II OSK 1756/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-12-17
Skład orzekający: Marzenna Linska - Wawrzon, Jerzy Stelmasiak, Mirosława Pindelska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stwierdzenie nieważności decyzji, na podstawie której wydano inną decyzję, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, a nie do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.?Ratio decidendi
Stwierdzenie nieważności decyzji, na podstawie której wydano inną decyzję, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Nie jest to podstawa do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. W przypadku pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, nieprzeprowadzenie obowiązkowej kontroli obiektu nakazanej przepisem prawa jest rażącym naruszeniem prawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie pawilonu handlowego. Wcześniej wydano decyzję nakazującą przedłożenie dokumentacji w celu legalizacji samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu. Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie została wydana bez przeprowadzenia obowiązkowej kontroli. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który odmówił stwierdzenia nieważności decyzji PINB. Skarżąca spółka wniosła skargę kasacyjną, kwestionując zastosowanie przepisów Prawa budowlanego dotyczących kontroli i stwierdzenia nieważności decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędzia del. WSA Mirosława Pindelska Protokolant: starszy asystent sędziego Maciej Stojek po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. Spółki z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 2642/11 w sprawie ze skargi G.W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2012 r., VII SA/Wa 2642/11, po rozpoznaniu skargi G. W. uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2011 r., w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.
W uzasadnieniu wyroku wskazano następujący stan faktyczny i prawny sprawy:
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie kluczborskim decyzją z dnia [...] kwietnia 2000 r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 4 i art. 71 ustawy Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r. nakazał "[...]" sp. z o.o. przedłożenie inwentaryzacji budowlanej i oceny stanu technicznego dotyczących samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynków produkcyjno-handlowych branży dziewiarskiej na pawilon handlowy branży spożywczo-przemysłowej.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2000 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] kwietnia 2000 r.
Powyższe decyzje zostały uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny o/z we Wrocławiu wyrokiem z 1 kwietnia 2003 r., sygn. akt II SA/Wr 1549/00. NSA wskazał, że nie jest możliwe legalizowanie samowoli w drodze przedłożenia określonych dokumentów w przypadku samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego.
Kolejną decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. PINB, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane ponownie nakazał inwestorowi przedłożenie inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej wykonanych samowolnie robót oraz ocenę stanu technicznego tych robót w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego prawem.
Decyzją z [...] lipca 2004 r. PINB udzielił inwestorowi pozwolenia na użytkowanie pawilonu handlowego, wskazując w uzasadnieniu, że w dniu 30 czerwca 2004 r. inwestor złożył wniosek wraz z wymaganymi decyzją z [...] kwietnia 2004 r. dokumentami.
Decyzją z dnia [...] września 2010 r. Opolski WINB stwierdził nieważność decyzji z [...] kwietnia 2004 r., a Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał ją w mocy decyzją z [...] lutego 2011 r.
Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i 2 oraz art. 158 § 1 k.p.a. po rozpatrzeniu wniosku G. W. stwierdził nieważność decyzji PINB z [...] lipca 2004 r. udzielającej Firmie [...] sp. z o.o. pozwolenia na użytkowanie pawilonu handlowego branży spożywczo przemysłowej w Kluczborku przy ul. [...] 27 (działka nr 78/7 k.m.5).
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że decyzja wydana została z rażącym naruszeniem przepisów art. 59 w związku z art. 55 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawy budowlane, a więc wypełnia pozytywną przesłankę stwierdzenia jej nieważności w trybie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ zauważył, że kwestia możliwości użytkowania obiektu budowlanego była uzależniona od skuteczności przeprowadzenia procedury z art. 51 ustawy Prawo budowlane. Wydanie właściwych decyzji zgodnie z art. 51 Prawa budowlanego winno poprzedzać decyzję o pozwoleniu na użytkowanie dla obiektu w odniesieniu, do którego zaistniały warunki, o jakich stanowi art. 51 Prawa budowlanego. Brak wymaganej prawem decyzji pozwolenia na wykonanie robót budowlanych, niewątpliwie jest przesłanką do przeprowadzenia właściwego postępowania mającego na celu doprowadzenie samowolnie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. W przedmiotowej sprawie okolicznością mającą istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, jak podał w uzasadnieniu PINB, było przedłożenie przez inwestora w dniu 30 czerwca 2004 r. wniosku wraz z wymaganymi dokumentami jako wykonania obowiązku z decyzji z [...] kwietnia 2004 r. Zdaniem Opolskiego WINB w przypadku rozpoznawania wniosku o pozwoleniu na użytkowanie zachodzi jednak konieczność ustalenia, czy obiekt ten może samodzielnie i bezpiecznie funkcjonować, jednak takich ustaleń organ w uzasadnieniu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie nie ujął. Tym samym oparcie decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie tylko na podstawie przedłożonych przez inwestora dokumentów bez odniesienia się do ich treści i stanu rzeczywistego powstałego w wyniku wykonanych robót budowlanych pawilonu handlowego było rażącym naruszeniem prawa.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania Korporacji Wytwórczo-Handlowej "[...]" Sp z o.o., decyzją z dnia [...] września 2011 r. uchylił decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2011 r. i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie kluczborskim z dnia [...] lipca 2004 r.
Zdaniem organu odwoławczego decyzja udzielająca pozwolenia na użytkowanie pawilonu handlowego branży spożywczo-przemysłowej stanowiła zakończenie procesu legalizacji samowolnie wykonanych robót budowlanych w budynku, polegających m.in. na: wykonaniu ściany poprzecznej wewnątrz hali od strony południowej, wykonaniu nowego przedsionka i wejścia do budynku, zamurowaniu otworów okiennych w zewnętrznych ścianach podłużnych hali i ocieplaniu tych ścian oraz dociepleniu dachu hali. W dniu 30 czerwca 2004 r. inwestor dostarczył organowi wymagane dokumenty, tj. inwentaryzację budynku i zagospodarowania działki oraz ekspertyzę techniczną budynku. Wynika z nich, że roboty budowlane zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną oraz obowiązującymi normami i przepisami i nie ma przeciwwskazań do kontynuowania w obiekcie działalności handlowej w branży spożywczo-przemysłowej. Obiekt został pozytywnie zaopiniowany przez odpowiednie służby określone w art. 56 ust. 1 Prawa budowlanego. Inwestor dostarczył także protokoły badań i sprawdzeń oraz umowy na dostawę mediów.
W aktach przedmiotowej sprawy brak protokołu obowiązkowej kontroli, którą zgodnie art. 59a ust. 1 Prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego powinien przeprowadzić przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. W ocenie organu choć uchybienie to stanowi naruszenie art. 59a ust. 1 Prawa budowlanego, to nie jest naruszeniem o charakterze rażącym, w sytuacji, gdy okoliczności wskazane w art. 59a ust. 1 i 2 Prawa Budowlanego wynikają z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Organ odwoławczy wskazał, że obiekt był przedmiotem oględzin organu nadzoru budowlanego, o czym świadczy znajdujący się w aktach protokół z dnia 23 marca 2004 r.
Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego fakt wyeliminowania z obrotu prawnego, w trybie stwierdzenia nieważności, decyzji z dnia [...] kwietnia 2004 r. nakazującej inwestorowi, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, przedłożenie określonych dokumentów, nie stanowi przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2004 r., udzielającej pozwolenia na użytkowanie pawilonu handlowego. Okoliczność ta może natomiast stanowić przesłankę wznowienia postępowania, na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.
G. W. w skardze na powyższą decyzję wskazała, że ustawodawca jednoznacznie w treści art. 59 ust. 1 ustawy Prawo Budowlane postanowił, że "Właściwy organ wydaje decyzję o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59b ust. 1." Natomiast w treści art. 59b ust. 1 tejże ustawy wskazał, że "Właściwy organ przeprowadza, na wezwanie inwestora, obowiązkową kontrolę budowy po zawiadomieniu o zakończeniu budowy lub złożeniu wniosku o wydanie pozwolenia na użytkowanie". Skoro tak to, zdaniem skarżącej, nie jest dopuszczalnym niejako uznaniowe decydowanie przez właściwy organ czy kontrola taka rzeczywiście jest niezbędna czy też może wystarczającym do wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie jest jedynie subiektywne "przekonanie" organu, że zobowiązany uprzednio decyzją organu wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane do przedłożenia określonych dokumentów, w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem, wywiązał się w sposób należyty z nałożonych na niego zobowiązań.
Według skarżącej, gdyby ustawodawca przewidywał w omawianym zakresie przyznanie organowi, przy orzekaniu na podstawie art. 59 ustawy Prawo budowlane, "luzu decyzyjnego" nie formułowałby tego przepisu w tak jasny i kategoryczny sposób.
W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku podniósł, że zaskarżona decyzja została wydana w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego, jakim jest postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Prowadzone w tym trybie postępowanie nie ma na celu ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, a jedynie wyjaśnienie kwalifikowanej niezgodności decyzji z prawem. Stwierdzenie nieważności decyzji może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy zostanie spełniona którakolwiek z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a., które nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Organ prowadzący postępowanie nieważnościowe bada kontrolowaną decyzję, biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie jej wydania.
Zdaniem Sądu, biorąc pod uwagę obowiązującą zasadę praworządności (art. 6 k.p.a.), istotny dla interpretacji przepisu art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego jest fakt, czy jest on normą typu "norm obowiązujących bezwzględnie – ius cogens". Dalej Sąd wskazał, że dyspozytywność przepisu może mieć miejsce tylko w wypadku wyraźnie dopuszczonym przez ustawę, a zasada powszechnego obowiązywania prawa odnosi się zarówno do obywatela jak i do organu administracyjnego. Mając określone kompetencje i określoną normę prawną organ administracyjny nie "może", lecz "musi" je wykonać, wykorzystując wszystkie dostępne środki i stopniując intensywność tych środków w miarę społecznej potrzeby.
Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że nieprzeprowadzenie obowiązkowej kontroli obiektu, nakazanej przepisem prawa, jest rażącym naruszeniem prawa. Faktu tego nie zmienia okoliczność spełnienia wszystkich przesłanek zakreślonych przez powiatowy organ nadzoru budowlanego i przedłożenia przez inwestora ekspertyzy technicznej budynku. Nie wiadomo w istocie czy rzeczywiście budynek został wykonany zgodnie z przepisami i sztuką budowlaną nawet jeśli inwestor przedłożył wszystkie niezbędne dokumenty, ponieważ podlegają one ocenie organu w konfrontacji z dokonanymi oględzinami obiektu.
Sąd podkreślił, że pojęcie rażącego naruszenia prawa jest rozumiane jako przekroczenie prawa w sposób jasny, niedwuznaczny i ma miejsce wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa tzn. istnienie tej sprzeczności da się ustalić poprzez proste ich zestawienie. Zdaniem Sądu tego rodzaju naruszenie prawa prowadzi do niemożności zaakceptowania owej decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa. Dodatkowym argumentem przemawiającym za uznaniem, iż w sprawie tej nastąpiło rażące naruszenie prawa, jest stwierdzenie przez organy obu instancji, iż w zakresie objętym konkretną decyzją administracyjną obowiązywał niewątpliwy stan prawny. Naruszenie pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią określonych przepisów prawa i jest na tyle poważne, że nie da się go zaakceptować jako rozstrzygnięcie wydane przez organ administracji państwa. Organ II instancji w skarżonej decyzji niezasadnie uznał, uchylając decyzję organu I instancji i odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji PINB z dnia [...] lipca 2004 r., że decyzja ta mogła zostać wydana z pominięciem obowiązkowej kontroli budowy przez organ właściwy do wydania pozwolenia na użytkowanie, o której mowa w art. 59 w zw. z art. 59b ustawy Prawo budowlane.
Z tych względów Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ oraz art. 152 i 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Korporacja Wytwórczo-Handlowa "[...]" Sp. z o.o. w Kluczborku w skardze kasacyjnej od powyższego orzeczenia wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono:
1) naruszenie prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie, tj.:
a) art. 59 ust. 1 i art. 59 lit. b/ ustawy Prawo budowlane oraz art. 1 pkt 26 i art. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. (Dz.U. nr 93, poz. 888) o zmianie ustawy Prawo budowlane, poprzez uznanie, że przed wydaniem decyzji PINB w Kluczborku z dnia [...] lipca 2004 r., należało przeprowadzić obowiązkową kontrolę budowy, mimo że przepisy te w sprawie nie mają zastosowania;
b) w przypadku nie uwzględnienia zarzutu opisanego w literze a/ i pkt 2 litera b/, wskazano na naruszenie art. 59 ust. 1 i 59 lit. a/ ustawy Prawo budowlane oraz art. 7 i 9 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. (Dz.U. Nr 80, poz. 718) o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw, poprzez uznanie, że przed wydaniem decyzji z dnia [...] lipca 2004 r. należało przeprowadzić obowiązkową kontrolę budowy na podstawie tych przepisów, mimo że przepisy te w sprawie nie mają zastosowania.
2) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy:
a) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez uznanie, że decyzja z dnia [...] lipca 2004 r. została wydana w hipotezie art. 156 pkt 2 k.p.a.; w tym zakresie, w przypadku uznania, że podniesione w punkcie 1) powyżej zarzuty są niezasadne, wskazano na naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez uznanie, że nieprzeprowadzenie obowiązkowej kontroli przed wydaniem decyzji pozwolenie na użytkowanie, w postępowaniu prowadzonych w trybie art. 50 i 51 ust. 2 (w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie) ustawy Prawo budowlane stanowi rażące naruszenie prawa;
b) art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na sporządzeniu uzasadnienia, które uniemożliwia jednoznacznie wskazanie przepisów prawa materialnego, które Sąd I instancji uznał za naruszone, a tym samym uniemożliwia stronie skarżącej jednoznaczne odniesienie się do stanowiska sądu i podjęcie w tym zakresie skutecznej obrony,
c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ ustawy p.p.s.a. przez uznanie, że decyzja GINB z dnia [...] września 2011 r. podlega uchyleniu w całości, mimo że została ona wydana w sprawie prawidłowo.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu.
Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.
Jako niezasadne należało uznać zarzuty kasacyjne co do naruszenia wskazanych przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Zasadnie zanegował bowiem Sąd Wojewódzki stanowisko organu drugiej instancji, co do braku podstaw stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru budowlanego z [...] lipca 2004 r. o pozwoleniu na użytkowanie pawilonu handlowego. Niezależnie od argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zaznaczyć należy, że zakwestionowana decyzja wydana została w postępowaniu naprawczym w następstwie decyzji z [...] kwietnia 2004 r. nakazującej inwestorowi przedłożenie inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej wykonanych samowolnie robót oraz ocenę stanu technicznego tych robót w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem. Wbrew temu co przyjął w decyzji organ odwoławczy stwierdzenie nieważności ww. decyzji z [...] kwietnia 2004 r. nie mogło być potraktowane tylko jako przesłanka do wznowienia postępowania.
Rozpoznając niniejszą skargę kasacyjną należało uwzględnić uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z dnia 13 listopada 2012 r., I OPS 2/12, zgodnie z którą stwierdzenie nieważności decyzji, na podstawie której wydano inną przedmiotowo zależną decyzję, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, a nie do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.
Wobec powyższego, już w tym tylko kontekście, wyrok wydany w sprawie przez Sąd Wojewódzki należało uznać za zgodny z prawem. Odnosząc się dla porządku do zarzutów kasacyjnych należało stwierdzić, że zasadnie Sąd Wojewódzki uznał w okolicznościach rozpatrywanej sprawy zaistnienie przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Niewątpliwie zakończenie postępowania naprawczego prowadzonego w związku z samowolną zmianą sposobu użytkowania obiektu nie mogło być zakończone bez dokonania kontroli, a tylko na podstawie dokumentacji złożonej przez inwestora.
Kwestia możliwości użytkowania przedmiotowego obiektu uzależniona była od skuteczności przeprowadzenia procedury z art. 51 Prawa budowlanego. W przypadku rozstrzygania o pozwoleniu na użytkowanie zachodzi konieczność ustalenia czy obiekt może samodzielnie i bezpiecznie funkcjonować. W takiej sytuacji oparcie decyzji tylko na podstawie przedłożonych przez inwestora dokumentów bez odniesienia ich treści do stanu rzeczywistego stanowiło rażące naruszenie prawa. Słusznie zatem wskazał Sąd Wojewódzki, że ocena czy rzeczywiście budynek odpowiada wymogom Prawa budowlanego mogła być dokonana po zweryfikowaniu dokumentacji w drodze oględzin obiektu. Przy kontroli prawidłowości decyzji kończącej postępowanie naprawce nie można było ponadto pominąć tego, że w przedmiotowej sprawie orzekał już Naczelny Sąd Administracyjny o/z we Wrocławiu, który wyrokiem z 1 kwietnia 2003 r., sygn. akt II SA/Wr 1549/00, uchylił decyzję organu nadzoru budowlanego zobowiązującą "[...]" sp. z o.o. do przedłożenie inwentaryzacji budowlanej i oceny stanu technicznego, dotyczących samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynków produkcyjno-handlowych. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie jest możliwe legalizowanie samowoli w drodze przedłożenia określonych dokumentów w przypadku samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Ocena prawna wyrażona w tym orzeczeniu, stosownie do obowiązującego w dacie wydawania rozstrzygnięć przez organy art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), wiązała w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Z kolei na mocy art. 99 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z 30 sierpnia 2002 r. (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.)., wymienione orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wiązało w sprawie także wojewódzki sąd administracyjny, oczywiście przy uwzględnieniu zmiany stanu faktycznego i prawnego sprawy.
W tym stanie sprawy za bezzasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego. Przepis ten statuuje obowiązek organu do przeprowadzenia kontroli obiektu przed wydaniem decyzji w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Przez cały czas trwania postępowania prowadzonego przez organy w niniejszej sprawie obowiązkowa kontrola przewidziana była przez przepisy prawa budowlanego i nowelizacja dokonana ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. (Dz.U. Nr 93, poz. 888) o zmianie ustawy – Prawo budowlane nie miała istotnego wpływu na jego przebieg. W dacie wydania decyzji z dnia [...] lipca 2004 r. obowiązywał już znowelizowany przepis art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym właściwy organ wydaje decyzję w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a. W konsekwencji należało przyjąć, że postępowanie przeprowadzone w sprawie bez zachowania procedury określonej w art. 59 ust. 1 ustawy (co miało miejsce w niniejszej sprawie), a więc bez przeprowadzenia obowiązkowej kontroli jest prawnie wadliwe, a podjęte w takim przypadku pozytywne rozstrzygnięcie udzielające pozwolenia na użytkowanie obarczone jest wadą prawną, zobowiązującą do stwierdzenia nieważności takiego rozstrzygnięcia na podstawie art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze za bezzasadne należało uznać stanowisko skarżącej kasacyjnie spółki, że badanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2004 r. nie można było postawić zarzutu rażącego naruszenia prawa określonego w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Z wymienionych powyżej względów nieskuteczne okazały się również zarzuty naruszenia wymienionych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania.
W konsekwencji na mocy art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło