II OSK 1743/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Protokolant: Kamil Buliński po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 maja 2010 r. sygn. akt IV SA/Po 6/10 w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania. II OSK 1743/10 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 20 maja 2010 r., sygn. IV SA/Po 6/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu skargi J. M. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] października 2009 r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego - oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku podano, iż decyzją z dnia [...] sierpnia 2009r. Prezydent Miasta Poznań, na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (jt. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) z urzędu orzekł o wymeldowaniu G. P. z pobytu stałego z lokalu przy ul. F. w Poznaniu, ze względu na fakt, iż przedmiotowy lokal nie stanowi dla niego centrum życiowego. Wskazano ponadto dowody, na podstawie których ustalono w sprawie stan faktyczny. W odwołaniu od tej decyzji J. M. /właścicielka przedmiotowego lokalu/ zarzuciła rażące naruszenie przepisów postępowania, a w tym pominięcie zeznań świadków i przekazywanej za jej pośrednictwem woli G. P. co do zamiaru jego stałego pobytu w przedmiotowym lokalu. Decyzją z dnia [...] października 2009 r. Wojewoda Wielkopolski po rozpatrzeniu odwołania, na podstawie art. 138 §1 pkt 3 i art. 105 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (jt: Dz. U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm.) orzekł o umorzeniu postępowania odwoławczego. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż stosownie do art. 127 §1 Kpa, właścicielka lokalu ma w sprawie wyłącznie interes faktyczny a nie prawny, w konsekwencji bezpodstawne jest merytoryczne rozpoznanie zarzutów zawartych w złożonym przez nią odwołaniu. W postępowaniu o wymeldowanie stroną w rozumieniu art. 28 kpa jest wyłącznie osoba, której wymeldowanie dotyczy. Inne podmioty, w tym podmioty którym przysługują jakiekolwiek uprawnienia do lokalu, z którego ma nastąpić wymeldowanie nie mogą być więc uznane za strony ze względu na brak interesu prawnego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła J. M. podnosząc, że posiada interes prawny oraz faktyczny w niniejszej sprawie i jest on związany z faktem udzielenia od grudnia 1994r. ochrony prawnej firmie G. sp. z o.o. i jej pracownikowi – G. P., co miało i nadal ma niekorzystne dla niej skutki prawne. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Wielkopolski podtrzymał stanowisko zajęte w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu orzeczenia podano, że decyzja Wojewody Wielkopolskiego umarzająca postępowanie odwoławcze w sprawie dotyczącej wymeldowania G. P. z lokalu mieszkalnego przy ul. F. w Poznaniu, które wszczęte zostało na skutek odwołania złożonego przez J. M. jest zgodna z prawem. Skarżąca - jako właścicielka nieruchomości - nie jest stroną postępowania w sprawie wymeldowania, gdyż nie ma interesu prawnego. Ewidencja ludności służąca rejestrowaniu pobytu ma charakter wyłącznie porządkowy, co oznacza, że zameldowanie jak i wymeldowanie nie jest związane z rozstrzyganiem uprawnień do lokalu, ani tym samym prawa do przebywania w nim. Sąd I instancji powołał się także na ugruntowana linię orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego dotycząca tego zagadnienia, z której wynika, że stroną postępowania o wymeldowanie w rozumieniu art. 28 kpa, tj. podmiotem mającym w tej sprawie interes prawny, jest wyłącznie osoba, co do wymeldowania której z danego lokalu toczy się postępowanie zakończone decyzją. Inne osoby, a więc takie, którym przysługują np. prawa do lokalu, ze względu na brak interesu prawnego nie mogą być uznawane za strony postępowania o wymeldowanie, (por. wyroki NSA z 3 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 485/08, z dnia 19 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1802/07 oraz z dnia 30 grudnia 2008 r. II OSK 1680/07 dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła J. M., zarzucając na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ppsa Sądowi I instancji naruszenie art. 28 Kpa w zw. z art. 6 ust. 1 i art. 15 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych w zw. z art. 7 i 9 Kpa poprzez błędne przyjęcie, że przepisy prawa wykluczają skarżącą z udziału w postępowaniu w sprawie o wymeldowanie innej osoby. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreśla się, że skarżąca legitymuje się w sprawie interesem prawnym w związku z czym powinna brać udział w postępowaniu w przedmiocie wymeldowania. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Zarzuty skargi kasacyjnej koncentrują się w istocie wokół błędnego – zdaniem wnoszącej tę skargę kasacyjną - uznania przez Sąd I instancji, iż właściciel lokalu nie jest stroną postępowania w sprawie o wymeldowanie, gdyż stroną takiego postępowania jest wyłącznie podmiot, którego wymeldowanie dotyczy. Rzeczywiście, jak to zasadnie stwierdził Sąd I instancji, w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego występowała ugruntowana linia orzecznicza opowiadająca się za poglądem zakwestionowanym w skardze kasacyjnej. Wskazać jednak należy, że na tle tego zagadnienia pojawiła się w judykaturze rozbieżność. Wątpliwości rozstrzygnął Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu 7 sędziów z dnia 5 grudnia 2011 r., sygn. II OPS 1/11 stwierdzając, że osoba dysponująca tytułem prawnym do lokalu jest stroną, w rozumieniu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, w postępowaniu administracyjnym o zameldowanie (wymeldowanie) w tym lokalu innej osoby, prowadzonym na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.). W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 185 § 1 ppsa.