 listopada 2007 r. I SA/Wa 1320/07 i Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2009 r. I OSK 60/09, organ administracji nie może domniemywać, że przy częściowej realizacji prawa do rekompensaty, wolą strony składającej wniosek o wpis do rejestru było złożenie wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty w trybie art. 5 ust. 1 ustawy zabużańskiej. Zdaniem Ministra organy prowadzące postępowanie podjęły wszelkie czynności mające na celu ustalenie zakresu przedmiotowego żądania strony, a I. K. sama wskazała, że z wnioskiem z 15 czerwca 2006 r. wystąpiła o ujawnienie w rejestrze wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty nie zaś o potwierdzenie prawa do rekompensaty w drodze decyzji administracyjnej. W związku z powyższym, mając na uwadze stan faktyczny sprawy Minister wniosek I. K. uznał za bezzasadny.
Skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła I. K. zarzucając jej naruszenie:
– art. 7 kpa poprzez brak ustalenia rzeczywistej woli skarżącej w zakresie uzyskania rekompensaty;
– art. 8 kpa poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób nie pogłębiający zaufania obywateli do organów Państwa;
– art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 80 kpa poprzez pominięcie w postępowaniu przed Ministrem Skarbu Państwa pisma skarżącej z dnia 15 września 2011 r.;
– art. 9 kpa poprzez zaniechanie udzielenia skarżącej wyjaśnień i wskazówek odnośnie tego jak w jej sytuacji faktycznej winna ona sformułować wniosek w postępowaniu regulowanym ustawą z 8 lipca 2005 r., a udzielenie skarżącej wyjaśnień i wskazówek winno być dokonane w taki sposób, aby mogła je zrozumieć i nie ponieść szkody z powodu nieznajomości prawa.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż Wojewoda wydając postanowienie o spełnieniu przez skarżącą wymogów warunkujących otrzymanie prawa do rekompensaty prawidłowo potraktował wniosek skarżącej jako wniosek o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty.
W dalszym toku sprawy Wojewoda i skarżąca prowadzili korespondencję w przedmiocie dostarczenia lub nie operatu szacunkowego. Skarżąca wskazała, że składając pismo z 26 stycznia 2011 r. odwołała się w nim do wykładni lingwistycznej pojęcia "realizacji" wywodząc, że pojęcie "zrealizowania" odpowiada sytuacji "zrealizowania w całości".
Dopiero zapoznawszy się z wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 2 października 2008 r. I SA/Wa 877/09 i Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2009 r. I OSK 60/09 skarżąca zrozumiała, że wykładnia jakiej dokonuje nie jest prawidłowa.
W związku z powyższym skarżąca złożyła pismo z 15 września 2011 r. wyjaśniając, że ostatecznie chodzi jej o potwierdzenie prawa do rekompensaty i gotowa jest przedłożyć operat szacunkowy.
Skarżąca zaznaczyła, że w piśmie z dnia 14 stycznia 2011 r. Minister Skarbu
Państwa zaznaczył, iż w przypadku braku odpowiedzi na pytanie jakiego rodzaju skarżąca złożyła wniosek w dniu 15 czerwca 2006 r. zostanie on rozpoznany jako wniosek o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty.
Skarżąca zarzuciła Ministrowi, że w powyższym piśmie nie poinformował jej jaka jest różnica między postępowaniami w kontekście tego, że skarżąca spełnia warunki do prowadzenia postępowania o potwierdzenie prawa do rekompensaty a nie spełnia warunków do ujawnienia w rejestrze swojego prawa.
Również treść pism kierowanych do niej przez Wojewodę nie prowadziła do zrozumienia po jej stronie sytuacji prawnej, w jakiej się znajduje.
W ocenie skarżącej Wojewoda powinien wyjaśnić jej w sposób zrozumiały, że stanowisko skarżącej doprowadzi do wydania decyzji odmownej, która zamknie jej drogę do uzyskania rekompensaty.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje;
Sądy Administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że Sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawa prawną.
Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną.
Sąd podziela stanowisko Wojewody [...] i Ministra Skarbu Państwa co do tego, że w sytuacji, gdy skarżąca nabyła w ramach realizacji prawa do rekompensaty od Skarbu Państwa nieruchomość położoną w miejscowości K., oznaczoną ewidencyjnie numerami działek [...] o pow. [...] hai [....] o pow. [...] ha, nie mają zastosowania przepisy art. 7 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.). Przepisy te bowiem normują sytuację osób, które legitymują się dokumentem ( zaświadczeniem lub decyzją) potwierdzającym prawo do rekompensaty wydanym na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, a prawo to w ogóle nie zostało zrealizowane. Zatem tylko te osoby uprawnione są do złożenia wniosku o ujawnienie w rejestrze wojewódzkim wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty. Uprawnieniu tych osób odpowiada zaś obowiązek organu ujawnienia w rejestrze tylko wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty, skoro prawo to zostało już wcześniej ustalone. W takim przypadku organ dokonuje czynności materialnotechnicznej (ujawnienia w rejestrze) wskazanej we wniosku formy realizacji prawa, niejako automatycznie, bez potrzeby prowadzenia postępowania wyjaśniającego obejmującego ustalenie uprawnionego, wartości nieruchomości pozostawionej poza granicami RP, wartości nabytego mienia. W dalszej kolejności organ wylicza wysokość rekompensaty zgodnie z art. 13 ustawy i dokonuje czynności materialnotechnicznej zamieszczenia na decyzji lub zaświadczenie adnotacji wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty i wysokości rekompensaty (art. 7 ust. 4 ustawy).
W przypadku częściowej realizacji prawa do rekompensaty jak ma to miejsce w niniejszej sprawie skarżąca nie jest uprawniona do ujawnienia w rejestrze wojewódzkim wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty w trybie art. 7 ust. 3 ustawy.
Ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy zaświadczenia Starosty [...] z dnia [...] stycznia 1999 r. wynika, iż na rzecz I. K. potwierdzono prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przez ojca K. H. w miejscowości Z. powiat [...], woj. [...]. Wartość pozostawionej nieruchomości została w 1998 r. oszacowana na kwotę [...] zł. Aktem notarialnym z dnia [...] października 2002 r. Nr Rep. [...] I. K. nabyła od Skarbu Państwa własność nieruchomości – działek nr [...] o pow. [...] ha i [...] o pow. [...] ha położonych w m. K., gmina [...], powiat [...], woj. [....] za cenę [....] zł, realizując w ten sposób w części prawo do rekompensaty.
W takim przypadku strona może jedynie złożyć wniosek o wydanie decyzji w trybie art. 5 ust. 3 ustawy.
Wówczas prowadzone jest postępowanie administracyjne mając na celu potwierdzenie prawa do rekompensaty w drodze decyzji z tym, że postępowanie to cechuje pewna odrębność w stosunku do postępowania o potwierdzenie prawa do rekompensaty prowadzonego na podstawie przepisów ustawy w stosunku do osoby, która występuje z wnioskiem i nie legitymuje się żadną decyzją bądź zaświadczeniem wydanym na podstawie wcześniejszych przepisów. Osoba, która wcześniej zrealizowała prawo do rekompensaty (nawet częściowo) obowiązana jest do złożenia dokumentu urzędowego poświadczającego o nabyciu praw do mienia (art. 6 ust. 3 ustawy).
W decyzji organ obowiązany jest do ustalenia wysokości świadczenia pieniężnego (jeżeli strona wybrała tą formę realizacji prawa do rekompensaty) i ustalenia czy istnieje możliwość pomniejszenia wysokości zaliczonej kwoty oraz wysokości świadczenia pieniężnego (20% wartości pozostawionej nieruchomości) o wartość nabytego prawa własności nieruchomości albo nabytego prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej i wartości położonych na niej budynków, a także innych urządzeń albo lokali (art. 13 ust. 2 i 3 ustawy).
Poza tym w decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty musi być zawarte wskazanie osoby, której potwierdza się prawo, zwaloryzowanej na dzień wydania decyzji wartości nieruchomości pozostawionej poza granicami RP i zwaloryzowanej na dzień wydania decyzji wartości nabytego prawa własności nieruchomości albo wartości nabytego prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej i wartości położonych na niej budynków, a także innych urządzeń albo lokali, wysokość rekompensaty określonej zgodnie z art. 13, wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty zgodnie z art. 13 ust. 1 (art. 8 ustawy). Po wydaniu decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty wojewoda zamieszcza w rejestrze m.in. dane jej dotyczące (art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy). W niniejszej sprawie skarżąca złożyła wniosek w dniu 15 czerwca 2006 r. o ujawnienie w rejestrze wojewódzkim wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty w trybie art. 7 ust. 3 ustawy.
Skarżąca pismem z dnia 18 września 2006 r. (k. 2 akt administracyjnych) została poinformowana przez organ wojewódzki, że wobec częściowej realizacji prawa do rekompensaty może ubiegać się o jej pozostałą część składając stosowny wniosek wraz z wymaganymi dokumentami. W załączeniu przesłano skarżącej wykaz wymaganych dokumentów.
Pomimo treści powyższego pisma i poinformowania w nim również, że wniosek o ujawnienie w rejestrze jest bezzasadny skarżąca pismem z dnia 26 stycznia 2011 r. (k. 99 akt administracyjnych) w sposób nie budzący wątpliwości podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko zawarte we wniosku z dnia 15 czerwca 2006 r., że chodzi jej o ujawnienie w rejestrze wojewódzkim wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty w trybie art. 7 ust. 3 "ustawy zabużańskiej". Rację należy przyznać Ministrowi, że organ administracji nie może domniemywać, że przy częściowej realizacji prawa do rekompensaty, wolą strony składającej wniosek o wpis do rejestru było złożenie wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty w trybie art. 5 ust. 1 ustawy zabużańskiej. A z akt administracyjnych wynika, że skarżąca w sposób jasny i jednoznaczny określiła przedmiot swojego żądania wnosząc o ujawnienie w rejestrze, a nie potwierdzenie prawa do rekompensaty.
Organy zaś podjęły wszelkie czynności w celu ustalenia zakresu żądania strony.
W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi nie można przyjąć, iż organy naruszyły art. 9 kpa. Rolą organu administracyjnego nie jest bowiem wskazywanie na charakter żądania, które następnie wyznacza przedmiot postępowania. O tym jaki charakter i zakres żądania ma mieć pismo wniesione przez stronę w postępowaniu administracyjnym decyduje strona, a nie organ, do którego pismo zostało skierowane. Organ administracyjny nie może również pełnić roli pełnomocnika strony, a do tego w istocie sprowadzają się zarzuty skargi.
Pismo skarżącej z dnia 15 września 2011 r. (k. 118 akt administracyjnych), w którym wskazuje, że chodzi jej o zrealizowanie prawa do rekompensaty, a nie ujawnienie w rejestrze, nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Kontroli Sądu podlega bowiem decyzja Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2011 r., wydana w wyniku rozpatrzenia odwołania I. K. z dnia [...] września 2011 r. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2011 r., a istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organy administracji tej samej sprawy. Oznacza to, że organ odwoławczy nie może orzekać w zakresie innym niż uczyniono to wcześniej w pierwszej instancji. W szczególności zmiana podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy, jak również orzeczenie w kwestii, która nie było rozpoznana w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, naruszałoby przedmiotową tożsamość sprawy, a w konsekwencji zasadę dwuinstancyjności. Innymi słowy organ odwoławczy, biorąc pod uwagę treść pisma skarżącej z 15 września 2011 r. nie mógł rozpoznać sprawy niniejszej jako sprawy o potwierdzenie prawa do rekompensaty, w sytuacji gdy przedmiotem rozpoznania przez organ I instancji, zgodnie z żądaniem strony był wniosek skarżącej o ujawnienie w rejestrze wybranej formy realizacji prawo do rekompensaty. Należy dodać, że Wojewoda [...] w piśmie z dnia [...] września 2010 r. (k. 73 akt administracyjnych) w sposób jasny i zrozumiały poinformował skarżącą, że w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. gdyż odnosi się on do osób, które w ogóle nie zrealizowały prawa do rekompensaty. W przypadku zaś częściowej realizacji uprawnienia, nie dokonuje się ujawnienia wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty w rejestrze wojewódzkim.
Organ I instancji w piśmie tym zacytował również wyrok NSA z 23 października 2009 r. I OSK 60/09.
Niezrozumiałym jest więc powoływanie się przez skarżącą w skardze, iż z powyższym wyrokiem mogła zapoznać się dopiero po otrzymaniu decyzji organu I instancji.
W tej sytuacji zarzuty skargi należało uznać za chybione.
Zdaniem Sądu postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone wnikliwie, materiał dowodowy oceniony został właściwie, a mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane.
Nie zostały naruszone zasady ogólne postępowania administracyjnego wskazane w skardze.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło