II SA/Gl 875/11

WyrokWSA w Gliwicach2012-03-23

Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Iwona Bogucka, Włodzimierz Kubik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podmiot posiadający umowę prywatyzacyjną o odpłatne korzystanie z mienia przedsiębiorstwa państwowego oraz koncesję na wydobywanie kruszywa, ale nieposiadający praw rzeczowych do nieruchomości, ma interes prawny do udziału w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że podmiot posiadający jedynie umowę prywatyzacyjną o odpłatne korzystanie z mienia przedsiębiorstwa państwowego oraz koncesję na wydobywanie kruszywa, ale nieposiadający praw rzeczowych do nieruchomości, na których ma być realizowane przedsięwzięcie lub do nieruchomości znajdujących się w obszarze jego oddziaływania, nie posiada interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. do udziału w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Interes prawny musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej danego podmiotu, a prawa obligacyjne wynikające z umowy prywatyzacyjnej lub koncesja na wydobywanie kopalin nie stwarzają takiego interesu na gruncie ustawy Prawo ochrony środowiska.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Przedsiębiorstwa "A" Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., która umorzyła postępowanie odwoławcze w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kruszywa. Przedsiębiorstwo "A" domagało się przyznania mu statusu strony postępowania, wywodząc swój interes prawny z umowy prywatyzacyjnej oraz posiadanej koncesji na wydobywanie kruszywa. Organ odwoławczy uznał, że "A" nie posiadało interesu prawnego, ponieważ nie miało praw rzeczowych do nieruchomości objętych przedsięwzięciem ani w obszarze jego oddziaływania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2012 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa "A" Sp. z o.o. w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę. Decyzją z dnia [...]r. Wójt Gminy L. określił na wniosek "B" Sp. z o.o. z siedzibą w R. ( aktualnie w W.) określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kruszywa naturalnego ze złoża "[...]" na działkach nr "1", "2", "3", "4", "5","6" obręb L. [...]. W wyniku rozpatrzenia odwołania wniesionego przez "A" Sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej zwanego "A") Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...]r. nr [...] uchyliło to orzeczenie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Ta decyzja kasacyjna nie utrzymała się w obrocie prawnym, bowiem na skutek skargi inicjatora postępowania została ona uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 września 2010 r., sygn. akt II SA/|GL 338/10. Zasadniczym powodem uchylenia przez WSA w Gliwicach decyzji SKO był brak rozważenia dopuszczalności wniesionego odwołania przez "A"., a w szczególności zbadania czy "A" to było stroną postępowania o wydanie przedmiotowej decyzji środowiskowej. W toku ponownego rozpatrzenia odwołania wniesionego przez "A" SKO w K. zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. umorzyło postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 § 1 kpa. Uzasadniając to orzeczenie organ II instancji podał, że kierując się wskazaniami zawartymi w prawomocnym wyroku WSA w Gliwicach z dnia 3 września 2010 r. wezwał odwołujące się "A" do wykazania interesu prawnego związanego z jego udziałem w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem "B" Sp. z o.o. w R. Podobnej treści wezwanie SKO skierowało także do Wójta Gminy L. Odpowiadając na to wezwanie "A" wywiodło swój interes prawny do udziału w postępowaniu z umowy prywatyzacyjnej z dnia [...]r. na mocy której nabyło ono prawo do odpłatnego korzystania i pobierania pożytków z mienia prywatyzowanego "A" w K. W skład tego mienia wchodzą zaś m.in. nieruchomości, środki trwałe i obrotowe oraz należności wskazane w załączniku do umowy. Tym samym zdaniem strony odwołującej się nabyła ona ograniczone prawo rzeczowe, którym jest prawo użytkowania mienia prywatyzowanego przedsiębiorstwa. Z kolei Wójt Gminy L. wskazał, że uznał "A" za stronę postępowania z uwagi na zapisy zamieszczone w dziale II KW nr [...] urządzonej dla nieruchomości oznaczonych jako działki o numerze ew. "7" i "8" wskazujące zlikwidowane "A" w K., jako właściciela tej