II SA/Ol 61/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Kosowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędzia WSA Hanna Raszkowska Protokolant st. sekretarz sądowy Jakub Borowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2012r. sprawy ze skargi K. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy 1/ uchyla zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz utrzymane nim w mocy postanowienie tego organu z dnia "[...]" r. o nr "[...]", 2/ orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt administracyjnych wynika, że decyzją z dnia "[...]", nr "[...]", Wójt Gminy, po rozpatrzeniu wniosku T. i M. A., ustalił warunki zabudowy działek nr ewidencyjny "[...]" i "[...]", w obrębie geodezyjnym Ś., dla inwestycji polegającej na budowie biogazowi rolniczej wraz z budynkami pomocniczymi, niezbędnymi przyłączami i infrastrukturą techniczną. Wnioskiem z dnia "[...]" K. P. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji, ponieważ została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Podniósł także, że decyzja ta narusza jego prawa jako osoby trzeciej i że nie brał on udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem tej decyzji. Podał, że do niedawna jego działka przylegała bezpośrednio do działki, dla której ustalono warunki zabudowy, a obecnie po podziale tej działki jego siedlisko i dom mieszkalny znajduje się w odległości ok. 250 metrów w linii prostej od planowanej inwestycji. Wskazał także na potencjalne uciążliwości związane z funkcjonowaniem planowanej biogazowi, a w związku z tym na konieczność rozpatrywania wniosku o lokalizację tej inwestycji w takim trybie jak uchwalenie planu zagospodarowania przestrzennego dla tej działki – łącznie z raportem środowiskowym. Postanowieniem z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności powyższej decyzji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ uznał, że wnioskodawca nie legitymuje się interesem prawnym uprawniającym do bycia stroną w tej sprawie. Podniósł przy tym, że z map znajdujących się w aktach sprawy wynika, że działki wnioskodawcy nie są położone w sąsiedztwie działek, dla których ustalono warunki zabudowy, gdyż żadna z nich nie znajduje się w granicach wyznaczonego obszaru analizowanego. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy K. P. zarzucił organowi naruszenie art. 7 i art. 61a § 1 k.p.a., poprzez brak podjęcia czynności niezbędnych do należytego wyjaśnienia stanu faktycznego i przyjęcie, że wnioskodawca nie wykazał interesu prawnego w przedmiotowej sprawie. Podtrzymał przy tym argumenty zawarte we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Nadto wskazał, że sporna decyzja w sposób bezpośredni wpływa na przysługujące wnioskodawcy uprawnienia wynikające z prawa własności nad działką, z której korzystanie będzie utrudnione przez zakłócenia spowodowane funkcjonowaniem biogazowi. Postanowieniem z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie powtarzając wyrażone w nim stanowisko, iż skoro działki wnioskodawcy nie są położone w sąsiedztwie działek, dla których ustalono warunki zabudowy, to jest w uwidocznionych na załączniku nr 3 do ocenianej decyzji granicach obszaru analizowanego, to wnioskodawca nie posiada interesu prawnego skutkującego wszczęciem nadzwyczajnego trybu postępowania celem weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie – K. P. powtórzył w zasadzie argumenty, zawarte we wniosku o stwierdzenie nieważności spornej decyzji i wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, czyniąc z nich uzasadnienie dla zarzutu naruszenia przez organ art. 28 k.p.a. Z tych też powodów wniósł o uchylenie obu postanowień organu i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniosło o oddalenie skargi. Na rozprawie, która odbyła się przed tutejszym Sądem w dniu 15 marca 2012r., skarżący wskazał, że jego cztery działki położone są w granicach obszaru analizowanego określonego w zał. nr 3 do decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje między innymi w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z taką zaś sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, gdyż Samorządowe Kolegium Odwoławcze ograniczyło krąg stron jedynie do właścicieli działek położonych w sąsiedztwie działek inwestorów w granicach wyznaczonego obszaru analizowanego, nie podając jak należy przyjmować rozumienie określenia sąsiedztwo. Zauważyć przede wszystkim należy, że zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588), obszar analizowany wokół działki budowlanej, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, wyznaczany jest w celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu. Jego wyznaczenie nie ma zatem na celu ustalenia kręgu stron postępowania w sprawie warunków zabudowy. W orzecznictwie sądowym prezentowany jest zaś pogląd, który podziela także skład orzekający w niniejszej sprawie, że stroną postępowania w sprawach warunków zabudowy mogą być, w zależności od okoliczności, także właściciele działek niesąsiadujących bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji. O interesie prawnym tych osób przesądza bowiem zasięg oddziaływania danej inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz stopień jej uciążliwości dla tych nieruchomości (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24.01.2012r., sygn. akt II OSK 2105/10, CBOSA, z dnia 29 czerwca 2001r. sygn. akt IV SA 594/99, Lex nr 54166 oraz z dnia 8 września 2004r. sygn. akt OSK 394/04, Lex nr 160631). Rozróżnienie usytuowania nieruchomości ze względu na położenie nieruchomości "sąsiedniej", opisane zostało w doktrynie z opowiedzeniem się za nadaniem pojęciu "sąsiedztwa" ujęcia szerszego, przy czym zawsze "działkę sąsiednią" należy określać dla każdego przypadku oddzielnie (por. Z. Niewiadomski (red.) Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz. Wyd. 6. Warszawa 2011, s. 510 i n.). Na etapie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy brak jest zatem miejsca na jakikolwiek automatyzm a stwierdzenie, czy żądanie pochodzi od strony wymaga indywidualnego podejścia i oceny, czy planowana inwestycja może oddziaływać na nieruchomości wnioskodawcy w stopniu powodującym uciążliwości dla tej nieruchomości. Tym samym konieczne jest, stosownie do art. 28 kpa jednoznaczne wyjaśnienie interesu prawnego występującego o stwierdzenie nieważności decyzji o ustaleniu warunków zagospodarowania terenu dla planowanej inwestycji. Stwierdzenie tych okoliczności wymaga przeprowadzenia dogłębnej analizy rodzaju, rozmiaru oraz stopnia i zakresu uciążliwego oddziaływania zamierzonej inwestycji na otoczenia, w tym na działki wnioskodawcy. W kontrolowanej sprawie zaniechanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze takiej analizy stanowi naruszenie art. 61a w związku z art. 157 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w sytuacji, gdy nie wiadomo, czy istnieją ku temu podstawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ, biorąc pod uwagę ocenę prawną Sądu, powinien w kontekście twierdzeń zawartych w zaskarżonym postanowieniu zweryfikować również oświadczenie skarżącego, zgłoszone na rozprawie, że jest on właścicielem czterech działek położonych w granicach obszaru analizowanego określonego w zał. nr 3 do decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. W przekazanych Sądowi aktach sprawy znajduje się bowiem jedynie pismo skarżącego z dnia "[...]", w którym podaje on numery działek, których jest właścicielem, a które nie zostały uwidocznione na mapie sytuacyjno-wysokościowej, stanowiącej załącznik nr 3 do decyzji o warunkach zabudowy, na której oznaczono obszar analizowany. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.