VII SA/Wa 2274/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Mirosława Pindelska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant st. ref. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2012 r. sprawy ze skargi L. E. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2011 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. skargę oddala; II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata B. M. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 307,50 (trzysta siedem złotych i pięćdziesiąt groszy), w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 57,50 (pięćdziesiąt siedem złotych pięćdziesiąt groszy). Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., znak: [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po wszczęciu na wniosek L. E. postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. odmówił stwierdzenia nieważności kontrolowanej decyzji. W ocenie organu weryfikowana decyzja nie jest obarczona żadną z wad o których mowa w art. 156 § 1 kpa skutkującą stwierdzeniem nieważności. Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że w 2001r. B. C. – współwłaściciel budynku mieszkalnego przy ul. [...] zlikwidował istniejący na dachu budynku stojak dachowy mocujący przewody przyłącza elektrycznego. W miejsce stojaka dachowego zamontował na ścianie budynku konstrukcję wsporczą do której od słupa nr [...] przebiega przyłącze elektryczne o długości 17,84 m. Budynek mieszkalny zasilany jest przyłączem 1 – fazowym przewodami ze słupa do konstrukcji wsporczej w ścianie budynku. Granice stron stanowią zaciski prądowe przewodów przy konstrukcji wsporczej w ścianie budynku, na wyjściu w kierunku instalacji odbiorcy, a konstrukcja przyścienna jest własnością odbiorcy. Zdaniem organu pierwszej instancji ponieważ roboty budowlane zostały wykonane samowolnie PINB dla [...] prawidłowo przeprowadził postępowanie naprawcze w trybie art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994r – Prawo budowlane. Przed wydaniem kontrolowanej decyzji organ nadzoru nałożył na inwestora B. C. obowiązek dostarczenia oceny technicznej urządzenia wsporczego do mocowania przewodów przyłącza elektroenergetycznego, napowietrznego do budynku przy ul. [...] wraz z oceną stanu technicznego przedmiotowego przyłącza. Celem doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem należało na podstawie art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego nałożyć na inwestora obowiązek wykonania określonych w decyzji czynności. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia i badając decyzję PINB dla [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. w zakresie wszystkich przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 kpa, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności kontrolowanej decyzji. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania L. E., decyzją z dnia [...] lipca 2011r, znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podzielił ustalenia organu pierwszej instancji dotyczące samowolnie wykonanych przez B. C. w 2001r robót budowlanych. Wskazał, iż obowiązek nałożony kontrolowaną w postępowaniu nadzorczym decyzją wynikał z pisma P[...] [...] z dnia [...].11.2009r informującym, iż celem doprowadzenia przyłącza elektroenergetycznego przy ul. [...] ze słupa [...] do stanu zgodnego w przepisami, należy konstrukcję wsporczą zbudować w taki sposób aby były zachowane odległości przewodów przyłącza od konstrukcji dachu. Zgodnie z Polską normą PN-E-05100-1 Elektroenergetyczne linie napowietrzne - projektowanie i budowa pkt 16.4.2 tablica 18 odległość przewodów przyłącza zawieszonego nieuziemionego, 05 m. dla przewodu przyłącza uziemionego. W związku z powyższym decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na B. C. obowiązek wymiany konstrukcji wsporczej mocującej przewody przyłącza elektroenergetycznego ze słupa nr [...] do budynku nr [...] przy ul. [...], na konstrukcję wsporczą spełniającą obowiązujące przepisy prawa odnośnie odległości przewodów przyłącza od konstrukcji dachu, celem doprowadzenia istniejącego przyłącza elektroenergetycznego do stanu zgodnego z prawem w terminie do 27 lutego 2010 r. Powyższe czynności nakazano wykonać pod nadzorem osoby posiadającej uprawnienia budowlane w zakresie prowadzenia robót odpowiedniej specjalności oraz przynależną do właściwej izby samorządu zawodowego. Ponadto przed rozpoczęciem wykonywanych czynności nakazał poinformować P[...] [...]. Tryb postępowania przewidziany w art. 51 Prawa budowlanego zmierza do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Aby wydać w tym trybie decyzję organ nadzoru budowlanego musi stwierdzić, że wskutek samowolnej budowy doszło do naruszenia prawa, ale jedynie w aspekcie prawa administracyjnego, prawa budowlanego, nie zaś prawa cywilnego, organem właściwym do rozpatrzenia tej kwestii jest sąd powszechny, a nie organ nadzoru budowlanego. W ocenie organu odwoławczego na uwzględnienie nie zasługuje zarzut L. E., że decyzja organu I instancji nie została skierowana do strony. Jak wynika z pisma R[...] z dnia 30 listopada 2007 r. skierowanego do L. E., cyt. "R[...] Sp. z o.o. nie jest właścicielem wewnętrznych instalacji, a co za tym idzie nie ponosi odpowiedzialności za te urządzenia. Granica własności dla przyłączy napowietrznych, ustalona jest na zaciskach prądowych na konsoli bądź stojaku dachowym. Ponadto z protokołu rozprawy administracyjnej z dnia 16 kwietnia 2009 r. i zeznań W. N. wynika, że cyt. "właścicielem przyłącza pomiędzy słupem a konstrukcją mocującą przewody jest P[...] Sp. z o.o. [...]. Konstrukcja mocująca i wewnętrzna linia zasilająca jest własnością odbiorcy. Granice stron stanowią zaciski prądowe przewodów przy konstrukcji wsporczej na budynku." Skargę do WSA w Warszawie wniosła L. E. domagając się uchylenia obu decyzji jako niezgodnych z prawem w świetle art. 156 §1 kpa, zarzucając jednocześnie naruszenie prawa materialnego przez przyjęcie, że skarżąca nie jest stroną w sprawie oraz odmowie przyznania przymiotu strony B. G. i P [...] w [...]. Zdaniem skarżącej Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie odniósł się do kluczowego problemu jakim jest odcięcie przez inwestora dopływu energii elektrycznej do części budynku mieszkalnego przy ul. [...]. Pełnomocnik skarżącej w piśmie procesowym z dnia [...] marca 2012 uzupełnił skargę podnosząc zarzut naruszenia przepisów postępowania: art. 8 k.p.a. w związku z art. 11 k.p.a. w związku z art. 107 § 1 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. polegający na lakonicznym, nie poddającym się kontroli w postępowaniu sądowoadmnistracyjnym uzasadnieniu prawnym w zakresie, w jakim odnosi się ono do przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zawartej w art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; art. 28 k.p.a. w związku z art. 107 § 1 k.p.a., w związku z art. 40 § 1 k.p.a., w związku z art. 109 § 1 k.p.a., wyrażające się w przyjęciu przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że stronami postępowania są wyłącznie osoby, którym doręczono zaskarżoną decyzję oraz decyzję, co do której skarżąca żądała stwierdzenia nieważności, a w konsekwencji nieoznaczeniu w zaskarżonej decyzji nieobecnej B. G. jako strony i niedoręczeniu przeznaczonego dla niej odpisu zaskarżonej decyzji, w efekcie czego strona – B. G. - bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji; naruszenie przepisów postępowania - art. 34 § 1 k.p.a. w związku z 184 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ("KRO") w związku z art. 178 § 2 KRO w związku z art. 148 § 2 KRO i art. 159 § 1 i 2 KRO, wyrażające się w przyjęciu, że B. C. będący w postępowaniu administracyjnym o stwierdzenie nieważności decyzji stroną o sprzecznych interesach (dążeniach) w stosunku do skarżącej, na której wniosek postępowanie to zostało wszczęte, może jednocześnie być w tym postępowaniu przedstawicielem (kuratorem) innej strony - nieobecnej B. G. i niezgłoszeniu w trybie art. 34 § 1 k.p.a. wniosku o wyznaczenie innego przedstawiciela, na skutek czego strona – B. G. - bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. W uzupełnieniu skargi wniesiono o uchylenie oprócz zaskarżonej decyzji także decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2011 r. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja nie naruszają prawa, a tylko w takim zakresie dopuszczalna jest ich sądowa kontrola. Przede wszystkim należy podkreślić, iż postępowanie prowadzone na podstawie art. 156§1 kpa jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyłom od ogólnej zasady trwałości i stabilności decyzji określonej w art. 16 kpa. Celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy lecz przeprowadzenie weryfikacji decyzji zarówno ostatecznej jak i nieostatecznej w granicach określonych w art. 156 §1 kpa. Przepis art. 156§1 kpa nie uprawnia bowiem organu orzekającego do rozpatrywania sprawy merytorycznie "co do jej istoty" tak jak w postępowaniu odwoławczym lecz wyłącznie w granicach określonych w art. 156 §1 kpa. Tak więc, jeżeli zachodzi którakolwiek z przesłanek określonych w art. 156 §1 kpa, organ nadzoru – niezależnie od tego, czy postępowanie nadzorcze zostało wszczęte na żądanie strony czy z urzędu jest obowiązany wydać decyzję stwierdzającą nieważność wadliwej decyzji lub stwierdzającą, że została ona wydana z naruszeniem prawa ze wskazaniem okoliczności z powodu których nie stwierdził jej nieważności. Granice zatem, w jakich strona żąda wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie wiążą organu nadzoru. W rozpatrywanej sprawie, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego kontrolował w trybie nadzoru decyzję PINB dla [...] z dnia [...] grudnia 2009r wydaną na podstawie art. 51 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r – Prawo budowlane, którą nałożono na B. C. obowiązek wymiany konstrukcji wsporczej mocującej przewody przyłącza elektroenergetycznego ze słupa nr [...] do budynku nr [...] przy ul. [...] na konstrukcję wsporczą spełniającą obowiązujące przepisy prawa odnośnie odległości przewodów przyłącza od konstrukcji dachu celem doprowadzenia istniejącego przyłącza elektroenergetycznego do stanu zgodnego z prawem. Kontrolowana decyzja, zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie jest obarczona żadną z wad wymienionych w art. 156 §1 kpa obligującą organ do stwierdzenia jej nieważności dlatego należało odmówić stwierdzenia jej nieważności. Należy zgodzić się ze stanowiskiem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż badana w trybie nadzoru decyzja nie narusza żadnej z przesłanek art. 156 §1 kpa. Decyzja ta została wydana po ustaleniu, że B. C. w 2001 r. samowolnie wykonał roboty budowlane polegające na zastąpieniu istniejącego na dachu budynku stojaka dachowego mocującego przewody przyłącza elektroenergetycznego konstrukcją wsporczą ścienną. Wykonane roboty zakwalifikowano jako przebudowę istniejącego przyłącza, która wymagała zgłoszenia stosownie do art. 30 ust 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Ponieważ roboty budowlane wykonane zostały samowolnie dlatego PINB dla [...] prawidłowo przeprowadził postępowanie naprawcze w trybie art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994r – Prawo budowlane. Z dostarczonej przez inwestora oceny technicznej urządzenia wsporczego do mocowania przewodów przyłącza elektroenergetycznego, napowietrznego do budynku przy ul. [...] wraz z oceną stanu technicznego w/w przyłącza wynikało, że przedmiotowe urządzenia nie stwarzają zagrożenia pożarowego i porażeniowego, nadają się do eksploatacji. Natomiast z pisma P [...] z dnia [...] maja 2009 r. wynikało, że dokonano oględzin przyłącza, stan przewodów określono jako dobry jednakże stwierdzono brak zachowania odległości przewodów przyłącza od krawędzi dachu przy konstrukcji przyściennej stanowiącej własność odbiorcy. P [...] [...] pismem z dnia [...].11.2009 r. poinformował, że w celu doprowadzenia przedmiotowego przyłącza do stanu zgodnego z prawem należy konstrukcję wsporczą zbudować w taki sposób aby zachowane były odległości przewodów przyłącza od konstrukcji dachu zgodnie z polską normą PN-E-05100-1. Wobec powyższego zgodnie z art. 51 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem nałożono na inwestora robót B. C. obowiązek wymiany konstrukcji wsporczej mocującej przewody przyłącza elektroenergetycznego do budynku przy ul. [...] w [...] na konstrukcję wsporczą spełniającą obowiązujące przepisy prawa odnośnie odległości przewodów przyłączy od konstrukcji dachu. Wskazane czynności należało wykonać pod nadzorem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia, a przed ich rozpoczęciem zawiadomić P. [...] Sp z o.o. [...]. Oceniana w postępowaniu nadzorczym decyzja została skierowana do właściwej strony, którą był inwestor samowoli budowlanej B. C. będący jednocześnie współwłaścicielem budynku mieszkalnego przy ul. [...]. Z pisma P. [...] Sp. z o.o. [...] z dnia [...].11.2007 r. oraz protokołu rozprawy administracyjnej z dnia [...].04.2009 r. wynika, że P. [...] Sp. z o.o. nie jest właścicielem wewnętrznych instalacji odbiorczych w budynkach mieszkalnych, konstrukcja mocująca i wewnętrzna linia zasilająca jest własnością odbiorcy. Zarzut dotyczący braku odniesienia się przez organ nadzorczy do kluczowego zdaniem skarżącej problemu jakim jest odcięcie przez inwestora dopływu energii elektrycznej do części budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...] nie mógł być przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie dotyczącej oceny kontrolowanej decyzji wyłącznie w świetle przesłanek z art. 156 § 1 kpa. Odcięcie dopływu energii elektrycznej wskutek popełnionej samowoli budowlanej stanowi naruszenie prawa cywilnego i organem właściwym do rozpatrzenia tej kwestii jest sąd powszechny, a nie organ nadzoru budowlanego. Niezasadne są zarzuty skargi dotyczące lakonicznego uzasadnienia zaskarżonej decyzji w zakresie przesłanki z art. 156 § 1 pkt 7 kpa, które to naruszenie zdaniem skarżącej mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżąca nie wyjaśniła jaką wadę powodującą nieważność z mocy prawa zawiera kontrolowana w postępowaniu nadzorczym decyzja natomiast organ takiej wady nie stwierdził. Nietrafne są także zarzuty dotyczące braku udziału w postępowaniu B. G. jako strony co powinno w ocenie skarżącej skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji. Wskazać należy, iż brak udziału w postępowaniu strony bez własnej winy stanowi przesłankę wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Przesłanka wznowienia postępowania nie może jednocześnie stanowić przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji. W świetle powyższych wywodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa, a zatem stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz 1270 ze zm), skargę oddalił.