II OZ 425/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SAB/Bk 4/12 oddalające wniosek J. W. o wyłączenie sędziego WSA Jacka Pruszyńskiego od orzekania w sprawie ze skargi J. W. na przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. w przedmiocie nakazania rozbiórki zbiornika na gnojowicę postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SAB/Bk 4/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił wniosek J. W. o wyłączenie sędziego WSA Jacka Pruszyńskiego od orzekania w sprawie ze skargi J. W. na przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. w przedmiocie nakazania rozbiórki zbiornika na gnojowicę. Sąd wskazał, że we wniosku podniesiono, iż w/w sędzia uczestniczył w orzekaniu w sprawie sygn. akt II SA/Bk 32/12, w której oddalona została skarga na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. umarzającą postępowanie odwoławcze w sprawie rozbiórki zbiornika na gnojowicę, bezpodstawnie twierdząc o braku interesu prawnego skarżącej. Wnioskowany do wyłączenia sędzia złożył oświadczenie, z którego wynika, że nie istnieje okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do jego bezstronności w sprawie niniejszej. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając wniosek stwierdził, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające wyłączenie sędziego Jacka Pruszyńskiego od orzekania w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu okoliczność, że w/w sędzia orzekał w sprawie sygn. akt II SA/Bk 32/12, nie uprawnia do wniosku o wystąpieniu obiektywnych wątpliwości, co do jego bezstronności w niniejszej sprawie. Strona subiektywnie odbiera sędziego jako "nieprzychylnie do niej nastawionego", czego jednak nie uzasadnia odwołaniem się do przesłanek obiektywnych, a jedynie do zarzutów dotyczących sposobu zastosowania przepisów procesowych i materialnych. Te natomiast mogą być przedmiotem stosownych środków zaskarżenia, ale same w sobie nie uzasadniają jeszcze wyłączenia. Sąd stwierdził, że obowiązek wyłączenia sędziego istnieje zawsze wówczas, gdy powstają wątpliwości, co do jego bezstronności, a charakter wątpliwości musi być obiektywny. Z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w sprawie niniejszej, bowiem okoliczności przemawiające, zdaniem strony, za wyłączeniem sędziego, mają walor subiektywny, opierający się na braku zaufania strony do sędziego, przy czym – w ocenie sądu – nieznajdującego potwierdzenia we wskazanej przez skarżącą sprawie. Sam fakt, iż strona podnosi zarzuty dotyczące nieprawidłowości w orzekaniu w innej sprawie, nie stanowi wystarczającej przesłanki, uzasadniającej w myśl art. 19 p.p.s.a., wyłączenie sędziego. Skarżąca nie uprawdopodobniła, że zachodzą między nią a sędzią takie stosunki, które powodują wyłączenie od orzekania. Oceny tej nie może zmienić subiektywne przekonanie skarżącej, co do wadliwego i jej zdaniem niewłaściwego sposobu orzekania we wcześniejszej sprawie z udziałem skarżącej. Poza tym istotne znaczenie ma fakt wyraźnego oświadczenia przez sędziego o nieistnieniu przesłanek wykluczających go od udziału w składzie orzekającym sprawy, które to oświadczenie nie zostało obalone przekonującym kontrdowodem, a które to oświadczenie korzysta z domniemania prawdziwości ze względu na autorytet sprawowanego urzędu. Ze wskazanych powyżej względów, na podstawie art. 18 § 1 i art. 19 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej p.p.s.a.), orzeczono jak w sentencji. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła J. W. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie regulowana jest przepisami Rozdziału 5 Działu I ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 18 § 1 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek, dla których wyłączenie sędziego winno nastąpić z urzędu, zaś wyłączenie dokonywane na wniosek strony uregulowane jest art. 19 p.p.s.a. Stwierdzić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zasadnie ocenił, iż w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie sędziego Jacka Pruszyńskiego od orzekania. Za taką okoliczność nie może być uznane subiektywne przekonanie dotyczące nieprawidłowości w orzekaniu w innej sprawie z udziałem skarżącej. Przeświadczenie strony co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie, z naruszeniem przepisów prawa, nie stanowi przesłanki, uzasadniającej w myśl art. 19 p.p.s.a., wyłączenie sędziego, albowiem merytoryczne kwestionowanie rozstrzygnięć sądu może odbywać się za pomocą przysługujących stronie środków zaskarżenia. Podkreślenia także wymaga, iż wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Jak stwierdził Sąd Najwyższy: "Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego" (postanowienie z 25 sierpnia 1971 r., I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55). Sędzia Jacek Pruszyński złożył oświadczenie, z którego wynika, że nie istnieje okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do jego bezstronności w sprawie niniejszej (k-221), a tym samym – wobec niewskazania jakichkolwiek okoliczności, które mogłyby podważyć prawdziwość tego oświadczenia, stwierdzić trzeba, że postanowienie Sądu I instancji oddalające wniosek o wyłączenie wskazanego wyżej sędziego było zgodne z prawem. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela także pogląd wyrażony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż skoro sędzia, którego przedmiotowy wniosek dotyczy złożył oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania w niniejszej sprawie i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie. (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2007 sygn. akt II OZ 1474/06, postanowienie NSA z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 441/08, postanowienie NSA z dnia 12 maja 2010 r., sygn. akt I OZ 332/10). Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.