II SA/Bd 125/12
WyrokWSA w Bydgoszczy2012-03-29
Skład orzekający: Anna Klotz, Wojciech Jarzembski, Grażyna Malinowska-Wasik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nadpłaty z tytułu rozliczeń mediów powinny być wliczane do dochodu przy ustalaniu prawa do dodatku mieszkaniowego?Ratio decidendi
Nadpłaty z tytułu rozliczeń mediów nie stanowią dochodu w rozumieniu art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, ponieważ nie są one przychodem zewnętrznym, od którego można odliczyć koszty uzyskania i składki ubezpieczeniowe. W związku z błędnym zaliczeniem tych kwot do dochodu, organy naruszyły prawo materialne, co skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Skarżąca Z. W. wniosła o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Organ I instancji przyznał dodatek, wliczając do dochodu nadpłaty z tytułu rozliczeń mediów. Skarżąca wniosła odwołanie, kwestionując zaliczenie tych nadpłat do dochodu. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podtrzymując swoje stanowisko, że nadpłaty z mediów nie powinny być traktowane jako dochód. WSA uznał skargę za uzasadnioną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Klotz Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik (spr.) Protokolant N.N. po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 marca 2012 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...]r. Nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Decyzją z dnia [...] października 2011 r. nr [...] Prezydent Miasta B, na podstawie art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, 2 i 3, art. 4, art. 5, art. 6, art. 7 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2001 r. Nr 71, poz. 734 ze zm.) oraz § 2 ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. z 2001 r. Nr 156, poz. 1817 ze zm.), przyznał Z W dodatek mieszkaniowy na okres od [...] listopada 2011 r. do [...] kwietnia 2012 r. w kwocie 28,29 zł miesięcznie.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ stwierdził, że strona spełnia warunki ustawowe do przyznania wnioskowanego dodatku mieszkaniowego. Wyjaśniając wysokość przyznanego dodatku organ przytoczył treść art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, i w jego świetle wskazał, że do naliczenia dodatku mieszkaniowego przyjął dochód wskazany przez zainteresowaną za okres 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o dodatek mieszkaniowy (emerytura z ZUS w łącznej kwocie 3.673,38 zł) oraz dodatkowo uzyskany w tym okresie przez stronę dochód z tytułu nadpłaty za rozliczenie mediów w łącznej wysokości 162,42 zł – tj. otrzymane nadpłaty z tytułu rozliczenia: centralnego ogrzewania za okres od [...] lipca 2010 r. do [...] czerwca 2011 r. w wysokości 97,84 zł; zużycia i podgrzania wody za okres od [...] stycznia 2011 r. do [...] czerwca 2011 r. w wysokości 62,34 zł oraz zużycia energii elektrycznej za okres od [...] stycznia 2011 r. do [...] czerwca 2011 r. w wysokości 2,24 zł. Jednocześnie organ wyjaśnił, że strona pismem z dnia [...] lipca 2011 r. otrzymała także niedopłatę z tytułu rozliczeń kosztów wspólnych wody za okres od [...] stycznia 2011 r. do [...] czerwca 2011 r. z terminem do uregulowania przy najbliższej opłacie miesięcznej za lokal, niemniej jednak jak wskazał niedopłata ta nie została zaliczona na poczet wydatków za lokal ponieważ strona złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego w miesiącu październiku 2011 r., a zatem wyznaczony termin uregulowania niedopłaty nie dotyczył miesiąca składania wniosku, a tylko taki stanowi podstawę uwzględnienia niedopłaty na rzecz poniesionych wydatków za lokal.
Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie, w którym zarzuciła organowi naruszenie art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych poprzez jego błędną wykładnię rozszerzającą definicję dochodu, co wyrażało się zaliczeniem na jego rzecz powstałych nadpłat z tytułu rozliczeń mediów i co w konsekwencji spowodowało obniżenie wysokości dotychczas otrzymywanego przez stronę dodatku mieszkaniowego o kwotę 16,11 zł. Z uwagi na powyższe odwołująca wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji w zaskarżonej części oraz orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy.
W uzasadnieniu pisma, odwołująca wyraziła stanowisko, że nadpłaty powstałe z rozliczenia mediów, nie mogą być traktowane jako przysporzenie środków materialnych, albowiem w przeciwnym wypadku należałoby również traktować jako dochód ewentualne środki wpłacone na bankową lokatę terminową i zwrócone w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o dodatek mieszkaniowy. Przysporzeniem w takim wypadku mogłyby być ewentualnie jedynie odsetki od takiej lokaty bankowej. Podkreśliła, że powstała nadpłata, wynikająca w głównej mierze z ekonomicznego i optymalnego korzystania z mediów oraz zaliczkowego charakteru niektórych składników czynszu, jest faktycznie "zwrotem" wcześniej, cyklicznie wpłaconych środków z tytułu czynszu za lokal. Wskazała, że na gruncie przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych można twierdzić, że wartość nadpłaty jest przychodem, a kosztem uzyskania tego przychodu jest wartość wcześniej wpłaconych opłat z tytułu czynszu. Zaznaczając, że gdyby nie dokonywała wcześniej wpłat w zaliczkowych kwotach to nie powstałaby nadpłata, stwierdziła że "czysta" kwota nadpłaty nie może być rozpatrywana jako dochód strony. W kontekście tego wskazała, że istotnym w niniejszej sprawie jest przepis art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.), który stanowi, że dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 24-25 nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym oraz, że jeżeli koszty uzyskania przychodów przekraczają sumę przychodów, różnica ta jest stratą ze źródła przychodów. Biorąc powyższe pod uwagę skonstatowała, że skoro w przedmiotowej sprawie, w okresie za który powstała nadpłata, stronie został przyznany dodatek mieszkaniowy, można jedynie twierdzić, że część nadpłaty powstałej z rozliczenia mediów jest rzeczywistą nadwyżką przychodu nad kosztami jego uzyskania. Stosując stosowne udziały procentowe dodatku mieszkaniowego w wydatkach na lokal w poszczególnych miesiącach, celem oszacowania tej nadwyżki, wskazała że ewentualny szacunkowy dochód (nadwyżka przychodów nad kosztami ich uzyskania) to tylko część nadpłaty tj. kwota 39,45 zł.
Po rozpatrzeniu odwołania strony Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...], na podstawie art. 6ust. 1 i 8 w zw. z art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji powołując się na treść art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wskazał na warunki ustawowe przyznania dodatku mieszkaniowego. Wyjaśnił, że strona prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, że złożyła ona wniosek o przedmiotowy dodatek w dniu [...] października 2011 r., że najniższa emerytura w tym czasie wynosiła 728,18 zł, że 175 % jej wysokości daje kwotę 1274,32 zł, że miesięczny dochód gospodarstwa domowego strony w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku tj. w lipcu, sierpniu i wrześniu 2011 r. wyniósł 1279,60 zł oraz, że dochód ten stanowiły: otrzymane świadczenia emerytalne z ZUS (w łącznej wysokości 3.673,38 zł – miesięcznie 1,225,46 zł) i nadpłaty z tytułu rozliczeń mediów (w łącznej wysokości 162,42 zł). Wskazując że otrzymany w tym okresie przez stronę średni miesięczny dochód (1279,60 zł) przekroczył kryterium dochodowe o którym mowa w art. 3 ust. 1 w/w ustawy tj. 175 % kwoty najniższej emerytury w jednoosobowym gospodarstwie domowym (1274,32 zł) o 5,28 zł, stwierdził że nadwyżka ta nie przekracza wysokości dodatku mieszkaniowego, w związku z czym zgodnie z art. 6 ust. 8 ustawy o dodatkach mieszkaniowych stronie przysługuje dodatek mieszkaniowy, z tym że należny dodatek mieszkowy obniża się o kwotę nadwyżki. Wyjaśniając zaś wysokość przyznanego dodatku mieszkaniowego organ wskazał, że zgodnie z art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, w sytuacji gdy dochód na jednego członka gospodarstwa domowego jest równy lub wyższy niż 150% kwoty najniższej emerytury, wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami poniesionymi przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 20 % dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 1-osobowym. W kontekście powyższego organ wskazał, że strona na podstawie umowy użyczenia zajmuje lokal mieszkalny o powierzchni 31,30 m2, że norma powierzchni normatywnej dla 1-osobowego gospodarstwa domowego stanowi 35 m2, że wydatki stanowiące podstawę do ustalenia wnioskowanego dodatku mieszkaniowego wynoszą 289,49 zł i że kwota ta jest w sprawie niesporna, oraz że 20 % miesięcznego dochodu gospodarstwa domowego wnioskodawczyni wynosi 255,92 zł (20 %•1279,60). Uwzględniając przytoczone wartości i okoliczność, że różnica między wykazanymi przez stronę wydatkami, a 20 % dochodami gospodarstwa domowego strony (289,49 zł - 255,92 zł) wynosi 33,57 zł, organ stwierdził, że dodatek mieszkaniowego w przedmiotowej sprawie stanowi ta właśnie kwota, niemniej jednak z uwagi na występującą w sprawie nadwyżkę dochodu (5,28 zł), stosownie do art. 6 ust. 8 w/w ustawy, tak ustalony dodatek mieszkaniowy należało obniżyć o kwotę tej nadwyżki (33,57 zł - 5,28 zł), co dało kwotę 28,29 zł, stanowiącą wysokość przyznanego stronie dodatku mieszkaniowego. Wskazując, że organ I instancji w takiej właśnie wysokości przyznał stronie dodatek mieszkaniowy, organ odwoławczy stwierdził, że rozstrzygnięcie organu I instancji jest prawidłowe. Odnosząc się zaś do spornej w sprawie kwestii zaliczenia do dochodu nadwyżki z tytułu rozliczeń mediów, organ odwoławczy wyjaśnił, że zasadność takiego zaliczenia wynika z zawartej w art. 3 ust. 3 w/w ustawy definicji dochodu, która uznaje za dochód wszelkie przychody, poza świadczeniami enumeratywnie wymienionymi w zdaniu drugim tego przepisu. Skoro więc, jak wskazał organ, ustawodawca w tym zamkniętym katalogu świadczeń nie podlegających zaliczeniu do dochodu nie zawarł nadpłat wynikających z rozliczeń kosztów za media, należało te nadpłaty uznać za dochód. Organ II instancji podkreślił ponadto, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 lipca 2004 r. o sygn. akt K/6/03 orzekł o zgodności art. 3 ust. 3 w/w ustawy z art. 32 Konstytucji RP, a także że dodatek mieszkaniowy przyznawany jest na 6 miesięcy w związku z czym przy ustalaniu jego wysokości uwzględnia się wydatki na lokal w wysokości wykazanej za miesiąc, w którym został złożony wniosek o dodatek.
Na powyższą decyzję Z. W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, domagając się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi skarżąca powtórzyła zarzuty i argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji, dodatkowo wskazując, że organ niewłaściwie ograniczył się do wykładni literalnej art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych i, że powinien był on zastosować także wykładnię celowościową tego przepisu. Stwierdzając, że istotne znaczenie w sprawie ma ustalenie co jest dochodem, podkreśliła że ustawa o dodatkach mieszkaniowych nie zawiera legalnej definicji dochodu, lecz jedynie taksatywne wyliczenie świadczeń, których nie wlicza się do dochodu. W związku z tym dla stworzenia pozytywnego katalogu świadczeń, którym można nadać przymiot dochodu dla celu ustalenia wysokości dodatku mieszkaniowego, należy posiłkować się przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, które zdaniem skarżącej nie dają podstaw do zaliczenia do tego katalogu nadwyżki powstałej z tytułu rozliczeń mediów, albowiem nie jest ona oparta na jakimś stosunku prawnym. Zdaniem skarżącej nadpłata ta jest w istocie świadczeniem nienależnym, a jej zwrot nie jest oparty na żadnej umowie, lecz jest automatyczny. Zatem nie można uznać przedmiotowej nadwyżki za przychód, lecz jedynie za zwrot kwoty, która czasowo znajdowała się na rachunku innego podmiotu. Za przychód można by ewentualnie uznać, w ocenie skarżącej, wyłącznie oprocentowanie nadwyżki. Ponadto skarżąca wskazała, że zaliczenie nadwyżek do dochodu byłoby de facto podwójnym zaliczeniem tych kwot do dochodu. Najpierw bowiem zostały one zaliczone jako część emerytury z ZUS, następnie zostały wydatkowane na poczet zaliczek, by potem powrócić do skarżącej jako rozliczenie nadwyżek. Skarżąca zaznaczyła także, że przedmiotem orzeczeń organów administracyjnych była już problematyka wpływu nadpłat na wysokość dochodu jako podstawy do przyznania dodatku mieszkaniowego - z tym że dotyczyło to nadpłat powstałych w wyniku rozliczeń świadczeń publicznoprawnych, a nie cywilnoprawnych jak w przedmiotowej sprawie - i że organy te wyrażały stanowisko, iż nadpłata taka nie jest nowym przychodem i powinna być obojętna dla spraw przyznania dodatku mieszkaniowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Stosownie do treści przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż w ramach dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać zgodność rozstrzygnięcia zapadłego w danym postępowaniu administracyjnym, z obowiązującymi w dacie jego wydania przepisami prawa materialnego oraz z przepisami prawa procesowego. Nie może natomiast rozpoznać sprawy kierując się kryteriami słuszności czy sprawiedliwości społecznej. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności. W takiej sytuacji sąd administracyjny wydaje orzeczenie o charakterze kasacyjnym, nie posiadając kompetencji do rozstrzygnięcia bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania. Ponadto, w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej powoływanej jak o ppsa) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd z urzędu tj. nawet w przypadku braku wskazania przez stronę skarżącą, bierze pod uwagę zaistniałe na etapie postępowania administracyjnego naruszenia prawa i ocenia czy ich skutki powinny być wyeliminowane z obrotu prawnego.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w ramach tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał wniesioną skargę za uzasadnioną.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięć organów obu instancji stanowiły w przedmiotowej sprawie przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, określającej warunki podmiotowe i przedmiotowe. uprawnienia do dodatku mieszkaniowego. Z akt sprawy wynika, że skarżąca zajmuje lokal mieszkalny na podstawie umowy użyczenia i że ponosi ona wydatki związane z jego zajmowaniem, a zatem spełnia warunek podmiotowy wynikający z art. 2 ust. 1 pkt 3 w/w ustawy. Skarżąca spełnia także ustawowy warunek dotyczący metrażu mieszkania, albowiem mieszkanie jej liczy 31,30 m2, w związku z czym nie przekracza ono normatywnej powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego określonej dla 1- osobowego gospodarstwa domowego tj. 35 m2 (art. 5 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy)i. Kolejnym ustawowym warunkiem umożliwiającym przyznanie dodatku mieszkaniowego jest wymóg spełnienia przez osobę ubiegającą się od dodatek mieszkaniowy kryterium dochodowego określonego w art. 3 ust. 1 w/w ustawy. W myśl wskazanego przepisu w gospodarstwie jednoosobowym dodatek mieszkaniowy przysługuje, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekroczył 175% kwoty najniższej emerytury w tym gospodarstwie. Uwzględniając treść przytoczonej regulacji prawnej oraz biorąc pod uwagę bezsporną okoliczność, że strona złożyła wniosek o przedmiotowy dodatek w dniu [...] października 2011 r. i, że prowadzi ona 1-osobowe gospodarstwo domowe, orzekające w sprawie organu ustaliły, że łączny dochód tego jednoosobowego gospodarstwa w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku tj. w lipcu, sierpniu i wrześniu 2011 r. wyniósł 3838,80 zł, czyli że średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa stanowi kwota 1279,60 zł i, że kwota ta przekracza w/w kryterium dochodowe z art. 3 ust. 1, stanowiące 175 % kwoty najniższej emerytury (728,18 zł) tj. kwotę 1274,32 zł. W związku z tym jednak, że ustalona w sprawie nadwyżka wyniosła jedynie 5,28 zł i tym samym nie przekroczyła ona wysokości dodatku mieszkaniowego, organy obu instancji stwierdziły, że zgodnie z art. 6 ust. 8 w/w ustawy wnioskodawczyni przysługuje prawo do przedmiotowego dodatku mieszkaniowego, z tym że wysokość jego w myśl wskazanego przepisu należy obniżyć o kwotę nadwyżki. Ustalając dochód gospodarstwa domowego skarżącej organy obu instancji uwzględniły na jego poczet, poza otrzymywanym przez stronę w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenie wniosku świadczeniem emerytalnym z ZUS w wysokości 1.225,46 zł (łącznie 3.673,38 zł), także powstałą nadpłatę z tytuł rozliczenia mediów w kwocie 162,42 zł, o którą strona pomniejszyła wpłatę z tytułu należnego czynszu za wrzesień 2011 r. Z wysokością tak ustalonego dochodu nie zgodziła się skarżąca, kwestionując zasadność doliczenia do niego wskazanej nadpłaty z tytuł rozliczenia mediów. Odnosząc się do tej spornej między stronami kwestii dotyczącej sposobu ustalenia i składników dochodu podmiotu ubiegającego się o dodatek mieszkaniowy, należy wskazać iż kwestię tę reguluje przepis art. 3 ust. 3 w/w ustawy. W myśl tego przepisu za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się natomiast, według dalszej treści wskazanego przepisu, świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r. Z treści przytoczonego przepisu wynika, iż rację mają orzekające w sprawie organy twierdząc, że ustawodawca uznał za dochód "wszelkie przychody" podmiotu zainteresowanego. Nie ma zatem znaczenia czy dany przychód został otrzymany jednorazowo, incydentalnie, czy też jest on uzyskiwany regularnie, ani czy ma on charakter materialny czy też nie. Przy interpretacji jednak zwrotu wszelkie przychody, nie można pominąć dalszej część zdania w którym zwrot ten został wyrażony (art. 3 ust. 3 zdanie pierwsze), a w którym wskazuje się, że dochodem są wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz chorobowe. Taki sposób zbudowania tego przepisu wymaga, aby użyty w nim zwrot "wszelkie przychody" był wiązany z tymi dochodami, od których należy i można odliczyć koszty ich uzyskania, składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Nie można zatem zwrotu tego, tak jak uczyniły to orzekające w sprawie organy, interpretować w oderwaniu od dalszej części zdania, i w efekcie utożsamiać go z wszystkimi przychodami, które wnioskodawca faktycznie uzyskał. W analizowanym przepisie nie chodzi bowiem o wszystkie źródła przychodów, ale o te wszelkie przychody, od których istnieje obowiązek odliczania kosztów ich uzyskania oraz składek ubezpieczeniowych i zdrowotnych. Takiego rozumienia art. 3 ust. 3 zdanie 1 ustawy nie zmienia zawarte w zdaniu 2 tego przepisu wyliczenie rodzajów przychodów nie podlegających wliczeniu do dochodu, gdyż wskazanie tych przychodów nie stanowi wyjątku od użytego w zdaniu 1 terminu "wszelkie przychody", a jest tylko wskazaniem rodzajów świadczeń socjalnych, które przyznane przez władzę publiczną nie mają wpływu na ustalenie dochodu wnioskodawcy. Orzekający skład Sądu podziela wyrażone w tym zakresie stanowisko w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 19 maja 2005 r., sygn. akt. SA/Rz 1890/03 (publ. CBOiS). Dodatkowo należy podkreślić, że choć ustawodawca w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych nie zdefiniował pojęcia przychodu to jednak, jak zasadnie wskazuje wymieniony Sąd we w/w wyroku, nie ma wątpliwości, że może być nim wyłącznie korzyść zewnętrzna w stosunku do wnioskodawcy, czyli korzyć pochodząca z innego źródła i nie będąca majątkiem wnioskodawcy. Znaczy to, że dochodem w rozumieniu analizowanego przepisu nie jest sam majątek, choć w niektórych sytuacjach majątek może być źródłem dochodu np. odsetki od kapitału, czynsz lub inne opłaty będące pożytkami cywilnymi rzeczy. Na taki sposób traktowania majątku wskazuje treść art. 3 ust. 4 ustawy, w którym nie posiadanie gospodarstwa rolnego decyduje o możliwości uzyskania dodatku, ale dochód który gospodarstwo przynosi.
Biorąc pod uwagę poczynione uwagi i odnosząc je do przedmiotu sprawy, należy stwierdzić, że orzekające w sprawie organy naruszyły przepis art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, gdyż błędnie ustaliły dochód skarżącej, wliczając do niego, poza otrzymanym przez stronę świadczeniem emerytalnym, także kwotę nadpłat powstałych z rozliczenia mediów. Kwota ta nie stanowiła korzyści zewnętrznej w stosunku do wnioskodawcy oraz nie stanowiła przychodu, od którego na podstawie obowiązujących przepisów odlicza się koszt jego uzyskania i składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz chorobowe. Nie można było zatem uznać jej z dochód, o jakim mowa w art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Z uwagi na okoliczność, że prawidłowe ustalenie dochodu gospodarstwa domowego strony, determinuje właściwe określenie wysokości należnego stronie dodatku mieszkaniowego, należało skargę strony uwzględnić i wydane w sprawie decyzje uchylić.
Wskazania co do dalszego postępowania, wynikają wprost z poczynionych wyżej przez Sąd uwag dotyczących właściwego rozumienia art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa, orzekł jak w pkt 1 sentencji. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło