VII SA/Wa 306/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Paweł Groński (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant ref. staż. Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2012 r. sprawy ze skargi Z. G. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) października 2009 r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Z. G. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia (...) sierpnia 2009 r., Nr (...) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta S. na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 oraz art. 83 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej k.p.a.) nakazał inwestorowi – A. A. wykonanie otworów rewizyjnych w suficie podwieszanym z płyt kartonowo – gipsowych znajdującym się w piwnicy budynku usługowo-mieszkalnego zlokalizowanego w S. przy ul.(...) w sposób umożliwiający przeprowadzenie okresowych kontroli polegających na sprawdzeniu stanu technicznego jak również napraw konserwacyjnych gazowej wykonanej w piwnicy zabudowanej sufitem podwieszonym w terminie jednego miesiąca od daty uprawomocnienia decyzji. W uzasadnieniu organ wskazał, że w związku z pismem Z. G. w sprawie robót budowlanych wykonywanych przez A. A. w piwnicy budynku usługowego zlokalizowanego przy ul. (...) w S., przeprowadził w dniu (...) lutego 2009 r. wizję lokalną, podczas której ustalił, że A. A. wykonał roboty budowlane polegające m.in. na zabudowie poziomego przewodu instalacji gazowej sufitem podwieszanym z płyt kartonowo – gipsowych. Powyższe roboty budowlane wzbudziły wątpliwości organu, odnośnie wykonania ich zgodnie ze sztuką budowlaną, jak również obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi. Postanowieniem nr (...), z dnia (...) kwietnia 2009r., na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane nałożono na A. A. obowiązek opracowania i przedłożenia oceny technicznej ww. robót budowlanych. A. A. przedłożył ocenę techniczną, gdzie stwierdzono, że "stan techniczny przeprowadzonych robót budowlanych jest dobry. Wykonane roboty budowlane nie ingerują w podstawowe elementy konstrukcji nośnej budynku, roboty budowlane zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną, Polskimi Normami, i spełniają wymogi: bezpieczeństwa konstrukcji, bezpieczeństwa późniejszego użytkowania, nie stanowią zagrożenia dla higieny i zdrowia użytkowników lub sąsiadów". Zalecono wykonanie otworów rewizyjnych w celu okresowych kontroli szczelności. Mając na uwadze przedmiotowe opracowanie, organ I instancji nakazał inwestorowi wykonanie przedmiotowych otworów. Decyzją z dnia (...) października 2009 r., Nr (...) (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, w wyniku rozpoznania odwołania skarżącego, umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu stwierdził, że skarżący nie posiada przymiotu strony w niniejszym postępowaniu administracyjnym, gdyż stroną postępowania prowadzonego w trybie art. 66 Prawa budowlanego jest wyłącznie właściciel nieruchomości oraz jej zarządca. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Z. G. - wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Wskazał, że prowadząc niniejsze postępowanie organy uchybiły ogólnym zasadom postępowania administracyjnego poprzez naruszenie art. 7, art. 8 i art. 77 k.p.a. Stwierdził, że organ winien w pierwszej kolejności ustalić, kto jest właścicielem lokali, w których A. A. prowadził prace budowlane, czyli kto posiada przymiot strony. Organ błędnie ustalił, że A. A. jest właścicielem całych lokali położonych w piwnicy, na parterze i na I piętrze budynku znajdującego się przy ul. (...)w S. Zdaniem skarżącego ww. lokale stanowią nieruchomość wspólną jego i A. A., zatem skarżący posiada przymiot strony w niniejszym postępowaniu. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wnosząc o jej oddalenie. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, skarżący wskazał, że kwestionuje akty notarialne nabycia własności przedmiotowych lokali przez A. A., bowiem są błędne. Wadliwie opisano w nich powierzchnię lokali. Przed sądami cywilnymi prowadzone są postępowania, co do prawidłowego wyodrębnienia lokali. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 maja 2010 r., w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2337/09, oddalając skargę uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Na wstępie wskazał, iż po wpłynięciu do organu odwoławczego odwołania obowiązkiem tego organu było rozważenie, czy pochodzi ono od podmiotu, któremu w postępowaniu administracyjnym przysługuje przymiot strony. Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem sądowym, postępowanie odwoławcze zainicjowane przez odwołanie nie pochodzące od strony postępowania odwoławczego umarza się na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Wskazał, iż w okolicznościach niniejszej sprawy zasadnie ustalono, że właścicielem lokalu objętego nakazem, opartym na art. 66 Prawa budowlanego, jest inwestor. Nabył on prawo własności lokalu umową sprzedaży zawartą w formie aktu notarialnego. Organ oparł powyższe ustalenie na przedmiotowym akcie notarialnym. Sąd zauważył, iż prawidłowo, tytuł prawny do nieruchomości, organ powinien ustalić w oparciu o wypis z IV działu księgi wieczystej. Uchybienie to nie ma jednak znaczenia w okolicznościach niniejszej sprawy, bowiem skarżący nie kwestionuje samego faktu nabycia przez inwestora prawa własności na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego. Skarżący, w odwołaniu i skardze, wywodzi wadliwość zawartego w tym akcie opisu wyodrębnionego lokalu w piwnicy budynku, a także innych nabytych przez inwestora. Badanie tych okoliczności pozostaje jednak poza kognicją organu nadzoru budowlanego. W świetle przedłożonych dokumentów właścicielem lokalu w piwnicy nie jest skarżący. Fakt dochodzenia przez niego w postępowaniach przed sądem powszechnym praw do tego lokalu nie stanowi natomiast przesłanki, z której wynikałby przymiot strony w niniejszym postępowaniu. Sąd I instancji podzielił jednocześnie stanowisko organu odwoławczego, zgodnie z którym stroną postępowania w trybie art. 66 Prawa budowlanego jest wyłącznie właściciel nieruchomości oraz jej zarządca i stwierdził, że właściciele nieruchomości sąsiednich nie mają uprawnień strony w tym postępowaniu. Skarżący, jako właściciel innych wyodrębnionych lokali w przedmiotowym budynku, jest wobec nieruchomości inwestora, stanowiącej wyodrębniony lokal, właścicielem nieruchomości sąsiednich, a z tego tytułu nie może wywodzić przymiotu strony w niniejszym postępowaniu. Tym samym, Sąd I instancji uznał za zasadne umorzenie postępowania odwoławczego w niniejszej sprawie. W wyniku skargi kasacyjnej wniesionej przez Z. G., wyrokiem z dnia 21 grudnia 2011 r., w sprawie o sygn. akt II OSK 1957/10 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2010 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny dokonuje kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego i to z przepisami obowiązującymi w dacie jego wydania, co oznacza, że kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270; dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Warszawie rozpatruje powtórnie w wyniku przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) wyrokiem z dnia 21 grudnia 2011 r. Zauważyć należy, że zgodnie z art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W związku z powyższym Sąd I instancji przy ponownym rozpoznawaniu sprawy jest związany wykładnią prawną zawartą w wyroku NSA z dnia 21 grudnia 2011 r. Stosując się do wykładni prawnej zawartej w ww. wyroku z dnia 21 grudnia 2011 r., WSA w Warszawie przy ponownym rozpoznaniu sprawy uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zaznaczyć, że decyzją podlegającą kontroli Sądu jest decyzja umarzająca postępowanie odwoławcze na skutek stwierdzenia przez organ odwoławczy, że skarżący, który wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji, nie posiada w tej sprawie przymiotu strony. Rozpoznając sprawę ponownie, Sąd stwierdza, że pierwszą czynnością dokonywaną przez organ odwoławczy po wpłynięciu do niego odwołania jest rozważenie, czy pochodzi ono od podmiotu, który posiada indywidualny interes prawny lub obowiązek, który czynić go będzie stroną tego postępowania administracyjnego. Stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż podmiotowi wnoszącemu odwołanie nie przysługuje przymiot strony skutkuje bowiem koniecznością umorzenia postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Przesądzenie o charakterze podmiotu wnoszącego odwołanie musi być jednak oparte na wnikliwe zebranym materiale dowodowym i ustalonym w sposób wyczerpujący stanie faktycznym sprawy. Dopiero wówczas możliwe jest bowiem zastosowanie właściwych w sprawie przepisów prawa. W niniejszej sprawie, decyzją z dnia (...) sierpnia 2009 r., organ I instancji, na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, nakazał inwestorowi wykonanie otworów rewizyjnych w suficie podwieszanym w piwnicy budynku usługowo-mieszkalnego, zlokalizowanego w S. przy ul. (...), w sposób umożliwiający przeprowadzenie okresowych kontroli polegających na sprawdzeniu stanu technicznego, jak również napraw konserwacyjnych instalacji gazowej zabudowanej pod sufitem. Zgodnie z art. 61 Prawa budowlanego, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany: 1) utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 oraz 2) zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych oddziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska. Wyegzekwowaniu nakazów, określonych w art. 61, służy szereg przepisów Prawa budowlanego, w tym m.in. stanowiący podstawę prawną decyzji organu I instancji przepis art. 66, który przewiduje obowiązek nakazania przez właściwy organ właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Mając na uwadze brzmienie przepisów, zawartych w Rozdziale 6 Prawa budowlanego, zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych", przyjąć należy, że stronami postępowania prowadzonego na podstawie art. 66 Prawa budowanego są wyłącznie właściciel lub zarządca obiektu budowlanego, którego sprawa dotyczy. Podkreślić jednocześnie należy, iż w przypadku współwłasności obiektu budowlanego przymiot strony tego postępowania przysługuje każdemu współwłaścicielowi. Z uwagi na powyższe, dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy niezbędne jest właściwe ustalenie podmiotów, którym przysługuje prawo własności oraz udział we współwłasności do pomieszczeń w piwnicy, w których inwestor wykonał roboty budowlane. Ponadto kwestią, która ma fundamentalne znaczenie w niniejszej sprawie, a która została pominięta jest ustalenie zakresu robót budowlanych, wykonanych przez inwestora, ich przedmiotu oraz ewentualnej ingerencji w prawo własności skarżącego, w tym także w części wspólne obiektu budowlanego. Jak bowiem wynika z akt administracyjnych inwestor przeprowadził szereg prac budowlanych, w tym takie, które ingerują m.in. w instalację gazową, biegnącą w piwnicy budynku usługowo-mieszkalnego. W oparciu o akta sprawy nie można natomiast w sposób jednoznaczny ustalić charakteru i zasięgu przedmiotowej instalacji gazowej, a tym samym także tego, czy roboty wykonane przez inwestora w postaci zabudowy przewodu wewnętrznej instalacji gazowej nie mają wpływu na sytuację prawną pozostałych właścicieli lokali, znajdujących się w przedmiotowym budynku usługowo-mieszkalnym, w tym także skarżącego. Nie wyjaśniono bowiem, czy instalacja gazowa została wbudowana wyłącznie w części piwnicznej budynku należącej do inwestora, czy też jest jedynie odcinkiem całej instalacji zamontowanej w budynku i lokalach należących do poszczególnych właścicieli i części wspólnych budynku. W przypadku ustalenia, że zabudowa przewodu instalacji gazowej wpływa na sytuację prawną innych właścicieli lokali niezbędne jest ustalenie czy zabudowa ta wpływa na wszystkich właścicieli lokali czy tylko niektórych. Wówczas ci właściciele lokali uzyskają status strony niniejszego postępowania. Mając na uwadze powyższe, podzielić należy stanowisko skarżącego, że stan faktyczny niniejszej sprawy nie został ustalony przez organy w sposób wyczerpujący. Zatem nie mógł stanowić właściwej podstawy do oceny, czy jest on stroną postępowania administracyjnego, a tym bardziej do przesądzenia, że nie przysługuje mu przymiot strony w tym postępowaniu. W rezultacie powyższego Sąd uznał, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie organ odwoławczy przeprowadził z naruszeniem zasad opisanych w przepisach art. 7 i 77 k.p.a., tj. bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ odwoławczy zobowiązany będzie do wyjaśnienia kilku następujących kwestii, a mianowicie: stanu prawnego pomieszczeń znajdujących się w piwnicy budynku, ich powierzchni i granicy lokali mieszkalnych oraz ustalenia czy roboty budowlane polegające na zabudowie przewodu instalacji gazowej ingerują w części wspólne budynku i mają wpływ na sytuację prawną właścicieli innych lokali. Po wnikliwym wyjaśnieniu powyższych kwestii rzeczą organu będzie ustalenie czy w świetle zebranego materiału dowodowego i poczynionych ustaleń skarżącemu w niniejszej sprawie przysługuje przymiot strony. Wnikliwie i wyczerpująco ustalony stan faktyczny sprawy i jego analiza powinny znaleźć odzwierciedlenie w szczegółowym uzasadnieniu decyzji stosownie do wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 i 210 p.p.s.a.