II SA/Po 99/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 marca 2012 r. sprawy ze skargi [...] spółki z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] 2011 r. Nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej; postanawia: odrzucić skargę; /-/ W. Batorowicz W dniu 4 stycznia 2012 r. [...] spółka z o.o. złożyła skargę do tutejszego Sądu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] 2011 r., którą uchylono decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 2011 r. o odmowie udzielenia S. S. dostępu do informacji publicznej w zakresie dotyczącym organizacji koncertu [...] z cyklu "[...]" i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Skarżąca spółka podniosła, iż w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji była ustanowiona stroną postępowania. Wyraziła m.in. swoje stanowisko oraz doręczono jej decyzję z [...] 2011 r. Od tej decyzja spółka nie wniosła odwołania albowiem była ona dla niej satysfakcjonująca. W postępowaniu odwoławczym skarżąc bez swojej winy nie brała udziału. O decyzji dowiedziała się zaś z informacji przekazanej jej przez organ I instancji. Brak udziału w postępowaniu bez winy strony stanowi jedną z podstaw wznowienia postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżącej spółki niewątpliwym jest, że spółka nie brała udziału bez własnej winy w postępowaniu prowadzonym przez Kolegium. Z tego tez względu niniejsza skarga jej zdaniem jest zasadna. W odpowiedzi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o oddalenie skargi. Stwierdziło, że pomimo braku uczestnictwa skarżącej spółki jako strony w postępowaniu II-instancyjnym, zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Strona jako przedsiębiorca poznała całość akt organu odwoławczego udostępnione w całości jej pełnomocnikowi przez organ I instancji. Nie ulega wątpliwości, że pełnomocnik spółki dysponował fotokopia zaskarżonej decyzji. Ponadto Kolegium w dniu 31 stycznia 2012 r. doręczyło pełnomocnikowi spółki odpis zaskarżonej decyzji. W tym stanie faktycznym, zdaniem organu odwoławczego, brak uczestnictwa spółki jako strony w przedmiotowym postępowaniu nie zmieniłby oceny prawnej zawartej w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga [...] spółki z o.o. podlega odrzuceniu, albowiem skarżąca spółka nie posiada interesu prawnego do jej wniesienia. Zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (art. 50 § 2 p.p.s.a.). Legitymacja procesowa podmiotów, o których mowa w art. 50 § 1 p.p.s.a. ma charakter materialny, z wyjątkiem prokuratora, RPO RPD i organizacji społecznych, których legitymacja procesowa oparta została na przesłankach formalnych (por. wyrok NSA z dnia 1 lutego 2008 r., I OSK 5/07, Legalis, postanowienie NSA z 24 czerwca 2008 r., I OZ 451/08, Legalis). Sformułowanie "każdy, kto ma w tym interes prawny" oznacza, że ustawa przy określaniu podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi odeszła od pojęcia strony, które związane jest z załatwieniem sprawy w postępowaniu administracyjnym. O interesie prawnym w rozumieniu komentowanego przepisu mówimy wtedy, gdy ma on oparcie w przepisach prawa. O tym więc, czy konkretny podmiot ma w danej sprawie chroniony interes prawny, decyduje przepis prawa. Najczęściej będą to przepisy prawa materialnego; jednakże mogą to być również przepisy procesowe lub ustrojowe Od wykazania związku między chronionym przez przepisy prawa interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej uzależnione więc jest uprawnienie do złożenia skargi (A. Kabat, komentarz do art. 50 p.p.s.a., źródło: Lex). Innymi słowy mieć interes prawny oznacza wskazać przepis prawa materialnego, z którego wynikają konkretne uprawnienia lub obowiązki. Zdaniem Sądu po stronie skarżącej kasacyjnie nie można dopatrzeć się istnienia interesu prawnego w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a. Przedmiotowe postępowanie nie dotyczy uprawnień i obowiązków skarżącej spółki, albowiem zakwestionowana przez nią decyzja adresowana jest do S. S.. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż z przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) wynika, że stroną postępowania o dostęp do informacji publicznej wszczynanego na wniosek jest wyłącznie wnioskodawca. Wynika to ze specyfiki tego postępowania, które ma na celu zagwarantowanie obywatelom możliwie w najprostszej formie uzyskanie informacji publicznej. Zważyć należy, iż zasadą tegoż postępowania jest, że informację publiczną, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, a której udostępnienia żąda wnioskodawca, zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy udostępniana i którą można udostępnić niezwłocznie udostępniana jest w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku. W przeciwnym razie udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jednocześnie zaznaczyć należy, iż udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 ustawy). Powyższe zasady wynikają z ogólnej normy zawartej w przepisie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, wedle której obywatel ma prawo uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Mając na względzie powołane przepisy stwierdzić należy, iż pozbawione jakichkolwiek racji byłoby przyjęcie, że ktokolwiek inny poza wnioskodawcą (w tym podmiot, którego informacja pośrednio dotyczy) mógłby brać udział w tym postępowaniu. Po pierwsze zważywszy na możliwość niezwłocznego udostępniania informacji publicznej w formie ustnej trudno wyobrazić sobie by organ "włączał" do udziału w tym postępowaniu również inne poza wnioskodawcą podmioty. Ponadto, również w przypadku pisemnego udostępniania informacji publicznej nieracjonalne i niepoparte żadnym przepisem prawa byłoby dopuszczenie do udziału wszystkich podmiotów, których udostępniana informacja może w jakikolwiek sposób dotyczyć. Przykładowo trudno wyobrazić sobie, by przymiot strony postępowania o dostęp do informacji publicznej, a w konsekwencji w postępowaniu sądowoadministracyjnym w tym przedmiocie, zyskały wszystkie podmioty, które w ostatnim dziesięcioleciu zwróciły się o zgodę na założenie szkoły publicznej na terenie Miasta, jeżeli takiej informacji od Prezydenta Miasta zażądał wnioskodawca. Ponadto zważyć należy, iż w sprawach o udostępnienie informacji publicznej wszczętych na wniosek nie znajduje zastosowania art. 28 kpa. Przepisem szczególnym wobec tego przepisu jest art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w myśl którego każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej. Przy czym od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego (art. 2 ust. 2 ustawy). W postępowaniu prowadzonym w trybie dostępu do informacji publicznej przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego znajdują zastosowanie w bardzo wąskim zakresie. Zgodnie z art. 16 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenia postępowania administracyjnego o udostępnienie informacji publicznej w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej. Oznacza to, że przepisy Kodeksu nie znajdują zastosowania do całości postępowania z wniosku o dostęp do informacji publicznej, a jedynie w zakresie decyzji wydanej w tym postępowaniu. W konsekwencji nie można uznać, by ktokolwiek, poza podmiotem, któremu odmówiono informacji publicznej w drodze decyzji miał interes prawny uprawniający do złożenia skargi na tę decyzję. Zważywszy, iż ustalenie braku po stronie skarżącej spółki nie wymagało badania jej interesu prawnego w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a., a brak tego interesu był ewidentny Sąd uznał, że skargę spółki [...] należało na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. odrzucić. Gwoli wyjaśnienia wspomnieć należy, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że odrzucenie skargi jest dopuszczalne, gdy brak legitymacji skargowej jest ewidentny, np. skargę wniosła osoba, której ustawa szczególna nie przyznaje w konkretnym przypadku tej legitymacji (por. postanowienie NSA z dnia 13 czerwca 2007 r., II FSK 1337/06, Lex nr 384145, postanowienie NSA z dnia 5 października 2011 r. II OSK 1915/11 , dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nadmienić też trzeba, że sam fakt udziału skarżącej spółki w postępowaniu przed organem I instancji i doręczenie decyzji tegoż organu pełnomocnikowi spółki nie przesądza jeszcze oceny, że spółka legitymuje się interesem prawnym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego (wyrok WSA Warszawa z 12 maja 2009 r., IV SA/Wa 444/08, Legalis). Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. /-/ W. Batorowicz