I OZ 387/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2012 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 15 marca 2012 r. sygn. akt II SA/Rz 130/12, o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia [...] września 2011 r. nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 15 marca 2012 r. sygn. akt II SA/Rz 130/12, odrzucił wniosek W. B. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia [...] września 2011 r. nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że w dniu 19 grudnia 2011 r. wpłynął wniosek W. B. złożony w jego imieniu za pośrednictwem SKO w Tarnobrzegu przez B. B. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję SKO w Tarnobrzegu z dnia [...] września 2011 r. Zarządzeniem z 3 lutego 2012 r. wezwano B. B. do uzupełnienia braków pisma przez nadesłanie dokumentu pełnomocnictwa procesowego do reprezentowania W. B. przed WSA w Rzeszowie lub sądami administracyjnymi, a także do skargi, której nie dołączono do tego wniosku, wraz z odpisem dla strony przeciwnej, oraz do podania numeru i daty zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na wezwanie B. B. wskazała numer i datę decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu, natomiast nie uzupełniła pozostałych braków wniosku. Nadesłany dokument pełnomocnictwa nie obejmuje upoważnienia do reprezentowania W. B. przez WSA w Rzeszowie ani sądami administracyjnymi, a zamiast skargi nadesłano odpis wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Sąd I instancji wskazał dalej, że regulacji zawartych w art. 87 § 1, 3 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej "p.p.s.a.") wynika, że niezbędnym elementem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi od decyzji administracyjnej jest dołączenie do niego dokumentu skargi, o czym prawidłowo pouczono B. B. w piśmie z 6 lutego 2012 r. Pouczenie zawierało informację nie tylko o wymogach związanych z wnioskiem o przywrócenie terminu, ale również wymogach stawianych przez przepisy p.p.s.a. skardze, w tym uregulowanych w art. 57 § 1 p.p.s.a. Nie uzupełnienie tego braku formalnego stanowi o niedopuszczalności rozpoznania wniesionego wniosku, ponieważ brak jest docelowego przedmiotu ewentualnego orzeczenia Sądu w przedmiocie przywrócenia terminu. Nieuzupełnienie braku wniosku przez nienadesłanie skargi uniemożliwia nadanie wnioskowi prawidłowego biegu stanowiąc o jego niedopuszczalności w rozumieniu art. 88 p.p.s.a. Sąd wskazał również, że B. B. nie nadesłała dokumentu pełnomocnictwa procesowego, z którego wynikałoby umocowanie do reprezentowania W. B. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie albo przed sądami administracyjnymi w ogólności. Przy czym udzielono jej wyczerpującego pouczenia również w tym zakresie. Z nadesłanego dokumentu pełnomocnictwa, którego kopia zalega również w aktach administracyjnych, nie wynika umocowanie do reprezentowania W. B. przed sądami administracyjnymi, na co zwrócono uwagę B. B. w piśmie z 6 lutego 2012 r. Pomimo tego nie nadesłała ona pełnomocnictwa spełniającego wymogi p.p.s.a., lecz dokument o treści znany Sądowi z akt administracyjnych. Z powyższych względów Sąd uznał złożony wniosek o przywrócenie terminu za niedopuszczalny w rozumieniu art. 88 p.p.s.a. i podlegający odrzuceniu. W. B., reprezentowany przez matkę B. B., w zażaleniu na powyższe postanowienie podniósł, że wraz z odpowiedzią na wezwanie Sądu z dnia 6 lutego 2012 r. dołączył dokument skargi. Do zażalenia dołączono pełnomocnictwo dla B. B. podpisane przez W. B. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest uzasadnione, ale z innych przyczyn niż w nim wskazane. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie Sąd I instancji błędnie ocenił, że przedmiotowy wniosek podlegał odrzuceniu, jako niedopuszczalny. Wniosek o przywrócenie terminu jest pismem procesowym w rozumieniu art. 46 § 1 p.p.s.a., z którym ustawa wiąże dodatkowe wymagania formalne. W myśl art. 87 § 4 p.p.s.a. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu należy dokonać uchybionej czynności procesowej. Niedopełnienie przez wnoszącego o przywrócenie terminu, we wskazanym wyżej terminie, uchybionej czynności procesowej, jest brakiem formalnym, podlegającym usunięciu w ramach postępowania naprawczego przewidzianego w art. 49 p.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2005 r., sygn. akt I OZ 437/05, opubl. ONSAiWSA 2006/1/6). W przedmiotowej sprawie strona wraz ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie załączyła dokumentu skargi, a zatem nie spełniła jednej z przesłanek niezbędnych do przywrócenia terminu do wniesienia tej skargi. Był to zatem brak formalny tego wniosku i Sąd powinien był wezwać stronę do jego uzupełnienia w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. Tymczasem pismem z dnia 6 lutego 2012 r., pełnomocnik skarżącego, została wezwana do usunięcia braków formalnych wniosku poprzez nadesłanie dokumentu skargi w terminie 7 dni "po rygorem przyjęcia negatywnych skutków prawnych, nie wyłączając odrzucenia skargi". W tym stanie sprawy nieuzupełnienie braków formalnych wniosku w zakreślonym terminie nie mogło stanowić podstawy do jego odrzucenia w trybie art. 88 p.p.s.a. Ubocznie należy podnieść, że pismo Sądu wzywające stronę do usunięcia braków formalnych wniosku powinno zawierać jednoznaczne pouczenia co do rygoru grożącego w razie niewykonania zarządzenia. W konkretnej sprawie wezwanie nie określało właściwej sankcji, a ponadto było zredagowane w sposób utrudniający jego wykonanie z uwagi na niewyodrębnienie zasadniczej treści wezwania od pouczeń i informacji udzielonych stronie. Zasadniczą wadą zaskarżonego postanowienia było jednak uznanie przez Sąd Wojewódzki, że nieprzedłożenie przez pełnomocnika w wyznaczonym terminie właściwego pełnomocnictwa mogło być podstawą odrzucenia przedmiotowego wniosku. Po pierwsze, należy zauważyć, że brak w zakresie należytego umocowania pełnomocnika jest brakiem formalnym i jako taki podlega uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. Po drugie, wezwanie powinno konkretyzować sankcję na wypadek niewykonania obowiązku przedłożenia właściwego pełnomocnictwa. Natomiast w piśmie z dnia 6 lutego 2012 r. skierowanym do strony wskazano, że "zarządzenie należy wykonać w terminie 7 dni od daty jego doręczenia, pod rygorem przyjęcia, że nie jest Pani umocowana do działania w imieniu W. B. w postępowaniu przed sądem administracyjnym. W takim przypadku powinna Pani podać adres pobytu W. B. dla umożliwienia doręczenia mu pism sądowych, ponieważ nie będzie można nadać sprawie prawidłowego biegu". Po trzecie, należy rozróżnić sytuację gdy strona w ogóle nie wykonuje wezwania od sytuacji, gdy strona składa do Sądu pełnomocnictwo w przekonaniu, że jest ono prawidłowe, a Sąd ocenia to odmiennie. W niniejszej sprawie w piśmie z dnia 6 lutego 2012 r. podano, że nie może być uznane jako prawidłowe pełnomocnictwo, którego odpis złożony został do akt administracyjnych. Takie stwierdzenie Sądu nie było jednoznaczne, jeśli się zważy, że do akt administracyjnych złożono dwa różne pełnomocnictwa, przy czym jedno dokonane w formie aktu notarialnego. Jeżeli zatem wskutek wezwania pełnomocnik złożyła pełnomocnictwo poświadczone notarialnie, a Sąd uznał je za niewystarczające, to powinien ponownie wezwać pełnomocnika o właściwy dokument pełnomocnictwa, bądź wezwać stronę do potwierdzenia czynności dokonanych przez pełnomocnika. Nieumożliwienie stronie zatwierdzenia czynności pełnomocnika czyniło przedwczesnym orzeczenie o odrzuceniu wniosku (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego, C.H. Beck, Warszawa 2011, str. 256, 261,316,318 i powołane tam orzeczenia sądów administracyjnych.) W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.