nieruchomości (aktualnie w księdze tej jako właściciel wpisany jest Skarb Państwa reprezentowany przez Ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa). Organ I instancji wskazał, że wziął także pod uwagę zawartą w [...]r. umowę o oddaniu mienia Skarbu Państwa do odpłatnego korzystania na podstawie art. 51 i art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych ( Dz. U. nr 118, poz. 561 ze zm.). Na podstawie pisma Delegatury Ministerstwa Skarbu Państwa z dnia [...]r. SKO ustaliło, że umowa o oddaniu "A" do odpłatnego użytkowania mienia zlikwidowanego przedsiębiorstwa państwowego została przedłużona stosownym aneksem do dnia [...]r. Przechodząc do merytorycznych argumentów uzasadniających wydane orzeczenie SKO w K. wskazało, że decyzja środowiskowa w niniejszej sprawie została wydana w oparciu o art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150), mającego zastosowanie w sprawie z mocy art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227). Zdaniem organu legitymacji stron tego postępowania nie można wyprowadzić wprost z przepisu art. 46a ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska bez odwołania się do analizy indywidualnego interesu prawnego w oparciu o przepis art. 28 k.p.a. Przymiot strony bowiem będą posiadać w takim postępowaniu nie tylko podmioty mające tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości sąsiadujących bezpośrednio z terenem planowanego przedsięwzięcia, ale także podmioty legitymujące się takim tytułem w stosunku do nieruchomości znajdujących się w zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia. Przez tytuł prawnorzeczowy – zdaniem Kolegium - należy zaś rozumieć prawo własności, jak również inne prawa rzeczowe do nieruchomości. SKO nie podzieliło stanowiska "A", którego zdaniem interes prawny nie może być utożsamiany z własnością czy prawem użytkowania wieczystego lecz może być on wywiedziony z umowy prywatyzacyjnej zawartej w trybie art. 52 ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych. Organ uznal, że skoro "A" nie posiada praw rzeczowych do nieruchomości znajdujących się w zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia to nie może mu przysługiwać przymiot strony w toczącym się postępowaniu. Rozwijając ten pogląd Kolegium podkreśliło, że nieruchomości, na których ma zostać zrealizowane planowane przedsięwzięcie stanowią własność Skarbu Państwa, w którego imieniu uprawnienia właścicielskie wykonuje [...] "A" nie przysługują zaś prawa rzeczowe w stosunku do znajdujących się w zasięgu oddziaływania tego przedsięwzięcia działek nr "7" i nr "8" mimo, że zostały one objęte umową prywatyzacyjną z [...]r. Nieruchomość składająca się z tych działek stanowi bowiem własność Skarbu Państwa, a "A" przysługuje wobec niej jedynie prawo obligacyjne wynikające ze stosunku zobowiązaniowego. Umowa, o jakiej jest mowa w art. 52 ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych daje prawo do korzystania z przedsiębiorstwa z wyłączeniem innych podmiotów, jednak podmiot przejmujący od Skarbu Państwa przedsiębiorstwo państwowe do odpłatnego korzystania włada tym nim jako posiadacz zależny. Przedmiotem posiadania nie jest też przedsiębiorstwo jako zbiór praw, o jakim mowa w art. 55¹ Kodeksu cywilnego, lecz poszczególne elementy tego przedsiębiorstwa. Zawarta na podstawie art. 52 ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych umowa w szczególności nie przenosi własności jej przedmiotu. Tym samym właścicielem nieruchomości składającej się z działek nr "7" i nr "8" jest w dalszym ciągu Skarb Państwa, a "A" nie przysługują do tej nieruchomości prawa rzeczowe, a jedynie wynikające ze stosunku zobowiązaniowego prawa obligacyjne. Interes prawny "A" Kolegium rozważyło także w świetle uprawnień przysługujących temu podmiotowi z tytułu posiadania ważnej do [...]r. koncesji na wydobywanie kruszywa ze złoża "[...]" położonego na gruntach wsi L. i L. Wskazało, że koncesja ta jest decyzją administracyjną uprawniającą do wykonywania przez koncesjonariusza określonej w niej działalności gospodarczej w sposób i na warunkach określonych w ustawie. Przedmiotowa koncesja ta służy do reglamentowania przez państwo działalności gospodarczej w sposób i na warunkach określonych w ustawie. Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo górnicze i geologiczne ( Dz. U. z 2005 r. Nr 228, poz. 1947 ze zm. – aktualnie już nie obowiązującej - przyp. Sąd) wniosek o udzielenie koncesji powinien zawierać określenie prawa wnioskodawcy do terenu, w ramach którego projektowana działalność ma być wykonywana, lub prawa, o ustanowienie którego ubiega się wnioskodawca. Powołując się na stanowisko doktryny (A. Lipiński, Prawo geologiczne i górnicze. Komentarz. Warszawa 2003 ) SKO wskazało, że uprawnienia regulowane prawem geologicznym i górniczym mogą wywodzić się w własności nieruchomości gruntowej, których część składową stanowią złoża kopalin bądź z własności Skarbu Państwa przysługującej do przestrzeni nie objętej granicami nieruchomości gruntowych. W pierwszym przypadku prawo geologiczne i górnicze w zasadzie nie ingeruje w sposób ustanawiania praw przysługujących do nieruchomości gruntowej, pozostawiając tę kwestię powszechnym regułom dotyczącym rozporządzania prawem ich własności. Wnioskodawca powinien zatem wskazać, czy do przestrzeni, w obrębie której zamierza prowadzić koncesjonowaną działalność przysługuje mu prawo własności bądź pochodne od niego inne prawo (użytkowania, dzierżawy, czy użytkowania górniczego), czy też dopiero zamierza się ubiegać się o ustanowienie takiego prawa. Występującemu o udzielenie koncesji na wydobycie kopaliny nie zawsze zatem musi zatem przysługiwać prawo do przestrzeni, w obrębie której ma on prowadzić koncesjonowaną działalność, chyba że ustawa stanowi inaczej ( art. 20 ust. 2 pkt 3 i ust. 3 Prawa geologicznego i górniczego). Prawo takie nie powstaje też z mocy samej koncesji, a zatem istnieją przypadki kiedy przedsiębiorca nie jest właścicielem nieruchomości gruntowych, w obrębie których ma być wykonywana koncesjonowana działalność. Reasumując w ocenie Kolegium samo uzyskanie koncesji na wydobywanie kopalin ze złoża nie rodzi praw rzeczowych do nieruchomości, na których ma być wykonywana koncesjonowana działalność. Tym samym skoro w sprawach o określenie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia przymiot strony posiadają podmioty mające tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości, na których będzie zlokalizowane planowane przedsięwzięcie, jak również do nieruchomości znajdujących się w zasięgu oddziaływania tego przedsięwzięcia to należało uznać, że "A" przymiot taki nie przysługuje. Kolegium wskazało ponadto, że koncesja na wydobywanie żwiru udzielona odwołującej się Spółce zapadła po uzyskaniu przez nią ostatecznej decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia, wydaną w innym postępowaniu administracyjnym. Nie negując zatem interesu faktycznego podmiotu wnoszącego odwołanie od decyzji Wójta Gminy L. organ ten stwierdził, że okoliczność ta nie może jednak upoważniać tego podmiotu do żądania czynności organu, a w szczególności do wniesienia odwołania. W tej sytuacji SKO w K. uznało, że stosownie do uchwały NSA z dnia 5 lipca 1999 r. OPS 16/ 98 było ono zobowiązane do umorzenia postępowania odwoławczego jako bezprzedmiotowego. W skardze na tę decyzję "A" domagało się jej uchylenia. Zarzuciło obrazę art. 28 k.p.a. poprzez błędną jego wykładnię prowadzącą do odmowy przyznania mu statusu strony postępowania oraz art. 7 k.p.a. poprzez brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W uzasadnieniu skarżące Przedsiębiorstwo wskazało, że ustalenie interesu prawnego, o jakim jest mowa w art. 28 k.p.a. może nastąpić na podstawie normy prawa materialnego, a zatem w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej ustalenie strony może nastąpić w oparciu o powszechnie obowiązujący przepis prawa (administracyjnego, cywilnego czy wspólnotowego), którego zastosowanie może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu. Zgadzając się, co do zasady ze stanowiskiem Kolegium, że przymiot stron postępowania w sprawie o wydanie decyzji środowiskowej mają podmioty, którym przysługują prawa rzeczowe do nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia skarżące Przedsiębiorstwo dodało do tego jednak trzy zastrzeżenia. Wskazało, że po pierwsze status strony postępowania może przysługiwać w oparciu o przepisy prawa prywatnego, a w szczególności stroną postępowania może być wieloletni posiadacz samoistny nieruchomości. Po drugie nie można badać posiadania interesu prawnego jedynie w oparciu o normy prawa cywilnego, pomijając normy prawa administracyjnego. W przypadku strony skarżącej jej interes prawny należy zaś wywieść z posiadanej przez nią koncesji na wydobywanie kopaliny ze złoża, którego eksploatacja stanowi w istocie przedmiot analizowanego postępowania. Udzieloną koncesją został zaś wyznaczony obszar górniczy, w którego granicach przedsiębiorca jest uprawniony do wydobywania kopaliny oraz wykonywania robót górniczych związanych z wykonywaniem praw z koncesji. Konkretne uprawnienia skarżącego przedsiębiorstwa wyprowadzić należy także z planu ruchu zakładu górniczego. Tym samym wydana decyzja - zdaniem skarżącego Przedsiębiorstwa - może godzić w jego prawa poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z nich. Zgadzając się, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia nie wywołuje skutków o charakterze materialnym, skarżąca strona wskazała, iż jednak stanowi ona etap procesu inwestycyjnego dając inwestorowi prawo do wystąpienia o udzielenie koncesji czy pozwolenia na budowę. Wreszcie po trzecie zdaniem "A" nie można pojęcia interesu prawnego utożsamiać z interesem wynikającym jedynie z prawa rzeczowego. Istnienia interesu prawnego należy także upatrywać w prawach nabytych w drodze umowy o oddaniu do odpłatnego korzystania mienia prywatyzowanego przedsiębiorstwa państwowego zawartej w trybie art. 51 i art. 52 ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji (...). Umowa ta zezwala bowiem na odpłatne pobieranie przez okres 10 lat pożytków z mienia prywatyzowanego "A" w K. Mamy więc w tym przypadku do czynienia ze specyficzną konstrukcją prawną, w której mienie przedsiębiorstwa czasowo przechodzi na Skarb Państwa, "po to by ostatecznie po okresie korzystania z niego zostało zbyte". Następnie strona skarżąca wskazała, że w dniu [...]r. podpisała aneks do umowy prywatyzacyjnej, przedłużającej ją do dnia [...]r. oraz prowadzi negocjacje dotyczące "warunków skorzystania (...) z opcji wykupu mienia Skarbu Państwa". W skardze podkreślono wreszcie, że treść umowy zawartej w dniu [...]r. dowodzi nabycia przez "A" ograniczonego prawa rzeczowego. Wskazuje na to zarówno zakres nabytych uprawnień, forma zawarcia tej umowy (akt notarialny), jak i charakter nabytych uprawnień względem mienia prywatyzowanego przedsiębiorstwa (niezbywalność nabytych praw, bezwzględny charakter uprawnień oraz zakres obowiązków). W istocie nabyte w drodze tej umowy prawa odpowiadają instytucji użytkowania stanowiącej ograniczone prawo rzeczowe. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację. Odnosząc się do zarzutów skargi Kolegium wskazało, że niezasadny jest zarzut, iż w swojej decyzji ograniczyło się jedynie do badania stosunków własnościowych na obszarze oddziaływania przedsięwzięcia. W jego ocenie odniosło się ono bowiem także do stanowiska strony wywodzącej swoje uprawnienia do udziału w sprawie z faktu posiadania koncesji na wydobywanie żwiru. Zdaniem organu nie zasadne było także twierdzenie strony skarżącej, że ograniczył się on do zbadania interesu prawnego "A" tylko w oparciu o przepisy prawa cywilnego bowiem rozważył także możliwość zastosowania w tej kwestii przepisów prawa administracyjnego materialnego i procesowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie mogła odnieść skutku, gdyż w ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego oraz procesowego w stopniu zezwalającym na jej wzruszenie. W pierwszym rzędzie wskazać przyjdzie, że prawidłowo uznał organ odwoławczy, że z uwagi na datę złożenia wniosku ([...]r.) jego rozpoznanie winno nastąpić na gruncie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska ( Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm. – dalej u.p.o.ś.), a nie w trybie przepisów obowiązującej już w dacie orzekania przez organ II instancji ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko ( Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.). Taki nakaz został bowiem zamieszczony w art. 153 ust. 1 tej ostatnio wymienionej ustawy, przy czym nie zachodził w sprawie przypadek wskazany w jej art. 154 ust. 1. Odnosząc się do kwestii stanowiącej przedmiot zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazać należy w pierwszym rzędzie, że SKO w K. stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.) było związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym wyroku WSA w Gliwicach z dnia 3 września 2010 r., sygn. akt II SA/GL 338/10. W wyroku tym wskazano zaś, że przymiot strony w postępowaniu w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia "przysługuje, poza wnioskodawcą, podmiotom posiadającym prawa rzeczowe do nieruchomości, na której jest planowana realizacja przedsięwzięcia oraz podmiotom posiadającym prawa rzeczowe do działek znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać to przedsięwzięcie". W wyroku tym nakazano jednocześnie, aby badanie przymiotu strony przeprowadzić w oparciu o przepisy art. 46a ust. 4 pkt 1 i ust. 1a u.p.o.ś., a wobec braku szczegółowych unormowań w tym zakresie także w powiązaniu z kryteriami określonymi w art. 28 k.p.a. Kierując się regułą generalną zawartą w art. 28 k.p.a. należało ustalić w kontrolowanym postępowaniu zatem podmioty, których interesu prawnego lub obowiązku dotyczyło to postępowanie, albo które żądały czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przy tym pojęcie interesu prawnego należało wyprowadzić z przepisów prawa materialnego dającego podstawę do skutecznego żądania czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby albo dającego podstawę żądania zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu będącego stroną postępowania. Nie może ulegać też wątpliwości, że interes prawny, którego istnienie warunkuje przyznanie osobie przymiotu strony w określonej sprawie musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej tego podmiotu. Brak zaś bezpośredniości takiego wpływu nie pozwala na uznanie danego podmiotu za stronę postępowania. Mając na uwadze opisane wskazania organ odwoławczy przyjął, że przymiot strony w kontrolowanym postępowaniu ma nie tylko inwestor i podmioty posiadające tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości, na których ma zostać zrealizowane przedsięwzięcie oraz nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie zamierzonego przedsięwzięcia lecz także podmioty mające tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości leżących w obszarze jego oddziaływania. Do tych ostatnio wskazanych terenów zaliczył on działki nr "7" i nr"8". W dacie wydawania decyzji przez SKO nieruchomość składająca się z tych działek zgodnie z wpisem do Księgi Wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w W.., stanowiła własność Skarbu Państwa reprezentowanego przez Ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa. Kierując się tym ustaleniem organ uznał, że "A" wnoszące odwołanie od decyzji Wójta Gminy L. nie posiadało przymiotu strony tego postępowania. Uzasadniając swoje stanowisko organ szeroko odniósł się do twierdzeń Przedsiębiorstwa wywodzącego swój interes prawny z umowy prywatyzacyjnej zawartej przez niego ze Skarbem Państwa w dniu [...]r. Zdaniem Kolegium interesu prawnego "A" uprawniającego go do udziału w przedmiotowym postępowaniu w charakterze strony nie można w po pierwsze wyprowadzić z umowy o oddaniu do odpłatnego korzystania i pobierania pożytków mienia likwidowanego przedsiębiorstwa państwowego w skład którego wchodziła m.in. nieruchomość, dla której urządzona została wskazana wyżej Księga Wieczysta. Stanowisko to podziela skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie. Zgodzić się w szczególności należy z poglądem, że interesu prawnego do udziału w postępowaniu ustalającym środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia przewidzianego do realizacji na nieruchomościach znajdujących się w zarządzie ANR nie można wywieść z prawa do władania gruntem wchodzącym w skład zlikwidowanego przedsiębiorstwa nabytego na podstawie o umowy prywatyzacyjnej, zawartej w trybie art. 51 i art. 52 ustawy z dnia 20 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych ( Dz. U. Nr 118, poz. 561 ze zm. dalej zwanej u.k.p.p.p.),. W oparciu o stosunek obligacyjny ukształtowany na podstawie umowy prywatyzacyjnej zawartej w trybie art. 51 i art. 52 u.k.p.p.p. strona skarżąca stała się bowiem nie posiadaczem samoistnym lecz zależnym mienia zlikwidowanego przedsiębiorstwa, bowiem włada ona nieruchomością stanowiącą własność Skarbu Państwa w oparciu o to prawo obligacyjne. W ocenie Sądu po drugie interesu prawnego strony skarżącej uzasadniającej jej udział w postępowaniu w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia toczącym się na wniosek "B" Sp. z o.o. w R. (aktualnie w W.) nie można wywieść także z koncesji zezwalającej skarżącemu Przedsiębiorstwu na wydobywanie żwiru z części złoża [...] uzyskanej na mocy decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...]r., nr [...]. Dostrzec w szczególności należy, że koncesji na wydobywanie kopaliny nie można utożsamiać z zezwoleniem na jej wydobywanie. Zasadnie organ odwoławczy zwrócił w tym kontekście uwagę na konieczność odróżnienia złóż kopalin niestanowiących części składowych nieruchomości gruntowych, które stanowią własność Skarbu Państwa, od złóż kopalin stanowiących część składową nieruchomości gruntowych (por. art. 7 obowiązującej w dacie wydawania decyzji ustawy z dnia 4 lutego 1994r. Prawo górnicze i geologiczne < Dz. U. z 2005 r. Nr 228, poz. 1947 ze zm. >, która z dniem 1 stycznia 2012 r. zastąpiona została ustawą z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo górnicze i geologiczne< Dz. U. Nr 163, poz. 163>). Pierwsza z wymienionych sytuacji dotyczy kopalin podstawowych, o jakich jest mowa w art. 5 ust. 2 i ust. 2 a Prawa geologicznego i górniczego z 1994 r., a druga kopalin pospolitych wskazanych w art. 5 ust. 3 tej ustawy. Z punktu widzenia rozpatrywanej kwestii w pierwszym przypadku uprawnienie do wydobywania kopaliny wynika z koncesji oraz umowy o ustanowieniu ograniczonego prawa rzeczowego, jakim jest użytkowanie górnicze (art. 7 ust. 2 i art. 9 Prawa geologicznego i górniczego z 1994 r.). Natomiast w drugim przypadku, który miał miejsce w kontrolowanym postępowaniu uprawnienie do wydobywania kopalin pospolitych wynika z udzielonej koncesji oraz praw rzeczowych lub obligacyjnych przysługujących koncesjonariuszowi do nieruchomości, których część składową stanowi złoże kopaliny. Mając na uwadze przeprowadzone rozróżnienie wskazać trzeba, że dysponowanie ważną koncesją na wydobywanie kopaliny stanowi warunek jedynie konieczny lecz niewystarczający do jej wydobywania. Z samego faktu dysponowania koncesją na wydobycie kopaliny nie można zatem wyprowadzić interesu prawnego dającego prawo do udziału w charakterze strony w postępowaniu mającym za przedmiot ustalenie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, o jakim jest mowa w art. 46 ust. 4 pkt 3 u.p.o.ś. Przeprowadzone rozważania prowadzić muszą zatem do wniosku, że sama udzielona "A" koncesja nie uprawnia go do wydobywania kopaliny na nieruchomościach wskazanych w decyzji Wójta Gminy L. Zgodnie z art. 1 u.p.o.ś. ustawa ta określa zasady ochrony środowiska oraz warunki korzystania z jego zasobów. Z tego też względu akcentowane w skardze kwestie związane z uprawnieniami obligacyjnymi do mienia zlikwidowanego przedsiębiorstwa państwowego czy też z uprawnieniami płynących z koncesji na wydobywanie kopaliny pospolitej nie stwarzają interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. dającego legitymację do udziału w postępowaniu toczącym się w oparciu o przepisy u.p.o.ś., a jedynie mogą wskazywać na naruszenie interesu faktycznego strony skarżącej. Tego rodzaju uprawnienia nie podlegają zaś ochronie na gruncie ustawy Prawo ochrony środowiska. Zdaniem Sądu niezasadnie tym samym zarzucono w skardze naruszenie decyzją SKO w K. regulacji zawartej w art. 28 k.p.a. Pozbawiona prawnego znaczenia była również okoliczność, że skarżące Przedsiębiorstwo brało udział w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym toczącym się przed organem I instancji. Okoliczność ta nie stworzyła bowiem legitymacji dla "A" do skutecznego wniesienia odwołania do organu II instancji. Błędnie też strona skarżąca zarzuciła SKO w K. naruszenie art. 7 k.p.a. Organ ten zgromadził bowiem w sprawie wystarczające dowody w oparciu, o które przeprowadził prawidłowe rozważania prawne pozwalające na ustalenie czy skarżącemu Przedsiębiorstwu przysługiwał status strony postępowania. Wobec zaś stwierdzenia, że status taki nie przysługiwał podmiotowi wnoszącemu odwołanie Kolegium zasadnie uznało, że nie był on stosownie do art. 127 § 1 k.p.a. uprawniony do wniesienia odwołania, a w konsekwencji prawidłowo umorzyło postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Z tych wszystkich względów nie stwierdzając naruszeń prawa wymienionych w art. 145 § 1 p.p.s.a. , Sąd skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło