II SA/Wa 2031/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędziowie WSA Anna Mierzejewska (spr.), Stanisław Marek Pietras, Protokolant spec. Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi D. P., A. P., F. P. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym – oddala skargę – Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania D. P. oraz A. P. i F. P. od decyzji z dnia [...] lutego 2011 r. wydanej przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...], orzekającej po rozpatrzeniu wniosku D. P., A. P., F. P. z dnia [...] czerwca 2010 r. o odmowie wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ulicy [...] w W., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji podał, że na podstawie przydziału nr [...] z dnia [...] kwietnia 1958 r. W. K. otrzymał kwaterę stałą – mieszkanie służbowe położone w W. przy ulicy [...]. Do zamieszkiwania uprawnieni byli żona, syn i dwie córki. Wyrokiem z dnia [...] marca 1986 r. Sąd Rejonowy [...], orzekł rozwód związku małżeńskiego zawartego pomiędzy W. K. i J. K. W. K. zmarł [...] sierpnia 2004 r. Po jego śmierci w lokalu pozostali J. K., D. P., A. P., F. P. i H. O. J. K. zmarła [...] kwietnia 2010 r. W dniu [...] czerwca 2010 r. do organu Agencji wpłynęło oświadczenie D. P., z którego wynika że w 1982 r. wraz mężem zamienili się na mieszkanie z W. K. Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2010 r. D. P., A. P. oraz J. P. wystąpili o wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym położonym w W. przy ulicy [...], na podstawie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej podkreślając, że nie mają innego lokalu, nie zalegają w opłatach. Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] odmówił przyznania D. P., A. P. oraz F. P. prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym położonym w W. przy ulicy [...] w trybie określonym w art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że sytuacja wnioskujących nie spełnia przesłanek wskazanych w art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu obowiązującym w dniu 30 czerwca 2010 r. i nie zasługuje na uwzględnienie. Od decyzji ww. wnieśli odwołanie. Ponownie rozpatrując odwołanie, organ wskazał, że zgodnie z art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, w sytuacji wyjątkowej, dyrektor oddziału regionalnego Agencji, za zgodą Ministra Obrony Narodowej, może wydać decyzję o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, na czas oznaczony, innej osobie niż żołnierz służby stałej. Ustawodawca nie sprecyzował, co należy rozumieć pod pojęciem "wyjątkowej sytuacji". Organ zobowiązany jest odnieść się do podanych przez stronę okoliczności indywidualnych, na których strona opiera swoje przekonanie, że znajduje się w sytuacji wyjątkowej i wywodzi dla siebie określone skutki prawne. Użyta w art. 29 ww. ustawy forma "dyrektor może wydać decyzję" daje jedynie możliwość przyznania zainteresowanemu prawa zamieszkiwania, nie nakłada natomiast na organ obowiązku przyznania takiego prawa. Dalej organ wskazał, że sytuacja wnioskujących nie należy do łatwych, lecz nie można jej zaliczyć do wyjątkowo trudnej, zasługującej na szczególne traktowanie. Na dzień wydania decyzji w ocenie organu sytuacja D. P., A. P. i F. P. nie nosi znamion wyjątkowości. O wyjątkowości sytuacji nie przesądza bowiem podnoszony przez wnioskujących fakt zamieszkiwania w lokalu przy ulicy [...] wielu pokoleń rodziny skarżących. Lokal mieszkalny W. K. otrzymał w związku z pełnieniem zawodowej służby wojskowej. Po jego śmierci organy Agencji nie miały obowiązku zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych byłej małżonki J. K. oraz pełnoletnich dzieci, które pozakładały własne rodziny. Wojskowa Agencja Mieszkaniowa nie ma obowiązku zabezpieczania potrzeb mieszkaniowych rodzinie zmarłego emeryta wojskowego, jeżeli przepisy obowiązującego prawa nie kształtują takiego obowiązku albo jeżeli członkowie rodziny, pozostali w lokalu mieszkalnym Agencji po śmierci uprawnionego, nie spełniają przesłanek do uregulowania im tytułu prawnego. Ani zamieszkiwanie w lokalu, ani regularne opłacanie czynszu nie jest taką okolicznością. D. P. posiada niezabudowaną działkę, a więc posiada rezerwę kapitałową, A. P. i F. P. wprawdzie nie posiadają pracy, to są to osoby młode, a więc mają możliwości ją znaleźć. Odnośnie stanu zdrowia D. P. organ wskazał, że jest osobą chorą, ale nie wymaga stałej opieki drugiej osoby, może sama funkcjonować. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Decyzji zarzuciła naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 kpa, oraz art. 30 i art. 31 Konstytucji RP oraz art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie powołując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego i to z przepisami obowiązującymi w dacie jego wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 29 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (t. j.: Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.), w sytuacji wyjątkowej dyrektor oddziału regionalnego Agencji, za zgodą Ministra Obrony Narodowej, może wydać decyzję o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, na czas oznaczony, innej osobie niż żołnierz służby stałej. Wykładania tego przepisu prowadzi do wniosku, iż wydanie takiej decyzji nie jest obligatoryjne. Z użytego sformułowania "może wydać" wynika, iż podejmowane na tej podstawie decyzje mają charakter uznaniowy. Oznacza to, że organ decyzyjny posiada swobodę działania i możliwości wyboru określonego załatwienia sprawy. Sądowa kontrola tego rodzaju decyzji jest zatem ograniczona. Sąd może badać tylko, czy decyzja nie nosi cech dowolności, a więc czy organ rozstrzygający zebrał cały materiał dowodowy i dokonał wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy po wszechstronnym i dogłębnym rozważeniu wszystkich okoliczności faktycznych. Zaznaczyć należy, że na osobie składającej wniosek o wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, pozostającym w zasobie mieszkaniowym WAM, w trybie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, ciąży obowiązek wykazania, że znajduje się ona w "sytuacji wyjątkowej". Wprawdzie powołana ustawa nie definiuje wskazanego pojęcia, lecz – jak słusznie zauważa Prezes WAM – "sytuacji wyjątkowej" należy upatrywać w takich stanach czy zdarzeniach, które w sposób oczywisty odbiegają od ogólnie akceptowanej normy. Tak więc "wyjątkowość", w rozumieniu powołanego przepisu, powinna się wiązać ze szczególną sytuacją, w której znalazł się wnioskodawca. Wprowadzając możliwość wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym w trybie ww. przepisu, ustawodawca posłużył się nieostrym pojęciem "sytuacji wyjątkowej", czego skutkiem jest przeniesienie na organ administracji obowiązku wypełnienia hipotezy normy prawnej konkretną treścią. Organ stosujący prawo dokonuje zatem wyboru pewnych kryteriów, które bierze pod uwagę przy ocenie, czy występuje przypadek uzasadniający wydanie wnioskowanej przez stronę decyzji. Oznacza to, iż ustawodawca ocenę, czy sytuacja strony nosi znamiona szczególnie uzasadnionego przypadku, pozostawił uprawnionemu organowi. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie, organ w sposób prawidłowy dokonał niezbędnych ustaleń i nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Podkreślenia wymaga bowiem, że nadrzędnym ustawowym celem organów wojskowych jest zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych żołnierzy zawodowych w miejscowości, w której pełnią oni służbę wojskową, zaś wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym innym podmiotom stanowi odstępstwo od tej reguły i może być realizowane tylko w sytuacji wyjątkowej. Adresatami decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym z zasobów Wojskowej Agencji Mieszkaniowej winny być zatem osoby, które z uwagi na wyjątkowe okoliczności, jak ciężka choroba, kalectwo, brak jakichkolwiek środków finansowych, szczególnie trudna sytuacja życiowa czy znaczne zasługi zmarłego żołnierza uprawnionego do lokalu mieszkalnego, wymagają zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych, tj. swoistej opieki organu WAM (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2008 r. o sygn. akt I OSK 1519/07, publ. LEX nr 512273). W sprawie niniejszej Sąd nie dostrzega takich okoliczności, które wymagałyby tej swoistej opieki organu WAM. Okoliczności, na które powołała się w toku postępowania administracyjnego skarżąca, nie dają podstaw do zakwalifikowania ich jako "sytuacji wyjątkowej". Nie świadczą one bowiem o braku możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych przez D. P., jak również A. P. i F. P. we własnym zakresie. D. P., posiada nieruchomość niezabudowaną, która stanowi zabezpieczenie finansowe. A. P. i F. P. to młode osoby, zdolne do pracy i na pewno znajdą zatrudnienie. Organy orzekające w sprawie prawidłowo stwierdziły, iż wykazany dochód skarżącej nie pozwala na uznanie, że nie jest ona w stanie zabezpieczyć swoich potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie, np. poprzez wynajem innego mieszkania. Również sytuacja zdrowotna skarżącej – jakkolwiek trudna – nie może być kwalifikowana jako sytuacja wyjątkowa, w rozumieniu art. 29 powołanej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. W tym względzie, Sąd w pełni podziela argumentację zawartą w uzasadnieniach obu wydanych w sprawie decyzji. W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, jeśli w sprawach pozostawionych przez przepisy uznaniu administracyjnemu interes społeczny nie stoi na przeszkodzie i leży to w możliwości organu administracji, organ ten ma obowiązek załatwić sprawę w sposób pozytywny dla strony, chyba że brak jest realnych możliwości. W tym wypadku, interes żołnierzy zawodowych oczekujących na realizację swoich ustawowych uprawnień niewątpliwie góruje nad interesem skarżącej, która, jak już wskazano, jest w stanie zabezpieczyć swoje potrzeby mieszkaniowe we własnym zakresie. Reasumując, zarzuty podniesione w skardze, w ocenie Sądu, nie podważają dokonanych w sprawie ustaleń organów i nie dają podstaw do przyznania skarżącym prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, w trybie art. 29 powołanej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku.