III SAB/Po 123/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. W. na bezczynność Nadleśniczego w przedmiocie szkód łowieckich postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu uiszczony wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł (sto złotych). Pismem z dnia 3 lutego 2026 r. A. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu za pośrednictwem organu skargę na bezczynność Nadleśniczego w zakresie art. 46d ust. 2 ustawy Prawo łowieckie. W odpowiedzi na skargę Nadleśniczy wniósł o jej odrzucenie, a ewentualnie oddalenie wskazując, że w odniesieniu do wniosku o dokonanie szacowania zastępczego Nadleśniczy wydał w dniu 28 stycznia 2026 r. postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania dotyczącego dokonania zastępczego szacowania, na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Tym samym nie zachodzi w niniejszej sprawie bezczynność organu. Pismem z dnia 12 marca 2026 r. skarżący, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 9 marca 2026 r., został wezwany do usunięcia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, braków skargi przez złożenie dowodu wniesienia ponaglenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu 13 marca 2026 r. (k. 38 akt sądowych). W odpowiedzi z 30 marca 2026 r. skarżący kwestionował czynności podejmowane przez organ w jego sprawie, nie wykonał jednak wezwania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, z uwagi na jej niedopuszczalność. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm., w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie wydania decyzji administracyjnej (pkt 8 w zw. z pkt 1). Jednakże przed przystąpieniem do rozpoznania meritum skargi, sąd administracyjny ma każdorazowo obowiązek zbadania z urzędu, czy jest ona dopuszczalna. Niedopuszczalność skargi powoduje bowiem, że sprawa sądowoadministracyjna inicjowana taką skargą nie może zostać merytorycznie rozpoznana i rozstrzygnięta przez sąd. Jednym z niezbędnych warunków dopuszczalności skargi jest konieczność wyczerpania przed jej wniesieniem do Sądu przez stronę skarżącą środków zaskarżenia. Warunek ten przewidziany został w art. 52 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Komplementarny wobec cytowanego przepisu, art. 52 § 2 p.p.s.a. nakazuje uznawać za "wyczerpanie środków zaskarżenia" sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. W zakresie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, regulację powołanych przepisów uzupełnia jeszcze art. 53 § 2b p.p.s.a., który stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Z treści cytowanego przepisu jasno wynika, że uprzednie ponaglenie stanowi warunek dopuszczalności skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ. Co do zasady więc, w przypadku zarzutu zwłoki organu w sprawie administracyjnej strona przed wniesieniem skargi do Sądu obowiązana jest wyczerpać środek zaskarżenia przewidziany w art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, w skrócie "k.p.a."), który w § 1 stanowi, że stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność), względnie – jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). W art. 37 § 3 k.p.a. przewidziano, że ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie (pkt 1) albo do organu prowadzącego postępowanie – jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (pkt 2). Z cytowanych przepisów wynika, że wniesienie ponaglenia, o którym mowa w art. 37 k.p.a., stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej. Takie też stanowisko jest konsekwentnie prezentowane w orzecznictwie sądowym [zob. postanowienie NSA(7) z 2.9.2020 r. II OSK 3732/18; por. też: postanowienia NSA z 8.2.2021 r. I OSK 2754/20 i z 23.2.2021 r. I OSK 950/19; wyrok NSA z 17.11.2020 r. II OSK 973/19 – wszystkie orzeczenia sądowe przywołane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl]. Z treści cytowanych przepisów wynika zatem, że uprzednie wniesienie ponaglenia do organu przed wniesieniem skargi stanowi niezbędny warunek skutecznego złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej. Skarga na bezczynność, która nie została poprzedzona ponagleniem, jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (zob. wyrok NSA z 26 stycznia 2021 r., sygn. akt II OSK 2203/20). W niniejszej sprawie wezwanie powyższe nie zostało wykonane, mimo upływu z dniem 20 marca 2026 r. wyznaczonego 7-dniowego terminu do przedłożenia dowodu złożenia ponaglenia. Skarżący po upływie terminu, w dniu 30 marca 2026 r. wniósł do tut. Sądu pismo, jednakże stanowiło ono jedynie polemikę ze stanowiskiem organu i nie mogło być uznane za udzielenie odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia braku skargi w postaci dowodu wniesienia ponaglenia. Wprawdzie skarżący do pisma procesowego dołączył pismo nazwane ponagleniem, ale zostało ono złożone do organu w dniu 16 marca 2026 r., czyli po wniesieniu skargi na bezczynność w przedmiotowej sprawie z 3 lutego 2026 r. Nadto, nie załączył potwierdzenia prawidłowego podpisania tego pisma poprzez dołączenie plików pozwalających na zweryfikowanie złożenia podpisu zaufanego. Powyższe skutkuje uznaniem, że przed wniesieniem skargi skarżący nie wyczerpał służących mu środków zaskarżenia, gdyż nie wniósł do organu ponaglenia. W tej sytuacji wniesienie skargi do WSA w Poznaniu okazało się niedopuszczalne i skargę należało odrzucić. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.