III SA/Lu 54/12
WyrokWSA w Lublinie2012-03-29
Skład orzekający: Ewa Ibrom, Jadwiga Pastusiak, Iwona Tchórzewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zajęcie pasa drogowego w celu składowania kruszywa na potrzeby robót budowlanych, nawet jeśli miało miejsce na ustne polecenie organu, może skutkować nałożeniem kary pieniężnej na podstawie ustawy o drogach publicznych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zajęcie pasa drogowego bez pisemnego zezwolenia zarządcy drogi, nawet jeśli strona działała w dobrej wierze lub na podstawie ustnych zapewnień, stanowi podstawę do wymierzenia kary pieniężnej zgodnie z art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy o drogach publicznych. Zezwolenie na zajęcie pasa drogowego musi mieć formę pisemną, a ustne polecenia lub zapewnienia nie są prawnie wiążące w tym zakresie. Sąd potwierdził, że dokumentacja fotograficzna i notatka służbowa, mimo braku cyfrowego datownika na zdjęciach, mogły stanowić dowód w sprawie, a ich wiarygodność została oceniona przez organ odwoławczy.Stan faktyczny
Spółka cywilna M. i I. O. została ukarana karą pieniężną za zajęcie pasa drogowego drogi powiatowej w celu składowania kruszywa. Organ pierwszej instancji ustalił okres zajęcia na podstawie notatki służbowej i dokumentacji fotograficznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, oddalając odwołanie skarżących, którzy zarzucali naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym twierdząc, że zajęcie nastąpiło za zgodą organu. Skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podtrzymując swoje zarzuty.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak,, Sędzia SO del. Iwona Tchórzewska (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Małgorzata Olejowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 29 marca 2012 r. sprawy ze skargi I. O. i M. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie kary za zajęcie pasa drogowego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] września 2011 r. nr [...], wydaną z upoważnienia Zarządu Powiatu Puławskiego przez Dyrektora Powiatowego Zarządu Dróg , wymierzono M. O. i I. O., działającym w formie spółki cywilnej pod nazwą Bar [...] s.c. M. i I. O., Usługi budowlane, karę pieniężną w wysokości 30.250 zł za zajęcie bez zezwolenia zarządcy drogi w okresie od dnia 20 czerwca 2011 r. do dnia 30 czerwca 2011 r. pasa drogowego (11 m2 jezdni do 50 % szerokości oraz 55 m2 pobocza gruntowego) drogi powiatowej Nr [...] (działka nr [...]), ul. [...] w miejscowości [...], poprzez składowanie kruszywa w celu prowadzenia robót budowlanych przy budynku Bar [...] w [...].
Po rozpatrzeniu odwołania M. O. i I. O., decyzją z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 40 ust. 1, 3, 4, 8, ust. 12 pkt 1 i ust. 13 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) i w związku z § 2 ust. 1 pkt 1 tiret 1 i pkt 4 uchwały Nr XX/141/2008 Rady Powiatu z dnia 29 kwietnia 2008 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg powiatowych (Dz. Urz. Woj. Lub. Nr 75, poz. 2087), utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] września 2011 r.
W uzasadnieniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego wskazano, że organ pierwszej instancji powołał się na przepis art. 40 ust. 1 i 12 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych podnosząc, że z przeprowadzonego postępowania administracyjnego wynika okoliczność zajęcia opisanego w decyzji pasa drogowego od dnia 20 czerwca 2011 r. do dnia 30 czerwca 2011 r., czego dowodem jest dokumentacja zdjęciowa znajdująca się w aktach sprawy, pismo strony z dnia 28 lipca 2011 r., w którym data uprzątnięcia terenu została określona na dzień 30 czerwca 2011 r. oraz treść notatki służbowej sporządzonej w dniu 20 czerwca 2011 r.
Wysokość kary organ pierwszej instancji określił na podstawie art. 40 ust. 4 i ust. 12 pkt 1 ustawy o drogach publicznych jako iloczyn liczby metrów kwadratowych zajętej powierzchni pasa drogowego, stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego i liczby dni zajmowania pasa drogowego razy 10. Mając na względzie ustaloną w sprawie liczbę dni zajmowania pasa drogowego oraz powierzchnię zajętej jezdni i pobocza opłatę ustalono na kwotę 30.250 zł.
Odwołanie od decyzji z dnia [...] września 2011 r. wnieśli M. O. i I. O., zarzucając wydanie decyzji z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego zgromadzonego materiału dowodowego oraz pominięcie podstawy prawnej, gdyż zaskarżona decyzja winna być wydana na podstawie art. 40 ust. 2 pkt 1 i pkt 4 ustawy o drogach publicznych. Zarzucili również naruszenie art. 40 ust. 12 pkt 1 w związku z art. 40 ust. 4 ustawy o drogach publicznych poprzez wymierzenie kary pieniężnej w sytuacji, gdy składowanie kruszywa we wskazanym miejscu nastąpiło na wyraźne, ustne polecenie organu, za jego zgodą. Odwołujący się wnieśli nadto o rozważenie czy w sprawie nie występuje przesłanka stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji określona w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., a to z uwagi na skierowanie decyzji do spółki cywilnej, która nie może być stroną postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 29 k.p.a. W uzupełniającym odwołanie piśmie z dnia 25 października 2011 r. M. O. i I. O. wnieśli o dopuszczenie dowodu z dokumentów - książki drogi powiatowej Nr [...] oraz mapy techniczno - eksploatacyjnej tej drogi w części dotyczącej działki nr [...] na okoliczność sposobu oznaczenia danych dotyczących parametrów technicznych tej drogi oraz elementów zagospodarowana drogi, domagając się ostatecznie uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Kolegium podzieliło ustalenia, a także wnioski i obliczenia administracyjnej kary pieniężnej dokonane przez organ pierwszej instancji.
Organ odwoławczy podkreślił, że w dniu 20 czerwca 2011 r. dwoje pracowników organu pierwszej instancji stwierdziło zajęcie pasa drogowego. Okoliczność ta została udokumentowana za pomocą notatki służbowej i zdjęć. W notatce podano, że podczas odtwarzania pasa drogowego drogi powiatowej Nr [...] w miejscowości [...] przeprowadzano czynności wznowienia granic działki nr [...] stanowiącej drogę powiatową i stwierdzono, iż pas drogowy drogi powiatowej został zajęty w celu prowadzenia robót budowlanych przy budynku Bar [...] oraz składowania kruszywa. Zajęte zostało pobocze - pas zieleni o powierzchni 5,00 m x 11,00 m - 55,00 m2 oraz jezdnia do 50 % szerokości o powierzchni 1,00 m x 11,00 m = 11,00 m2.
I. O. nie okazała zezwolenia zarządu drogi na prowadzenie robót w pasie drogowym i została poinformowana o konieczności natychmiastowego uprzątnięcia zalegającego kruszywa w pasie drogowym. W dniu 28 lipca 2011 r. do organu pierwszej instancji wpłynęło pismo podpisane przez I. O. zawierające oświadczenie o usunięciu w dniu 30 czerwca 2011 r. kruszywa składowanego na poboczu i jezdni.
Organ odwoławczy uznał za niezasadny sformułowany w odwołaniu zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Zdaniem Kolegium organ pierwszej instancji wyjaśnił stan faktyczny sprawy w sposób wystarczający do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia, uwzględniając przy tym interes społeczny, jakim jest utrzymanie przejezdności i parametrów drogi powiatowej. Kolegium zaznaczyło, że skarżący mieli możliwość zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się w trybie art. 10 § 1 k.p.a. w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, jednakże z możliwości tej nie skorzystali, składając jedynie pismo z dnia 28 lipca 2011 r., a zapoznając się z aktami dopiero po wydaniu i doręczeniu skarżonej decyzji.
Kolegium oceniło jako błędne stanowisko skarżących, iż podstawą prawną zaskarżonej decyzji winny być przepisy art. 40 ust. 2 pkt 1 i pkt 4 ustawy o drogach publicznych, gdyż wymienione przepisy dotyczą wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, natomiast zaskarżona decyzja nakłada administracyjną karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi w celu prowadzenia robót. Nie ma przy tym prawnego znaczenia czy były to roboty budowlane przy powstającym budynku, czy polegające na umocnieniu skarpy oraz jaki był rodzaj kruszywa składowanego na pasie drogowym. Prawidłowo przyjętą przez organ pierwszej instancji podstawą wydania decyzji jest art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy o drogach publicznych.
Organ drugiej instancji uznał, iż bez wpływu na ustalenie faktu zajęcia pasa drogowego przez okres 10 dni pozostaje podniesiona w odwołaniu okoliczność umieszczenia na notatce służbowej z dnia 20 czerwca 2011 r. prezentaty z datą 29 czerwca 2011 r., z czego skarżący wywodzili okres zajęcia pasa drogowego przez 1 dzień. Organ podkreślił, że znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja fotograficzna, stanowiąca dowód w rozumieniu art. 75 § 1 zd. 1 k.p.a., została opisana, wskazano, iż zdjęcia zostały zrobione w dniu 20 czerwca 2011 r. Nieumieszczenie na fotografiach cyfrowego datownika nie podważa ich wiarygodności.
Kolegium nie znalazło podstaw do podzielenia zarzutu, iż zajęcie pasa drogowego nastąpiło na polecenie i za zgodą Dyrektora Powiatowego Zarządu Dróg. Organ podkreślił, że pismo Dyrektora z dnia 9 sierpnia 2011 r. w sprawie zabezpieczenia skarpy nasypu przy Barze [...], będące odpowiedzią na pismo strony z dnia 21 lipca 2011 r., nie stanowiło zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Ponadto wymiana korespondencji miała miejsce już po zajęciu bez zezwolenia pasa drogowego i po usunięciu składowanego na tym pasie kruszywa. Organ nie wydawał też ustnego zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, a twierdzenia strony w tym względzie nie znajdują żadnego oparcia w materiale dowodowym sprawy. Zezwolenie wydawane jest w formie pisemnej decyzji administracyjnej.
W ocenie Kolegium całkowicie chybiony jest zarzut skierowania zaskarżonej decyzji do spółki cywilnej, która nie jest stroną w sprawie. Jak wynika z treści zaskarżonej decyzji, została ona skierowana do M. O. i I. O. i tym osobom fizycznym decyzja została doręczona.
Kolegium uznało za zbędne przeprowadzenie zgłoszonych przez skarżących dowodów z dokumentów wskazując, iż przebieg granic między działkami nr [...] i nr [...] obrazuje dokładnie kopia mapy zasadniczej zaewidencjonowanej [...] maja 2006 r. w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej pod nr [...].
Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji organ odwoławczy zwrócił uwagę na związany charakter decyzji o wymierzeniu administracyjnej kary pieniężnej, która nie jest wymierzana na zasadzie winy ani nie może być przez organ administracji miarkowana.
W skardze do sądu administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 listopada 2011 r. I. O. i M. O. wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji z dnia [...] września 2011 r. oraz o zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania.
Skarżący zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania i przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 12, art. 35 § 1, art. 75 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego zgromadzonego materiału dowodowego, a w konsekwencji wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy;
- art. 75 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy na podstawie dokumentacji fotograficznej oraz notatki służbowej w sytuacji, gdy dokumentacja fotograficzna, na podstawie której organ pierwszej instancji wymierzył karę pieniężną nie posiada nawet charakteru posiłkowego ani pomocniczego, gdyż brak datownika na fotografiach podważa ich wiarygodność i moc dowodową, zaś fakt udokumentowania przedmiotowego zajęcia został całkowicie pominięty w tejże notatce - brak jest adnotacji pracowników o wykonaniu dokumentacji fotograficznej na okoliczność przedmiotowego zajęcia, brak informacji o ilości wykonanych fotografii, jak również brak wskazania, iż przedmiotowa dokumentacja stanowi załącznik do notatki służbowej;
- art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych poprzez wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej, w sytuacji, gdy składowanie kruszywa we wskazanym miejscu nastąpiło na wyraźne polecenie organu oraz za jego zgodą.
Uzasadniając sformułowane zarzuty skarżący wskazali, że wątpliwości budzi dziewięciodniowy odstęp czasu pomiędzy datą sporządzenia notatki służbowej, na podstawie której ustalono liczbę dni zajmowania pasa drogowego (20 czerwca 2011 r.), a datą wpływu notatki do organu (29 czerwca 2011 r.). Biorąc pod uwagę, że notatka wpłynęła do organu 29 czerwca 2011 r., a już w dniu 30 czerwca 2011 r. strona przywróciła pas drogowy do stanu poprzedniego, należało przyjąć, że składowanie kruszywa trwało jeden dzień. Ponadto organ nie stwierdził przywrócenia pasa drogowego do stanu poprzedniego w postaci notatki, dowodu z oględzin czy też za pomocą dokumentacji fotograficznej, co stanowi naruszenie zasad postępowania.
Zdaniem skarżących z uwagi na to, że znajdujące się w aktach sprawy fotografie nie zostały opatrzone jakąkolwiek datą ich sporządzenia, zachodzą wątpliwości czy rzeczywiście zostały wykonane w dniu określonym przez organ. Brak daty wykonania wpływa na wiarygodność i moc dowodową dokumentacji fotograficznej. Jednocześnie notatka służbowa czy dokumentacja fotograficzna mają jedynie znaczenie pomocnicze dla wyjaśnienia sprawy i nie mogą zastąpić środków dowodowych przewidzianych w art. 75 k.p.a. W okolicznościach sprawy fotografie nieopatrzone datownikiem nie mogą mieć nawet charakteru pomocniczego.
Skarżący podnieśli, że kruszywo zostało umieszczone w pasie drogowym celem zabezpieczenia pasa drogi oraz nasypu i nastąpiło to na wyraźne ustne polecenie A.N. – Dyrektora Powiatowego Zarządu Dróg. Strona działała zatem w dobrej wierze – za aprobatą zarządcy drogi. Natomiast zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia powinno mieć charakter samowolny, to jest dokonany w sposób świadomie bezprawny. Jak wynika z pisma strony z dnia 21 lipca 2011 r. skierowanego do Dyrektora Powiatowego Zarządu Dróg , odpowiedzi udzielonej w piśmie z dnia 9 sierpnia 2011 r. oraz pisma z dnia 21 lipca 2011 r. skierowanego do Wójta Gminy, strona w formie pisemnej wystąpiła do organu o zabezpieczenie terenu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację powołaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz wskazując na niezasadność zarzutów sformułowanych w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie jest dotknięta uchybieniami, które w świetle art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), (powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), uzasadniałyby jej uchylenie.
Nie zasługują na podzielenie zarzuty naruszenia przy wydawaniu decyzji przepisów postępowania administracyjnego poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego zgromadzonego materiału dowodowego, w tym między innymi naruszenia art. 75 § 1 k.p.a.
Przepis ten przewiduje, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Katalog dowodów w postępowaniu administracyjnym nie ma zatem charakteru zamkniętego. Jednocześnie w świetle normy art. 75 § 1 k.p.a., wbrew stanowisku skarżących, powszechnie przyjmuje się, że fotografie stanowią dowód w rozumieniu tego przepisu (por. np. M. Jaśkowska, A. Wróbel "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", LEX 2011 str. 495, a także B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" CH BECK 2005, str. 392). Nie mają zatem racji skarżący twierdząc, iż dokumentacja fotograficzna nie może zastąpić środków dowodowych przewidzianych w art. 75 k.p.a. i ma jedynie charakter posiłkowy dla wyjaśnienia sprawy, a nadto odmawiając nawet takiego charakteru fotografiom znajdującym się w aktach postępowania administracyjnego poddanego kontroli sądowej w niniejszej sprawie.
Niewątpliwie, jak każdy dowód, także dowód z fotografii podlega ocenie w ramach rozpatrywania przez organ stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. całości materiału dowodowego. Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji dokonał takiej oceny, której nie sposób zarzucić dowolności. Nie znajduje natomiast podstaw zawarte w uzasadnieniu skargi stwierdzenie, iż fotografie nie zostały opatrzone jakąkolwiek datą ich sporządzenia. Na wydrukach fotografii umieszczono bowiem datę 20.06.2011 r. Jednocześnie w świetle zasad logiki i doświadczenia życiowego brak oznaczenia daty za pomocą cyfrowego datownika nie umniejsza wiarygodności i mocy dowodowej omawianych dowodów, skoro istnieje możliwość ustawienia odpowiedniej daty w takim datowniku przez osobę wykonującą zdjęcie.
Niewątpliwie, co do zasady słusznie skarżący wskazali na brak w przypadku notatki służbowej waloru dowodu w rozumieniu art. 75 § 1 k.p.a. W myśl art. 72 k.p.a. czynności organu administracji publicznej, z których nie sporządza się protokołu, a które mają znaczenie dla sprawy lub toku postępowania, utrwala się w aktach w formie adnotacji podpisanej przez pracownika, który dokonał tych czynności. Jak podkreśla się w piśmiennictwie, a także orzeczeniach sądów administracyjnych, w tym w przywołanych przez skarżących w uzasadnieniu skargi, możliwość sporządzenia adnotacji z czynności organu przewidziana w art. 72 k.p.a. nie może dotyczyć ustaleń istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 67 § 1 k.p.a.). Niemniej, w świetle art. 72 k.p.a. treść notatki urzędowej nie pozostaje bez znaczenia, stanowi ona bowiem formę utrwalenia czynności organu, toku postępowania, w związku z czym wskazuje się na jej pomocniczy charakter przy rozpatrywaniu sprawy (tak np. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 4 czerwca 1982 r., I SA 258/82, ONSA 1982/1/54).
W sprawie niniejszej treść notatki urzędowej sporządzonej w dniu 20 czerwca 2011 r. i podpisanej przez pracowników Powiatowego Zarządu Dróg , a mianowicie dyrektora Zarządu Dróg A.N. oraz specjalistę M.W. przemawia za prawidłowością oceny dowodów i ustaleń dokonanych przez organ w zaskarżonej decyzji. Notatka potwierdza bowiem, iż właśnie dniu 20 czerwca 2011 r. wymienieni pracownicy organu dokonywali czynności kontrolnych w pasie drogowym drogi powiatowej nr [...] w [...].
Trzeba jednocześnie zwrócić uwagę, że jak wynika z notatki, stwierdzenie zajęcia pasa drogowego (uwidocznione na fotografiach) nastąpiło podczas czynności odtwarzania pasa drogowego drogi powiatowej. Okoliczność wykonywania tego rodzaju czynności w dniu 20 czerwca 2011 r. znajduje zaś odzwierciedlenie w zawartym w aktach administracyjnych dołączonych do akt sprawy III SA/Lu 53/12 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie protokole wznowienia granic położonej w [...] działki nr [...], stanowiącej drogę powiatową, między innymi z nieruchomością stanowiącą działkę nr [...], której właścicielami są skarżący. Sąd w niniejszej sprawie na podstawie art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dopuścił dowód z opisanego dokumentu, który wskazuje na prowadzenie w dniu 20 czerwca 2011 r. czynności wznowienia przedmiotowej granicy z udziałem zarówno pracowników Powiatowego Zarządu Dróg , jak i między innymi I. O.. Także zaś w notatce urzędowej sporządzonej w postępowaniu administracyjnym w niniejszej sprawie wskazano na obecność I. O., która po stwierdzeniu umieszczenia kruszywa w pasie drogowym nie okazała stosownego zezwolenia i którą poinformowano o konieczności natychmiastowego uprzątnięcia kruszywa.
Zgodność daty umieszczonej na fotografiach obrazujących zajęcie pasa drogowego z datą sporządzenia notatki urzędowej oraz protokołu czynności wznowienia granic nie pozostawia żadnych wątpliwości co do właściwego przyjęcia przez organ jako początkowej daty zajęcia pasa drogowego dnia 20 czerwca 2011 r. W opisanych okolicznościach sprawy, bezsprzecznie wskazujących, że pracownicy Powiatowego Zarządu Dróg dokonywali czynności w dniu 20 czerwca 2011 r., bez wpływu dla wiarygodności i mocy dowodowej złożonych do akt zdjęć pozostaje brak w notatce służbowej adnotacji o fakcie wykonania fotografii i ich ilości oraz wskazania, iż przedmiotowa dokumentacja stanowi załącznik do notatki służbowej. Zatem dopuszczony w postępowaniu sądowym dowód z dokumentu – protokołu wznowienia granic z dnia 20 czerwca 2011 r. dodatkowo potwierdza prawidłowość przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji ustaleń organu.
Trafnie organ uznał, że ustalenia tego nie podważa argument odwołujący się do treści umieszczonej na notatce urzędowej prezentaty, z późniejszą o dziewięć dni datą 29 czerwca 2011 r. Umieszczenie pieczęci z datą wpływu do organu jest zagadnieniem z zakresu biurowości, dotyczącą wewnętrznego obiegu pism. Nie zmienia zaś faktu sporządzenia notatki w dniu 20 czerwca 2011 r. i uwidocznienia w niej czynności pracowników organu mających miejsce tego dnia, co dodatkowo znalazło potwierdzenie w dokumencie protokołu wznowienia granic z tej samej daty.
Jednocześnie zasadnie organ zwrócił uwagę na umożliwienie skarżącym w postępowaniu przed organem pierwszej instancji zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się w trybie art. 10 § 1 k.p.a. odnośnie zebranych dowodów oraz zgłoszenia zastrzeżeń i wniosków. Skarżący o takiej możliwości zostali pouczeni pismem z dnia 4 lipca 2011 r., jednakże z niej nie skorzystali. Nie kwestionowali też okoliczności zajęcia pasa drogowego, która została opisana w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania, nie zgłosili żadnych dowodów, które mogłyby skutecznie podważyć ustalenia wynikające ze zgromadzonego przez organ materiału dowodowego. Przeciwnie, w piśmie z dnia 28 lipca 2011 r. poinformowali organ o uprzątnięciu kruszywa w dniu 30 czerwca 2011 r. W tym kontekście trzeba wskazać, że zgodnie z treścią art. 81 k.p.a. okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Jednocześnie w niniejszej sprawie skarżący w odwołaniu, jak również w skardze sądowej nie zgłosili jakichkolwiek dowodów, w świetle których możliwym byłoby uznanie, że czynności kontrolne opisane w notatce urzędowej nie miały miejsca, przeciwnie – przyznali fakt składowania kruszywa w pasie drogowym, powołując się jednakże na uzyskanie w tym zakresie zgody właściwego organu.
Całkowicie chybiony jest zarzut kwestionujący prawidłowość postępowania organów obu instancji wskutek ustalenia końcowej daty zajęcia pasa drogowego w oparciu o treść pisma skarżącej I. O. z dnia 28 lipca 2011 r. Za sprzeczną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego należałoby bowiem ocenić sytuację wskazywania przez stronę daty przywrócenia pasa drogowego do stanu sprzed zajęcia niezgodnie z prawdą i na swoją niekorzyść. Nie było więc podstaw do kwestionowania podanej przez samą skarżącą daty 30 czerwca 2011 r. jako daty końcowej okresu zajęcia pasa drogowego.
W świetle powyższych rozważań należało uznać, że organ nie dopuścił się naruszeń przepisów postępowania, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Postępowanie przeprowadzone zgodnie z regułami przewidzianymi w przepisach: art. 6, art. 7 art. 8, art. 9, art. 12 i art. 35 § 1 k.p.a. pozwoliło na rozstrzygnięcie sprawy.
Nie zasługiwał również na podzielenie zarzut wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa materialnego – art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.). Przepis ten przewiduje, że za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6. Z kolei w myśl ust. 4 art. 40 ustawy o drogach publicznych opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 1 i 4, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych zajętej powierzchni pasa drogowego, stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego i liczby dni zajmowania pasa drogowego, przy czym zajęcie pasa drogowego przez okres krótszy niż 24 godziny jest traktowane jak zajęcie pasa drogowego przez 1 dzień.
Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowo wyjaśnił podstawy i sposób zastosowania przywołanych przepisów w okolicznościach niniejszej sprawy i prawidłowość ich zastosowania nie budzi wątpliwości.
Natomiast skarżący zarzucają naruszenie art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy o drogach publicznych powołując się na okoliczność, że nie działali w sposób samowolny, ale za zgodą i na polecenie Dyrektora Powiatowego Zarządu Dróg .
W pełni trafne jest jednak stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż przywołane twierdzenia skarżących nie znajdują oparcia w materiale dowodowym sprawy. Zasadnie Kolegium podkreśliło, że tego rodzaju faktu nie potwierdza korespondencja, która miała miejsce już po zajęciu pasa drogowego, a także po usunięciu kruszywa z tego pasa. Przy tym korespondencja ta nie dotyczy zajęcia pasa drogowego przez składowanie kruszywa. W piśmie I. O. z dnia 21 lipca 2011 r. skierowanym do Dyrektora Powiatowego Zarządu Dróg mowa jest o kwestii zabezpieczenia terenu pasa drogi powiatowej w związku z usunięciem ogrodzenia. W odpowiedzi, w piśmie z dnia 9 sierpnia 2011 r. Dyrektor Powiatowego Zarządu Dróg poinformował, że skarpę nasypu należy zabezpieczyć balustradą. Z kolei znajdujące się także w aktach sprawy (k. 4 akt SKO) pismo I. O. do Wójta Gminy z dnia 21 lipca 2011 r. dotyczyło dobudowania chodnika wzdłuż działki skarżących oznaczonej nr [...].
W konsekwencji, wobec prawidłowego ustalenia okoliczności zajęcia pasa drogi powiatowej bez zezwolenia, o którym mowa w art. 40 ust. 1 ustawy o ruchu drogowym, wymaganego na zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg, a zatem cele realizowane przez zarządcę drogi zgodnie z art. 19-21 ustawy, zachodziła przewidziana w art. 40 ust. 12 pkt 1 podstawa do nałożenia na skarżących kary pieniężnej. W zgodzie z powołanymi przepisami rozstrzygnął o tym decyzją organ pierwszej instancji. Zatem, wbrew zarzutom skarżących, Samorządowe Kolegium Odwoławcze jako organ drugiej instancji nie dopuścił się naruszenia prawa utrzymując tę decyzję w mocy w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło