I SAB/Wa 69/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. P. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] maja 2010 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], oznaczenie hip. "[...]"[...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz J. P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z [...] lutego 2012 r. J. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania jego wniosku z [...] maja 2010 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. hip. “[...]"[...]. Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym sprawy. Wskazana na wstępie nieruchomość, stanowiąca własność Z. P., objęta została działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279) i na podstawie art. 1 tego dekretu przeszła na własność Gminy W., a następnie na mocy art. 32 ust. 2 ustawy z 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz.U. Nr 14, poz. 130 ze zm.) na własność Skarbu Państwa. Wnioskiem z [...] maja 2010 r. J. P. (na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w K. z [...] kwietnia 1976 r. sygn. akt [...] Ns. [...] spadek po Z. P. nabył K. P., a po jego śmierci na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla K. z [...] czerwca 1989 r. sygn. akt [...] NS [...] spadek nabył J. P.) złożył wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...]. Pismem z [...] maja 2010 r. Prezydent W. zwrócił się do Urzędu W. Delegatura Biura Gospodarki Nieruchomościami dla Dzielnicy [...] o przesłanie akt własnościowych dotyczących przedmiotowej nieruchomości, które zostały przekazane do organu przy piśmie z [...] czerwca 2010 r., znak: [...]. Kolejne czynności w sprawie dotyczącej rozpoznania wniosku J. P. o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość nastąpiły w lipcu 2011 r., po tym jak skarżący w dniu [...] czerwca 2011 r. wniósł zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie wynikającym z art. 35 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm., dalej: "k.p.a."). Pismem z [...] lipca 2011 r., znak: [...] organ zwrócił się do Urzędu W. Delegatura Biura Geodezji i Katastru w Dzielnicy [...] o wydanie wydruku informacji z rejestru gruntów dla działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] z obrębu [...] i nr [...], [...], [...], [...], [...] z obrębu [...] oraz odbitki z mapy sytuacyjnej z naniesionymi granicami działek ewidencyjnych oraz granicami hipotecznymi. Żądane informacje z rejestru gruntów otrzymał przy piśmie z [...] lipca 2011 r. Zwrócił się też do Urzędu W. Delegatura Biura Gospodarki Nieruchomościami dla Dzielnicy [...] o przesłanie akt własnościowych dotyczących przedmiotowej nieruchomości, otrzymując zwrotną informację, że akta zostały już Prezydentowi W. przekazane przy piśmie z [...] czerwca 2010 r. Pismem z [...] lipca 2011 r. znak: [...] organ poinformował J. P. o niemożności rozpatrzenia wniosku w terminie przewidzianym w art. 35 k.p.a., z uwagi na konieczność wnikliwego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz konieczność zgromadzenia dokumentów. Wskazując jednocześnie, że przewidywany termin rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], nastąpi do dnia [...] listopada 2011 r. W wyniku rozpoznania zażalenia J. P. na niezałatwienie sprawy w terminie Wojewoda [...] postanowieniem z [...] lipca 2011 r., nr [...] uznał je za uzasadnione i wyznaczył organowi dodatkowy termin rozpatrzenia sprawy do dnia [...] listopada 2011 r. Pismem z [...] marca 2012 r. Prezydent W. zwrócił się do Urzędu W. Wydział Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] o udzielenie informacji czy teren przedmiotowej nieruchomości objęty został jakąkolwiek decyzją lokalizacyjną, kiedy rozpoczęto i ewentualnie zakończono prace związane z jej realizacją oraz czy teren przedmiotowej nieruchomości przed zrealizowaniem inwestycji był zagospodarowany przez osobę (lub instytucję) inną niż poprzedni właściciel lub jego następca prawny. Prosząc jednocześnie o kserokopię dokumentów potwierdzających żądane informacje. W celu ustalenia daty utraty władania nieruchomością przez byłego właściciela (daty wejścia inwestora w teren) organ pismem z [...] marca 2012 r. zwrócił się do Zarządu Dróg Miejskich w W. o informację na podstawie jakich decyzji i w jakiej dacie część przedmiotowej nieruchomości została zajęta pod budowę ul. [...] (dz. ew. nr [...] z obr. [...]). Z uwagi na niedotrzymanie terminu wskazanego przez Wojewodę pismem z [...] marca 2012 r. organ poinformował skarżącego, że z uwagi na konieczność zgromadzenia dokumentów, w szczególności tych, o które zwrócił się do Wydziału Architektury i Budownictwa w Dzielnicy [...] oraz do Zarządu Dróg Miejskich w W., nie był w stanie rozpoznać wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] w terminie określonym w art. 35 k.p.a. Informując jednocześnie, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostanie zakończone w terminie do dnia [...] czerwca 2012 r. Wobec niezałatwienia przez Prezydenta W. sprawy w wyznaczonym przez organ wojewódzki terminie, J. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność organu. W jej uzasadnieniu podniósł, że mimo iż sprawa toczy się od dwóch lat, nie została do dnia wniesienia skargi rozpoznana, a termin jej załatwienia, który został wyznaczony w postanowieniu Wojewody [...] z [...] lipca 2011 r., tj. rozpoznanie sprawy w terminie do dnia [...] listopada 2011 r., nie został dochowany. W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uroszczonym oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Organ stwierdził, że skarżący pismem z [...] marca 2012 r. został poinformowany o tym, że w sprawie wystąpiły trudności w ustaleniu dokładnej daty pozbawienia poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego faktycznej możliwości władania przedmiotową działką oraz, że wystąpiono do właściwych organów z prośbą o informacje na temat zagospodarowania omawianej nieruchomości. Jednocześnie zawierało informację o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie zakończenia postępowania. Organ poinformowany o wniosku J. P. dotyczącego trybu rozpoznania skargi, nie wniósł w tym przedmiocie sprzeciwu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: skarga jest uzasadniona. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na zasadzie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: "P.p.s.a."), zgodnie z którym Sąd rozpoznaje sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a pozostałe strony nie wniosą sprzeciwu w terminie 14 dni. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Przedmiotem skargi J. P. jest bezczynność Prezydenta W., polegająca na nierozpoznaniu wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], oznaczonej hip. "[...]"[...]. Na wstępie podnieść należy, iż bezczynność organu zachodzi, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów będą miały natomiast znaczenie przy ocenie Sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, w rozumieniu art. 149 § 1 zd. drugie P.p.s.a., czy też nie. Zgodnie z ustanowioną w art. 12 k.p.a zasadą szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Artykuł 36 § 1 k.p.a. nakłada natomiast na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. (od dnia [...] kwietnia 2011 r. także o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w przepisie szczególnym), z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy, stwierdzić należy, że wystąpiły w niej niewątpliwie przesłanki, uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta m.st. Warszawy, a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 P.p.s.a. (a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym przez Sąd terminie). Bezsporne jest bowiem, że organ, wbrew obowiązkom wynikającym z ww. przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, nie rozpoznał sprawy i w dacie orzekania nadal pozostaje w zwłoce. Wniosek o przyznanie odszkodowania (złożony przez J. P. - spadkobiercy przeddekretowej właścicielki) wpłynął do organu w dniu [...] maja 2010 r., co wynika z umieszczonej na piśmie prezentaty. Od tego też momentu rozpoczął swój bieg, określony w art. 35 § 3 k.p.a. termin do załatwienia sprawy nim objętej. Zgodnie bowiem z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony, jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Zatem termin, w którym postępowanie to winno ulec zakończeniu upłynął najpóźniej w dniu [...] lipca 2010 r. Tymczasem, mimo upływu około dwóch lat od wniesienia ww. wniosku, Prezydent W. nie zakończył zainicjowanego nim postępowania i nie podjął rozstrzygnięcia w sprawie. Wprawdzie w toku tego postępowania organ dokonywał szeregu czynności zmierzających do załatwienia sprawy, o czym informował stronę, jednakże podnieść należy, że czynności te zainicjowane zostały wpływem do organu zażalenia J. P. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. Pierwszą i jedyną czynnością, która nastąpiła po wpłynięciu przedmiotowego wniosku o przyznanie odszkodwania było pismo z [...] maja 2010 r., którym Prezydent W. zwrócił się o akta własnościowe nieruchomości położnej w W. przy ul. [...], a następnej czynności dokonał dopiero w lipcu 2011 r. zwracając się o dokumentację kartograficzną i geodezyjną niezbędną do rozpoznania sprawy. Pierwszy raz organ poinformował stronę o konkretnym dodatkowym terminie załatwienia sprawy dopiero przy piśmie z [...] lipca 2011 r. nr [...], wyznaczając go wówczas do dnia [...] listopada 2011 r. Bezskuteczne natomiast okazało się wyznaczenie dodatkowego terminu zakończenia postępowania przez Wojewodę [...] w postanowieniu z [...] lipca 2011 r. Taki sposób postępowania organu godzi niewątpliwie w zasadę szybkości postępowania, zaś kolejne przedłużanie terminu jego zakończenia, stanowi nadużycie instytucji przewidzianej w art. 36 § 1 k.p.a., zmierzające w istocie wyłącznie do próby uchylenia się od skutków zwłoki w załatwieniu sprawy. W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu powyższego wniosku uznać należało za w pełni uzasadniony, co skutkować musiało wyznaczeniem organowi dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Wyznaczając ten termin, Sąd miał na względzie zarówno określone w przepisach procedury administracyjnej terminy obligujące organ administracji publicznej do rozstrzygnięcia sprawy, jak też realną możliwość jej załatwienia przez organ w wyznaczonym wyrokiem terminie. W ocenie Sądu nie ma natomiast usprawiedliwionych podstaw do stwierdzenia, że bezczynność ta miała charakter rażący. Jak wynika bowiem z akt sprawy organ podjął starania polegające na gromadzeniu materiału niezbędnego do rozpoznania przedmiotowego wniosku, a strona informowana była o podejmowanych czynnościach organu w toku prowadzenia postępowania poprzez przesyłanie do jej wiadomości korespondencji prowadzonej z poszczególnymi Delegaturami Urzędu W. w Dzielnicy [...], Wydziałem Architektury i Budownictwa czy Zarządem Dróg Miejskich (tytułem przykładu można tu wymienić pisma z: [...].05.2010 r. nr [...]; [...].07.2011 r. nr [...]; [...].03.2012 r. [...]). Na obecnym etapie organ gromadzi materiał dowodowy pozwalający ustalić dokładną datę pozbawienia poprzedniego włąściciela lub jego następcy prawnego faktycznej możliwości władania przedmiotową nieruchomością. Organ wskazał również, aczkolwiek z naruszeniem art. 36 § 1 k.p.a., termin zakończenia postępowania ([...].06.2012 r.), który w dacie rozpoznawania sprawy jeszcze nie upłynął. Skoro zatem niezałatwienie sprawy objętej wnioskiem z [...] maja 2010 r. w terminie określonym w przepisach procedury administracyjnej, jest konsekwencją zaistniałych obiektywnie weryfikowalnych przeszkód uniemożliwiających organowi administracji publicznej terminowe podjęcie rozstrzygnięcia, a strona informowana była o podejmowanych w toku postępowania czynnościach procesowych organu, to zaistniałej w takim stanie faktycznym bezczynności, mimo że trwa już ona około dwóch lat, nie można zakwalifikować jako rażącej. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 119 pkt 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.