II SA/Wa 2568/11
WyrokWSA w Warszawie2012-03-19
Skład orzekający: Ewa Pisula-Dąbrowska, Adam Lipiński, Anna Mierzejewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okres pracy ucznia liceum ogólnokształcącego w gospodarstwie rolnym rodziców, polegający na pomocy w pracach polowych i codziennych obowiązkach, może być uznany za stałą pracę w charakterze domownika, podlegającą wliczeniu do wysługi lat policjanta w celu wzrostu uposażenia zasadniczego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że praca ucznia liceum ogólnokształcącego w gospodarstwie rolnym rodziców, polegająca na pomocy w pracach polowych i codziennych obowiązkach, nie miała charakteru stałej pracy w charakterze domownika. Wiek skarżącego, konieczność dojazdów do szkoły, długie godziny nauki i obowiązki szkolne wykluczały możliwość stałego świadczenia pracy w gospodarstwie, co czyniło tę pracę doraźną pomocą, a nie podstawą do zaliczenia do wysługi lat policjanta.Stan faktyczny
Skarżący, G. M., policjant, domagał się zaliczenia okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców do wysługi lat w celu wzrostu uposażenia zasadniczego. Organ odmówił, uznając pracę za doraźną pomoc, a nie stałą pracę domownika, ze względu na fakt, że skarżący był wówczas uczniem liceum. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy tę decyzję. Skarżący zaskarżył rozkaz personalny, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska (spr.), Sędziowie WSA Adam Lipiński, Anna Mierzejewska, Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2012 r. sprawy ze skargi G. M. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym oddala skargę
Komendant Główny Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] września 2011 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy swój wcześniejszy rozkaz nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r., którym to rozkazem odmówił G. M. przyznania prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym od dnia [...] lutego 1995 r. do dnia [...] sierpnia 1998 r.
Jako materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia organ wskazał § 4 ust. 1 pkt 5 i § 5 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732 ze zm.) w związku z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310).
W motywach uzasadnienia podał, że zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.) wysokość uposażenia zasadniczego policjanta jest uzależniona od grupy zaszeregowania jego stanowiska służbowego oraz od posiadanej wysługi lat. Wyjaśnił, że w art. 102 powołanej ustawy upoważniono ministra właściwego do spraw wewnętrznych do określenia, w drodze rozporządzenia, szczegółowych zasad ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia, z uwzględnieniem rodzajów okresów służby, pracy i innych okresów podlegających zaliczeniu do wysługi, sposobu jej dokumentowania oraz trybu postępowania w tych sprawach.
W wykonaniu tej delegacji zostało wydane rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732, z późn. zm.). Paragraf 4 ust. 1 pkt 5 tego rozporządzenia stanowi, że do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego zalicza się inne (niż wymienione w § 4 ust. 1 pkt 1-4) okresy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów podlegają wliczeniu do okresu pracy lub służby, od którego zależą uprawnienia pracownicze lub wynikające ze stosunku służbowego.
Wskazał, że taką regulację wprowadza ustawa z dnia 20 lipca 1990 r., która w sposób wyraźny stanowi o zaliczeniu określonych okresów do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy. W myśl art. 1 ust. 1 pkt 3 tej ustawy wliczeniu do stażu pracy podlegają przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin.
W myśl z art. 3 ust. 1 cytowanej ustawy, na wniosek zainteresowanej osoby właściwy urząd gminy zgodnie z art. 1 jest obowiązany stwierdzić okresy jej pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, wydając stosowne zaświadczenie w celu przedłożenia w zakładzie pracy. Natomiast ust. 2 tegoż artykułu stanowi, że jeżeli organ, o którym mowa w ust. 1, nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia o pracy zainteresowanej osoby w indywidualnym gospodarstwie rolnym, zawiadamia ją o tej okoliczności na piśmie. Z kolei z zapisu ust. 3 tegoż artykułu wynika, że w wypadku, o którym mowa w ust. 2, okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym mogą być udowodnione zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne.
Jednocześnie organ stwierdził, że z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, iż praca policjanta w gospodarstwie rolnym powinna być oceniana z punktu widzenia tych przepisów, które obowiązywały w całym czasie jej wykonywania (wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 września 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 983/06). Zatem do oceny stanu faktycznego mającego miejsce w okresie od dnia [...] lutego 1995 r. do dnia [...] sierpnia 1998 r. mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. Nr 7, poz. 24 ze zm.).
Zgodnie z art. 6 pkt 2 powołanej ustawy domownikiem jest osoba bliska rolnikowi, która ukończyła 16 lat, pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie oraz stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy. Omawiana ustawa wprowadza zatem wymóg stałej pracy w gospodarstwie rolnym.
Organ podał, że dokumentację w przedmiocie wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym od dnia [...] lutego 1995 r. do dnia [...] sierpnia 1998 r. stanowią akta osobowe policjanta, zawierające między innymi dokumenty zgromadzone podczas postępowania kwalifikacyjnego prowadzonego dla kandydatów ubiegających się o przyjęcie do służby w Policji oraz obecnie przedłożone w komórce kadrowej. Stwierdził, że G. M. po ukończeniu szkoły podstawowej (1994 r.) podjął naukę w LO w O., którą ukończył w 1998 r. Organ wskazał, że z ankiety osobowej policjanta z 1998 r. wynika, że w tym czasie pozostawał na utrzymaniu rodziców: ojca – E. M., wójta Urzędu Gminy w T. i matki (bezrobotnej). Stwierdził również, że z zeznań świadków: J. Z. i K. G. wynika, że praca świadczona przez G. M. w gospodarstwie rolnym była stała i w pełnym wymiarze. Nadto, że z zaświadczenia Urzędu Gminy w T. wynika, że E. M. jest podatnikiem podatku rolnego z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha we wsi T. od dnia [...] grudnia 1980 r. Nadto, że z zaświadczenia z dnia [...] maja 2011 r. wynika, iż G. M. jest podatnikiem podatku rolnego z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha.
W ocenie organu zebrany materiał dowodowy potwierdza, że G. M. doraźnie, a nie stale świadczył pracę gospodarstwie rolnym rodziców, albowiem głównym jego zadaniem było odbywanie zajęć szkolnych w O., oddalonej od T. o 12 km. Organ podkreślił, że G. M., ubiegając się o przyjęcie do służby w Policji, w złożonej dokumentacji nie zawarł informacji o swojej pracy w gospodarstwie rolnym rodziców. Nie załączył też zaświadczenia o opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne.
W konkluzji organ uznał, że na podstawie całokształtu materiału dowodowego, w tym zeznań świadków, które to zeznania organ zakwalifikował jako niewiarygodne, nie można było uznać, że G. M. w charakterze domownika stale świadczył pracę gospodarstwie rolnym rodziców w okresie od [...] lutego 1995 r. do [...] sierpnia 1998 r. Tym samym brak jest podstaw do uwzględnienia tego okresu jako podstawy do wzrostu jego uposażenia zasadniczego o 3% tj. o kwotę 93,60 zł miesięcznie.
Powyższy rozkaz personalny stał się przedmiotem skargi G. M. do tutejszego Sądu. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego rozkazu oraz rozkazu go poprzedzającego skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego:
- art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (t. j. Dz. U. Nr 54. poz. 310) i art. 6 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników (t. j. Dz. U. Nr 7. poz. 24 ze zm.), poprzez uznanie, że:
a) przesłanką niezbędną do uznania pracy domownika w gospodarstwie rolnym za stałą jest wykonywanie pracy w gospodarstwie rolnym w pełnym wymiarze czasu pracy,
b) niewystarczające, dla uznania pracy domownika w gospodarstwie rolnym za stałą, jest jej wykonywanie w rozmiarze dyktowanym potrzebami i terminami tych prac oraz używaniem ułatwiającego te prace sprzętu,
c) niewystarczające, dla uznania pracy domownika w gospodarstwie rolnym za stałą, jest wykonywanie jej w wymiarze czasu stosownym do prawidłowego jego funkcjonowania, zgodnie z jego strukturą, przy uwzględnieniu jego obszaru oraz ilości pracujących w nim osób.
Nadto zarzucił naruszenie § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lal, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. z 2001 r. Nr 152, poz. 1732), poprzez jego niezastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania, w tym w szczególności:
1. naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § k.p.a., polegające w szczególności na:
a) niedostatecznym wyjaśnieniu podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji w postaci rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r.,
b) wybiórczej ocenie zgromadzonego w sprawie materiału oraz błędnych ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, pozostających w opozycji do zgromadzonych materiałów,
c) dowolności w wydaniu decyzji poprzez niedostateczne i niepełne uzasadnienie decyzji,
2. naruszenie art. 7 i art. 8 k.p.a., poprzez nierozpoznanie sprawy przez Komendanta Głównego Policji w sposób wszechstronny i wyczerpujący;
3. naruszenie art. 7 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu obywatela;
4. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji w postaci rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. pomimo naruszenia przepisów mających wpływ na wynik sprawy, wskazanych powyżej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny, czy świadczona przez skarżącego praca w gospodarstwie rolnym jego rodziców miała charakter stały czy doraźny, który zakwalifikować należy jedynie jako pomoc w gospodarstwie.
Oddalając skargę Sąd uznał, że praca ta miała charakter pomocy, która nie miała wpływu na wzrost uposażenia skarżącego z tytułu wysługi lat.
Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732 ze zm.), do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego zalicza się również inne okresy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów podlegają wliczeniu do okresu pracy lub służby, od którego zależą uprawnienia pracownicze lub wynikające ze stosunku służbowego. Do takich okresów należą przypadki wymienione w ustawie z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310).
Na mocy art. 1 ust. 1 pkt 3 cytowanej ustawy, do wysługi lat wlicza się przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym o charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin.
Na mocy art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy (...), ilekroć przepisy prawa lub postanowienia układu zbiorowego pracy albo porozumienia w sprawie zakładowego systemu wynagradzania przewidują wliczanie do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy, do stażu tego wlicza się pracownikowi także przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym o charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin.
Stosownie do postanowień art. 3 ust. 1 i 3 ustawy, na wniosek zainteresowanej osoby właściwy urząd gminy jest obowiązany stwierdzić zgodnie z art. 1 okresy jej pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, wydając stosowne zaświadczenie w celu przedłożenia w zakładzie pracy. W przypadku jeżeli organy gminy nie dysponują dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia o pracy zainteresowanej osoby w indywidualnym gospodarstwie rolnym, okresy pracy w nim mogą być udowodnione zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym samym czasie na terenie, na którym położone jest to gospodarstwo rolne.
W świetle przepisu art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25 ze zm.), ilekroć w ustawie jest mowa o domowniku - rozumie się osobę bliską rolnikowi która:
a) ukończyła 16 lat,
b) pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie,
c) stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy.
Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy, ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu podlega z mocy ustawy:
1. rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny;
2. domownik rolnika, o którym mowa w pkt 1, jeżeli ten rolnik lub domownik nie podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu lub nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty albo nie ma ustalonego prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych.
Łączna wykładnia powołanych przepisów prowadzi do wniosku, iż aby funkcjonariuszowi Policji można było zaliczyć do wysługi lat (uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego o wnioskowane przez niego okresy pracy w gospodarstwie rolnym rodziców), należało ustalić czy w podanych okresach wnioskodawca posiadał ukończone 16 lat, pozostawał z rolnikiem w gospodarstwie domowym lub zamieszkiwał na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie oraz stale pracował w tym gospodarstwie rolnym, nie będąc związanym z rolnikiem stosunkiem pracy.
Innych przesłanek niż wymieniono wyżej, domownik nie musi spełniać albowiem nie wymienia ich zarówno przepis art. 1 ust. 1 ustawy z 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, jak i przepis art. 6 pkt 2 ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, definiujący pojęcie domownika.
Stwierdzić należy, iż nie znajduje oparcia, w analizowanym stanie prawnym, pogląd prezentowany przez organy obu instancji, iż aby uznać osobę pracującą w gospodarstwie rolnym za domownika, w rozumieniu ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, osoba taka musi legitymować się opłacaniem składek na ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie, o którym mowa w art. 7 cyt. ustawy. Gdyby taki warunek przewidział ustawodawca dla statusu domownika zawarto by go w definicji tego pojęcia, bądź też uczyniono by stosowne odesłanie do innego przepisu ustawy. Biorąc pod uwagę systematykę aktu prawnego, umiejscowienie przepisu art. 7 w odrębnym rozdziale 2 pt. "Zakres podmiotowy ubezpieczenia, składki na ubezpieczenie i świadczenia pieniężne z ubezpieczenia, ubezpieczenia wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie", stwierdzić należy, iż brak opłaty składek na ubezpieczenie społeczne rolników nie powoduje utraty statusu domownika, bowiem nie przewiduje tego przepis ustawy, lecz ma jedynie wpływ na nabycie uprawnień do świadczeń, o których mowa w art. 9 tej ustawy.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 października 2010 r., sygn. akt I OSK 650/10, wskazał, że pojęcie "domownika" wykonującego pracę w gospodarstwie rolnym nie zostało zdefiniowane w omawianej ustawie o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, lecz ustawodawca odesłał w ustalaniu jego normatywnej treści do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Skoro więc skarżący wniósł o zaliczenie jego pracy, wykonywanej w takim charakterze w okresie od dnia [...] lutego 1987 r. do dnia [...] stycznia 1992 r., to normatywnej treści pojęcia "domownika" należy poszukiwać w obowiązującej w tym okresie ustawie z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 268 ze zm.), a następnie w obowiązującej od dnia 1 stycznia 1991 r. ustawie z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. Nr 7, poz. 24 ze zm.).
Zgodnie z art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin, przez użyte w ustawie określenie "domownicy" rozumie się członków rodziny rolnika i inne osoby pracujące w gospodarstwie rolnym, jeżeli pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z rolnikiem, ukończyły 16 lat, nie podlegają obowiązkowi ubezpieczenia na podstawie innych przepisów, a ponadto praca w gospodarstwie rolnym stanowi ich główne źródło utrzymania. Zgodnie zaś z art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, ilekroć w ustawie jest mowa o "domowniku", rozumie się osobę bliską rolnikowi, która ukończyła 16 lat, pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie i stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy.
W obu przytoczonych definicjach ustawodawca nie zamieścił warunku podlegania ubezpieczeniu społecznemu i opłacania składek na to ubezpieczenie. Analiza obu aktów prawnych wskazuje natomiast, iż to właśnie podleganie ubezpieczeniu społecznemu i w jego konsekwencji opłacanie składek odniesione zostało m.in. do domowników gospodarstwa rolnego, pracujących w tym gospodarstwie (por. art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników). A zatem, to dla podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu i opłacania z tego tytułu składek w ramach powołanych ustaw, należało najpierw spełniać ustawowe kryterium bycia domownikiem wykonującym pracę w gospodarstwie rolnym. Opłacanie składek na ubezpieczenie społeczne było więc konsekwencją uprzedniego spełnienia ustawowych warunków bycia domownikiem, wykonującym pracę w gospodarstwie rolnym. Zatem pojęcie "domownika" zostało w powołanych ustawach zdefiniowane na potrzeby ustalenia obowiązku podlegania ubezpieczeniu społecznemu. Pojęcie to nie obejmowało więc obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne i do takiego właśnie rozumienia tego pojęcia ustawodawca odesłał w art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy.
Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy i odnosząc się do pojęcia domownika wskazać należy, iż z pojęciem tym związany jest charakter pracy w gospodarstwie rolnym. Istotnie bowiem jest czy praca świadczona w gospodarstwie rolnym miała charakter stały, czy doraźny.
W ocenie Sądu, świadczona przez skarżącego praca nie miała charakteru pracy stałej. Wskazuje na tę okoliczność wiek skarżącego. Jak ustalił organ, w okresie od dnia [...] lutego 1995 r. do dnia [...] sierpnia 1998 r. skarżący był uczniem LO w O., do którego dojeżdżał z miejsca zamieszkania, z T. (12 km). Konieczność dojazdów, nauki w szkole po 7-8 godzin dziennie, obowiązki szkolne: lektury, lekcje, przygotowanie do matury, jak wskazuje doświadczenie życiowe, wykluczają stałą pracę w gospodarstwie rolnym. Trafnie podnosi organ, że nie oznacza to, że skarżący nie pomagał rodzicom, jako młodociany, w prowadzeniu gospodarstwa. Pomoc ta jednak nie mogła mieć charakteru stałego z uwagi na inne stałe, absorbujące zajęcia skarżącego tj. naukę w liceum ogólnokształcącym i dojazdy do szkoły.
W ocenie Sądu, pojęcie domownik w rozumieniu art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, powiązane jest ze stałym świadczeniem pracy, a nie dorywczą, choć systematyczną pomocą.
Nie można też tracić z pola uwagi, że w omawianym okresie skarżący był młodocianym. Zakwalifikowanie pomocy, świadczonej ucznia LO, jako świadczenie pracy w charakterze domownika na stałe, doprowadziłoby do odmiennej kwalifikacji pracy osoby młodocianej, świadczonej w ramach stosunku pracy i młodocianego domownika świadczącego pracę w indywidualnym gospodarstwie rolnym.
Dlatego też Sąd podzielił dokonaną przez organ ocenę, iż skarżący nie świadczył pracy w charakterze domownika, co nie oznacza, że nie pomagał rodzicom w gospodarstwie.
Tym samym uznać należało, iż zarzut naruszenia § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 września 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego, jest całkowicie bezzasadny.
Reasumując, organ zasadnie stwierdził, iż w świetle zebranego materiału dowodowego skarżący nie pracował jako domownik w gospodarstwie rolnym rodziców.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło