I FSK 898/12

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-05-29

Skład orzekający: Grażyna Jarmasz, Maria Dożynkiewicz, Marek Kołaczek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przedawnienie zobowiązania podatkowego dłużnika głównego stanowi przeszkodę do orzekania o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przedawnienie zobowiązania podatkowego dłużnika głównego stanowi przeszkodę do orzekania o odpowiedzialności osoby trzeciej (członka zarządu). Odpowiedzialność osoby trzeciej jest akcesoryjna i wygasa wraz z wygaśnięciem zobowiązania pierwotnego. Sąd uchylił wyrok WSA, uznając, że organ podatkowy nie naruszył przepisów procesowych, a jego decyzja została wydana przed upływem terminu przedawnienia, ponieważ bieg terminu został przerwany przez pobranie przez poborcę skarbowego części należności.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła solidarnej odpowiedzialności członka zarządu (J. P.) za zaległości podatkowe klubu w podatku od towarów i usług. Organ pierwszej instancji orzekł o odpowiedzialności, a Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję organu odwoławczego, uznając, że zobowiązania podatkowe klubu za okres od sierpnia do listopada 2005 r. uległy przedawnieniu przed wydaniem decyzji organu odwoławczego. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł skargę kasacyjną, kwestionując przedawnienie.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Jarmasz, Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz, Sędzia NSA Marek Kołaczek (sprawozdawca), Protokolant Marek Kleszczyński, po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2013 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 marca 2012 r. sygn. akt III SA/Wa 2126/11 w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 19 maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe klubu w podatku od towarów i usług za okres od sierpnia do grudnia 2005 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2) zasądza od J. P. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w W. kwotę 430 zł (słownie: czterysta trzydzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 1. Wyrok Sądu pierwszej instancji oraz przedstawiony przez ten Sąd przebieg postępowania przed organami podatkowymi. 1.1. Wyrokiem z dnia 26 marca 2012 r., sygn. akt III SA/Wa 2126/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyniku skargi J. P. uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 19 maja 2011 r., wydaną w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe klubu w podatku od towarów i usług za okres od sierpnia do grudnia 2005 r. 1.2. Przedstawiając stan faktyczny sprawy Sąd pierwszej instancji podał, że wobec nieuregulowania przez Klub Sportowy P. zobowiązań w podatku od towarów i usług za okres od sierpnia do grudnia 2005 r., które nie uiszczone w terminie płatności stały się zgodnie z art. 51 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 1997 r., Nr 137, poz. 926 ze zm., dalej również jako: "Ordynacja podatkowa" lub "O.p.") zaległościami podatkowymi, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego W. decyzją z dnia 7 grudnia 2010 r. orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącego z Klubem Sportowym P. oraz z innymi członkami zarządu za te zaległości podatkowe klubu. Zdaniem organu w sprawie spełnione zostały przesłanki warunkujące orzeczenie o odpowiedzialności członka zarządu stowarzyszenia, gdyż w okresie upływu terminu płatności zobowiązań, za które orzeczono odpowiedzialność, skarżący pełnił funkcję członka zarządu, egzekucja prowadzona wobec stowarzyszenia okazała się bezskuteczna, a skarżący nie wykazał przesłanek uwalniających od odpowiedzialności. 1.3. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego Dyrektor Izby Skarbowej w W., decyzją z dnia 19 maja 2011 r., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. 2. Skarga do Sądu pierwszej instancji. 2.1. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której decyzji organu odwoławczego zarzucił naruszenie: 1) art. 116, 123, 133 § 1, 210 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 1997 r., Nr 137, poz. 926 ze zm., dalej również jako: "Ordynacja podatkowa" lub "O.p."), przez skierowanie jej do osób które nie są stroną postępowania, a konkretnie do nieżyjącego M. R. i J. R.; 2) art. 116, 123, 133, 165, 210 § 1 pkt 3 O.p., przez pominięcie w prowadzonym postępowaniu Stowarzyszenia Klubu Sportowego P., a rozstrzygnięcie odpowiedzialności za zaległości podatkowe Klubu Sportowego P.; 3) art. 116a i 116 § 1 i § 2 O.p., przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że Stowarzyszenie Klubu Sportowego P. może ogłosić upadłość lub że może być wszczęte z jego udziałem postępowanie zapobiegające upadłości; 4) art. 188 O.p., przez oddalenie zgłoszonego wniosku dowodowego; 5) art. 120, 122, 180, 187, 191, 192, 194, O.p., przez wydanie decyzji która ma wady w zakresie ustalenia stanu faktycznego; 6) art. 210 O.p., przez wydanie decyzji pozbawionej pełnego uzasadnienia prawnego i faktycznego 2.2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. 3. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji. 3.1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, choć nie podzielił żadnego z zarzutów sformułowanych w wywiedzionym przez stronę środku zaskarżenia uznał, że zaskarżona decyzja narusza prawo, co rodzi konieczność jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej również jako "P.p.s.a."). Zdaniem Sądu bowiem w sprawie doszło do przedawnienia zobowiązań podatkowych klubu za okres od sierpnia do listopada 2005 r., przed wydaniem decyzji organu odwoławczego. 3.2. W pisemnych motywach wyroku Sąd pierwszej instancji, po wskazaniu zakresu i kryterium sądowoadministracyjnej kontroli rozstrzygnięć organów administracji publicznej, dokonując wykładni art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej podzielił pogląd zaprezentowany w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2009 r., sygn. akt I FSK 346/08 (publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) "(...) że ewentualne przedawnienie zobowiązania podatkowego podatnika stanowi przeszkodę do orzekania o odpowiedzialności osób trzecich (...)". Podobnie, zdaniem WSA w Warszawie należy zgodzić się z zaakceptowanym przez NSA w powyższym wyroku stanowiskiem doktryny, że w przypadku, gdy wydano decyzję o odpowiedzialności osoby trzeciej po czym doszło do wygaśnięcia zobowiązania pierwotnego dłużnika, decyzja o odpowiedzialności osoby trzeciej traci swoje podstawy, gdyż staje się bezprzedmiotową. Wygaśnięcie zobowiązania pierwotnego dłużnika powoduje tym samym zwolnienie z odpowiedzialności osoby trzeciej, w konsekwencji czego jej odpowiedzialność wygaśnie jeszcze przed upływem terminu, o którym mowa w art. 118 § 2 Ordynacji podatkowej (vide: uwagi do art. 118 Ordynacji podatkowej R. Dowgiera [w:] C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wolters Kluwer Polska 2006 r. str. 488). 3.3. W konsekwencji powyższego stanowiska, co do tego, że wygaśnięcie zobowiązania pierwotnego dłużnika zwalnia z odpowiedzialności osobę trzecią, na której ciąży akcesoryjna odpowiedzialność za tenże dług, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że organ drugiej instancji może orzekać o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej po upływie terminu o którym mowa w art. 118 § 1 O.p. ale jedynie do momentu przedawnienia zobowiązania dłużnika głównego. Takie rozumienie art. 118 § 1 O.p. powoduje zdaniem Sądu, że rozpoznając sprawę Dyrektor Izby Skarbowej zobowiązany był do zbadania, czy w dacie wydawania przez niego decyzji nie doszło do przedawnienia zobowiązań dłużnika głównego, czyli Klubu Sportowego P., za które odpowiedzialność ponieść ma skarżący. Mając to na względzie Sąd pierwszej instancji zauważył, że z akt sprawy wynika iż, postępowania egzekucyjne dotyczące zobowiązań za okres od sierpnia do listopada 2005 r. zostały wszczęte na skutek dokonania zajęć wierzytelności wynikających z rachunku bankowego stowarzyszenia, tj.: 10 listopada 2005 r. w odniesieniu do zobowiązania w podatku od towarów i usług za sierpień 2005 r., 13 grudnia 2005 r. w odniesieniu do zobowiązania w podatku od towarów i usług za wrzesień 2005 r., 9 stycznia 2006 r. w odniesieniu do zobowiązania w podatku od towarów i usług za październik 2005 r. i 8 lutego 2006 r. w odniesieniu do zobowiązania w podatku od towarów i usług za listopad 2005 r. Po dokonaniu powyższych zajęć, stowarzyszeniu doręczono odpisy tytułów wykonawczych, odpowiednio w dniach 21 listopada 2005 r., 19 grudnia 2005 r., 16 stycznia 2006 r. i 14 lutego 2006 r., co zgodnie z art. 25 § 5 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm., dalej również jako "U.p.e.a.") oznacza, że wszczęcie egzekucji nastąpiło z dniem doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności (w tym przypadku bankowi PKO BP SA) zawiadomienia o jej zajęciu. 3.4. Kontynuując Sąd pierwszej instancji podkreślił, że ze względu na brzmienie art. 70 § 4 O.p. obowiązujące od 1 września 2005 r., bieg terminu zobowiązań podatkowych klubu za październik i listopad 2005 r. przerwany został przez zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, o czym stowarzyszenie zostało powiadomione. W konsekwencji termin przedawnienia tych zobowiązań biegł na nowo od 10 stycznia 2006 r. i 9 lutego 2006 r., zatem zobowiązania te przedawniły się odpowiednio 10 stycznia 2011 r. i 9 lutego 2006 r., a więc przed dniem wydania decyzji przez organ drugiej instancji. W odniesieniu do zobowiązań dotyczących sierpnia i września 2005 r., jak zauważył, rozpoznający sprawę WSA w Warszawie, środek egzekucyjny został zastosowany odpowiednio 10 listopada i 13 grudnia 2005 r. Z art. 70 § 1 O.p. wynika natomiast, że bieg terminu przedawnienia w przypadku zobowiązań podatkowych rozpoczyna się, inaczej niż w przypadku zobowiązań w prawie cywilnym, nie z datą, z którą podatnik winien wykonać zobowiązanie a z dniem 31 grudnia roku podatkowego, w trakcie którego upłynął termin płatności. Oznacza to, zdaniem Sądu, że w odniesieniu do zobowiązań w podatku od towarów i usług za sierpień i wrzesień 2005 r. środek egzekucyjny został zastosowany jeszcze przed rozpoczęciem biegu okresu przedawnienia. Bieg terminu przedawnienia nie został więc przerwany a w konsekwencji, zobowiązania te przedawniły się z dniem 31 grudnia 2010 r., to jest przed wydaniem decyzji przez organ drugiej instancji. 3.5. WSA w Warszawie nie podzielił przy tym dokonanego przez organ ustalenia faktycznego, zgodnie z którym bieg terminu przedawnienia zobowiązań za okres od sierpnia 2005 r., do grudnia 2005 r. przerwany został 30 listopada 2009 r. na skutek pobrania przez poborcę skarbowego, na podstawie wystawionych wobec stowarzyszenia tytułów egzekucyjnych, kwoty 1272,40 zł, którą zaliczono na koszty egzekucyjne. Jak wskazał Sąd w stosunku do stowarzyszenia, w odniesieniu do zobowiązań za okres od sierpnia do listopada 2005 r. doszło do zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych. Jednocześnie, w aktach administracyjnych brak jest dowodów pozwalających na ustalenie, czy i kiedy doszło do pobrania przez poborcę skarbowego kwoty 1272,40 złotych. W aktach administracyjnych przedstawionych sądowi znajdują się bowiem tylko raporty poborcy skarbowego o niemożności dokonania czynności. 3.6. W konsekwencji Sąd uznał, że Dyrektor Izby Skarbowej rozpoznając odwołanie od decyzji NUS dokonał niewłaściwej wykładni art. 118 O.p., pomijając okoliczność, że nie jest możliwe orzeczenie o odpowiedzialności akcesoryjnej członka zarządu osoby prawnej w razie wygaśnięcia zobowiązania dłużnika głównego, co skutkowało wadliwym określeniem zakresu postępowania dowodowego, a w konsekwencji naruszeniem art. 121 § 1, 187 § 1 i 191 O.p., poprzez zaniechanie ustalenia czy zobowiązania podatkowe, za które skarżący miał ponosić odpowiedzialność nie wygasły na skutek przedawnienia na dzień wydawania decyzji przez organ drugiej instancji. 4. Skarga kasacyjna. 4.1. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem Dyrektor Izby Skarbowej, reprezentowany przez pełnomocnika – będącego radcą prawnym – wywiódł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Kwestionując w niej w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucił mu naruszenie prawa materialnego i procesowego, tj.: 1) błędną wykładnię art. 118 Ordynacji podatkowej; 2) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 121 § 1, art. 187 § 1, art. 191 O.p., w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu wywiedzionego środka zaskarżenia, pełnomocnik organu, po przytoczeniu dotychczasowego przebiegu postępowania w sprawie oraz wyrażonego w zaskarżonym wyroku stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie stwierdził, że to iż poborca skarbowy w dniu 30 listopada 2009 r. na podstawie tytułów wykonawczych dokonał pobrania kwoty 1272,40 zł, którą zaliczono na koszty egzekucyjne, potwierdzają wpisy dokonane w poz. 228 - 235 tytułów wykonawczych o nr: SM 5/9685/05 (za 08/2005 r.), SM 5/10670/05 (za 09/2005 r.), SM 5/47/06 (za 10/2005 r.), SM 5/1185/06 (za 11/2005 r.), SM 5/2481/06 (za 12/2005 r.) - karty w aktach sprawy nr: 5-7, 11-13, 17-20, 22-25, 29-30. W tym kontekście autor skargi kasacyjnej zauważył, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyroki NSA: z dnia 20 maja 2009 r., sygn. akt II FSK 388/09 i z dnia 21 września 2010 r., sygn. akt I FSK 1472/09) prezentowany jest pogląd, że w sytuacji gdy zobowiązany na wezwanie poborcy skarbowego płaci dochodzoną należność pieniężną, a poborca w myśl art. 68 § 1 U.p.e.a. wystawia pokwitowanie odbioru pieniędzy, z chwilą zapłaty przez zobowiązanego całości lub części dochodzonej w postępowaniu egzekucyjnym kwoty pieniędzy, zobowiązany zostaje zawiadomiony o zastosowaniu środka egzekucyjnego w rozumieniu art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej. W związku z powyższym przyjęcie przez Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku założenia, że właściwe zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunku bankowego mogło w niniejszej sprawie skutecznie przerwać bieg terminu przedawnienia, w konsekwencji prowadzi do błędnej wykładni zawężającej art. 118 Ordynacji podatkowej. Końcowo reprezentujący Dyrektora Izby Skarbowej radca prawny wskazał, że pominięcie przez Sąd, że wpisy dokonane w poz. 228 - 235 tytułów wykonawczych potwierdzają w sposób niebudzący wątpliwości, że poborca wykonał środek egzekucyjny, tym samym zobowiązany został zawiadomiony o jego zastosowaniu i przyjęcie z tego powodu przez ten Sąd, że wadliwie określono zakres postępowania dowodowego, a w konsekwencji naruszono art. 121 § 1, art. 187 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej, doprowadziło do naruszenia przez Sąd tych przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie, od skarżącego na rzecz organu, kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. 5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna Dyrektora Izby Skarbowej w W. zasługuje na uwzględnienie. 5.1. Przede wszystkim nie można zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, że w zaskarżonej decyzji z dnia 19 maja 2011 r. organ podatkowy wadliwie określił zakres postępowania dowodowego, a w konsekwencji naruszył art. 121 § 1, art. 187 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej. Zdaniem WSA w Warszawie do powyższego naruszenia miało dojść w wyniku dokonania przez organ błędnej wykładni art. 118 O.p., przez pominięcie okoliczności, iż nie jest możliwe orzeczenie o odpowiedzialności akcesoryjnej członka zarządu osoby prawnej w razie wygaśnięcia zobowiązania dłużnika głównego, co skutkowało wadliwym określeniem zakresu postępowania dowodowego, a w konsekwencji naruszeniem art. 121 § 1, 187 § 1 i 191 O.p., poprzez zaniechanie ustalenia czy zobowiązania podatkowe, za które skarżący miał ponosić odpowiedzialność nie wygasły na skutek przedawnienia na dzień wydawania decyzji przez organ drugiej instancji. Powyższemu twierdzeniu przeczy treść zaskarżonej decyzji, z której wynika, że organ analizował zobowiązania podatkowe klubu pod kątem ich przedawnienia. Świadczy o tym już treść zaskarżonego orzeczenia, gdzie w części historycznej Sąd przytoczył rozważania Dyrektora Izby Skarbowej odnoszące się do kwestii przedawnienia zobowiązań podatkowych stowarzyszenia za okres od sierpnia do grudnia 2005 r. 5.2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie decyzji organu podatkowego mógł zarzucić co najwyżej błędną ocenę, że do przedawnienia przedmiotowych zobowiązań nie doszło. I Sąd ten chociaż wprost tego zarzutu nie sformułował w istocie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podważył ocenę organu podatkowego, że w sprawie nie doszło do przedawnienia zobowiązań podatkowych klubu za okres od sierpnia do grudnia 2005 r. Mianowicie zdaniem Sądu w sprawie doszło do przedawnienia zobowiązań podatkowych klubu za okres od sierpnia do listopada 2005 r. przed wydaniem wobec skarżącego decyzji z dnia 19 maja 2011 r. orzekającej o jego solidarnej odpowiedzialności za te zobowiązania wraz z klubem i innymi członkami zarządu. W konsekwencji, zgodnie z poglądem wyrażonym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia marca 2009 r., sygn. akt I FSK 346/08, że wygaśnięcie zobowiązania pierwotnego dłużnika zwalnia z odpowiedzialności osobę trzecią, na której ciąży akcesoryjna odpowiedzialność za tenże dług, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że organ drugiej instancji może orzekać o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej po upływie terminu o którym mowa w art. 118 § 1 O.p. ale jedynie do momentu przedawnienia zobowiązania dłużnika głównego. 5.3. Powyższy pogląd z wyroku I FSK 346/08 oraz związaną nią konstatację Sądu pierwszej instancji Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie podziela. Odpowiedzialność bowiem jaką, na gruncie Ordynacji podatkowej, ponoszą osoby trzecie jest, co warto podkreślić, odpowiedzialnością akcesoryjną i następczą (szerzej na ten temat R. Dowgier [w:] cyt. wyżej Komentarzu, op. cit, str. 442 i nast.) oraz w uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 09.03.2009 r., sygn. I FSK 4/08), a nie odszkodowawczą. Źródłem odpowiedzialności akcesoryjnej jest cudze zobowiązanie (tu: podatkowe), które nie zostało wykonane. Innymi słowy, jest to odpowiedzialność, jaką prawem określony krąg osób ponosi za cudzy dług (tu: podatkowy). Stąd też ażeby osoba trzecia mogła ponieść taką odpowiedzialność koniecznym jest powstanie zobowiązania, którego pierwotny dłużnik nie wykonał. Konstatacja taka ujawnia zatem istnienie ścisłej więzi między owym długiem (pierwotnym) a odpowiedzialnością, jaką za tenże dług ponoszą osoby trzeciej, na którą zresztą judykatura zwraca uwagę (por. m. in.: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 04.12.2008 r., sygn. II UZP 6/08, M. P. Pr. z 2009 r., nr 2, str. 94, także Biul. SN z 2008 r., nr 12, poz. 20). Więź owa sprawia przy tym, że odpowiedzialność osoby trzeciej nie powstanie dopokąd nie powstanie zobowiązanie pierwotne (oraz nie zaistnieją dodatkowe, prawem określone, okoliczności), jak też powoduje jej ustanie z momentem wygaśnięcia z jakiegokolwiek powodu zobowiązania pierwotnego (zob. wyrok I FSK 346/08). 5.4. Pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej we wniesionym środku zaskarżenia powyższej wykładni art. 118 O.p. nie kwestionuje. Natomiast za pomocą sformułowanych zarzutów – co wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej - podważa pogląd Sądu pierwszej instancji o przedawnieniu zobowiązań podatkowych klubu za okres od sierpnia do listopada 2005 r. Zdaniem organu podatkowego zobowiązania te nie przedawniły się gdyż poborca skarbowy w dniu 30 listopada 2009 r. na podstawie tytułów wykonawczych dokonał pobrania kwoty 1272,40 zł, którą zaliczono na koszty egzekucyjne, co potwierdzają wpisy dokonane w poz. 228 - 235 tytułów wykonawczych o nr: SM 5/9685/05 (za 08/2005 r.), SM 5/10670/05 (za 09/2005 r.), SM 5/47/06 (za 10/2005 r.), SM 5/1185/06 (za 11/2005 r.), SM 5/2481/06 (za 12/2005 r.) - karty w aktach sprawy nr: 5-7, 11-13, 17-20, 22-25, 29-30. 5.5. Z kolei Sąd pierwszej instancji wniosek o przedawnieniu spornych zobowiązań przed wydaniem decyzji organu odwoławczego wyprowadził odpowiednio: odnośnie sierpnia i września 2005 r., z faktu, iż środek egzekucyjny za te miesiące został zastosowany jeszcze przed rozpoczęciem biegu okresu przedawnienia. Bieg terminu przedawnienia nie został więc przerwany a w konsekwencji, zobowiązania te przedawniły się z dniem 31 grudnia 2010 r., to jest przed wydaniem decyzji przez organ drugiej instancji; natomiast odnośnie października i listopada 2005 r. z okoliczności, że bieg terminu zobowiązań podatkowych klubu za październik i listopad 2005 r. przerwany został przez zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego (za październik w dniu 9 stycznia 2006 r. i za listopad w dniu 8 lutego 2006 r.), o czym stowarzyszenie zostało powiadomione. W konsekwencji termin przedawnienia tych zobowiązań biegł na nowo od 10 stycznia 2006 r. i 9 lutego 2006 r., zatem zobowiązania te przedawniły się odpowiednio 10 stycznia 2011 r. i 9 lutego 2011 r., a więc przed dniem wydania decyzji przez organ drugiej instancji. 5.6. W skardze kasacyjnej brak jest argumentów podważających to stanowisko Sądu pierwszej instancji co do przedawnienia zobowiązań podatkowych klubu przed wydaniem decyzji organu odwoławczego. Zatem wobec związania Naczelnego Sadu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polemika z tą argumentacją Sądu pierwszej instancji, w niniejszym uzasadnieniu nie może mieć miejsca. Ustalenia te zatem należy przyjąć za wiążące w sprawie. Przypomnieć bowiem należy, że zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpatrując sprawę na skutek skargi kasacyjnej związany jest jej granicami, tj. treścią przytoczonych w niej podstaw kasacyjnych oraz treścią i zakresem zawartego w niej wniosku. Związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza zatem, że zakres kontroli orzeczenia wydanego w pierwszej instancji wyznacza sama strona wnosząca ten środek zaskarżenia. Jeżeli, więc nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. - a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły - to Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej. 5.7. W związku z zarzutami skargi kasacyjnej (w głównej mierze w związku z ich uzasadnieniem) ocenie poddać należy okoliczność czy rzeczywiście, jak podał Sąd pierwszej instancji z akt sprawy przedstawionych temu Sądowi brak jest dowodów pozwalających na ustalenie, czy i kiedy doszło do pobrania przez poborcę skarbowego kwoty 1272,40 złotych. Oraz ewentualnie tego, czy takie działanie poborcy skarbowego mogło doprowadzić do przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych klubu za okres od sierpnia do grudnia 2005 r. 5.8. W granicach przedstawionego wyżej zakresu rozpoznania sprawy przez Sąd kasacyjny, podzielić należy przywołany w skardze kasacyjnej pogląd z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, że w sytuacji gdy zobowiązany na wezwanie poborcy skarbowego płaci dochodzoną należność pieniężną, a poborca w myśl art. 68 § 1 U.p.e.a. wystawia pokwitowanie odbioru pieniędzy, z chwilą zapłaty przez zobowiązanego całości lub części dochodzonej w postępowaniu egzekucyjnym kwoty pieniędzy, zobowiązany zostaje zawiadomiony o zastosowaniu środka egzekucyjnego w rozumieniu art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej. W istocie też w aktach administracyjnych sprawy znajdują się dokumenty wskazane w skardze kasacyjnej, potwierdzające pobranie kwot kosztów postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych dotyczących zobowiązań podatkowych klubu za okres od sierpnia do grudnia 2005 r. Rację ma zatem organ podatkowy, twierdząc że na podstawie art. 70 § 4 O.p. w dniu 30 listopada 2009 r. przerwany został bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych klubu za sierpień – grudzień 2005 r. A skoro tak to decyzja organu odwoławczego z dnia 19 maja 2011 r. wydana została przed upływem terminu przedawnienia tych zobowiązań. 5.9. Zatem za uzasadniony należało uznać sformułowany w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 121 § 1, art. 187 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej, przez pominięcie przez Sąd, że wpisy dokonane w poz. 228 - 235 tytułów wykonawczych potwierdzają w sposób niebudzący wątpliwości, że poborca wykonał środek egzekucyjny, tym samym zobowiązany został zawiadomiony o jego zastosowaniu. 5.10. Mając na uwadze wszystkie przedstawione okoliczności należało na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. uchylić zaskarżony wyrok i sprawę przekazać Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 203 pkt 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło