II SA/Bk 52/12
WyrokWSA w Białymstoku2012-03-28
Skład orzekający: Danuta Tryniszewska-Bytys, Stanisław Prutis, Mirosław Wincenciak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków może dokonać zmiany funkcji budynku z "inny niemieszkalny" na "mieszkalny" na podstawie dokumentów wskazujących na mieszkalny charakter budynku, czy też wymaga to uprzedniej decyzji organu administracji budowlanej o zmianie sposobu użytkowania obiektu?Ratio decidendi
Organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie może samodzielnie dokonać zmiany funkcji budynku z "inny niemieszkalny" na "mieszkalny", jeśli zatwierdzony projekt budowlany określa go jako "domek letniskowy". Aktualizacja ewidencji musi odzwierciedlać istniejący stan prawny, a nie go tworzyć. Zmiana funkcji budynku wymaga uprzedniej decyzji organu administracji budowlanej w sprawie zmiany sposobu użytkowania obiektu, wydanej w trybie art. 71 Prawa budowlanego. Bez takiej decyzji organ ewidencji nie może dokonać zmiany w zapisie, gdyż wykraczałoby to poza jego kompetencje.Stan faktyczny
Skarżący D. C. wniósł o zmianę funkcji budynku na działce nr 241/29 z "inny niemieszkalny" na "mieszkalny", argumentując, że wybudowany domek letniskowy spełnia wymogi budynku mieszkalnego. Organy geodezyjne odmówiły zmiany, wskazując na sprzeczność z dokumentacją architektoniczno-budowlaną i brak decyzji o zmianie sposobu użytkowania budynku. Skarżący podniósł zarzuty dotyczące stosowania nieobowiązujących przepisów i błędnej interpretacji przepisów. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając stanowisko organów za prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.),, sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 marca 2012 r. sprawy ze skargi D. C. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.
Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności.
Decyzją z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] Burmistrz Miasta R. ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania działki nr 241/29 położonej w R., stanowiącej własność D. C. Teren inwestycji przeznaczono na budowę domku letniskowego, konstrukcji drewnianej z dachem dwuspadowym, z poddaszem użytkowym o wymiarach 10,0 m x 8,0 m. Następnie decyzją z dnia [...] sierpnia 1996 r. nr [...] Urzędu Rejonowego w G., w oparciu o projekt zagospodarowania działki, udzielono D. C. pozwolenia na budowę przedmiotowego domku letniskowego.
Starosta G. w dniu 27 września 2006 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wyłączenia działki nr 241/29 z produkcji rolnej. Decyzją z dnia [...] października 2006 r. wprowadzono zmianę rodzaju użytkowania gruntu w ten sposób, że dotychczasowy klasoużytek gruntowy ŁVI zastąpiono użytkiem Bi (tereny zabudowane inne). Budynek znajdujący się na przedmiotowej działce został dopisany do jednostki rejestrowej G. 669, po przeprowadzonej na zlecenie Starosty G. modernizacji operatu ewidencji gruntów i założeniu operatu ewidencji budynków dla obrębu R. Operat ewidencji gruntów i budynków zaczął obowiązywać od 2 października 2006 r. Funkcję użytkową tego budynku zapisano wówczas jako "inne budynki niemieszkalne".
Pismem z dnia 2 września 2008 r. D. C. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] października 2006 r. w części dotyczącej umieszczenia w rejestrze budynku o funkcji "inne niemieszkalne". We wniosku podał, że po pierwsze postępowanie miało dotyczyć tylko zmiany kwalifikacji gruntu. Po wtóre budowany budynek spełnia wszystkie wymogi budynku mieszkalnego i powinien być zaewidencjonowany jako taki budynek zgodnie z § 65 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Następnie pismem z dnia 3 listopada 2008 r. inwestor zgłosił zmiany danych budynku letniskowego wraz z wykazem zmian danych ewidencyjnych dotyczących tego budynku. Na podstawie tych dokumentów zaktualizowane zostały powierzchnia zabudowy oraz rok zakończenia budowy. Kod funkcji użytkowej budynku (inne niemieszkalne) oraz rodzaj materiału, z którego wykonane zostały ściany zewnętrzne (mur) pozostały bez zmian. Decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. odmówiono wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] października 2006 r. z tego względu, że dotyczyła on tylko i wyłącznie zmiany rodzaju użytkowania gruntu.
W związku z powyższym, wnioskiem z dnia 5 sierpnia 2011 r. D. C. wystąpił do Starosty G. o dokonanie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków obejmującej zmianę kodu funkcji użytkowej budynku znajdującego się na działce nr 241/29 z "10 - inne niemieszkalne" na "1 - mieszkalne". Jako podstawę tej zmiany wskazał rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych, które definiując klasę budynków mieszkalnych jednorodzinnych jednoznacznie określa je jako "Samodzielne budynki takie jak: pawilony, wille, domki wypoczynkowe, leśniczówki, domy mieszkalne w gospodarstwach rolnych, rezydencje wiejskie, domy letnie itp.". Wnioskodawca wskazał, że rozporządzenie określa budynki mieszkalne jako obiekty budowlane których, co najmniej połowa całkowitej powierzchni użytkowej jest wykorzystywana dla celów mieszkalnych. Projekt budowlany w oparciu o który powstaje przedmioty dom zawiera takie pomieszczenia jak sypialnie, pokój dzienny i kuchnię, które w sposób nierozerwalny są podstawowymi elementami budynku mieszkalnego. Wskazano, że kwalifikacja kategorii – inne niemieszkalne odnosi się do grup budynków obejmujących m.in. takie budowle jak: budynki gospodarstw rolnych, budynki przeznaczone do sprawowania kultu religijnego i czynności religijnych.
W związku z tym wnioskiem Starosta G. zobowiązał inwestora do przedłożenia zgody na zmianę sposobu użytkowania przedmiotowego budynku oraz przyjętego do państwowego zasobu geodezyjno -kartograficznego wykazu zmian danych budynkowych ze zaktualizowanymi danymi ewidencyjnymi.
Skarżący nie przedłożył wymaganej dokumentacji. Złożył natomiast następujące dokumenty: protokół ze sprawdzenia zgłoszonych do przyłączenia do sieci urządzeń elektrycznych zasilania domku letniskowego, decyzję o pozwoleniu na budowę domku letniskowego, projekt architektoniczno – budowlany tego domku, wyrok NSA z [...] kwietnia 2003 r., [...] (w sprawie zwrotu nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych w związku z wydatkami poniesionymi na budowę z treści którego wynika, że fakt przeznaczenia wydatków na budowę budynku letniskowego nie pozbawia podatnika możliwości skorzystania z tzw. ulgi budowlanej, gdyż budynek letniskowy jest także budynkiem mieszkalnym), zawiadomienie UM w R. w sprawie nadania numeru adresowego dla działki nr 241/29, protokół kontroli z dnia 20 czerwca 2006 r. przeprowadzonej przez PINB w G., protokół kontroli z dnia 12 stycznia 2009 r. stanu technicznego przewodów dymowych, kominowych, wentylacyjnych oraz podłączeń do przewodów oraz protokół odbioru tych przewodów, protokoły z dnia 21 stycznia 2009 r. z badania skuteczności samoczynnego wyłączania zasilania oraz z pomiaru rezystancji obwodów elektrycznych niskiego napięcia, oświadczenie kierownika budowy i inspektora nadzoru z dnia 28 czerwca 2011 r. o zakończeniu prac budowlanych, zawiadomienie z dnia 4 sierpnia 2011 r. o zakończeniu budowy domku letniskowego i zamiarze przystąpienia do jego użytkowania, świadectwo charakterystyki energetycznej, zawiadomienie z dnia 11 sierpnia 2011 r. o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do użytkowania. Z pisma nadesłanego przez PINB w G. z dnia 10 października 2011 r. wynika, że zawiadomienie o zakończeniu budowy złożone przez inwestora wpłynęło do organu nadzoru budowlanego w dniu 11 sierpnia 2011 r. i dotyczyło budowy domku letniskowego, wybudowanego zgodnie z pozwoleniem z dnia [...] września 1996 r.
Decyzją z dnia [...] października 2011 r. nr [...], na podstawie art. 104 kpa i art. 22 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne, Starosta G. odmówił wprowadzenia wnioskowanej zmiany. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że zgromadzona w aktach sprawy dokumentacja, w tym także ta złożona przez samego inwestora, potwierdza letniskowy charakter przedmiotowego budynku. Uwzględnienie wniosku spowodowałoby, że zapis funkcji tego budynku jako mieszkalna byłby w sprzeczny z dokumentacją architektoniczno-budowlaną. W sprawie nie przedstawiono żadnego dokumentu świadczącego o fakcie przeprowadzenia postępowania dotyczącego zmiany sposobu użytkowania i przeznaczenia budynku na cele mieszkalne. Organ wyjaśnił, że aktualizacja operatu ewidencyjnego odbywa się zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. (Dz. U. nr 38, poz. 454). Zgodnie z § 65 tego rozporządzenia przynależność budynku do odpowiedniego rodzaju ustala się na podstawie zasad Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT), prowadzonej w oparciu o przepisy o statystyce publicznej. Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych (Dz. U. nr 112, poz. 1317 ze zm.) atrybut "10" jakim oznacza się budynki niemieszkalne obejmuje między innymi pozostałe budynki niemieszkalne, gdzie indziej nie wymienione, wśród których zawierają się również budynki letniskowe. Powołując się na wyrok WSA w Szczecinie z 24 lutego 2010 r. II SA/Sz 1386/2009 LexPolonica nr 2248053 wskazano, że problematykę zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części oraz procedury związane z legalnym dokonaniem zmiany sposobu użytkowania określa przepis art. 71 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 243, póz. 1623 ze zm.).
Z decyzją tą nie zgodził się D. C. i wniósł odwołanie. Podniósł, że sposób użytkowania budynku jest nierozerwalnie związany z jego funkcją użytkową. Odwołujący się zarzucił, że organ pominął fakt iż z dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy wynika, że na jego działce powstał dom letniskowy z funkcją użytkową budynku mieszkalnego. Zdaniem strony, przyjęcie interpretacji organu, zgodnie z którą budowany przez niego dom ma funkcję "nie mieszkalną", prowadzi do przyjęcia, że jest to budynek gospodarczy czy też budynek magazynowy dla działalności rolniczej. Strona zarzuciła również, że organ w uzasadnieniu decyzji powołał się na nieobowiązujące od dnia 1 stycznia 2011 r. rozporządzenie RM w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych. Stwierdzenie, że wedle terminologii stosowanej w ewidencji budynków, budynki letniskowe stanowią "inne budynki niemieszkalne", zdaniem strony, nie ma umocowania prawnego w świetle aktualnie obowiązującego rozporządzenia RM z dnia 10 grudnia 2010 r. w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych.
P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B., decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...], utrzymał w mocy kwestionowaną decyzję. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że wprowadzenie wnioskowanej zmiany byłoby sprzeczne z dokumentacja architektoniczno – budowlaną a także z zapisem operatu ewidencji gruntów i budynków dla gruntu w przedmiotowej działce oznaczonego symbolem "Bi" – inne tereny zabudowane, jako zajętego pod budynki i urządzenia związane z wypoczynkiem. Zasadnie też zdaniem organu odwoławczego, przyjęto w sprawie, że uwzględnienie wniosku będzie możliwe po przeprowadzeniu postępowania dotyczącego zmiany sposobu użytkowania budynku. Odnośnie zarzutu dotyczącego zastosowania nieobowiązującego rozporządzenia, organ II instancji uznał, że uchybienie to nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia, gdyż organ I instancji rozstrzygnął sprawę w oparciu o obowiązujące przepisy.
Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego złożył D. C. i wniósł o stwierdzenie jej nieważności. Zarzucił, że zgromadzony z sprawie materiał dowodowy prowadzi do odmiennych wniosków niż przyjęły organy. Zdaniem skarżącego z materiału tego wynika, że na jego działce mógł powstać wyłącznie dom letniskowy, którego funkcja użytkowa jako budynku wykorzystywanego do celów wypoczynkowych, a tym samym mieszkaniowych została zaakceptowana w formie zatwierdzonego projektu budowlanego a ponadto zdefiniowana w rozporządzeniu RM z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych i rozporządzeniu RM z dnia 10 grudnia 2010 r. w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych. Ponownie skarżący podniósł, że przyjęcie interpretacji organów prowadzi do wniosku, że budowany przez niego dom powstawał na początku jako dom letniskowy służący do wypoczynku po czym po wprowadzeniu "z urzędu" zmian w operacie jego funkcja została zmieniona na budynek "inny niemieszkalny". Zmiana ta uniemożliwia skarżącemu zameldowanie się w tym budynku. Nadto skarżący wywiódł, że wbrew temu co twierdzą organy, w sprawie ma zastosowanie Klasyfikacja Obiektów Budowlanych, albowiem odesłanie do tej kwalifikacji zawarte jest w rozporządzeniu RM z dnia 10 grudnia 2010 r. w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych. Klasyfikacja Obiektów Budowlanych definiuje natomiast przynależność domów letniskowych do kategorii domów mieszkalnych. Skarżący wywiódł, że projekt budowlany w oparciu o który powstał przedmiotowy budynek zawiera wyłącznie takie pomieszczenia, które w sposób nierozerwalny są podstawowymi elementami budynku mieszkalnego i pomieszczenia te stanowią ponad 50% powierzchni użytkowej budynku. W ocenie skarżącego powołanie się w decyzji organu I instancji na przepisy uchylonego przed ogłoszeniem tej decyzji rozporządzenia RM z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych powinno skutkować jej uchyleniem a nie utrzymaniem w mocy. Końcowo zarzucono, że kwestionowana decyzja nie uwzględnia treści uzasadnienia wyroku NSA z [...] kwietnia 2003 r., [...].
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje:
Zarzuty i argumenty skargi nie podważają legalności zaskarżonej decyzji, dlatego też skarga została oddalona.
W rozpoznawanej sprawie sadowoadministracyjnej pomiędzy jej stronami: skarżącym oraz organami geodezji i kartografii doszło do sporu co do procedury aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, obejmującej zmianę kodu funkcji użytkowej budynku znajdującego się na działce nr 241/29 z "10-inne niemieszkalne" na "1-mieszkalne". Organy geodezji odmówiły aktualizacji wyrażając pogląd, iż jej dokonanie wymaga uprzedniej zgody na zmianę sposobu użytkowania przedmiotowego budynku, wyrażonej przez odpowiedni organ budowlany. Zdaniem skarżącego, aktualizacja może być dokonana przez organy geodezji i kartografii w oparciu o przedłożone przez skarżącego dokumenty, iż wybudowany budynek letniskowy jest – w ujęciu funkcjonalnym – budynkiem mieszkalnym. W sporze tym rację przyznać należy organom geodezji i kartografii. Odmowa aktualizacji wpisu w ewidencji była uzasadniona, albowiem przedłożone przez skarżącego dokumenty i materiały (w tym także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z [...] kwietnia 2003 r.) nie mogły stanowić podstawy do dokonania aktualizacji operatu ewidencyjnego.
Zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), wprowadzenie zmian ewidencyjnych może nastąpić w dwojakim trybie: albo w trybie czynności materialno-technicznej w postaci wprowadzenia do bazy danych zmiany na podstawie udokumentowanego zgłoszenia zmiany, o którym organ tylko zawiadamia, albo w drodze decyzji. Tę drugą formę rozstrzygnięcia, zgodnie z przepisem § 47 ust. 3 rozporządzenia, stosuje organ wtedy, gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów. Wówczas starosta przeprowadza w sprawie tej aktualizacji postępowanie administracyjne, które kończy się decyzją wprowadzającą zmiany lub odmawiającą wprowadzenia żądanej zmiany.
Podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności, to jest utrzymywania operatu w zgodności z aktualnymi dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi (§ 44 pkt 2 rozporządzenia). Aktualizacja zaś operatu ewidencyjnego następuje przez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (§ 45 ust. 1 rozporządzenia). Przepisy rozporządzenia posługują się pojęciem aktualizacji ewidencji, a nie jej prostowania. Usuwanie zatem błędów lub omyłek w ewidencji w ramach jej "aktualizacji" nie jest wyłączone, jednakże pod warunkiem, że uzasadnia to aktualny stan prawny, który ewidencja gruntów ma odzwierciedlać, a nie tworzyć (z uzasadnienia wyroku WSA w Krakowie z dnia 16.04.2008 r., III SA/Kr 119/08, ONSA i WSA 2010/2/26, LEX nr 570377).
Podkreślić należy, iż ewidencja gruntów i budynków ma służyć odzwierciedleniu (zapisaniu) aktualnego stanu prawnego, a nie tworzeniu nowego stanu prawnego. Zgodnie z § 47 ust. 1 rozporządzenia, aktualizacji operatu ewidencyjnego dokonuje się niezwłocznie po uzyskaniu przez starostę odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych. W przypadku ewidencji budynków, podstawą aktualizacji zapisów ewidencyjnych są zmiany wynikające z dokumentacji architektoniczno-budowlanej, gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej (§ 46 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia). A zatem, gdy chodzi o ewidencję budynków, dla oznaczenia funkcji podstawowej budynku (§ 63 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia) decydujące znaczenie ma dokumentacja architektoniczno-budowlana w postaci zatwierdzonego projektu budowlanego. W dokumentacji architektonicznego-budowlanej mogą zachodzić zmiany. Zgodnie z art. 36 "a" Prawa budowlanego, istotne odstąpienie od projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, co wiąże się z obowiązkiem sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego (art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego).
Organy prowadzące ewidencję budynków, która powinna w swoich zapisach odzwierciedlać stan prawny, a nie tworzyć nowego, obowiązane są prowadzić zapisy w oparciu o dokumentację architektoniczno-budowlaną (projekt budowlany), z uwzględnieniem ewentualnych zmian zaszłych w tej dokumentacji. Aby zatem dokonać zmian w zakresie funkcji podstawowej budynku (§ 63 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia) innej niż z projekcie budowlanym, zatwierdzonym pozwoleniem na budowę, organ ewidencji (który sam nie może być twórcą stanu prawnego), winien mieć podstawę w rozstrzygnięciu kompetentnego organu administracji budowlanej. Podstawę do dokonania zmian w ewidencji, w sytuacji budynku już wybudowanego może być decyzja właściwego organu budowlanego w sprawie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, wydana w trybie art. 71 Prawa budowlanego. Bez wydania decyzji o zmianie sposobu użytkowania budynku przez organ administracji budowlanej, organ ewidencji nie może dokonać zmiany w zapisie ewidencji co do funkcji tego budynku, albowiem w takiej sytuacji organ ewidencji wykracza poza swoje kompetencje stając się twórcą nowego stanu prawnego, a nie jedynie "notariuszem" zmian wprowadzonych przez organ administracji budowlanej.
Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż skarżący, na podstawie zatwierdzonego projektu architektoniczno-budowlanego, wybudował obiekt budowlany określony jako domek letniskowy, który w ewidencji budynków został wpisany jako "inny niemieszkalny". Obecnie skarżący w oparciu o szereg złożonych dokumentów wykazuje, że na jego działce powstał dom letniskowy z funkcją użytkową budynku mieszkalnego. Skarżący wywodzi, że projekt budowlany, w oparciu o który powstał przedmiotowy budynek zawiera wyłącznie takie pomieszczenia, które w sposób nierozerwalny są podstawowymi elementami budynku mieszkalnego i pomieszczenia te stanowią ponad 50 % powierzchni użytkowej budynku. A zatem – zdaniem skarżącego – wybudowany przez niego budynek jest budynkiem mieszkalnym i organ ewidencji winien ten stan prawny odnotować w zapisie ewidencji budynku. Skarżący wymaga, aby organ ewidencji we własnym zakresie rozstrzygnął o uznaniu budynku za mieszkalny pomimo, że żaden ze złożonych przez skarżącego dokumentów nie przesądza o zmianie funkcji budynku, określonego w zatwierdzonym projekcie budowlanym jako "domek letniskowy". Wbrew mniemaniu skarżącego o zmianie funkcji budynku nie przesądza nawet stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane w uzasadnieniu wyroku z dnia [...] kwietnia 2003 r. sygn. akt [...]. Wyrok ten rozstrzygnął, że fakt przeznaczenia wydatków na budowę budynku letniskowego nie pozbawia podatnika możliwości skorzystania z tzw. ulgi budowlanej, gdyż budynek letniskowy jest także budynkiem mieszkalnym. Wyrok ten, niewątpliwie trafny, rozstrzygał problem prawny z zakresu prawa podatkowego, uznając, iż poniesienie wydatków na budowę budynku letniskowego oznacza poniesienie wydatków na zaspokojenie potrzeb mieszkalnych skarżącego. Wyrok NSA uznający budynek letniskowy za budynek mieszkalny w ujęciu funkcjonalnym, nie może stanowić podstawy do kategoryzacji budynków w świetle przepisów prawa budowlanego.
Gdy chodzi o wspomnianą kategoryzację przyznać należy, iż regulacja prawna daleka jest od doskonałości. I tak, przepisy ustawy – Prawo budowlane operują kategorią "obiekty budowlane budownictwa letniskowego" (art. 62 ust. 2 pkt 2 lit. "a" oraz art. 64 ust. 2 pkt 2 lit. "a" ustawy – Prawo budowlane) nie określając pojęcia "domku letniskowego". W rozporządzeniu wykonawczym Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) oprócz kategorii budynków mieszkalnych (wielorodzinnych i jednorodnych), wyodrębniona jest kategoria "budynku rekreacji indywidualnej" (§ pkt 7 rozporządzenia), jako budynek przeznaczony do okresowego wypoczynku. Orzecznictwo Sądów administracyjnych uznało, że pojęcie budynku letniskowego jest co do zasady tożsame z pojęciem budynku rekreacyjnego, gdyż funkcje pełnione przez te budynki są tożsame (wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 lutego 2005 r. IV SA 5062/03, LEX nr 165001). Jednakże pojęcia "budynek rekreacji indywidualnej" oraz "budynek mieszkalny" nie są uznawane za tożsame i organy podatkowe orzekające w sprawie powinny sięgać do rozwiązać przyjętych w prawie budowlanym (wyrok WSA z dnia 28 maja 2007 r. III SA/Wa 3647/06, LEX nr 338313).
Znamienne jest orzeczenie WSA w Gliwicach wydane w sprawie podatkowej, gdzie Sąd stwierdza, że opodatkowanie budynku stawką podatku przewidzianą dla budynków mieszkalnych jest możliwe, jeżeli w ewidencji gruntów i budynków budynek określony został jako mieszkalny. O tym, czy zakwalifikować budynek do kategorii mieszkalnych, czy też pozostałych przesądzają kryteria prawne, przyjęte w prawie budowlanym. Jeżeli pozwolenie na budowę dotyczy budynku niemieszkalnego, wówczas należy go opodatkować według stawki właściwej dla danego rodzaju budynków. Dopiero na podstawie decyzji o zmianie przeznaczenia budynku niemieszkalnego na mieszkalny i gdy zmiana będzie uwidoczniona w ewidencji gruntów i budynków, można będzie go opodatkować według stawki właściwej dla budynków mieszkalnych (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18 sierpnia 2010 r. I SA/GL 440/10, LEX nr 737551).
Z powyższych rozważań wynika konstatacja, iż organem kompetentnym do określenia kategorii budynku w świetle przepisów prawa budowlanego jest organ administracji budowlanej, który wypowiada się w sprawie funkcji budynku w drodze decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego lub w drodze decyzji o wyrażeniu zgody na zmianę sposobu użytkowania budynku. Organ administracji budowlanej tworzy stan prawny określający funkcję (kategorię) budynku, który – z kolei – powinien znaleźć odzwierciedlenie w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez organy ewidencji i kartografii. Organy ewidencji nie są kompetentne do zmian zapisów ewidencyjnych co do kategorii budynku, bez uprzednich rozstrzygnięć organów administracji budowlanej.
Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).-
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło