I SA/Ol 47/12

WyrokWSA w Olsztynie2012-03-29

Skład orzekający: Ryszard Maliszewski, Wojciech Czajkowski, Tadeusz Piskozub

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wyjeżdża z Polski do pracy za granicę na okres kilku lat, przenosząc tam swoje centrum interesów osobistych i gospodarczych, a jej pobyt w Polsce nie przekracza 183 dni w roku, traci polską rezydencję podatkową i podlega ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że jeśli osoba fizyczna przenosi swoje centrum interesów osobistych i gospodarczych za granicę, podejmuje tam działania świadczące o założeniu centrum życiowego (np. praca na okres kilku lat, wynajem mieszkania, opłacanie składek ubezpieczeniowych, prowadzenie samodzielnego gospodarstwa domowego), a jej pobyt w Polsce nie przekracza 183 dni w roku, to nie posiada ona miejsca zamieszkania w Polsce w rozumieniu art. 3 ust. 1a ustawy o PIT i tym samym podlega ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Posiadanie pewnych powiązań z Polską (np. mieszkanie, działka, spłata kredytu, przebywanie rodziców) nie jest wystarczające do utrzymania statusu polskiego rezydenta podatkowego, jeśli nie koncentrują się tam główne interesy życiowe.
Stan faktyczny
Skarżący R. P. zwrócił się o interpretację podatkową dotyczącą jego rezydencji podatkowej. Planował wyjazd do Argentyny w celu podjęcia pracy na okres trzech lat, od września 2011 r. do końca 2011 r. miał polską umowę o pracę, ale faktycznie pracowałby dla argentyńskiej spółki. Od 1 stycznia 2012 r. miał być zatrudniony wyłącznie przez spółkę argentyńską, z którą podpisałby trzyletnią umowę. Skarżący wskazał, że jego centrum interesów osobistych i ekonomicznych przeniesie się do Argentyny, gdzie będzie wynajmował mieszkanie, opłacał rachunki i składki ubezpieczeniowe, a jego głównym źródłem utrzymania będzie wynagrodzenie z Argentyny. Pobyt w Polsce miał nie przekraczać 30 dni w 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej uznał stanowisko skarżącego za nieprawidłowe, twierdząc, że skarżący nadal posiada centrum interesów życiowych w Polsce ze względu na posiadane nieruchomości, spłacane kredyty i przebywającą w Polsce rodzinę.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej i zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ryszard Maliszewski, Sędziowie sędzia WSA Wojciech Czajkowski,, sędzia WSA Tadeusz Piskozub (sprawozdawca), Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 29 marca 2012r. sprawy ze skargi R. P. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie pisemnej indywidualnej interpretacji prawa podatkowego 1. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 457 zł / czterysta pięćdziesiąt siedem / tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Ol 47/12 Uzasadnienie Wnioskiem z dnia 27.06.2011r. R. P. zwrócił się do Ministra Finansów, reprezentowanego przez Dyrektora Izby Skarbowej o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie obowiązku podatkowego. We wniosku R. P. wskazał, że jest obywatelem Polski, który w sierpniu 2011r. wyjedzie z Polski w celu wykonywania pracy za granicą na rzecz argentyńskiej spółki A. S.A. Do 31 grudnia 2011r. będzie zatrudniony przez A. Sp. z o.o. na podstawie umowy o pracę (umowa ta zostanie rozwiązana z dniem 31 grudnia 2011 r.). Jednocześnie od dnia 31 sierpnia 2011 roku, pomimo zatrudnienia na podstawie polskiej umowy o pracę, Wnioskodawca będzie świadczył pracę na rzecz podmiotu argentyńskiego, do którego będzie oddelegowany. Utrzymanie polskiej umowy o pracę do końca roku wynika jedynie z porozumień korporacyjnych pomiędzy spółkami z grupy A., natomiast od 31 sierpnia 2011 roku praca nie będzie świadczona na rzecz polskiego podmiotu a całość obowiązków pracowniczych będzie wykonywana przez podatnika na rzecz A. Wnioskodawca podpisze umowę o pracę ze spółką argentyńską na okres trzech lat (nie wykluczając jej przedłużenia), od 1 stycznia 2012 r. Po wyjeździe z kraju, od września 2011 r., Wnioskodawca będzie wykonywał pracę wyłącznie w Argentynie i przez cały okres pobytu w Argentynie nie będzie świadczył pracy w Polsce. Wynagrodzenie wypłacane przez argentyńską spółkę będzie stanowiło główne i jedyne źródło utrzymania Wnioskodawcy, przy czym, podczas pobytu w Argentynie Wnioskodawca nie przewiduje uzyskiwania dochodów z polskich źródeł (za taki dochód nie można również uznać wynagrodzenia fizycznie wypłaconego przez polski podmiot za pracę wykonywaną w Argentynie na rzecz argentyńskiej spółki w okresie wrzesień - grudzień 2011 r.). Wnioskodawca będzie opłacał składki na obowiązkowe argentyńskie ubezpieczenia społeczne oraz zdrowotne, natomiast w Polsce będzie objęty jedynie dobrowolnym ubezpieczeniem społecznym. Wnioskodawca posiada w Polsce mieszkanie, jednak podczas Jego nieobecności będzie ono zamieszkane przez Jego rodziców. Ponadto, jest współwłaścicielem działki budowlanej w Polsce i aktualnie spłaca kredyt hipoteczny zaciągnięty na jej zakup. Wnioskodawca jest kawalerem i nie posiada dzieci. Z Polski wyjedzie w dniu 31 sierpnia 2011 r. i chociaż Jego pobyt w kraju przekroczy 183 dni w 2011r., to od dnia wyjazdu z Polski przeniesie swój ośrodek interesów osobistych i ekonomicznych do Argentyny, gdzie wynajmie mieszkanie, które będzie jego głównym miejscem zamieszkania i za które będzie opłacał rachunki. Wnioskodawca będzie posiadać rachunki bankowe zarówno w Polsce (w związku z kredytem) jak i w Argentynie. W obu krajach będzie znajdowało się Jego drobne mienie ruchome. W 2012 r. oraz w latach kolejnych do momentu zakończenia pracy w Argentynie pobyt Wnioskodawcy w Polsce nie przekroczy 183 dni. W 2012 r. spędzi nie więcej niż 30 dni w Polsce. W związku z powyższym Wnioskodawca zadał pytanie, czy zgodnie z art. 3 ust. 2a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych Wnioskodawca będzie podlegał ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce od września 2011 r. i w latach następnych (do daty ewentualnego powrotu z zagranicy lub diametralnej zmiany sytuacji osobistej lub ekonomicznej mającej wpływ na rezydencję podatkową)? Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie z regulacją zawartą w art. 3 ust. 2a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, osoby fizyczne, jeżeli nie mają one miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, podlegają ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce (tj. obowiązkowi podatkowemu tylko do dochodów/przychodów osiąganych na terytorium Polski). Natomiast za osobę mającą miejsce zamieszkania w Polsce, zgodnie z art. 3 ust. 1 a ustawy, uważa się osobę fizyczną, która: 1) posiada na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub 2) przebywa na terytorium Polski dłużej niż 183 dni w roku podatkowym. Zdaniem Wnioskodawcy, aby można było mówić o podleganiu nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu (polskiej rezydencji podatkowej) przez konkretnego podatnika, musi on posiadać na terytorium Polski centrum interesów osobistych lub gospodarczych lub też czas pobytu danej osoby na terytorium Polski powinien przekroczyć 183 dni w ciągu roku podatkowego. Wnioskodawca nie przewiduje stałego pobytu na terytorium Polski począwszy od 1 września 2011 r. Również od tej daty Jego centrum interesów ekonomicznych będzie znajdowało się w Argentynie, gdzie podpisze umowę o pracę ze spółką argentyńską na okres trzech lat (co prawda polska umowa o pracę zostanie rozwiązana w grudniu 2011 r., ale faktycznie praca w Argentynie na rzecz argentyńskiego podmiotu rozpocznie się od września 2011 r.) i gdzie będzie wykonywać pracę i uzyskiwać wynagrodzenie stanowiące główne i jedyne źródło jego przychodu. Jednocześnie, od końca sierpnia 2011 r., Wnioskodawca nie będzie wykonywać pracy w Polsce na rzecz polskich podmiotów. Ponadto będzie podlegał argentyńskiemu systemowi ubezpieczeń społecznych oraz będzie posiadał rachunki bankowe w Argentynie. Ośrodek interesów osobistych Wnioskodawcy w 2011 r. również zostanie przeniesiony do Argentyny, na co wskazuje fakt, iż mieszkanie nie będzie do Jego pełnej dyspozycji na czas pobytu za granicą, a długość wyjazdu i brak regularnych wizyt w Polsce skutkuje naturalnym przeniesieniem relacji towarzyskich i osobistych do Argentyny. Sam zaś fakt posiadania w Polsce przez Niego nieruchomości nie może być uznany za podstawę do stwierdzenia, iż centrum Jego interesów ekonomicznych znajduje się w Polsce. Zdaniem Wnioskodawcy należy uznać, iż Jego ośrodek interesów życiowych będzie znajdował się w Argentynie od początku września 2011 r. Jeżeli chodzi zaś o długość oraz częstotliwość przebywania przez Wnioskodawcę na polskim terytorium, to w 2012 r. jak i w latach kolejnych (do momentu ewentualnego powrotu do Polski) pobyt ten nie przekroczy 183 dni. Wnioskodawca nie będzie przebywał na terytorium Polski od końca sierpnia 2011 r., zatem od tej daty nie nastąpi przekroczenie 183 dni w Polsce. W związku z powyższym wnioskodawca stwierdził, iż od 1 stycznia 2012 r. powinien zostać uznany za osobę nieposiadającą miejsca zamieszkania w Polsce w rozumieniu art. 3 ust 2a ustawy, ponieważ ośrodek Jego interesów życiowych będzie znajdował się w Argentynie, a Jego pobyt na terytorium Polski nie przekroczy 183 dni. Dodatkowo już od dnia wyjazdu z Polski, czyli od 1 września 2011 r., powinien zostać uznany za osobę nieposiadającą miejsca zamieszkania w Polsce w rozumieniu art. 3 ust 2a ustawy, ponieważ Jego pobyt na terytorium Polski nie przekroczy 183 dni od dnia wyjazdu, a ośrodek Jego interesów osobistych i ekonomicznych zostanie z dniem wyjazdu przeniesiony do Argentyny. Ponieważ między Rzeczypospolitą Polską a Republiką Argentyńską nie zawarto umowy w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, nie jest możliwe zastosowanie art. 4a ustawy nakazującego stosowanie umów w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu do ustalania rezydencji podatkowej osób fizycznych. W świetle zatem art. 3 ust. 2a ustawy, Wnioskodawca powinien podlegać od września 2011 r. i w latach następnych, podczas których będzie przebywał w Argentynie, ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce, a zatem powinien opłacać podatki w Polsce wyłącznie od dochodów osiągniętych ze źródeł położonych na jej terytorium tj. tylko od dochodów z pracy wykonywanej na terytorium Polski oraz innych dochodów z polskich źródeł (np. z najmu mieszkania położonego w Polsce). Natomiast, dochód osiągnięty z pracy wykonywanej poza terytorium Polski (tj. z pracy w Argentynie) oraz inne dochody Wnioskodawcy ze źródeł zagranicznych nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w Polsce. Dyrektor Izby Skarbowej działając w imieniu Ministra Finansów, w wydanej interpretacji indywidualnej z dnia "[...]" uznał stanowisko Wnioskodawcy za nieprawidłowe. Natomiast w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia "[...]" stwierdził brak podstaw do zmiany ww. indywidualnej interpretacji. Powołując się na art.3 ust.1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.) wskazał, iż osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy). Z kolei, osoby fizyczne, jeżeli nie mają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miejsca zamieszkania, podlegają obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów (przychodów) osiąganych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (ograniczony obowiązek podatkowy) - art. 3 ust. 2a ustawy. Z kolei, zgodnie z art. 3 ust.1a ustawy, za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która: 1. posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub 2. przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym. Odnosząc się do przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego organ uznał, że Wnioskodawca nadal będzie posiadał centrum interesów osobistych i gospodarczych w Polsce. Wyjedzie bowiem do Argentyny jedynie na określony czas, zatem nie deklaruje zamiaru stałego pobytu w tym państwie. Ponadto, Wnioskodawca posiada w Polsce mieszkanie oraz jest współwłaścicielem działki budowlanej i spłaca kredyt hipoteczny zaciągnięty na jej zakup. Kolejną przesłanką świadczącą o tym, iż ośrodek interesów życiowych Wnioskodawcy pozostanie w Polsce jest okoliczność, że najbliższa rodzina (rodzice) przebywa i będzie przebywać w Polsce. W konsekwencji, sam wyjazd za granicę w celu podjęcia tam pracy, nawet na kilka lat, nie oznacza automatycznie, że Wnioskodawca przestanie być polskim rezydentem. Rezydencję zmienia się dopiero wówczas, gdy przeprowadzając się za granicę podatnik przenosi w całości ośrodek interesów życiowych i zamierza zamieszkać tam na stałe. W związku z powyższym organ stwierdził, iż pomimo opuszczenia terytorium Polski na okres dłuższy niż 183 dni, Wnioskodawca nie utraci rezydencji podatkowej w Polsce, ponieważ powiązania gospodarcze posiadać będzie zarówno w Polsce jak i w Argentynie (praca). Zatem centrum Jego interesów życiowych nadal znajdować się będzie w kraju. W sytuacji natomiast, gdy Argentynę z Polską nie łączy umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania, dochody Wnioskodawcy z tytułu pracy wykonywanej w Argentynie będą podlegały opodatkowaniu w Polsce zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z uwzględnieniem art. 27 ust. 9 ww. ustawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie Skarżący zarzucił zaskarżonej interpretacji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 ust 1a i ust. 2a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez ich błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, które miało wpływ na wynik sprawy w zakresie w jakim organ: - uznał, iż Skarżący nie utraci rezydencji podatkowej w Polsce w 2012 r. pomimo opuszczenia terytorium Polski na okres dłuższy niż 183 dni w roku kalendarzowym; - odmówił uznania, iż wyjazd za granicę na okres kilku lat w celu podjęcia pracy w Argentynie stanowi przesłankę do utraty statusu polskiego rezydenta podatkowego; - przyjął, iż posiadanie działki budowlanej oraz mieszkania w Polsce, przy jednoczesnym braku przychodów z polskich źródeł świadczy o posiadaniu centrum interesów gospodarczych w Polsce oraz konsekwentnie o posiadaniu w Polsce ośrodka interesów życiowych; - zaliczył rodziców Skarżącego do jego najbliższej rodziny ze względu na Jego stan cywilny. W oparciu o powyższe Skarżący wniósł o: - uznanie, iż stanowisko przedstawione we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej było prawidłowe; - uchylenie zaskarżonej interpretacji w całości; - zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi, Skarżący podniósł, że użyte w przepisie art. 3 ust. 1a ustawy pojęcie "ośrodek interesów życiowych" jest nieostre i ogólne, zatem okoliczności przesądzające o posiadaniu przez Niego ośrodka interesów życiowych powinny być oceniane całościowo. Jego zdaniem ustawodawca w celu określenia ośrodka interesów życiowych nie miał na celu wskazania miejsca, w którym osoba fizyczna posiadałaby jakiekolwiek powiązania gospodarcze czy osobiste, ale wskazuje na miejsce, w którym dana osoba posiada centrum (główny ośrodek) interesów życiowych - czyli przewiduje tym samym, iż osoba fizyczna może posiadać powiązania życiowe w kilku miejscach, lecz miejsce zamieszkania będzie zlokalizowane w tym państwie, gdzie powiązania te są bardziej skoncentrowane. Stąd też posiadanie jakichkolwiek powiązań (ekonomicznych czy osobistych) w Polsce nie przesądza automatycznie o posiadaniu statusu polskiego rezydenta podatkowego. Skarżący podkreślił, iż głównym źródłem Jego utrzymania jest wynagrodzenie otrzymywane za pracę na terytorium Argentyny, które do końca 2011 r. będzie wypłacane przez podmiot polski A. Sp. z o.o.. Natomiast począwszy od 1 stycznia 2012 r. będzie związany umową o pracę jedynie z .A. na okres trzech lat i nie będą Jego łączyły żadne więzi zawodowe z Polską, a centrum ekonomiczne będzie raczej zlokalizowane poza krajem. Mieszkanie, którego jest właścicielem, jest zamieszkiwane przez Jego rodziców i nie będzie stanowiło dla Niego źródła przychodu z najmu. Także fakt posiadania rachunków bankowych w Polsce nie powinien być uznany za przesłankę istnienia centrum interesów gospodarczych w Polsce z uwagi na cel ich utrzymania, jakim są względy inwestycyjne oraz bezpieczeństwa. Skarżący podniósł, że będzie opłacał składki na ubezpieczenie społeczne w Argentynie. Fakt posiadania w Polsce mieszkania oraz współwłasności działki budowlanej nie miał w tym przypadku przeważającego znaczenia. Podkreślił, iż mieszka obecnie w wynajmowanym mieszkaniu w Argentynie, za które pokrywa koszty rachunków i me wyklucza możliwości kupna nieruchomości w tym kraju. Według Niego, miejscem stałego pobytu jest Argentyna, ponieważ trudno uznać trzyletni okres za krótki, w Polsce pobyty będą mieć natomiast charakter tymczasowy. Zauważył ponadto, że sam fakt me posiadania własnej rodziny (żony i dzieci) nie pociąga za sobą w żaden sposób konieczności rozpatrywania rodziców czy rodzeństwa jako najbliższej rodziny. Zaznaczył, że jest osobą rozwiedzioną, dorosłą, samodzielną i niezależną od swoich rodziców i nie odpowiada za ich decyzje odnośnie miejsca zamieszkania. W związku z tym nie można stwierdzić, iż przebywanie przez Jego rodziców w Polsce jest przesłanką do stwierdzenia, iż posiada centrum interesów osobistych w Polsce. Skarżący zarzucił błędną interpretację przepisu art. 3 ust. 1a ustawy, poprzez wskazanie, że osoba, która posiada w Polsce przeważające powiązania, powinna być uznana za rezydenta podatkowego (osobę o nieograniczonym obowiązku podatkowym) oraz/lub z celowego pomijania w wykładni literalnej przepisu słów "ośrodek interesów życiowych". Zdaniem Skarżącego, stanowisko prezentowane w interpretacji dokonane zostało wbrew wykładni literalnej, celowościowej i systemowej tego przepisu. Jego zdaniem, ustawodawca nie wskazał w przepisie, że wystarczą "jakiekolwiek" powiązania ekonomiczne czy personalne z Polską, lecz aby można było uznać kogoś za rezydenta, osoba ta powinna posiadać w Polsce ośrodek interesów życiowych (zdefiniowany jako centrum interesów osobistych lub ekonomicznych), rozumianych jako całokształt powiązań ekonomicznych czy personalnych. W opinii Skarżącego organ błędnie wywodzi, że zastosowanie spójnika "lub" w art. 3 ust. la ustawy, uprawnia do stwierdzenia, że już posiadanie powiązań ekonomicznych z Polską wystarczy do posiadania statusu polskiego rezydenta. Skarżący wskazał, że nie należy określać statusu rezydencji podatkowej na podstawie zamiaru lub nie ewentualnego powrotu do Polski, jako że warunki posiadania miejsca zamieszkania dla celów podatkowych za dany rok podatkowy zostały wyraźnie dookreślone w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych i nawet jeżeli Skarżący miałby zamiar powrócić do Polski w perspektywie kilku lat, to nie spełnia on warunków do uznania go za rezydenta podatkowego w Polsce w 2012r. ani w kolejnych latach. Zaznaczył także, iż przebywanie w danym miejscu z zamiarem stałego pobytu miało zastosowanie do określenia statusu rezydencji w przepisach obowiązujących do 1 stycznia 2007r., natomiast w stanie prawnym obowiązującym w 2011r. i 2012 r., kwestia zamiaru pobytu jest bez znaczenia dla rezydencji podatkowej. Dodatkowo Skarżący powołał się na interpretację indywidualną z dnia "[...]’ (sygn. "[...]") w której Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie uznał za prawidłowe stanowisko wnioskodawcy, potwierdzając, iż podatniczka, która przeniosła centrum interesów życiowych do Afganistanu oraz jej pobyt na terytorium Polski jest krótszy niż 183 dni w roku podatkowym nie będzie miała miejsca zamieszkania w Polsce. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty przedstawione w indywidualnej interpretacji dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art.1 §1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje przy tym orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydane w indywidualnych sprawach (art.3 §2 pkt 4a p.p.s.a.). Podstawę formalnoprawną interpretacji stanowią przepisy art. 14b i nast. ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), regulujące sposób udzielania pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych w indywidualnych sprawach. Istotą tej instytucji jest ocena prawna stanowiska wnioskodawcy w jego indywidualnej sprawie, w której nie toczy się postępowanie podatkowe, kontrola podatkowa albo postępowanie kontrolne i w sprawie tej nie zostało wydane rozstrzygnięcie co do jej istoty. Wniosek o interpretację może przy tym dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych. W związku z tym wnioskodawca jest obowiązany do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. W niniejszej sprawie spór dotyczy rozstrzygnięcia, czy w opisanym przez Skarżącego stanie faktycznym, będzie on uznany za osobę podlegającą w Polsce opodatkowaniu od całości swoich dochodów bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów. Innymi słowy - czy w badanym okresie obciąży go w Polsce nieograniczony obowiązek podatkowy. W pierwszej kolejności badanie zgodności z prawem zaskarżonej interpretacji należy rozpocząć od analizy norm prawnych regulujących nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce. Zgodnie zatem z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.) osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy). Z dniem 1 stycznia 2007r. ustawodawca wprowadził do ustawy definicje osoby posiadającej miejsce zamieszkania w Polsce. Z art. 3 ust. 1a wynika, że za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która: 1) posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub 2) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym. Obie powyższe przesłanki- powodujące ustalenie zamieszkania w Polsce- mają charakter rozłączny. Wystarczające jest spełnienie choćby jednej z nich, aby uznać, że podatnik ma miejsce zamieszkania w Polsce. Na podstawie dyspozycji art. 3 ust. 1 a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stwierdzić należy, iż spełnienie wskazanej w zacytowanej definicji miejsca zamieszkania, przesłanki posiadania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych przesądza o podleganiu w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Należy zauważyć, że pojecie centrum interesów życiowych jest dość ogólne, a jego zakres znaczeniowy jest nieostry. Niezależnie jednak od wprowadzonych w art. 3 ust.1 a przesłanek powodujących uznanie, że dana osoba ma miejsce zamieszkania w Polsce, nadal można odnosić się do dorobku doktryny prawa cywilnego, która wypracowała dyrektywy określania centrum interesów życiowych danej osoby. Zgodnie zatem z art. 25 Kodeksu cywilnego, miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której ta osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. Aby można było uznać daną miejscowość (w kraju czy za granicą) za miejsce zamieszkania osoby fizycznej, muszą być spełnione dwie przesłanki: faktyczne przebywanie oraz zamiar stałego pobytu, występujące i trwające łącznie. W sytuacji wielorakiego miejsca przebywania określonej osoby, przy określaniu jednej tylko miejscowości, należy kierować się koncentracją aktywności życiowej danej osoby. Oceniając, w którym z państw znajduje się centrum życiowych i zawodowych interesów osoby fizycznej, należy wziąć pod uwagę przede wszystkim związki osobiste i ekonomiczne osoby fizycznej z danym państwem, wśród których w pierwszej kolejności wymienić należy więzi rodzinne, towarzyskie, zatrudnienie, działalność polityczną, kulturalną i wszelką inną działalność, miejsce wykonywania działalności gospodarczej i miejsce, z którego zarządza ona swoim mieniem. Biorąc powyższe pod uwagę, brak jest uzasadnionych podstaw do przyjęcia, iż we wskazanym we wniosku okresie Skarżący nadal będzie miał nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce, z uwagi na fakt, iż w tym kraju koncentruje się jego ośrodek interesów życiowych. Zdaniem Sądu nie ulega wątpliwości, że Skarżący będzie przebywał w Argentynie w związku z wykonywaniem pracy. Jest to zdaniem Sądu okoliczność istotna dla oceny charakteru wynikającego stąd związku Skarżącego z Argentyną oraz określenia centrum interesów gospodarczych. Jak wynika z wniosku, Skarżący podpisał umowę o pracę ze spółką argentyńska na okres 3 lat ( od 1 stycznia 2012r. z możliwością jej przedłużenia) Po wyjeździe z kraju, od września 2011r. Skarżący wykonuje wyłącznie pracę w Argentynie. Ponadto, przez cały okres pobytu w Argentynie nie będzie świadczył pracy w Polsce. W niniejszej sprawie istotne jest również, że wynagrodzenie wypłacane przesz argentyńska spółkę stanowi główne i jedyne źródło utrzymania. Skarżący opłaca również zgodnie z ustawodawstwem argentyńskim składki na obowiązkowe ubezpieczenie emerytalne i rentowe. Ponadto, Skarżący wynajmuje mieszkanie w Argentynie, posiada drobne mienie ruchome oraz posiada rachunki bankowe w tym kraju. Prowadzi również samodzielne gospodarstwo domowe. Uwzględniając zatem całokształt okoliczności składających się na pojęcie "ośrodek interesów życiowych" w niniejszej sprawie uznać należy, że Skarżący przebywając w Argentynie podejmuje działania, które świadczą o założeniu w tym kraju centrum życiowego. Niezależnie zatem od posiadania innych, mniej skoncentrowanych powiązań gospodarczych czy osobistych w Polsce takich jak: miejsce zamieszkania rodziców w Polsce, bycie współwłaścicielem działki budowlanej czy też spłata kredytu, brak jest podstaw do przyjęcia, że jego centrum interesów życiowych nadal znajduje się w Polsce. Skarżący nie podejmuje również działań, które świadczyłyby że jego centrum interesów życiowych znajduje się w Polsce. Jak sam zaznaczył, jest on osobą samodzielną i niezależną od swoich rodziców i nie odpowiada za ich decyzje odnośnie miejsca zamieszkania. W związku natomiast z podjęciem pracy w Argentynie, Skarżący nie zamierza w 2012 r. spędzić w Polsce więcej niż 30 dni. W konsekwencji, za nieprawidłowe uznać należało stanowisko organu podatkowego zawarte w zaskarżonej interpretacji podatkowej. Rozpoznając ponownie wniosek, organ powinien uwzględnić ocenę prawną przepisów prawa dokonaną przez Sąd. Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a, uchylił zaskarżoną interpretację podatkową. Natomiast na podstawie art. 200, art. 205 §2 w zw. z § 4 p.p.s.a., zasądził na rzecz Strony skarżącej od organu podatkowego koszty postępowania.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło